Op deze pagina het archief.

Ga direct naar:

Oktober 2007

CRAIG NOG VIER KEER BOND

Zo...tot na Londen 2012 hoef ik niet meer naar James Bond. Ooit was de film verplichte kost, maar nu dat humorloze doetje Daniel Craig die rol speelt, kan ik elke twee jaar tenminste de nieuwe 007 overslaan. Craig blijkt te hebben getekend voor nog vier films. Na Roger Moore (zeven keer Bond) en Sean Connery (zes keer) komt hij dan met vijf films op plaats drie van de acteurs die Bond het meest hebben gespeeld. Over smaak valt niet te twisten. Nadat MGM voor Craig koos en de acteur met een reddingsvest over de Theems ging, meldde ik mij op de protestwebsite aan in het anti-kamp. Ik vond hem met zijn kleine gestalte, doordringende blauwe ogen en pukkelige huid meer iets hebben van een Bond-schurk dan van een Britse gentleman die de geheim agent in mijn ogen hoort te zijn. Maar de critici vonden hem na het zien van de eerste film Casino Royale meteen geweldig. En toen de film ook nog een kassucces werd, heb ik verder mijn mond maar gehouden. Ik accepteer mij nederlaag, zeker nu hij 43 miljoen euro krijgt voor nog eens vier films. Wie zegt dat Ronald Koeman een geldwolf is. De volgende Bond - de 22^ste al - gaat november volgend jaar in premiere - precies honderd jaar na de geboorte van creator Ian Fleming. Ik heb dan een extra vrije avond. (31-10-2007)

NIEUWE BANEN GAAN VOOR DE HELFT NAAR IMMIGRANTEN

In Groot-Brittannië hebben ze geen Rita Verdonk of Geert Wilders nodig. De grote partijen kissebissen net zo graag over te veel buitenlanders en immigranten. Vooral deze week lopen de discussies hoog op. De regerende Labourpartij is daarbij diep door het stof gekropen. Eerst moest ze bekennen dat sinds 1997 niet 800 duizend buitenlanders maar 1,1 miljoen het land zijn binnengekomen. Dat zijn er driehonderdduizend meer. Een dag later maakte Labour bekend dat de helft van de nieuwe banen die er na 1997 zijn bijgekomen, door buitenlanders zijn vervuld. Tot dan toe had de partij steeds gezegd vooral nieuwe banen voor Britse werknemers te hebben gecreëerd. De spinmachine van premier Brown die slecht goed tot goed nieuws moet maken, zat dit keer met de handen in het haar. Er restte dit keer alleen excuses. (31-10-2006)

SCHOTLAND ONAFHANKELIJK?

Europa fragmentiseert. Na het oosten is het westen aan de beurt. Over tien jaar hebben we zelfs een zelfs kwartfinales nodig van het Eurovisie Songfestival. België is dan uiteengevallen in Vlaanderen en Wallonië. Het Verenigd Koninkrijk zal zijn uiteengespat in twee, drie, vier of zelfs vijf landen. De Schotten willen als eerste uit de unie stappen. De Scottish National Party – de regeringspartij – viert bij voorbaat al een soort onafhankelijksfeest met de aankondiging dat binnenkort een referendum zal worden gehouden over Schotse onafhankelijkheid. Sinds de nationalisten de dienst uitmaken in Edinburgh lijkt het Schotland voor de wind te gaan. De Royal Bank of Scotland heeft het beste deel van ABN Amro overgenomen en het Schotse voetbalteam ligt op koers voor een plek op het EK. Zelfs de rugby’ers haalden de kwartfinale op het EK. Nu wil Schotland onafhankelijkheid. Uiteraard met de inkomsten van de Noordzee-olie die vooral op het Schotse gedeelte van het continentaal plat wordt gewonnen. Schotland als Koeweit. Het moet de Engelsen nachtmerries bezorgen, vooral omdat twee Schotten – premier Gordon Brown en minister van Financiën Alistair Darling – de dienst uitmaken in Londen. En zij lijken het oude Engeland leeg te plukken om de Schotten de beste voorzieningen te geven. (29-10-2007)

Wat is beter in Schotland?
1. Kleinere klassen
2. Betere ziekenhuizen
3. Gratis busvervoer voor gepensioneerden
4. Gratis schoollunches
5. Geen receptenrekening
6. Gratis verpleegzorg voor ouderen
7. Grotere toegang tot nieuwe medicijnen
8. Kortere wachtlijsten voor de ziekenhuizen
9. Geen collegegelden voor studenten
10. Evenredig kiesstelsel

IS 'MISLEIDING' AL ONPARLEMENTAIR?

Politici zijn leugenaars en bedriegers, zo weten wij allemaal. Wij kunnen het ook zo zeggen. Maar ze mogen het niet over elkaar zeggen. Tenminste niet in het Britse Lagerhuis waar het anders in de overbevolkte groene bankjes zo vaak van klits-klats-klander gaat. Gordon Brown, de zo kleurloze premier, beschuldigde oppositieleider David Cameron deze week tijdens het vragenuurtje ‘het volk te hebben misleid door te zeggen dat alleen Labour verantwoordelijk is voor een stembusdebacle in Schotland'. ‘Het electorale systeem is door alle partijen ondersteund', zo zei Brown. In het Lagerhuis mag echter niet worden gelogen. Brown zou met de beschuldiging van misleiding ‘onparlementaire taal hebben gebezigd'. Onmiddellijk riepen Conservatieve parlementariërs Brown ter verantwoording. Maar de premier heeft gelukkig een bevriende Lagerhuisvoorzitter - Speaker - die hem de hand boven het hoofd hield. Omdat Brown niet het woord ‘bewust' voor het woord ‘misleiding' had gebruikt, kwam hij met de schrik vrij. De premier kreeg alleen een uitbrander en werd te verstaan gegeven in het vervolg zijn taal te matigen. Er zal dus een understatement moeten worden bedacht.
Het onderwerp waarover de rel ontstond deed er minder toe. Tijdens de verkiezingen van begin mei in Schotland werd een nieuw stemsysteem geïntroduceerd. Dit leidde tot honderdduizenden ongeldige stemmen. (25-10-2007)

OUDSTE VOETBALCLUB TER WERELD JUBILEERT

Terwijl Europa keek naar de Champions League vond in Engeland een feestje plaats met alle prominenten van het internationale voetbal. Sheffield FC - de oudste voetbalclub ter wereld - vierde woensdagavond het 150-jarig bestaan. In Sheffield Cathedral werd een officieel diner gehouden, waarop ondermeer Fifa-voorzitter Sep Blatter en voormalige beroemde spelers als Bobby Charlton en Bobby Robson acte de presence gaven. Ook de presidenten van Real Madrid en Inter Milaan hadden een avondje voetbal opgegeven voor dit etentje bij de voetbalamateurs.
Sheffield FC werd op 24 oktober 1857 opgericht. Hiermee is het officieel door de Fifa erkend als de oudste club ter wereld. De voorzitter zei in zijn toespraak ook dat Sheffield zich de geboorteplaats van het clubvoetbal mag noemen. De club komt nu overigens uit in de onderbond in Yorkshire - de Unibond Northern Premier League. Nadat eind negentiende eeuw het professionele voetbal in Engeland werd geïntroduceerd, kon Sheffield FC al niet meer met de top meedoen. De beide topclubs uit Sheffield zijn Sheffield United en Sheffield Wednesday. De prijzenkast van de jubilaris is niet rijkelijk gevuld, maar de club heeft wel twee andere bijzondere trofeeën: de allereerste handgeschreven voetbalregels uit 1857 en de eerste gedrukte versie uit 1859. In Nederland zijn voorlopig nog geen 150-jarige jubilea te verwachten. Nederlands oudste voetbalclub Koninklijk HFC werd in 1879 opgericht. (24-10-2007)

KUNNEN WE IJZEREN RITA NIET NAAR DE OVERKANT VERBANNEN?

IJzeren Rita…Alleen de naam doet Britten al in nostalgie verzinken. Kunnen we de partijloze rechtse dame uit de Hollandse polder niet verbannen naar Groot-Brittannië. Hoewel Rita Verdonk de eruditie van de gehaaide Britse parlementariër mist, zal ze in eigenzinnigheid kunnen wedijveren in het Lagerhuis. Bijna elke Britse regio heeft problemen met huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en criminaliteit als gevolg van de massale binnenkomt van immigranten, met name uit Oost-Europa, zo waarschuwde een forum van het ministerie van Binnenlandse Zaken woensdag. De immigranten zijn goed voor de economie van het land, zo wordt toegegeven, maar slecht voor de publieke voorzieningen. Slechts een van de acht regio’s zei dat de immigranten niet voor huisvestingsproblemen zorgden. Huisartsen zijn met name in Sheffield en de East Midlands overbelast door de komst van zoveel nieuwkomers. Daarnaast zijn buitenlanders vaak betrokken bij vormen van verkeersovertredingen zoals te hard rijden, onder invloed rijden en ook a-sociaal gedrag. De Britten zitten verlegen om een nieuwe IRON LADY. Wij bieden haar graag aan. (17-10-2007)

Twee dames van ijzer

kunst die mensen verwondt

Dat is zo aardig van Tate Modern in Londen. Elk jaar is er een spectaculair groot kunstwerk en elk jaar zijn er slachtoffers. Zo timmer je nog eens met moderne kunst aan de weg, haal je de kranten en trek je miljoenen bezoekers die ook wel eens willen zien hoe gevaarlijk het allemaal wel niet is. Een handvol bezoekers van de Tate aan de zuidoever van de Theems zijn inmiddels gevallen in een vervaarlijke spleet in de vloer van de enorme Turbine Hall van het museum. De 167 meter lange en negentig centimeter diepe scheur is de creatie van de Colombiaanse kunstenares Doris Salecedo en drukt de kloof tussen Europa en de rest van de wereld uit. Het heet Shibboleth en begint als een klein haarscheurtje dat zich verwijdt en verdiept en als een slang over de vloer kruipt. Het museum, dat geen afzetting rond de barst heeft geplaatst, heeft verklaard dat niemand ernstig gewond is geraakt. De barst heeft intussen al twaalfduizend nieuwsgierigen getrokken. Wie het ding ook wil bekijken, heeft nog tot zes april 2008 de tijd. Vorig jaar vielen ook al gewonden bij het kunstwerk van de Duitser Carstel Holler die bestond uit een aantal spectaculaire glijbanen. Nogal wat mensen kwamen aan het einde hard ten val waarna kussens werden neergelegd en glijmatjes ter beschikking werden gesteld. Bij een eerder kunstwerk - de zogenoemde kunstmatige zon - een in nevel gehuld hemellichaam, getiteld 'Het Weer Project' - van Olafur Eliasson bleken sommige bezoekers last te krijgen van waandenkbeelden of werden ze high. Dodelijke slachtoffers zijn nog niet gevallen, maar omdat het elk jaar spectaculairder moet lijkt dat slechts een kwestie van geduldig afwachten. (11-10-2007)

BRITSTE SHOPAHOLICS GAAN DOOR HET LINT

Waar zijn de tijden gebleven dat Britten zonder morren rustig uren in de rij stonden? Het moet zijn geweest in de periode dat er nog geen merkkleding bestond.
Afgelopen zaterdag gingen Britse shopaholics compleet door het lint nadat een zaak van de trendy filiaalketen Clockwork Orange stuntte met een aanbieding. Iedereen die voor vijf uur 's morgens voor de zaak zou staan kon elk artikel in deze winkel - van T-shirts van dertig pond tot leren jassen van ruim driehonderd pond - voor slechts vijf pond kopen.
Voor de daadwerkelijke opening van de winkel stonden tweeduizend koppjesjagers voor de zaak. Aanvankelijk vormden ze nog keurig in de rij, maar toen de deuren uiteindelijk openden gingen de klanten compleet door het lint. 'Alle oer-instincten van de mensen openbaarden zich ineens. Er ontstonden vechtpartijen. Bloedmooie meisjes met design-handtassen knielden op de grond om zo snel mogelijk kleding uit de onderste schappen te rukken. Iedereen leek zijn verstand kwijt te raken', klaagde de fililaalhoudster. Paskamers moesten worden gesloten. Zelfs van de etalagepoppen werd de kleding afgerukt waarbij de poppen omvielen. Binnen een half uur was de winkel totaal geplunderd. Politie moest worden ingeroepen om de orde te herstellen. Een vrouw werd gearresteerd. (08-10-2007)

De onzin van politieke speculaties

Iedereen wist het zeker: er zouden nieuwe parlementsverkiezingen in Groot-Brittannië worden uitgeschreven. En de datum stond ook al vast: 1 november.
De nieuwe Labour-premier Gordon Brown zou even een mandaat willen binnenhalen om minimaal tot na de Olympische Spelen van 2012 in Londen in Downing Street te blijven. En door de feel good-factor van de Spelen zou hij verzekerd zijn van een premierschap tot 2012 - even lang als zijn voorganger en grote rivaal Tony Blair met wie hij nooit echt vrienden is geworden.
Maar Gordon Brown doet het ineens niet. 'Dit jaar komen er geen verkiezingen', zo liet hij zaterdag weten. Hij wil eerst zijn spierballen tonen en laten zien dat hij in die functie echt veranderingen kan bewerkstelligen in het land zoals niet meer voor in de rij staan als er ergens oorlog moet worden gevoerd.
De politieke scribenten van de Britse kranten zitten lelijk met hun 'canards' in de maag. Ze roepen nu om het hardst 'verraad'. En ze betogen dat Gordon niet durft, omdat uit deze week verschenen opiniepeilingen blijkt dat de Tory's heel snel inlopen en niet bij voorbaat kansloos zijn zoals iedereen een week geleden nog dacht. Allemaal apekool natuurlijk. Gordon had gewoon gewonnen als hij 1 november verkiezingen had gehouden. Maar ja, politieke analisten moeten ook recht praten wat krom is. (06-10-2007)

DIANA-ONGELUK: DE FOTO'S

In Londen is het grote geldverspillen weer begonnen. Sinds dinsdag is een nieuw groot gerechtelijk onderzoek gestart naar de dood van prinses Diana, nu al ruim tien jaar geleden. Elf simpele burgers zijn tot jury gebombardeerd en zullen een Salomonsoordeel moeten vellen. Ze zullen worden fijngemalen tussen de belangen van het estabilishment (koningshuis) en de nieuwe rijken (Mohamed Al Fayed).
Maar ook als zij beslissen dat het een gewoon ongeluk was - zoals alle eerdere onderzoeken hebben uitgewezen - zullen de samenzweringstheorieën niet verdwijnen. Leven en dood van de sprookjesprinses zullen nog vele generaties blijven boeien. En iedereen - vooral de boekenuitgeverij, want er verschenen vijftig boeken rond de herdenking van haar dood tien jaar geleden - heeft er belang bij dat het mysterie in stand blijft.
De foto's die de paparazzi tien jaar geleden niet mochten maken, zijn nu gewoon gepubliceerd. Aanslag of ongeluk: wie zal het zeggen? Elf gewone Britten. (03-10-2007)

EXAMEN IN VERSTANDIG ZUIPEN

Op de Britse middelbare scholen zal het mogelijk worden een examen af te leggen in verstandig alcoholgebruik. Het vak wordt officieel onderdeel van het eindexamen, de zogenoemde GCSE. Er zullen ook speciale lessen aan worden gekoppeld. Hierin leren middelbare scholieren over de gezondheidsrisico's van overmatig drinken en de regels over het verkopen van alcoholische dranken aan minderjarigen. Er zal worden gewaarschuwd dat drankmisbruik kan leiden tot overgewicht en impotentie.
Het is geen prettige lectuur. Zo staat in het studieboek ondermeer dan het drinken van bier, vergeleken kan worden met het drinken van zeewater - het lichaam heeft meer vocht nodig om het te verwerken dan het vocht dat in het glas zit. Dit kan leiden tot braken, beven en zelfs vergiftiging met dodelijke afloop.
Volgens onderzoek is minimaal een van elke vijf Britse tieners een keer per maand dronken. Daar moet iets aan worden gedaan. Of jongeren er minder door zullen drinken is nog de vraag. Gezien het niveau van het eindexamen zal het waarschijnlijk wel leiden tot een hoger slagingspercentage.

Vragen voor het examen:
1. Het wenselijke alchologebruik van een man per dag is: A: 1 of 2 eenheden B: 3 of 4 eenheden C: tussen de 5 en 6 eenheden
2. Hoe kleiner en hoe jonger iemand is, hoe minder effect alcohol heeft op hem of haar: A: Waar B; Niet Waar
3. Wat is het effect van overmatig drinken op lange termijn: A: een beter geheugen B: diabetes C: overgewicht
4. Het is in strijd met de wet voor een persoon onder de 16 jaar om samen met een volwassene een bar binnen te gaan: A: Waar B: Niet Waar
5. Iemand die te veel alcohol heeft gedronken mag niet rijden, omdat: A: Hij heeft een betere coördinatie dan anders B: Hij kan zich slechter concentreren B: Zijn oplettendheid wordt verbeterd. (02-10-2007)

September 2007

DE BRIT BESTAAT EN WIL DAT TONEN

De Nederlander bestaat niet, zo hebben we geleerd van onze toekomstige koningin, en de Argentijn ook niet. Nederlanders hebben geen identiteit, behalve één koekje bij de koffie. Maar de Brit bestaat wel degelijk. Geen volk is er zo van overtuigd dat het een eigen identiteit heeft: fish & chips, lauw bier, links rijden en liefde voor cricket. Alleen moet die veel meer worden uitgedragen.
Trevor Phillips, de voorzitter van de invloedrijke commissie voor Mensenrechten en Gelijkheid, wil zelfs dat ‘Groot-Brittannië eindelijk een geschreven grondwet krijgt' waarin het specifieke van Britishness wordt omschreven. Het land heeft nooit een geschreven grondwet gekend. Maar nu immigratie en bevolkingsveranderingen zich in ongekend tempo voortzetten, moeten de waarden worden vastgelegd die Britten binden, aldus Phillips, zelf een immigrant uit het Caribisch gebied, tijdens het Labour-partijcongres. ‘De regering moet veel specifieker zijn van wat Brits is. Je kunt daarmee niet wegkomen door alleen te wijzen op universele waarden zoals vrijheid. We moeten regels vastleggen hoe we met elkaar omgaan. Maar niet alleen van die abstracte waarden,' Phillips wil dat de Britse waarden in een soort ‘nationale geschiedschrijving' worden vastgelegd. ‘Hierdoor kunnen we een gezamenlijke identiteit creëren'. Er moeten daarvoor aan de geschiedschrijving wel multiculturele elementen worden toegevoegd, zodat ook immigranten die kunnen delen. ‘Moslims zijn ook deel van de Britse geschiedenis. Als het verhaal wordt verteld over de vernietiging van de Spaanse armada tijdens Elizabeth I dat moet ook worden gezegd dat die overwinning te danken was aan het feit dat de armada werd opgehouden door de Turken.' (26-09-2007)

'BITTE' IN PLAATS VAN 'PLEASE'

Een beleefde Danke schön in plaats van een botte thanks. Een subtiel bitte in plaats van een knorrig please. Britse douanefunctionarissen is te kennen gegeven vriendelijker te zijn, vaker een glimlach te tonen en enkele lessen 'charmant zijn' te nemen - bij de Duitsers! De regering vindt het maar niets dat het personeel van de paspoortbalies op vliegvelden en aan de grens buitenlandse gasten als bij binnenkomst een depressie bezorgt. Daarom is besloten ze niet alleen in nieuwe uniformen te steken, maar ze ook een cursus in beleefdheid te geven.
Uiteraard moeten ze illegale immigranten ook in de toekomst de doorgang beletten, maar andere toeristen moeten zich meteen welkom voelen. ‘De eerste indruk van een land is vitaal voor het imago', aldus de staatssecretaris voor Immigratiezaken. De Britten gaan in de leer bij de Duitsers. Op de vooravond van het WK Voetbal in 2006 kregen alle douane-ambtenaren daar nieuwe fris ogende uniformen en werd verordonneerd de strakke argwanende blikken in te wisselen voor een vriendelijke glimlach. De make over deed wonderen. Zelfs het Duise voetbalteam kreeg er een nieuwe schare fans bij. De Britten willen nu hetzelfde bereiken met het oog op de Olympische Spelen van 2012. (24-9-2007)

KALME EN BELEEFDE PANIEK

Er is een traditionele wijze van Britse paniek: kalm, waardig en beleefd in een rij staande. Gistermorgen verzamelden zich duizenden met thermosflessen en thuisstoeltjes uitgeruste rekeninghouders van de bank Northern Rock vanaf 6.00 uur voor de vele filialen. Gepensioneerden stonden in de rij met jonge moeders, advocaten, en arbeiders om hun geld terug te vragen, nadat geruchten de ronde deden dat de bank op omvallen zou staan. Maar na enkele uren waren de Britten zichzelf niet meer. Voor de filialen van de Northern Rock werd er gedrongen, met ellebogen gewerkt, geschreeuw en gevloekt toen de sluitingstijd naderde en nog lang niet iedereen was geholpen. De politie moest ingrijpen om wanhopige en woedende spaarders in het gareel te houden. Veel spaarders grepen mis. Ze konden hun geld niet opnemen, omdat het personeel de rijen voor sluitingstijd niet kon verwerken. Ze moesten zonder hun geld huiswaarts keren. Northern Rock lijkt de eerste Europese bank die in de Amerikaanse hypotheekcrisis wordt meegezogen. Omdat financiers Northern Rock in verband met de hypotheekcrisis geen geld meer willen lenen heeft de bank een noodkrediet gekregen van de Britse centrale bank. Vrijdag namen klanten van de bank vrijdag in totaal 1 miljard pond (1,5 miljard euro) op. Dat leidde tot paniek bij andere rekeninghouders. Northern Rock heeft naar eigen zeggen het noodkrediet nog niet hoeven aanspreken. De bank beweert over miljarden ponden aan contanten te beschikken. Maar niettemin lijkt de bank nu gedoemd ten onder te gaan. Waarschijnlijk zal de hypotheekportefeuille worden ondergebracht bij andere banken. (16-09-2007)

POLITIE WAARSCHUWT: 'PLEEG GEEN MISDAAD'

De Britse politie is bezig het land vol te zetten met borden die waarschuwen geen misdaad te plegen en gewoon de rekening te betalen. Zo staat bij benzinestations dat 'betaald moet worden voor alle benzine'. Veel mensen vinden de borden grappig, maar ook totaal overbodig of zelfs 'een belediging voor de Britse intelligentie'. Ze denken dat hiermee alleen maar pr-bedrijven rijk worden gemaakt.
De politie denkt echter dat het helpt bij het voorkomen van criminaliteit. 'We zeggen niet dat beroepscriminelen hier bang van worden, maar misschien bedenken ze zich nog een keer', aldus een politiewoordvoerder.
In Engeland is al enige tijd kritiek op het plaatsen van steeds meer borden en andere waarschuwingen met vanzelfsprekende boodschappen. Een luidt: 'Caution. Water on Road During Rain' (Voorzichtig. Water op weg tijdens regen'). Andere zijn: Platform ends here aan het einde van een treinperron, Don't iron clothes on body ('Strijk geen kleren als je ze draagt') en 'Slaaptabletten kunnen sufheid veroorzaken'. (13-09-2007)

AMERIKANEN EN BECKHAM

Nu voetbal - of soccer - ineens big is in Amerika door de komst van David Beckham moeten de yanks een hele nieuwe sportieve woordenschat zien te ontdekken. Amerikaanse commentatoren doen in hun verslagen van de wedstrijden van de LA Galaxy niet onder voor die van de Zuid-Europeanen bij een wedstrijd van Real Madrid, maar ze missen doodsimpel de kennis over het edele spel dat het continent maar niet schijnt te kunnen veroveren. De middenlijn wordt ineens de streep in het midden en een zwak schot een langzaam rollertje. Hieronder een overzicht van Amerikaanse voetbaltaal die Britse commentatoren de tenen doet krommen. (13-9-2007)

BULLDOGGING: Als een speler vastbesloten is de bal terug te veroveren
CHICKEN WING BATTLE: Een duel tussen twee spelers waarbij ze gebruik maken van armen en ellebogen.

FINAL SIGNAL: Laatste fluitsignaal (final whistle).

IN THE WHEELHOUSE: Een makkelijke bal voor de keeper.

KNOCK LIKE A BEAR KISS: Een onhandige tackle die op een grote overtreding lijkt.

MATCH UPS: Het dekken van iemand

MIDFIELD STRIPE: De middellijn (halfway line)

ON FRAME: Een schot op doel.

ON THE DOORSTEP: Voor het doel.

REAL ESTATE: De ruimte in het sttafschopgebied

ON THE DIAGONAL SURFACE: Een diagonale voorzet - Becks specialiteit.

SLOW ROLLER: Een zwak schot op doel.

SOME WHEELS: Eem versnelling.

SOUTHPAW: Een linksbenige speler.

STUTTER STEP: Een Chrisitano Ronaldo stijl om over de bal te stappen als schijnbeweging.

TAKEAWAY: Een tackle waarbij de speler er met de bal vandoor gaat.

UPLOAD: Een bal schieten met veel kracht

EU LEGT ZICH NEER BIJ ENGELSE PINT

De eurosceptici en xenofoben in Groot-Brittannië steken vandaag de vlag uit. Engelsen mogen hun bier blijven drinken in pints en hun bananen verkopen in pounds en ounces. De bewegwijzering in het land zal niet ivan mijlen naar kilometers hoeven worden omgezet. De bureaucraten in Brussel hebben bakzeil gehaald. Nadat de EU er jarenlang op heeft aangedrongen de oude imperial maten op te geven en in te wisselen voor metrieke, is nu besloten de besluitvorming hierover aan Londen zelf over te laten. Eerder had de EU Groot-Brittannië verplicht alle imperial maten voor 2010 op te geven. Vooruitlopend moesten supermarkten en andere verkopers al hun produkten in zowel metrieke als imperial maten aangeven. Met name marktkooplieden die weigerden hun bananen in kilogrammen aan te bieden, wonden zich hierover op. Een van hen - de zogenoemde metrieke martelaar - werd zelfs veroordeeld, omdat hij consequent weigerde zijn produkten aan te geven in metrieke maten. (11-9-2007)

ZIJN DE MCCANS MEESTERLIJKE ACTEURS?

Als het waar is, zouden de McCanns niet alleen voor altijd de cel in moeten maar ook een oscar moeten krijgen voor de beste theaterperformace van alle tijden. De moeder van de verdwenen peuter Madeleine McCann wordt nu officieel als verdachte in de zaak aangemerkt, nadat ze maanden met haar man Gerry heel Europa rondreisde in de zoektocht naar het kind. De paus, voetballer David Beckham en schrijfster JK Rowling staken een helpende hand toe.
Tot aan Amsterdam toe werden persconferenties gegeven over de verdwijningszaak. Journalisten die daarbij kritische vragen durfden te stellen, werden door ivoren toren-columnisten zoals Aaf Brandt Corstius - nog nooit zelf journalistiek iets uitgezocht - de les gelezen.
Inmiddels is 39-jarige Kate McCann toch als verdachte verhoord door de Portugese politie. Ook haar man Gerry zal gehoord worden. De politie heeft bloedsporen van Maddy gevonden in een huurauto van de McCanns waardoor twijfel is gezaaid over hun hun verhaal. Niet alleen Britse politici zijn soms meesterlijke acteurs en actrices. Ook criminelen kunnen in dit land iedereen op het verkeerde been zetten en uiteindelijk bijna in hun eigen leugens gaan geloven. De concierge die de twee meisjes Holly en Jessica ombracht in 2002 hield bij hoog en laag vol dat ‘hij juist het laatste vriendelijke gezicht was geweest dat de kinderen ooit hadden gezien'. Het is te vroeg om de McCanns nu van dubbelspel te beschuldigen. Maar hun verhaal over de verdwijning en de daaropvolgende campagne was op zijn minst bizar. (07-09-2007)

EIGENLIJK ZONDE, ZO SNEL DOOR ENGELAND

Eigenlijk is het zonde om zo snel door Kent te racen. Vandaag ging de Eurostar met 195 mijl per uur (ruim driehonderd kilometer) door het green & pleasant land. In twee uur, drie minuten en 39 seconden reisden we van Parijs naar London St. Pancras met een Franse hoge snelheidstrein die in Engeland niet meer in een boemeltje verandert. Er hangt een prijskaartje aan - zes miljard pond - maar dan waan je je tussen Folkstone en St. Pancras toch op eenzelfde soort racecircuit als in Frankrijk.

Wie zegt dat de Engelsen geen engineers zijn. De 110 kilometer nieuwe spoorverbinding is over de rivier Medway aangelegd, onder de Theems en ook nog 11 mijl onder de stad.

Groot-Brittannië klopt zich op de borst als een lid van de hoge snelheidsfamilie. Jammer. Vroeger namen we de treintrip om te onthaasten - een goed glas wijn te drinken en een zesgangendiner te verorberen, onderwijl genietend van de Engelse heuvels en tuinen. Voor de stresskippen was er het vliegtuig. Nu moeten we ook in de trein naar de fastfood. (4-9-2007)

Nieuwe treintijden:

Londen - Parijs 2.15 uur

Londen - Brussel 1.51 uur

Londen - Lille 1.20 uur

TIEN BEST BETAALBARE BRITSE STEDEN

Ze zijn niet de goedkoopste plaatsen, maar ze geven wel het meeste waar voor hun geld - een combinatie van lage huizenprijzen en optimale voorzieningen. Beverley in Yorkshire scoort volgens een onderzoek van de Royal Bank of Scotland het best in een onderzoek naar de best betaalbare plaatsen in het land. In deze goed gepreseveerde marktstad van 20 duizend inwoners zijn vele uitstekende scholen te vinden naast een pittoreske paardenrenbaan. Het gemiddelde inkomen ligt met rond de 37 duizend pond - vijfduizend pond hoger dan in de rest van het land. In dit onderzoek geldt de aanwezigheid van goede restaurants, kunstgalerieën, museums, scholen en dealers van dure auto's als een plus en die van bookies, goedkope supermarkten en fastfood-restaurants als een min. Maidstone in Kent - vlakbij Leeds Castle - en Chester - komen op plaats twee en drie. (3-9-2007)

1. Beverley

2. Maidstone

3. Chester

4. Perth

5. Salford

6. Inverness

7. Huddersfield

8. Solihull

9. Wokingham

10. Sutton Coldfield

Augustus 2007

NIEUW BORD: ‘VERTROUW NIET OP SAT NAV’

In Groot-Brittannië is een nieuw verkeersbord gelanceerd. Het bord waarschuwt automobilisten niet te vertrouwen op hun TomTom of andere satelliet-navigatiesystemen. Het eerste bord is geplaatst in het plattelandsdorpje St. Hilary in het zuiden van Wales. Met het bord proberen de lokale autoriteiten autorijders te ontmoedigingen een sluiproute te nemen tussen de snelweg M4 en het vliegveld van Cardiff. Deze sluiproute voert over een te smalle weg waardoor in het verleden al vrachtwagens vast zijn komen te zitten. De bedoeling is dat het bord op meer wegen zal worden neergezet waar de satelliet-navigatie automobisten op het verkeerde been zet. Vier van de 32 miljoen automobilisten in het land hebben nu sat nav. (28-8-2007)

LIGT HET AAN HET WEER, DE PRIJZEN OF DE MISDAAD?

Bijna tweehonderdduizend Britten hebben vorig jaar de koffers gepakt en zijn het land voor goed ontvlucht. Ook nog een tweeduizend expatriates die er langer dan een jaar verbleven, hadden de buik vol van wonen in een land met veel regen, onbetaalbare huizen, een vermeend hoge criminaliteit en een regering die met iedereen op de vuist wil gaan. 'Nog nooit zijn zoveel mensen die geboren zijn in het land vertrokke'n', constateert het Office for National Statistics, het Britse CBS. Voor een deel heeft het te maken met vooroordelen. In de eerste plaats is het Britse weer minder slecht dan iedereen denkt en ten tweede is de criminaliteit in vergelijking tot de rest van Europa eerder lager dan hoger. Maar de alarmerende koppen van de schandaalbladen zorgen ervoor dat de Britten als geen ander volk bang zijn voor misdadigers.

Ondanks de exodus neemt de bevolking niet af. Er zijn in 2006 ook een half miljoen immigranten - vooral uit Oost-Europa - bijgekomen. Daarnaast was er een geboorte-overschot. Hierdoor is de bevolking met 200 duziend gestegen tot 60.587.000. (24-8-2007)

Top tien populairste emigratielanden voor Britten

1. Australië - 71.000

2. Spanje - 58.000

3. Frankrijk - 42.000

4. Nieuw-Zeeland 30.000

5. VS 25.000

6. Canada 17.000

7. Nederland 8.000

8. Verenigde Arabische Emiraten - 7.000

9. Duitsland - 6.000

10. Zuid-Afrika - 6.000

PARIJS IS EEN GROTE FLOP

Parijs blijkt de Britten het snelst te vervelen. De Eiffel Toren en het Louvre worden door hen gezien als de meest teleurstellende toeristische attracties in de wereld. Eén op de vier Britten noemt een bezoek aan de Eiffel Toren een grote anti-climax. In eigen land is begrijpelijk Stonehenge de meest teleurstellende attractie. Ook de Piramiden van Egypte, Times Square in New York en Las Ramblas in Barcelona worden niet erg gewaardeerd. Britten moeten ver van huis om een leuke vakantie te hebben: drie attracties in Australië worden als must see gewaardeerd. In eigen land worden ook de Angel of the North - het enorme standbeeld bij Newcastle - en Land's End grote flops genoemd. (18-8-2007)

Top tien meest teleurstellende buitenlandse attracties
1. Eiffel Toren
2. Louvre
2. Times Square
4. Las Ramblas, Barcelona
5. Vrijheidsbeeld
6. Spanish Steps, Rome
7. Het Witte Huis
8. Pyramiden, Egypte
9. De Brandenburger Poort
10.De Scheve Toren van Pisa

Top tien meest teleurstellende attracties in het VK
1. Stonehenge
2. Angel of the North
3. Blackpool Toren
4. Lands’ End
5. Princess Diana Memorial Fountain
6. De London Eye
7. Brighton Pier
8. Buckingham Palace
9. White Cliffs of Dover
10. Big Ben

Top tien beste buitenlandse attracties in het buitenland
1.Petra, Jordanië
2. De Grand Canal, Venetië
3. De Masai Mara, Kenya
4. Sydney Harbour Bridge, Australië
5. Taroko Gorge, Taiwan
6. Kings Canyon, Northern Territory, Australië
7. Cappadoccia grotten, Turkije
8. Lake Titicaca, Peru and Bolivia
9. Cable Beach, Broome, Western Australië
10. Jungfraujoch, Zwitserland

Top tien beste attracties in het VK:
1. Alnwick Castle, Northumberland
2. Carrick-a-Rede Rope Bridge, County Antrim
3. The Royal Crescent, Bath
4. Shakespeare's Globe Theatre, Southwark, Londen
5. The Backs, Cambridge
6. Holkham Bay, Norfolk
7. Lyme Regis and the Jurassic Coast
8. Tate Gallery, St Ives
9. Isle of Skye, Scotland
10. The Eden Project

SCHOLIEREN ZIJN TE GOED

Het is ook nooit goed als middelbare scholier in Engeland. Als je het slecht doet, loop je de kantjes ervan af. En als je het goed doet, dan zijn de examens te makkelijk.

De middelbare scholieren in Engeland - 'ja, juist de generatie die eigenlijk te veel eet, te veel drinkt, te veel bijverdient en te veel uitgaat - doen het beter dan ooit. Liefst 96,9 procent is geslaagd voor het eindexamen. Dat is het hoogste aantal in 25 jaar. Een op de vier haalde één of meerdere A-grades, de hoogste cijfers, één op tien haalde liefst drie A-grades - voldoende om tot de topuniversiteiten van Oxford en Cambridge te worden toegelaten. De universiteiten zijn hier niet blij mee. Nu zoveel jongeren hoge cijfers halen is het onmogelijk om de echte bollenbozen nog te selecteren. Daarom zijn ze gedwongen eigen toelatingsexamens te houden. Volgend jaar zal er verbetering in komen. Er zal op de middelbare scholen een nieuwe zwaardere hoogste graad worden geïntroduceerd: A*-grade.

Uit de examenoverzichten blijkt dat de onafhankelijke scholen het veel beter doen dan de staatsscholen - comprehensives. De helft van de leerlingen van de independent schools haalt een A-grade, tegen slechts eenvijfde van die op de staatsscholen. Een ander opvallende ontwikkeling is dat jongens hun achterstand op meisjes zijn bezig in te halen - met name op het gebied van exacte vakken. Helaas wil maar niemand geloven dat het aan ijver zal liggen. (17-8-2007).

HUIZENCRASH BLIJFT NOG ALTIJD UIT

Wat is er toch met de Engelsen? Iedereen voorspelt dat de overspannen vastgoedmarkt een keer met een geweldigde klap in elkaar moet storten en iedereen ziet ook signalen daarvoor. Maar intussen breken de huizenprijzen telkens weer nieuwe records.
Terwijl in Nederland de vastgoedmarkt toch min of meer is gestagneerd, stijgt de prijzen van huizen in Engeland nog steeds met meer dan 10 procent per jaar. In juni kostte een gemiddeld huis 12,1 procent meer dan een jaar eerder: 214.222 in plaats van 210.793 pond. In Londen is de prijsstijging zelfs 17,5 procent. Hoewel de rente in de afgelopen 12 maanden liefst vijf keer is verhoogd tot 5,75 procent, wil iedereen op de rijdende trein springen. Niettemin zijn er talrijke zwartkijkers die beweren dat de markt zijn hoogtepunt heeft bereikt. Zo is het aantal nieuwkomers op de woningmarkt niet meer zo laag geweest sinds 2004. Het aantal niet verkochte woningen is ook in tijden niet zo groot geweest. (14-8-2007)

STIFF UPPER LIP? NIET IN BED

Als de Britten een stiff upper lip ophouden is dat niet in bed. Volgens een onderzoek van het blad Men’s Health. Amerikanen kunnen in de slaapkamer nog veel van de Britten leren. Italianen die toch te boek staan als het meest romantische volk ter wereld, scoren nog veel slechter.

‘Wat de reden is? Misschien geven de Britten die tenslotte de ridderlijkheid hebben uitgevonden, meer attentie aan het andere geslacht dan de Italianen die zo zelfverzekerd zijn dat het niet nodig denken te hebben’, aldus hoofdredacteur David Zinczenko van Men’s Health Magazine.

Men’s Health heeft de ranglijst samengesteld op basis van gegevens over huwelijken en scheidingen, het aantal verschillende partners, affaires, seksuele bevrediging en de keren dat het wordt gedaan. De Amerikanen hebben maar twee keer seks per week. Alleen de Duitsers en Maleisiërs scoren nog slechter. Meer dan de helft van de Britten zegt dat ze een bevredigend seksleven hebben en slechts eenzevende – tegen eenderde van de Italianen – beweert er een buitenechtelijke relatie op na te houden. Of zijn Britten misschien betere leugenaars dan lovers?

Landen met het meest bevredigende seksleven

1. Groot-Brittannië

2. Polen

3. Nederland

4. Roemenië

5. Filippijnen

6. India

7. Oekraïne

8. Portugal

9. Australië

10. VS

11. Duitsland

12. Maleisië

13. Griekenland

14. Brazilië

15. Mexico

16. China

17. Spanje

18. Canada

19. Zuid-Afrika

20. Italië

PORTUGEZEN HEBBEN BUIK VOL VAN MCCANNS

Enkele maanden geleden was er in Portugal respect voor de droefheid bij Gerry en Kate McCann wier dochter Madeleine was ontvoerd uit een vakantie-appartment in de Algarve. Maar inmiddels lijken de Portugezen steeds meer hun buik vol te hebben van het echtpaar en hun internationale campagne om hun kind terug te vinden. Francisco Pagatte, raadsman van de enige verdachte van de otnvoering Robert Murat, noemt het echtpaar nu de 'bloody McCanns' en zegt dat ze beter naar Groot-Brittannie kunnen terugkeren, omdat ze de reputatie en de economie van Praia de Luz schade berokkenen. 'Dit is geen aanval tegen de McCanns, maar dit is wat de dorpelingen vinden. Waarom gaat het stel niet terug om voor de andere kinderen te zorgen.'

Morgen is het honderd dagen geleden dat Madeleine is verdwenen. Maar de zaak scoort nog elke dag voorpaginakoppen. Deze week werd in de Portugese media gesuggereerd dat de McCanns zelf iets met de ontvoering zouden hebben te maken. Er zou bloed in de kamer van het appartment zijn gevonden. De McCanns worden in het dorp continu belegerd door Portugese en Britse journalisten die 24 uur per etmaal voor hun huis posten. De McCanns zeggen zich niet te laten verjagen.(9-8-2007)

HUIZEN STIJGEN NOG EENS 40 PROCENT

Huizen zijn overgewaardeerd. Er is een crash op handen. Mensen kunnen hun hypotheken niet meer aflossen door de stijging van de rente. Het aantal executoriale verkopen is vorig jaar gestegen tot meer dan 30 duizend.
Paniekzaaiers lijken recht van spreken te hebben. Maar volgens een rapport van de National Housing Federation zullen de huizenprijzen in Groot-Brittannie de komende vijf jaar nog eens met 40 procent stijgen. In 2012 zal een gemiddeld huis 300 duizend pond (450 duizend euro) opbrengen.. In Londen waar een huis nu al gemiddeld 318 duizend pond kost, zal mogelijk over vijf jaar meer dan een half miljoen moeten worden neergeteld voor een simpel appartement of een rijtjeshuis.
Het aanbod van huizen stijgt in heel Engeland en zeker in Londen veel minder snel dan de vraag. De overheid zal volgens het rapport zijn belofte om drie miljoen woningen te bouwen tot 2020 moeten nakomen om ervoor te zorgen dat huizen niet onbetaalbaar worden. Nu al kost een huis elf maal het jaarsalaris van de Britse Jan Modaal. Sinds Labour in 1997 aan de macht kwam zijn de huizenprijzen met 157 procent gestegen. Het gemiddeld inkomen ging in die periode met 35 procent omhoog. (8-8-2007)

ALLEEN 'BONJOUR' WORDT DOOR BRITTEN ONTHOUDEN

Britten kunnen hoogstens zeven woorden onthouden van een buitenlandse taal. Zelfs mensen die vijf jaar Frans hebben gehad op een middelbare school, weten niet meer dan een handvol woorden te reproduceren. Simpele dingen als Goedenacht of Sorry kunnen ze niet in het Frans vertalen. Alleen het woord 'Bonjour' is soms blijven hangen. Slechts 2 procent van de Britten weet bijvoorbeeld hoe een toilet in het Frans heet.

Dit blijkt uit een onderzoek van de BBC onder drieduizend Britten. Ongeveer 85 procent van de Britten heeft op school enige tijd Frans geleerd, 35 procent Duits en 11 procent Spaans. Maar daar blijft op latere leeftijd weinig tot niets van hangen. Hallo en Dag zijn nog de enige woorden die ze kunnen vertalen plus uiteraard het woord Bier. Slechts 2 procent van de Britten zegt een buitenlandse taal vloeiend te kunnen spreken. Het taalprobleem beperkt hun reismogelijkheden. Britten willen niet graag reizen naar een land waar ze zich niet verstaandbaar kunnen maken - alleen al om zich daarover niet te hoeven schamen. (3-8-2007)

Britten liegen over hun vakanties

Britten die naar zonnige oorden gaan, overdrijven hun vakantieverhalen om hun vrienden en collega’s de ogen uit te kunnen steken. Zo schermen ze niet alleen met avontuurlijkere oorden dan Palma of Las Palmas waar ze daadwerkelijk zijn geweest, ook scheppen ze op over de kwaliteit van het eten en vooral het weer. Uit een onderzoek van een reisverzekeraar blijkt dat alleen al 3,4 miljoen Britten liegen over het weer tijdens hun vakantie. Ze zeggen na thuiskomst schitterend weer te hebben gehad, terwijl hitte en regen hun vakantie heeft verknald.

BRITTEN PIKKEN VRIJE VRIJDAGMIDDAG IN

Britten mogen inmiddels de langste werkweek van Europa hebben, hun bazen zijn nog niet erg tevreden. Ze zien met argusogen dat steeds vaker de vrijdagmiddag als weekendverlenging wordt ingepikt. Werknemers houden vrijdagmiddag lange lunches, maken afspraken met de dokter of houden vergaderingen dicht bij huis. Een softwarebedrijf die daarna onderzoek heeft gedaan onder het eigen persoon zegt bewijzen daarvoor te hebben. Zo begint de spits tegenwoordig vrijdag al rond het middaguur. Volgens het bedrijf kost het vroeger verlaten van de werkplek op vrijdagmiddag Britse bedrijven inmiddels meer dan vijftig miljoen pond per jaar. De totale kosten van absentie voor bedrijven in Groot-Brittannnië worden geschat op 13 miljard pond. (1-8-2007)

Juli 2007

HEATHROW MAAKT LONDEN TE SCHANDE

De luchthaven van Heathrow bij Londen maakt Londen te schande. Dit zegt burgemeester Ken Livingstone in een ongekend felle aanval op British Airport Authority (BAA), de beheerder van veel Britse luchthavens waaronder Heathrow.

Volgens Livingstone zijn de bazen van BAA incapabel. Ook noemt Livingstone een plan van BAA om een demonstratie van milieu-activisten te verbieden via een rechterlijk besluit als een 'enorme stommiteit'.

Heathrow is al maanden in opspraak vanwege de lange wachttijden, zoekgeraakte bagage en inefficiente beveiliging. Een staatssecretaris heeft al de angst uitgesproken dat de City of London schade oploopt door Heathrows slechte reputatie. Internationale passagiers willen steeds minder graag via de grootste Londense luchthaven vliegen en wijken uit naar Frankrijk, Parijs of Schiphol. Volgens Livingstone zijn de rijen op Heahrow voor paspoortcontroles en inchecken veel te lang. Hij stelt dat passagiers in vertrekhallen worden opgesloten als in gevangenissen om daar uitgemolken te worden door taxfree-shops. In juni noemde Lord Lamont, voormalig minister, Heathrow al een nationale schande nadat 20 duizend stuks bagage waren zoekgeraakt. (31-7-2007)

BESLAG LEGGEN OP JENEVER EN TABAK

Iedereen die flessen drank of pakjes shag, sigaretten of dozen sigaren naar familie, vrienden of andere relaties in het Verenigd Koninkrijk stuurt, loopt het risico dat de goederen in beslag worden genomen.

Deze regeling is onverwacht deze maand ingegaan. Vanaf 1993 bestond voor per post gestuurde goederen een vrijstelling voor de invoerrechten op deze produkten, maar die is ineens komen te vervallen. Volgens de Britten heeft dat te maken met een uitspraak van het Europese Hof van Justitie -'Joustra-ruling'

Hoewel het niet erg rendabel is om kratten Heineken-pils naar het Verenigd Koninkrijk per post te versturen, is het verschil in accijnzen zo groot dat het soms wel lonend is gedistilleerd of tabak naar het land te zenden. Vanaf nu moeten daarvoor echter vooraf invoerrechten worden betaald. ‘Wie dat niet doet, loopt het risico van inbeslagname’, aldus een schrijven van de Britse autoriteiten. Overigens kunnen mensen persoonlijk wel probleemloos drank en sigaretten over de grens meenemen. In principe mag de hoeveelheid alleen voor eigen gebruik zijn, maar de regels daarvoor zijn tegenwoordig in verband met het vrije verkeer van goederen binnen de EU heel ruim. Als de goederen echter door iemand anders worden getransporteerd - inclusief de post - moet echter gewoon worden betaald. (31-7-2007)

ZOEKTOCHT MADDIE OP LAGER PITJE

Overal kijken de grote heldere ogen van het jonge meisjes Madeleine McCann de Britten deze zomer aan. Op 3 mei werd het meisje uit een appartement in Portugal weggehaald.

Maar langzaam lijkt het onderzoek op een dood spoor te zijn geraakt. De ouders hebben in vele landen aandacht gevraagd voor de verdwijning, maar tot nu toe zonder resultaat. JK Rowling heeft haar laatste deel van Harry Potter gepubliceerd met gele linten en een oproep om Maddie te vinden. Iedereen heeft op vliegvelden, in fastfoodsrestaurants en op andere plekken haar foto kunnen zien.

Nu wordt de campagne teruggedraaid. In Madeleines eigen woonplaats Rothley in Leicestershire zullen de gele linten weggehaald worden van het oorlogsmonument. Het betekent volgens haar oom niet dat de zoektocht wordt opgegeven. De vele knuffels en ander speelgoed die daarbij waren neergelegd, zijn al eerder verwijderd. (27-7-2007)

BRITTEN OVERDRIJVEN HUN ZONDVLOED

‘Dit is erger dan de tsunami’, hoorde ik gisteren iemand door de radio roepen over de huidige wateroverlast in het midden van Groot-Brittannië.
Britten kunnen schaamteloos overdrijven. En vooral de Britse media. Er worden niet alleen vergelijkingen getroffen met de tsunami maar ook met de Blitz, Agincourt en de zondvloed.
Wat in andere landen toch vooral een zomerse curiositeit zou zijn – en vooral door de televisie zou worden aangegrepen vanwege de mooie beelden – is hier ineens een nationale tragedie. Het scheelt er nog maar aan dat we wereldwijd gaan inzamelen voor de Britten en een herbouwprogramma van Stratford-upon-Avon lanceren.
Britten overdrijven altijd over het weer. Vier graden vorst heet de Big Freeze. Postbodes krijgen ijsvrij en iedereen wordt meteen aangeraden binnen te blijven. Dertig graden Celsius is ook voldoende reden voor paniek, net als een maand droogte. De premier komt met een asgrauw gezicht op televisie, kondigt een hulpprogramma aan en dankt de mensen van de brandweer, leger en luchtmacht die zich ‘dag en nacht hebben ingespannen voor de slachtoffers’.
En nu is er veel regen. Er was een mooi beeld op de televisie. Een 72-jarige vrouw die samen met haar poedel door een helicopter gered was van de zolder van haar ondergelopen woning, stond breed lachend de BBC te woord. ‘Dit moet een verschrikkelijke ervaring zijn’, gaf de reporter de voorzet. Ze toonde alleen maar een vrolijke blik. Eindelijk gebeurt er eens wat anders dan anders, eindelijk wordt de sleur doorbroken, eindelijk is ze een keer op de televisie – samen met haar poedel, zo zie je haar genieten.
Alle vergelijkingen met de tsunami gaan natuurlijk mank. Bij de tsunami van 2004 vielen er 225 duizend doden. De wateroverlast in het midden van Engeland heeft geleid tot veel materiële schade, afgesloten wegen en duizend geëvacueerden. In China zijn dit weekeinde honderd doden gevallen bij overstromingen. Daarover zal je niet lezen in de Britse media.
Maar laat ik niet te veel relativeren. De Britse regen komt mijn kant uit, de Chinese niet. (22-7-2007)

BRITSE TUIN VERDWIJNT ONDER DE TEGELS

Paniek. De Britse tuin dreigt te verdwijnen. De trend om tuinen onderhoudsvriendelijker te maken heeft fatale gevolgen voor de flora en fauna in dit land, zo beweert de horticulturele lobby. De jonge generatie heeft geen zin meer om uren op de knieën te liggen en vuiltjes te wieden of met de snoeischaar liefdevol planten te verzorgen. Zij gebruiken de eigen grond liever om hun auto’s te parkeren. Veel tuintjes verdwijnen daardoor. Alleen al in Londen zijn in de afgelopen jaren voortuintjes geplaveid ter grootte van 22 Hyde Parks. Natural England zegt dat er grote gevaren dreigen. Niet alleen zullen bepaalde vogels en insecten hierdoor uit de woonwijken verdwijnen, maar ook leidt het tot wateroverlast en bevordert dit het broeikaseffect. (18-7-2007).

BRITTEN LEZEN MEER. NIET MINDER

Britten zijn nog altijd gek op een goed boek waarmee ze hun blik kunnen verruimen en hun kennis verrijken. Er wordt zelfs veel meer gelezen op papier dan een kwart eeuw geleden.

Dit staat in schril contrast tot het algemene geloof dat de Britten van leergierige boekwurmen zijn veranderd in een aan MP3-spelers, mobiele telefoons en internetspelletjes verslaafde groep Filistijnen. Deze gedachte werd gevoed door een uitlating van Victoria Beckham die ooit zei 'dat ze nog nooit een boek helemaal had uitgelezen'. Volgens een onlangs gepubliceerd onderzoek van de National Office of Statistics zou een kwart van de Britten in de afgelopen twaalf maanden geen boek hebben aangeraakt.

Maar eigenlijk gaat het heel goed met de literaire interesse. In 1975 werd per dag drie minuten gelezen in een boek. In het jaar 2000 was dat al toegenomen tot zeven minuten, zo blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Manchester. Als daar ook nog de leestijd in kranten en tijdschriften wordt bijgeteld, lezen de Britten begin deze nieuwe eeuw vele minuten meer dan in de jaren zeventig van de vorige. Vooral vrouwen lezen veel meer. Voor een groot deel heeft dat te maken met het gestegen opleidingsniveau. De populairste boeken bij de Britten zijn JRR Tolkiens 'In de Ban van de Ring', Lev Tolstoi's 'Oorlog en Vrede' en Emily Bronte's 'Woeste Hoogten' (14-7-2007)

ROWLING HUILT, GELUKKIG IS HET VOORBIJ

Wie begrijpt in Godsnaam het succes van Harry Potter? Schrijfster JK Rowling die er miljardair mee is geworden, zei gisteravond bij Jonathan Ross op de BBC dat ze heeft gesnikt, gejankt en in tranen is uitgebarsten bij het zetten van de punt van de laatste zevende Potter.

Voor mij zijn het er zes te veel. Ik vond de eerste al niks aan. Het kon niet tippen aan onze eigen poldertovenaars. Zelfs Pietje Bell zou hiermee vergeleken de nobelprijs voor kinderliteratuur moeten krijgen.

Ik dacht dat het kwam omdat ik het boek las in de Nederlandse vertaling. Ik heb de tweede getracht in het Engels door te worstelen maar kwam met pijn en moeite tot pagina 80. Daarna heb ik geen Potter-boek meer gelezen en geen Potter-film meer gezien. Maar dat neemt niet weg dat ik in Engeland gek wordt van dat literaire misbaksel. Hypes duren meestal een of twee jaar, maar die van Potter al tien jaar, Misschien is het over een of twee jaar over als ook de laatste film in premiere is gegaan. JK Rowling trok de champagnefles open om zichzelf te troosten nadat ze het laatste boek had voltooid. Ik moet nog twee jaar wachten voordat het zover is. (7-7-2007)

TOUR BEGINT MET EEN MAKKIE

Ik heb de Proloog in Londen al gefietst. En ik moet zeggen: zelfs voor mij in het drukke Londense verkeer was de 7,9 kilometer over het gladde plaveisel een makkie. Ik heb ook de eerste etappe van de Tour de France door Kent geprobeerd te fietsen. En ik moet erkennen: ik gaf het al gauw op. De eerste puist lukte nog net, de tweede kon ik alleen lopend bedwingen waarna ik meteen maar in de bezemwagen van mijn vrouw in de buurt van Rochester stapte.

Komende zaterdag begint de Tour de France in Groot-Brittannië. Er is liefst 6,8 miljoen pond geïnvesteerd in een evenement dat de opmaat moet zijn voor de Olympische Spelen van 2012.

Het is niet de eerste keer dat de ronde der rondes in Groot-Brittannië zijn start beleefd (het gebeurde al eerder in 1974 en 1994), maar het is wel de eerste keer dat het in Londen plaatsvindt. De stad wil hiermee het fietsen propageren.

Wie fietsers door Londen ziet voortrazen denkt dat ze met hun leven spelen. Maar in werkelijkheid valt het volgens het gemeentebestuur nogal mee. Rond de start van de Tour een hele bikeweek georganiseerd met talrijke evenementen. De bedoeling is hiermee ook de aandacht van de door dagenlange cricketwedstrijden verwende Britten vast te houden als het peloton in een flits voorbij getrokken is.

Op een persbijeenkomst in de Cabinet War Rooms – sport is tenslotte oorlog, zeker een die zozeer door doping wordt geteisterd – werd gezegd dat 150 duizend toeschouwers zaterdag de Proloog zullen volgen in het centrum. Op zondag zullen misschien wel 1,5 miljoen Britten langs de route staan. Mij zullen ze niet zien. Ik ben al afgestapt. Ik twijfel nu tussen een bezoek aan Live Earth of de damesfinale op Wimbledon, want fietsen en Britten gaan niet samen. (2-7-2007)

Tien punten om de Tour de France te zien voor wie wel wil gaan kijken:

1. In de London Eye. Het reuzenrad gaat 135 meter hoog en geeft een prachtig uitzicht over de hele stad. Het is duur, maar tijden de Proloog kan men continu rondjes blijven draaien.

2. Boek een cruise op de Theems. Het peloton zal tijdens de eerste etappe drie keer een brug overschrijden. Dus goede kans dat je een pak wielrenners ziet

3. Greenwich Park. Greenwich Park is het oudste koninklijke park van de stad. Vanaf de top van de heuvel kan men zondag het peloton zien

4. St. Pauls Cathedral. Ook vanaf de Whispering Gallery is het peloton op zondag te zien.

5. Galvin at Windows. Het restaurant op de 28-ste en hoogste verdieping van Hilton Park Lane kijkt uit over Hyde Park en het parcours van de Proloog

6. Mandarin Oriental Hyde Park. Vijfsterrenhotel met een fenomenaal uitzicht over het parcours van de Proloog

7. Trafalgar Hotel. Vanaf het terras op de eerste verdieping kan de start van de eerste etappe worden gevolgd.

8. Tower Bridge Exhibition. De karavaan zal op zondag ook over Tower Bridge rijden. Vanuit de expositieruimte zijn de renners hier prachtig te zien

9. Crowne Plaza London St. James/51 Buckingham Gate. Voor als je nog niet te laat bent, kan een kamer geboekt worden in een van deze hotels met uitzicht over de route van de Proloog.

10. Intercontinental London Park Lae. Perfect uitzicht vanuit de kamers als de wielrenners door Wellington Arch met grote snelheid Hyde Park binnenrijden

Juni 2007

NOG EEN KEER IEDEREEN IN DE ROOK ZETTEN

Iedereen die vanaf zondag nog wil roken zal thuis moeten blijven, de weerelementen moeten trotseren of naar de laatste el dorado's van elke roker in het Verenigd Koninkrijk moeten reizen: Alderney, Sark of het eiland Man. Op die dag wordt een rookverbod van kracht in alle openbare ruimten: van kantoren en fabrieken tot pubs en restaurants.

Volgens de laatste cijfers roken ongeveer tien miljoen Britten sigaretten. Daarnaas zijn er nog twee miljoen die sigaren of een pijp roken. Dat aantal is al fors gedaald. In 1948 rookten nog acht op de tien mannen, in 1966 rookten vijf van de tien vrouwen in dit land. Nu rookt een van elke vier Britten, bijna gelijk verdeeld over mannen en vrouwen. In de leeftijdsgroep tussen 20 en 24 jaar wordt het meest gerookt. In deze groep - juist degenen die ook het meest naar pubs en bars gaan - rookt eenderde. Bij de zestigplussers is dat maar 14 procent.

De rokers dragen bij aan de economie. Van de verkoopprijs van een pakje sigaretten in Engeland - 5.50 pond - gaat liefst 4,10 naar de fiscus. De rokers spekken de schatkist jaarlijks met acht miljard pond.. Daarnaast werken nog eens drieduizend mensen in de tabaksindustrie. Drie van de vier grootste tabaksfabrikanten in de wereld zijn gevestigd in Groot-Brittannië. (30-6-2007)

De bestverkopende sigaretten in het VK

1) Lambert & Butler King Size - 13.5% (Imperial)
2) Benson & Hedges Gold - 7.3% (Gallaher)
3) Mayfair King Size - 7.1% (Gallaher)
4) Richmond Superkings - 6.6% (Imperial)
5) Richmond King Size - 4.9% (Imperial)
6) Marlboro Gold King Size - 4.4% (Philip Morris)
7) Regal King Size - 3.5% (Imperial)
8) Royals King Size Red - 3.4% (BAT)
9) Superkings - 3.3% (Imperial)
10) Silk Cut Purple - 3.2% (Gallaher)
Cijfers uit 2004. Bron: Ash

HUISEIGENAREN VERDIENEN 50 POND PER DAG

Wie geen huis heeft, wordt slapend arm. Dat geldt zeker voor Groot-Brittannië en helemaal voor Londen. Huizeneigenaren verdienen nu 50 pond per dag, 350 pond per week, door de waardestijging van het onroerend goed. De prijs van een gemiddeld huis is nu 184.070 pond sterling, 18 duizend pond meer dan een jaar geleden. In procenten is de stijging 11,1 procent. Dat is hoger dan een jaar eerder toen de stijging 10,3 procent was. Het slechte weer in juni heeft geen invloed op de huizenprijzen. In de komende maand wordt de vraag of de regeringswisseling in Downing Street wel enige invloed zal hebben. Dekundigen verwachten voor de komende twaalf maanden een waardestijging van woningen tussen de 5 en 8 procent. Maar hun schattingen zijn al jaren te laag. (28-6-2007)

ONDER BROWN KLAART HET METEEN OP

Vanmorgen wakker geworden in het land van premier Gordon Brown. Na tien jaar Tony Blair als baas was dat even wennen. Brown had gisteravond zeven keer het woord 'change' (verandering) gebruikt, zodat ik mij opmaakte voor een complete revolutie. Misschien was The Guardian op de mat weer op broadsheet? Misschien zou de postbode al voor elven komen? Mogelijk zouden cornflakes verboden zijn? En zou de nieuwe staatskerk onder deze Schot nu presbyteriaans in plaats van anglicaans zijn?

Niets van dit alles. Er leek helemaal niets te zijn veranderd. Niet in het land noch in Downing Street. Een paar andere ministers in het kabinet, maar die gooiden ook niet de knuppel in het hoenderhok. Op Wimbledon werd tot mijn verbazing gewoon weer verder getennist - en niet op gravel maar net zoals onder Tony Blair op gras. Tim Heman verloor zoals gewoonlijk weer. En de trein ging vertrouwd te laat weg. Er werden geen aristocraten onthoofd zoals in de tijden van de Tudors en Stuarts bij een machtswisseling nog wel eens gebeurde. Alleen het weer was opgeklaard. Een zomerzonnetje na weken van regen. Alleen is het van korte duur. De verwachting voor morgen is gewoon regen, net zoals onder Tony Blair (28-6-2007)

Women Power:

Oké. Na de jongensband Take That en de cultband The Police zullen ook de Spice Girls weer gaan optreden. De vijf vrouwen van inmiddels middelbare leeftijd - inclusief Geri Halliwell die er het eerste in 1998 de brui aangaf - hebben elf concerten aangekondigd. Girlpower is nu womenpower geworden, maar de moeders zeggen er naar uit te zien. De concertserie begint op 7 december in Los Angeles. Vooral Posh Spice die daar nu woont, zal er zin in hebben. Zij kan hopen op een even uitzonderlijke comeback als haar echtgenoot David Beckham na de winterstop bij Real Madrid. (28-6-2007)

NA DE DROOGTE WEER DE OVERSTROMINGEN

Engeland staat blank. Een jaar geleden mocht je je auto niet meer wassen en nu staat het vehicel tot aan het dak in het water. Engelsen kunnen niet met het weer omgaan, hetgeen bizar is voor een volk dat zo vaak over het weer praat. Mogelijk heeft het te maken met het gematigde klimaat waardoor elke extreme weersomstandigheid tot grote paniek in dit land leidt. Bij temperaturen van boven de 30 graden Celsius of onder de 0 graden krijgt iedereen meteen te horen binnen te blijven omdat anders levensgevaar dreigt.

Deze dagen is de noodtoestand afgekondigd, omdat door de vele regen met name in het midden van het land grote delen zijn overstroomd. Er zijn duizenden mensen geevacueerd en er zijn wegen en spoorlijnen afgesloten. Vorig jaar gold er in dit land nog een beregeningsverbod vanwege de langdurige droogte. Het kan raad lopen in Engeland. (26-6-2007)

-----------------------------------------------------------------------------advertentie-----------------------------------------------------------------------

Nog een keer nostalgisch een sigaartje roken in smoking. Het kan nog tot zondag. Op 1 juli 18.00 uur zal in Engeland niet meer mogen worden gerookt in clubs, pubs, café’s, kantoren, taxi’s, werkplaatsen en bedrijfswagens.

Om de datum voor altijd vast te leggen zal de Naval & Military Club, 144 jaar geleden opgericht door officieren van het leger en de marine, op zaterdag 30 juni vanaf 19.30 uur zijn Last Cigar Dinner houden. Tijdens het drie gangen-diner zullen wijnen en drie Havana-bolknakken worden geserveerd. De laatste sigaar zal even voor middernacht worden opgestoken. Om 24.00 uur zal een hoornblazer het signaal geven dat er niet langer binnen mag worden gerookt. De bedoeling is dat iedereen dan buiten naar de courtyard gaat en daar zijn sigaar oprookt. De kosten van het diner bedragen 50 pond voor alleen een driegangendiner met wijn en 75 pond voor een driegangendiner met exclusieve sigaren.

ENGELSEN GAAN ZELF HUISVUIL INZAMELEN

Engelsen die balen van de dure en slechte gemeentelijke huisvuilophaaldienst, zijn zelf een bedrijf begonnen. De klanten stromen binnen. Afval zelf ophalen is goedkoper en kan ook frequenter worden gedaan dan de één keer per twee weken die de gemeenten wilden. Het echtpaar Whyatt ergerde zich wild aan de slechte service in hun dorp. Chris en Kate pakten de rekenmachine erbij en startten met het werven van klanten. Binnen een mum van tijd gaven 1500 inwoners van het dorp Richmond in het noorden van Engeland hun huisvuil mee aan de twee aangeschafte vuilniswagens van het echtpaar. Alle Engelse overheden kijken met ingehouden adem hoe dit afloopt, want de nieuwe particuliere service is goedkoper, zo'n 120 euro per jaar, en veel beter. Een opstand onder Engelse belastingbetalers dreigt. Het vuilnisimperium van Chris en Katebreidt zich snel uit met nieuwe franchisenemer die een wagen van Binand Gone willen. Binnen een maand draait het bedrijf bij voldoende klanten winst.
Gibbs van de Engelse vereniging van Belastingbetalers zegt: ‘Dit is een wake upcallvoor arrogante stadsbestuurders’. Burgers die het afval zelf laten afhalen, zouden volgens de organisatie hun belastinggeld terug moeten vragen. (25-6-2007)

VAN MODDER TOT HET MILIEU

Dit weekeinde wordt drie dagen in de modder van Glastonbury naar popmuziek geluisterd. Volgende week volgt het prinses Diana Memorial Concert in Wembley en een week later organiseert Londen een van de Live Earth-popspektakels in Wembley.

Zoveel nostalgie..Wie kan het als fanatieke popliefhebber nog bijbenen en daarna de moed houden om aan het einde van de zomer ook naar The Rolling Stones te gaan. Het meest cool blijft voorlopig nog Glastonbury, hoewel ook op dit traditioneel modderige festijn oudere jongeren de boventoon voeren. De meeste celebs zullen te zien zijn bij het door Harry en William georganiseerde herdenkingsconcert van hun tien jaar geleden omgekomen moeder. Mogelijk vindt daar dan zelfs een reünie van de Spice Girls plaats. Sporty Spice, de laatste die niet wilde, zou zijn overgehaald. En tenslotte organiseert Londen – op de dag dat de Tour de France daar begint en ook een Wimbledon-finale plaatsvindt - ook nog een van de negen Live Earth-concerten van Al Gore. De line up voor Live Earth in Londen is de meest indrukwekkende, mogelijk samen met die in New York.

Wie alledrie de popevenementen bijwoont, heeft in een keer voldoende gedaan voor de liefdadigheid om de rest van het leven alles in zijn zak te kunnen houden. Ja, want zelfs op Galstonbury moeten de tenten achterblijven voor de daklozen. (23-6-2007)

22 t/m 24 juni Glastonbury

Glastonbury Festival, ondermeer Arctic Monkeys, Kasabian, Bloc Party, Amy Winehouse, Bjork, Arcade Fire, Rufus Wainwright, Fatboy Slim, The Killers, The Kooks, Lily Allen, The Twang, Patrick Wolf, The Who, Kaiser Chiefs, Manic Street Preachers en Shirley Bassey

1/7: Wembley Stadion

Diana Memorial Concert (Londen) Rod Stewart, Elton John, Lily Allen, Duran Duran and Kanye West, Take That. Anastacia, Josh Groban, Andrea Bocelli, Sarah Brightman, Donny Osmond en Jason Donovan zullen hits uit de musicals van Andrew Lloyd Webber ten gehore brengen.

7/7: Wembley Stadion

Live Earth (Londen): volledige programma: Beastie Boys, Black Eyed Peas,
Bloc Party Corinne Bailey Rae, Damien Rice, David Gray, Duran Duran,
Foo Fighters, Genesis, James Blunt, John Legend, Kasabian, Keane, Madonna, Metallica, Paolo Nutini, Pussycat Dolls, Razorlight, Red Hot Chili Peppers, Snow Patrol, Spinal Tap, Terra Naomi

COUNCILTAX VERDUBBELT IN TIEN JAAR

Het is ook een erfenis van de Blair-jaren. De beruchte council-tax - de Britse versie van onze onroerendgoedzaakbelasting (OZB) is in tien jaar tijd verdubbeld. Volgens een rapport van Halifax building society betalen Britten nu gemiddeld 1100 pond (1600 euro) aan council tax. In 1997 was dat nog 550 pond. In dezelfde periode zijn de inkomens met 51 procent gestegen en bedroeg de inflatie 31 procent. De council tax is dus aanzienlijk sneller gestegen dan de verdiensten. Gemeenten beweren dat ze de burgers daarvoor ook betere diensten leveren zoals het ophalen van het huisvuil. Maar door de sterke stijging van deze belasting zijn met name ouderen vaak in financiële problemen gekomen. De pensioenen zijn de afgelopen tien jaar nauwelijks gestegen. De grootste stijging van de council tax vond plaats in Mommoutshire (184 procent), gevolgd door Powys en Westminster (23-6-2007)

Hoeden van Ascot 2007

Ach, die Welsh, komt het ooit nog goed

Wales is eigenlijk Engelands oudste kolonie. Toen BBC-televisiepresentator Anne Robinson van The Weakest Link een paar jaar geleden de Welsh irritant en nutteloos noemde, was er massale woede, boosheid en afschuw onder de onderdrukte Welsh. De Engelsen deden het af als een grapje. Maar inmiddels is de discussie hoog opgelaaid: ‘Ja, waar dienen de Welsh nu eigenlijk voor?’

Het zijn eigenlijk alleen maar lastpakken die een eigen taal, volkslied en eigen vlag koesteren. Waarom kunnen de Aussies 12 duizend mijl vanaf Londen wel Engels praten en dat volk 120 mijl verderop niet?

De Welsh vinden echter dat ze recht hebben hun onmogelijk te volgen taal vol medeklinkers te spreken. Zij spreken de moedertaal van de natie, zij noemden het eerst het woord Britannia. Het woord Wales betekent vertaald in het oude Engelse een ‘land van buitenlanders’, het woord Cymru (Wales in Welsh) is letterlijk ‘land van vrienden’ en het Welsh woord voor Engeland – Lloegr – betekent ‘verloren land’.

Welsh is weer cool. Eén op de zes inwoners van Wales spreekt nu vloeiend Welsh. Honderd jaar geleden was dat er maar één op de dertig.

Voor ons buitenlanders is het maar lastig. Leer je Engels op school en beland je ineens op vakantie in Wales, waar ze je niet willen verstaan. Ach, die Welsh, komt net ooit nog goed. (23-6-2007)

VOORAL BLANKE SCHOLIEREN PRESTEREN ONDERMAATS

Vooral blanke jongens uit achterstandsgezinnen presteren ondermaats op school. Dat blijkt uit een studie van de Joseph Rowntree Foundation. Deze jongens doen het niet alleen veel slechter dan meisjes uit hetzelfde milieu, ze doen het ook slechter dan jongens en meisjes uit bijvoorbeeld de Indiase of Chinese gemeenschap. Zelfs Afro-Caribbean jongens en meisjes doen het beter. Onderzoekers hebben de studieresultaten vergeleken met het sociale milieu van de studenten. In zijn algemeenheid doen leerlingen uit achterstandsgezinnen het veel slechter. (22-6-2007)

VERHUIZEN KOST BRITTEN VEEL GELD

Het is niet alleen de meest stressvolle gebeurtenis, het is in Groot-Brittannië ook peperduur: verhuizen. En dat heeft weinig te maken met de verhuisbedrijven zelf, hoewel op die absurde rekeningen ook wel het een en ander aan te merken is.

Britten verhuizen nu gemiddeld 3,5 keer in hun leven, zo blijkt uit onderzoek van hypotheekverstrekker Abbey Mortgages. Dit kost ze 54 duizend pond (bijna tachtigduizend euro). Dat is 2,3 keer het gemiddelde salaris in het land of een bedrag waarmee een tweekamerappartement aan de Costa del Sol kan worden gekocht.

Een enkele verhuizing kost 16 duizend pond aan de kosten van makelaars, juristen, financiële adviseurs, verhuizers en de overdrachtsbelasting (stamp duty). In totaal besteden de Britten vorig jaar 26 miljard aan deze verhuiskosten. Daarbij zijn niet eens de kosten van bouwkundig onderzoek (surveys) meegerekend (21-6-2007)

TOERISTEN OM BIZARRE REDENEN GEWEIGERD

'Sorry, maar uw Engels is te slecht.' 'Helaas kunnen we u geen visum geven, omdat u nog nooit naar het buitenland heeft gereisd.'

De Britse autoriteiten weigeren vaak om bizarre redenen gewone toeristenvisa aan mensen uit niet-EU landen die gewoon een keer de Big Ben en Buckingham Palace willen zien of naar Wimbledon willen gaan.

Een toerist kreeg geen visum, omdat hij 'een vakantie zonder duidelijk doel had en alleen maar wilde komen vanwege sightseeing'. Dit blijkt uit een intern onderzoek bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een toerist kreeg geen visum met de opmerking dat 'de beheersing van de Engelse taal als onvoldoende moet worden aangemerkt'. Een vrouw die vier maanden wilde rondreizen in Engeland, werd een visum geweigerd, omdat ze bij haar verloofde wilde zijn. Een Russische toerist kreeg geen visum, omdat hij niet wilde zeggen welke plaatsen hij wilde gaan zien. Hij had op de visumaanvraag slechts geschreven 'een vakantie bij zijn vrienden aan de kust te willen doorbrengen'. (20-6-2007)

AUTOMOBILISTEN KRIJGEN PSYCHOMETRISCHE TEST

Psychometrische tests moeten deel gaan uitmaken van het rij-examen. Daarvoor heeft de Britse versie van Veilig Verkeer

gepleit. Op die wijze kan worden voorkomen dat mensen met een verkeerde instelling een rijbewijs krijgen en een gevaar op de weg gaan vormen. De Britse regering neemt de suggestie serieus. Tot nu toe wordt behalve kennis van de regels alleen de verkeersvaardigheid getest - handen, ogen en voetcoördinatie. Maar de psychologische instelling is vaak veel belangrijker voor het gedrag op de weg. Mensen die risico's durven nemen, rijden eerder te hard of vliegen door het rode licht. De kennis van verkeersregels wordt in Groot-Brittannië net als in Nederland via een multple choice-examen getest. Aan dat examen zouden enige vragen moeten worden toegevoegd over waarden en normen, zoals 'op welke snelheid denkt u over dit deel van de weg te moeten rijden' met een afbeelding van een straat zonder borden maar met woonhuizen. Buschauffeurs moeten dergelijke tests al afleggen (19-6-2007)

BRITSE BEGRAFENIS KRIJGT KLEUR

Groot-Brittannie is een mooi land om te leven, maar een verschrikkelijk oord om dood te gaan. Niet voor niets verkassen zoveel oudere Britten naar een ander land en maken expats na een werkzaam leven in Londen of een andere stad dat ze wegkomen. Wie ooit op een Britse uitvaart is geweest, weet dat overlijden een van de meest deprimerende gebeurtenissen is in dit land. Maar de Britten willen daar nu veranderingen in aan gaan brengen. Vrijdag opende in het Stoneleigh Park Exhibition Centre bij Coventry een tentoonstelling van innovaties op de Britse begrafenismarkt. De nieuwe onderneming Colourful Coffins toont daar nieuwe kleurrijke doodskisten. De onderneming levert doodskisten die zijn geschilderd in de clubkleuren van favoriete voetbalclubs of bloemenmotieven. Ook zijn er speciale gesigneerde kisten waarin of waarop nabestaanden een laatste boodschap kunnen schrijven. Ook grafstenen hoeven niet allemaal hetzelfde meer te zijn. Er kunnen nu driedimensionale granieten portretten worden gefabriceerd. Er zijn ook milieuvriendelijke afbreekbare kisten op de markt, net als urnen in de vorm van een voetbal. Wie er rondloopt, kan een glimlach niet onderdrukken. Britten hebben overigens in hun sitcoms zo vaak van de dood een grap gemaakt, omdat ze er eigenlijk niet mee om kunnen gaan. (16-6-2007)

MAKEN VAN WERKSTUKKEN WORDT AFGESCHAFT

Coursework - het thuis fabriceren van werkstukken - wordt geschrapt van de meeste middelbare schoolexamens, de zogenoemde GCSE. De onderwijsautoriteiten denken dat een groot deel gewoon wordt gekopieerd van het internet of wordt gedaan door ouders, kennissen en andere familieleden. Daarom hoeven middelbare scholieren thuis geen werkstukken meer te maken die meetellen voor het examen. Tot nu toe was het maken van werkstukken een van de belangrijkste onderdelen van de middelbare schoolopleiding. In 2009 zal het coursework worden beeindigd voor de vakken aardrijkskunde, Engelse literatuur, buitenlandse talen, klassieke talen, commerciele vakken en economie. Alleen voor kunst, muziek en design zullen thuis opdrachten moeten worden blijven gemaakt. Het betekent overigens niet dat er helemaal geen werkstukken hoeven te worden gemaakt. In de toekomst zal dat alleen plaatsvinden op school zelf onder toezicht van docenten, zodat leerlingen niet langer kunnen 'knippen en plakken' van het internet. (14-6-2007)

GREEN & PLEASANT LAND KRIMPT

Liefst 40 procent van de Engelse countryside wordt verwaarloosd, niet onderhouden of dreigt te worden ontsierd door ongerichte bouwwerkzaamheden. Dit blijkt uit een alarmerend rapport van Natural England en de English Heritage. Oorzaak zijn de crisis in de landbouwsector. Landbouw is zo weinig lucratief dat veel boeren zich weinig meer aan hun land gelegen laten liggen. Er is geen geld voor het onderhoud van heggen, landerijen, afrasteringen en schuren. Vooral in de graafschappen Herefordshire, Lancashire, York en het noorden van Kent is er sprake van achterstallig onderhoud op veel landerijen. Het landschap wordt daarnaast steeds vaker ontsierd door nieuwe snelwegen, electriciteitsstations en nieuwe bebouwing. In totaal hebben de beide organisaties 159 gebieden in Engelands green & pleasant land onderzocht op veranderingen in de afgelopen tien jaar. De beide organisaties adviseren de regering boeren meer te betalen voor het onderhoud van hun landerijen. Nationale schatten als de zandkleurige muurtjes in de Cotswolds en de heggen in de Midlands dreigen anders ten onder te gaan. (14-6-2007)

KLASSIEKE THEEMACHINE MAAKT COMEBACK

Het was zo Brits dat iedereen die de natie een warm hart toedroeg, er een moest hebben: een apparaat op het nachtkastje dat 's morgens niet alleen alarm sloeg als een wekker maar ook meteen een kopje thee maakte - met een sloot melk uiteraard.

In de jaren vijftig en zestig hadden twee miljoen Britten een dergelijke apparaat, bijgenaamd Teasmade, in huis. Norma Major, de vrouw van ex-premier John Major, kocht er een voor 10 Downing Street. Ze noemde het zelfs de grootste uitvinding in de menselijke beschaving sinds het wiel. Maar de natie volgde niet. Nadat Blair premier werd, gingen de Britten massaal cappuccino drinken. Maar nu Blair over twee weken aftreedt, is het apparaat ineens weer terug. Cool Britain maakt plaats voor het oude echte Engeland. Het warenhuis John Lewis heeft aangekondigd de machines opnieuw in de schappen te gaan leggen. (12-6-2007)

MOGEN KINDEREN ZELF NAAR SCHOOL LOPEN?

Kinderen in Groot-Brittannië moeten zelf naar school gaan lopen in plaats van door hun ouders met de auto te worden gebracht. De beruchte ‘schoolrun’ zorgt niet alleen voor enorme opstoppingen rond de scholen – zeker nu de rijkere Britten hun kinderen met enorme terreinwagens plegen te vervoeren – maar leidt ook tot zwaarlijvigheid. In principe zouden kinderen afstanden van minder dan twee mijl lopend moeten worden overbrugd. Maar de ouders weten niet of ze dat ook zelf mogen doen of dat ze hen moeten begeleiden. En de scholen zelf vrezen overvallen, verkrachtingen en ontvoeringen.

Een kind van zes jaar werd door de hoofdonderwijzer zelfs op een taxi gezet, omdat de moeder hem de afstand van minder dan één mijl – zonder grote verkeerswegen en met veel mensen op straat – naar huis terug liet lopen.

De angst voor pedofielen en ander gespuis zit bij de Britten diep ingebakken, niet in de laatste plaats door de tabloidkranten die iedere ouder wijs maken onverantwoordelijk te handelen indien ze hun kind een moment uit het oog verliezen. De ontvoering van de vierjarige Madeleine McCann in Portugal heeft hun voldoende munitie geschonken om iedere ouder op het hart te drukken hun kind persoonlijk bij de school af te leveren.

Veel basisscholen willen dat kinderen alleen in groepen wandelen. Sommige scholen hebben zelfs ‘georganiseerde wandelbussen’ ingesteld. In het graafschap Somerset zijn nu zelfs stringentere regels ingesteld. Basisschoolkinderen mogen maximaal 800 meter zelf lopen om naar school te gaan en middelbare scholieren twee kilometer. Maar er zijn ook groepen die vinden dat kinderen onafhankelijker zouden moeten worden en ook over langere afstanden zelf naar school zouden moeten kunnen gaan. De overheid probeert tot nu toe naarstig de handen niet aan deze heikele kwestie te branden. (9-6-2007)

HOE DE INDUSTRIE VERANDERDE?

Precies honderd jaar geleden werkten 1,4 miljoen Britten in de staalindustrie en de scheepswerven. In 1907 verdienden 837 duizend Britten een boterham in de mijnen. In 1924 waren dat er zelfs 1,2 miljoen. De kolenproductie droeg een kwart bij aan de totale industriële productie. Nu – in 2007 – is dat nog geen 1 procent. En er werken nog maar achtduizend mensen in de mijnbouw.

Het is niet verbazend dat de Britse industrie is weggevaagd. Maar zelfs dan blijven de getallen indrukwekkend. In 1907 toen de bevolking veel kleiner was, werkten 7 miljoen Britten in de industrie. Nu zijn dat er slechts 3 miljoen. De drie grootste industriële bedrijfstakken waren honderd jaar geleden staal, textiel en mijnen, nu zijn dat voedingsmiddelen en uitgeverijen. Van alle vrouwen onder de 18 jaar werkten in 1907 meer dan een kwart in de industrie. Nu is dat maar 2 procent. Het enige wat niet veranderd is, zijn de klachten van de industrie. Net als in 1907 zijn de grootste zorgen van de industrie overheidsbemoeiing en gebrek aan efficiency. (8-6-2007)

BRITTEN DRINKEN MINDER, WAT IEDEREEN OOK ZEGT

Ondanks alle paniekverhalen over alcoholmisbruik drinken Britten gemiddeld steeds minder. En die trend lijkt zich de komende jaren voort te zetten. Vooral de consumptie van bier en sterke drank (whisky, cognac) daalt verder. Volgens prognoses van onderzoeksinstituut Datamonitor zal de bierconsumptie in 2011 zijn gedaald tot 126 liter per persoon. Vorig jaar was dat nog 128 liter. De consumptie van sterke drank zal stagneren rond 5 liter per persoon. Mogelijk wordt er alleen meer wijn gedronken. Hiervan zou de consumptie kunnen stijgen tot 37 liter per persoon. 'Zorg voor de eigen gezondheid is de belangrijkste reden voor het dalende alcoholgebruik', aldus Matthew Adams, analist van Datamonitor. 'Niet alleen wordt er per saldo minder gedronken, ook wordt het alcoholverbruik beter verdeeld. Britten nemen gedurende de week regelmatig een glaasje in plaats van zich in het weekeinde helemaal vol te gooien. In dat opzicht gaan we meer lijken op het continent.' Het rookverbod in pubs en bars dat op 1 juli ingaat, zal ook tot minder drankconsumptie leiden, zo hebben de ervaringen in Ierland en Schotland uitgewezen. Vooral in de winter, wanneer het minder aantrekkelijk is om buiten een peuk op te steken, zullen mensen minder vaak naar de pub gaan. (8-6-2007)

Table 2: Bierverkopen per persoon in liters

Country

2001

2006

2001-2006 CAGR

Frankrijk

47.5

43.9

-1.5%

Duitsland

143.6

139.2

-0.6%

Nederland

101.2

100.1

-0.2%

Spanje

86.5

92.2

1.3%

VK

128.9

127.8

-0.2%

VS

117.9

118.3

0.1%

Source: Datamonitor

'HOODiES' EN 'WAGS' NU OFFICIEEL ENGELSE TAAL

De woorden hoodies en wags zijn nu officieel in de Engelse taal opgenomen, net als muffin tops en carbon footprints. Zij staan in de nieuwe editie van de Collins English Dictionary die maandag is verschenen. Onder een hoody wordt een agressief ogende hangjongere verstaan. Ze zijn vernoemd naar de capuchon van de sweatshirts waarin ze hun hoofden onherkenbaar proberen te maken. Volgens het woordenboek is een hoody een potentiële hooligan. Onder wags wordt verstaan de vrouwen en vriendinnen van Engelse voetballers. De term werd vorig jaar modieus tijdens het WK Voetbal, waar de feestende vrouwen en vriendinnnen het geld van hun in het Engelse team spelende partners over de balk gooiden. Wags staat voor 'women and girfriends'.

De woorden size zero slips en muffin tops (het rolletje huid dat uitsteekt boven een strakke spijkerbroek) zijn ook nieuw, net als pro-ana, het geloof dat anorexia een stijlvolle levenswijze is. Het milieu is ook goed voor een aantal nieuwe woorden zoals carbon footprint, carbon offsetting en season creep - de veranderende lengte van seizoenen als gevolg van de opwarming van de aarde. In totaal telt de Collins Dictionary nu twee miljoen woorden. Tot de woorden uit de oorlog tegen de terreur die nu officieel Engels zijn, behoren radicalising, rendition en Londonistan, de Engelse hoofdstad als basis voor terroristen. Me-media is als woordt voor het persoonlijk gebruik van internet nu opgenomen in het woordenboek. (4-6-2007).

Mediatour voor de vermiste Madeleine

De ouders van de vermiste Madeleine McCann zijn bezig aan een mediatour over de wereld, in de hoop hun dochter terug te vinden. Gisteren waren ze in Amsterdam. Waarom krijgt uw zaak zo veel meer aandacht van de media dan die van andere vermiste kinderen?', wilde een journalist weten. 'Misschien weet u zelf beter het antwoord', antwoordde Gerry McCann donderdag tijdens een persconferentie in het Amsterdamse Hilton-hotel, waarbij hij Nederlandse vakantiegangers die vijf weken geleden in de Algarve waren, opriep mee te helpen met de wereldwijde opsporingsactie van zijn 4-jarige dochter Madeleine.
De verdwijning van dit meisje uit het vakantieappartement is niet alleen in Groot-Brittannië een mediahype geworden, maar over de hele wereld. In Amsterdam bestormden donderdag elf televisiecamera's en een horde fotografen de ouders Gerry en Kate McCann na hun aankomst bij het Hilton. Medewerkers van de Britse ambassade slaagden er nauwelijks in hen op enige afstand te houden. Nadat ze eerder bij de paus en in Madrid en Berlijn waren geweest deden de McCanns nu Amsterdam aan. '˜Nee, we zijn geen popsterren noch de verkopers van een of ander nieuw product. We doen een aantal korte briefings in enkele landen, vanwege een heel speciale reden: we willen meer te weten komen over de verblijfplaats van onze dochter', zei Gerry McCann. Zijn houding was even ingetogen als waardig. Hij formuleerde rustig. Toen hij even aarzelde, viel zijn vrouw hem bij. '˜Waarom ik niet mijn emoties toon? Ach, wie weet hoe je je als ouder gaat gedragen als je kind zomaar wordt weggehaald. Nadat het gebeurde, voelden we ons compleet hulpeloos.'
De twee erkenden bijgestaan te worden door een psycholoog. De tour die geen tour mag worden genoemd, gaat ook niet in de koude kleren zitten. In Berlijn deed een journalist plompverloren de suggestie die anderen alleen in de pub of het café durven te doen: '˜Hebben ze zelf iets met de verdwijning te maken?' Dat vond Gerry McCann geen schandalige suggestie. Hij antwoordde als een rechercheur: 'De politie onderzoekt elk mogelijk spoor. Maar we zijn niet betrokken.'
De McCanns denken dat dankzij het mediacircus een grotere kans bestaat dat ze hun vijf weken geleden gekidnapte dochter ooit nog levend terug zullen zien. 'Je kunt ook alleen thuis zitten treuren. Wij denken dat dit beter is, maar we zeggen niet dat iedere ouder van een verdwenen kind ons voorbeeld zou moeten volgen', zei vader Gerry. Kate: '˜Is er een risico dat de kidnappers door al die media-aandacht in paniek raken? Misschien een kleine kans. Maar wij denken dat de kans groter is dat dit leidt tot het terugvinden van onze dochter. We hebben daarop nog steeds grote hoop, vooral omdat er geen motief lijkt te zijn voor haar verdwijning.'
Misschien is de gouden tip in Nederland te vinden. Niet alleen werkte Gerry McCann een jaar in Amsterdam, Nederlanders zijn na de Britten en Duitsers de grootste groep vakantiegangers in de Algarve. Gerry hield een pyjama omhoog - een soortgelijke pyjama als Madeleine droeg toen ze op 3 mei werd ontvoerd. De flitsende camera's veroorzaakten een zee aan licht. Aan de media-aandacht in Nederland zal het niet liggen. Volgende stop: Marokko.

ENGELSEN ZIJN HUN BELEEFDHEID KWIJT

Zijn de Engelsen verleerd om beleefd te zijn. Louise Casey, de beleefheidstsarina van Tony Blair en voorvechtster in de campagne tegen asociaal gedrag, vindt dat zelfs in dit land goede manieren moeten worden gepropageerd. De regeringsadviseur zegt dat éénoudergezinnen en minder kerkbezoek de oorzaken zijn van de verminderde beleefdheid in dit land. Ze wil nu het land mobiliseren om ervoor te zorgen dat Groot-Brittanni:e weer een vriendelijkere plaats zal worden. In bussen zouden weer bordjes moeten komen waarin passagiers worden gevraagd hun zitplaatsen op te geven voor ouderen en zwangere vrouwen. TV-series zouden beleefdheid moeten promoten.(2-6-2007)

Mei 2007

LONDENAREN ZIJN GROOTSTE KNORREPOTTEN

Londenaren zijn de humeurigste Britten. Niet alleen zijn ze zwaarmoedig, maar ook minder prettig in de omgang dan hun landgenoten. Ze zoeken ook minder contact met andere mensen.

Dit blijkt uit een onderzoek van Combined Insurance Group onder tweeduizend Britten over hoe ze tegenover hun eigen omgeving staan. Uit het onderzoek blijkt dat de Britten steeds minder een hechte gemeenschap vormen die aan een bepaald stereotype voldoet. De Schotten gaan nog het meeste om met de mensen in hun directe omgeving - 18 procent tegen 12 procent in de rest van het land - en zien zichzelf opvallend genoeg ook als het minst gierig. De mensen in het westen van Engeland zien zichzelf als het vriendelijkst en meest welgemanierd. In het zuiden en zuidoosten van het land koesteren de mensen de meeste vijandigheid - 15 procent tegen 13 procent landelijk - tegenover hun eigen buren. (31-5-2007)

BIRMINGHAM KAN GEEN MISS VINDEN

Het is net of Rotterdam een meisje uit Vlissingen moet lenen om mee te doen aan de schoonheidswedstrijd voor Miss Nederland. Birmingham, de tweede stad van het land met meer dan een miljoen inwoners, kan geen meisje vinden binnen de gemeentegrenzen die mooi genoeg is om de plaats te vertegenwoordigen in de voorronde van de Miss Great Britain Beauty Contest.

Daarom vertegenwoordigt Sophie Wilson uit de pottebakkerstad Stoke-on-Trent de autometropool in de schoonheidswedstrijd. Haar enige relatie met Birmingham is het feit dat een vriendje van haar daar ooit heeft gewoond. De organisatie is verontwaardigd, maar zegt dat het geen andere keuze had, omdat geen meisje uit Birmingham met de ideale maten zich had opgegeven. (29-5-2007)

BRITSE KORTJAKJE OP ZONDAG ZIEK

In vergelijking tot de Britten zijn wij Nederlanders tenminste nog een heel gelovig volk. Maar één op de tien Britten gaat nog regelmatig naar de kerk. Tweederde heeft vorig jaar geen kerk van binnen gezien, hetgeen nogal tragisch is voor een land dat vol is geplempt met middeleeuwse kerken en zo trots is op al zijn kathedralen: van die van Salisbury en Winchester tot de St. Paul's in Londen.

Maar behalve voor toeristische redenen en rouwen en trouwen komen de Britten er nog maar zelden of nooit. 'We zijn een natie op zoek naar een identiteit', concludeert de Church of England naar aanleiding van het door het opinie-bureau YouGov gehouden onderzoek. Groot-Brittannië behoort nu tot de vier minst gelovige landen van Europa. (14-5-2007)

BRITTEN MOGEN EIGEN MATEN HOUDEN

Zoals altijd werd het gevierd als een overwinning op Europa. De Britten mogen hun eigen wonderlijke maten en gewichten blijven hanteren. Onder druk van de EU introduceerde Groot-Brittannië ruim tien jaar geleden wetgeving waardoor goederen door handelaren, winkels en supermarkten voortaan moeten worden aangeprezen in continentale maten als kilo’s, milligrammen, meters, liters of milliliters. Maar tot 2009 zouden ze naast dit metrieke stelsel ook nog de aloude imperial units mogen gebruiken, zoals ounce, pound, pint, foot en inch. Nu hebben ze toestemming gekregen om daar ook na die datum mee door te mogen gaan. De pressiegroep Metric Martyrs (metrieken martelaren), vooral een gezelschap van marktkooplieden, viert dit als grote overwinning. Diverse leden van de groep zijn veroordeeld omdat ze makreel of bananen uitsluitend per pound (0,45 kilo) verkochten. Want hoewel metrieke eenheden al jaren circuleren op de Britse eilanden, heeft menig consument nog altijd geen flauw idee. Hilarisch was een recente tv-reportage waarbij voorbijgangers een zak met twee kilo appels in de handen werd gedrukt, met de vraag om hoeveel kilo het ging. ‘Vijftien?’, was de reactie van de eerste man. ‘Onmogelijk in te schatten’, zei een vrouw. Een Brit vraagt op de markt om een ‘pound appels’, of om een ‘quarter of cheese’ (113 gram).
Vanwege alle uitzonderingen kan het leven voor de continentale Europeaan verwarrend zijn. Zo wordt het benzineverbruik van een auto meestal aangeduid in mile per gallon. Een mijl is 1,61 kilometer, en een Britse gallon bedraagt 4,55 liter. Tankstations verkopen benzine echter uitsluitend in liters, maar verkeersborden luiden alleen in mijlen en yards (0,91 meter) .
Het gewicht van personen wordt steevast uitgedrukt in stone (6,35 kilo). Bier mag uitsluitend worden getapt per pint (568 milliliter). In de supermarkt wordt ook melk per pint verkocht, maar de aanduiding op de plastic flessen luidt bijvoorbeeld 1,14 liter of 2,27 liter. (11-5-2007)

April 2007

WAT VINDEN BRITTEN VAN JP?

Sinds deze week weet ook de gewone Engelsman dat Nederland bestuurd wordt door een premier en niet door een fietsende koningin die elke dag zelf haar boodschappen doet bij Albert Heijn.

Jan Peter Balkenende was maandag op Downing Street te gast bij Tony Blair. Na afloop maakten de beide leiders bekend dat zij geen nieuwe Europese grondwet willen maar een 'licht verdrag voor bestuurlijke aanpassingen in de EU'. Doel daarvan is te voorkomen dat in 27 lidstaten referenda zouden moeten worden gehouden waarvan bij voorbaat een deel niet te winnen valt. Blair en Balkenende willen geen referendum in eigen land. Maar Blair zal er niet meer zijn als dit probleem actueel wordt. En in 2005 veranderde zijn standpunt als een blad aan de boom - dus dat zegt niets. Balkenende heeft meer recht van spreken. Hij blijft tot 2011 premier als het kabinet de hele rit uitzit. Blair heeft de Harry Potter van het continent eigenlijk nooit zo erg zien zitten tot aan het einde van zijn eigen premierschap. Nu is de Nederlandse premier zijn voorpost op het vasteland geworden. In november vorig jaar nam hij samen met de Nederlandse premier een milieu-initiatief en nu kondigde hij het toch historische en in eigen land zeer omstreden besluit aan geen referendum te houden. Balkenende staat op de kaart bij Blair. Helaas voor JP zal Blair over tien weken vertrekken. (20-04-2007)

NEDERLANDERS GELUKKIGER DAN BRITTEN

Niet alleen onze kinderen zijn de gelukkigste ter wereld. Ook volwassen Nederlanders hebben niet zoveel te klagen. Ze staan vijfde op de ranglijst van gelukkigste volkeren in de Europese Unie. Alleen Denen, Zweden, Finnen en Ieren voelen zich nog gelukkiger. De Britten staan pas op de negende plek.

Dit blijkt uit het omvangrijkste geluksonderzoek ooit dat door de Universiteit van Cambridge is gehouden. In een periode van liefst twee jaar zijn 20 duizend burgers in 180 regio's binnen de Europese Unie ondervraagd. Het onderzoek rekent af met het stereotype dat de gelukkigste burgers in het zonnige gebied rond de Middellandse Zee wonen. De gelukkigste Europeanen zijn juist te vinden in het koude, kille en regenachtige noorden van het continent. De minst gelukkige EU-burgers zijn niet voor niets de Italianen.
De Universiteit van Cambridge zegt heel nieuwe onderzoekstechnieken te hebben gebruikt om het gevoel van welbehagen van verschillende bevolkingsgroepen vast te stellen. Niet alleen is het algemene geluksgevoel onderzocht, maar ook ook het meer lange termijngevoel van welslagen in het leven. Een team van psychologen heeft daarbij allerlei vragen gesteld ('Hoe gelovig bent u? Vertrouwt u de politie?) om niet alleen te kunnen onderzoeken hoe gelukkig mensen zijn, maar ook waarom ze dat zijn.
Geld maakt niet gelukkig, zo blijkt uit dit onderzoek. Maar het zorgt er wel voor dat het lijden wat dragelijker wordt. 'Mensen met een hoger inkomen zijn gelukkiger dan die met geen geld. Maar in een land als Italië helpt ook veel geld niet om gelukkig te worden', aldus het onderzoek.
Een van de belangrijkste redenen van geluk is het vertrouwen dat burgers hebben in hun regering, hun instituten en vooral in elkaar. Dat is het laagst in Italië. Het hebben van veel vrienden maakt ook gelukkiger, net als het hebben van een heel goede vriend of partner. Jonge en oude mensen zijn het gelukkigst, mensen van middelbare leeftijd het minst. Onderzoeksleider Dr Luisa Corrado zegt dat burgers in de hele EU 'relatief gelukkig zijn'. Corrado zegt dat politici uit het onderzoek een les kunnen leren. 'Het is niet genoeg als regering om alleen te zorgen voor meer welvaart. Ons welbehagen wordt meer bevorderd door te zorgen voor meer gemeenschapszin en een samenleving waarin men kan vertrouwen.'

Binnen Groot-Brittannië zijn er ook grote regionale verschillen. Londen, East Anglia en de East-Midlands scoren het hoogst op de geluksschaal, Wales, Schotland en het zuidwesten van Engeland het laagst. (17-4-2007)

Top vijftien: gelukkigste landen
1. Denemarken
2. Finland
3. Ierland
4. Zweden
5. Nederland
6. Luxemburg
7. België
8. Oostenrijk
9. Verenigd Koninkrijk
10. Spanje
11. Frankrijk
12. Duitsland
13. Griekenland
14. Portugal
15. Italië

Gelukkigste en ongelukkigste plaatsen in Verenigd Koninkrijk

Twee Schotse districten zijn de gelukkigste plaatsen in het Verenigd Koninkrijk. Volgens een onderzoek van Readers Digest hebben zij de beste scholen, veiligste buurten en een sterke gemeenschap. Reading in Berkshire is de slechtste plaats om te leven? Andere factoren die een rol spelen in dit onderzoek zijn goede medische voorzieningen, betaalbare huisvestiging en het risico van overstromingen.

Beste plaatsen om te leven:

1. East Dunbartonshire

2. East Renfrewshire

3. Forest of Dean, Glos

4. Vale of Glamorgan

5. Hambleton, North Yorkshire

6. Fareham, Hampshire

7. West Lothian

8. South Gloucestershire

9. Ribble Valley, Lancashire

10. Uttlesford, Essex

Slechtste plaatsen om te leven:

399. Oxford, Oxfordshire

400. Lewisham, London

401. North Lincolnshire

402. Rother, East Sussex

403. Kingston upon Hull

404. Haringey, London

405. Hastings, East Sussex

406. North East Lincolnshire

407. Waltham Forest, London

408. Reading, Berkshire

DRIEMAAL CHELSEA - MANCHESTER UNITED?

Chelsea en Manchester United kunnen drie keer tegen elkaar uitkomen voor een grote prijs. Beide clubs spelen al in de finale van de FA Cup Final tegen elkaar, nadat ze dit weekeinde in de halve finale Blackburn Rovers (Chelsea met hangen en wurgen) en Watford (Manchester United met vlag en wimpel) uitschakelden. Het is heel goed mogelijk dat de competitiewedstrijd op Stamford Bridge op 9 mei beslissend zal zijn voor de Engelse titel. Chelsea staat in de premiership drie punten op achter. En daarnaast zouden de ploegen ook tegen elkaar kunnen uitkomen in de finale van de Champions League, zij het dat Chelsea eerst daarvoor nog angstgegner Liverpool moet uitschakelen en Manchester United moet winnen van AC Milan. De confrontaties zullen niet alleen een duel worden tussen de beide teams maar ook tussen de coaches: Jose Mourinho en Alex Ferguson. De flamboyante manager van Chelsea zou gebrouilleerd zijn met eigenaar Roman Abramovitsj. Zondag na de wedstrijd tegen Blackburn probeerden ze die geruchten de kop in te drukken door elkaar te omhelzen. Het zal ook een duel worden tussen de twee beste spelers van het afgelopen seizoen: Cristiano Ronaldo van Manchester United en Didier Drogba van Chelsea. Voorlopig lijkt Manchester United op alle fronten de beste papieren te hebben. De ploeg staat in de Premiership niet alleen nog drie punten voor, maar heeft ook een beter doelsaldo. In de Champions League lijkt Manchester een makkelijkere horde te hebben dan Chelsea. En Manchester United is al wekenlang in topvorm. Niettemin schatten de bookmakers de kansen van beide teams voor het winnen van zowel de Champions League als de FA Cup gelijk in. Alleen is Manchester United de titelfavoriet.(14-4-2007)

De drie ontmoetingen:

9 mei: Stamford Bridge Een na laatste wedstrijd competitie Chelsea - Manchester United

19 mei: Wembley: Finale FA Cup: Manchester United - Chelsea

23 mei: Olympisch Stadion Athene: Champions League finale: Manchester United/AC Milan - Chelsea/Liverpool

EEN VAN DE ACHT WERKNENERS SIMULEERT ZIEKTE

Werkgevers in Engeland denken dat een van de acht verzuimdagen op het werk het gevolg is van het simuleren van een ziekte. Vooral op maandag en vrijdag melden werknemers zich vaker dan gemiddeld ziek. 'Ongeveer 12 procent van het verzuim op het werk is illegaal', zo concludeert het CBI, de werkgeversorganisatie. Maar de vakbondsfederatie TUC zegt dat bazen in Engeland tegenwoordig steeds vaker ziekte werknemers onder druk zetten toch naar het werk te komen. Ziekteverzuim kost de Britse economie volgens het CBI jaarlijks 13,4 miljard pond (20 miljard euro). Gemiddeld melden Britse werknemers zich zeven dagen per week ziek. (9-4-2007)

HOOLIGANISM HERLEEFT IN EUROPA

Herleeft het beruchte Engelse hooliganism? Je zou het bijna denken. Nadat woensdagavond supporters van Manchester United in het Olympisch Stadion in Rome slaags raakte met de politie, kwam het een dag later tot rellen met supporters van Tottenham Hotspur in Sevilla. De Spaanse ME moest al voor de wedstrijd handelend optreden tegen dronken Engelsen die hoorden tot het vierduizend man tellende supporterslegioen dat was meegereisd met Tottenham voor de uitwedstrijd in de UEFA Cup tegen Sevilla. Bij de rellen zouden zeven Tottenham-fans en een politieman zo zwaar gewond zijn geraakt dat ze moesten worden opgenomen in het ziekenhuis. Tottenham Hotspur heeft ontkend dat fans onderling slaags zijn geraakt. 'De Tottenham-fans hebben zich het hele seizoen voorbeeldig gedragen. Dus we begrijpen niet dat de politie zo hard moest optreden.' Ook Manchester United heeft het gedrag van zijn fans in Rome verdedigd. Op de tribune tijdens de wedstrijd tegen AS Rome raakten ze slaag met de Italiaanse ME. Volgens Manchester United was het optreden van de politie buiten proporties. Beide Engelse ploegen verloren hun uitwedstrijd met 2-1.

HET IS NIET FIJN OM NEDERLANDER TE ZIJN

Nog maar enkele weken geleden kon je als Nederlanders de Engelsen nog een beetje pesten. PSV schakelde heel verrassend Arsenal uit en AZ won van Newcastle. Tijdens het WK cricket versloegen wij de Schotten. De droom heeft maar even mogen duren. Woensdagavond verloor PSV volkomen kansloos van Liverpool. In Eindhoven werd het in het eerste duel van de kwartfinale van de Champions League 0-3. Ik voelde mij als Nederlander heel erg alleen in de pub. De enige troost is dat Liverpool niet de grootste fanbasis van Engeland heeft. 'We gunnen PSV op Anfield een 2-0 overwinning.' Maar het is duidelijk dat Nederlandse clubs uiteindelijk kansloos zijn tegen het grote geld dat in Engeland in het voetbal rond gaat. Clubs als Liverpool, Chelsea en Manchester United kunnen drie eerste elftallen opstellen. Nederlandse ploegen als PSV en Ajax vallen bij blessures of schorsingen terug op spelers van het tweede garnituur. (4-4-2007)

EN WAT ZEGGEN ZE NU WEER...

Britse scholieren zijn onnavolgbaar. Wat zeggen ze nu weer op het schoolplein? Gek genoeg is hun rolmodel de televisiecommedienne Catherine Tate. Haar vaste uitroepen 'Wha'ever?' en 'Am I bovvered?' zijn de favoriete cliché's van de Britse jeugd. Dit blijkt uit een onderzoek van de Association of Teachers & Lecturers. Andere televisie-sitcoms die veel invloed hebben op het taalgebruik van de Britse jeugd zijn The Simpsons en Little Britain.

Vicky Pollard, het tienermeisje dat wordt neergezet door Matt Lucas in Little Britain, gebruikt 'Whatev-ah?' als een kreet van apathie. Het staat voor 'het maakt mij niets uit''(I don't care') of dit is het einde van het gesprek. Veel leraren hebben er een bloedhekel aan, omdat zij het zien als een aantasting van hun autoriteit. 'Het is een vervanging van het woord 'neen' (no)', zegt een leraar. 'Het is moeilijk om met een conversatie verder te gaan als op deze wijze een punt achter het gesprek wordt gezet.'

Hoewel jongeren minder televisie kijken, is die nog steeds van grote invloed op hun taalgebruik. Televisiemakers pikken woorden als Wha'ever op van het schoolplein, maar pas als zij het dan gepopulariseerd hebben wordt het een vast cliché op scholen.

(4-4-2007)

GLASTONBURY IN TWEE UUR UITVERKOCHT

Vorig jaar is het niet geweest. Maar dit jaar zal het grootste popfestival van Groot-Brittannië weer normaal doorgang hebben. The Arctic Monkeys, The Who en Shirley Bassey treden op. De enige vraag is nog: hoe kom je aan een kaartje?

De 137 duizend kaarten waren vanmorgen binnen twee uur uitverkocht. Maar heel veel mensen slaagden er zelfs niet in in die periode telefonisch of via het internet kaartjes te reserveren en visten achter het net. In totaal probeerden 400 duizend mensen in die periode een kaartje te kopen in de hoop op een onvergetelijk weekeinde met hopelijk veel regen en een modderballet zoals het bij Glastonbury hoort. De tickets kostten 137 pond en er konden er slechts vier tegelijkertijd besteld worden. Maar dat voorkwam het gekkenhuis niet.

Het festival op de landerijen van boer Eavis wordt voor de 37-ste keer gehouden en vindt dit jaar plaats van 22 tot 24 juni. (1-4-2007)

Maart 2007

HEBBEN WE DAAR NU ZO LANG OP MOETEN WACHTEN

Eigenlijk is het maar een gewoon voetbalstadiom. Heeft dat nu zeven jaar moeten duren en zoveel moeten kosten? Zaterdag konden gewone simpele zielen eindelijk het nieuwe Wembley zien, het duurste voetbalstadion ter wereld. Met 60 duizend mensen konden we jong Engeland tegen jong Italië zien voetballen zonder dat er pilaren in ons zicht stonden en de benen moesten worden opgevouwen als tijdens onze laatste wedstrijd in het oude Wembley - de FA Cup Final. En er staan enorme schermen aan beide kanten waarop je de wedstrijd eigenlijk veel beter kan volgen dan dat je naar het veld kijkt waar de kleine poppetjes driftig heen en weer rennen. Het eerste doelpunt op het nieuwe Wembley wordt al na 29 seconden gemaakt door een Italiaan. Maar uiteindelijk blijkt de wedstrijd als openingsduel een voltreffer te zijn: 3-3. En na afloop zijn er voldoende toiletten - meer dan tweeduizend - voor een plaspauze, want van de wedstrijd wilden we niets missen. Maar of het allemaal 757 miljoen pond waard is (1,3 miljard euro!) bleven we nog even betwijfelen. (23-3-2007)

STUDENTEN GEVRAAGD NAAR OPLEIDING OUDERS

Studenten die op een universiteit willen worden toegelaten, zullen in de toekomst gevraagd worden naar de opleiding van de ouders. Op deze wijze willen de universiteiten meer te weten komen over de sociale achtergrond van de studenten. De maatregel is controversieel. De regering wil op die wijze bereiken dat meer jongeren uit achterstandsgezinnen een plaats op de universiteit krijgen. Maar er is al forse kritiek op het voorstel uitgeoefend door de Tory's die vrezen dat de kinderen van middelclass-families hiervan de dupe zullen worden. (16-3-2007)

HP SAUS NU NAAR NEDERLAND

Het is een van de kleine drama's in industrieel Engeland - of van wat er nog van over is. Heinz verplaatst de productie van zijn fameuze HP Saus van Birmingham naar Nederland. Hoewel er maar 125 banen mee gemoeid zijn staat het land op zijn achterste benen. Lokaal werd een Save Our Sauce-campagne gestart en demonstraties werden gehouden voor het stadhuis van Birmingham en de Amerikaanse ambassade in Londen. In de kantine van The Houses of Parliament is zelfs een HP saus-boycot afgekondigd.
HP-saus is een bruinkleurige, pikante saus dat wordt gebruikt voor bijvoorbeeld de barbecue. De saus behoort tot de oudste, bekendste en vooral meest Britse merkproducten. De beslissing om de saus voortaan in Nederland te laten produceren komt voort uit een grondige reorganisatie bij moederbedrijf Heinz.
Maar de Engelsen zijn het niet met dat besluit eens. HP Saus wordt nu eenmaal al honderd jaar op deze plek geproduceerd. En de Engelsen hechten heel erg aan tradities. HP Saus dat zou worden geproduceerd in Nederland, zal niet goed kunnen smaken. Er is zelfs geëist dat Heinz voortaan Made in Holland op de verpakking van de echte Britse saus zal melden. (16-03-2007)

HUISVUIL NIET MEER ELKE WEEK OPGEHAALD

Het huisvuil in Groot-Brittannië zal niet elke week meer worden opgehaald. Net als in Nederland zal de ene week biologisch afval - de groene bak - worden geleegd en de andere week het andere afval worden opgehaald. De Britse regering wil op die manier bereiken dat de inwoners hun afval beter recyclen. Uit een rapport blijkt dat Britten liefst eenderde van al het gekochte voedsel weggooien - een totaal van 6,7 miljoen ton. Er is in het land al geëxperimenteerd met het gescheiden ophalen van huisvuil. Maar tot nu toe leken de gezondheidsrisico's te groot. Rond de zogenoemde groene bakken zijn massaal ratten, vliegen en vossen gesignaleerd. (16-3-2007)

HET PROBLEEM MET BRITSE MANNEN

Waarom is Kelly Osbourne nog vrij? Het probleem is dat ze te veel in Londen woont. 'Britse mannen zijn een beetje te sloom en meisjesachtig', zo verklaarde ze deze week. Ze kunnen niet omgaan met een afwijzing. Ze weten geen vrouwen meer te benaderen en ze kunnen geen mooie liefdesverklaringen meer opstellen. Waar zijn de tijden van Lord Byron gebleven? (16-3-2007)

OUDSTE LANDKAART GEVEILD VOOR 1 MILJOEN

De oudste landkaart van Engeland is donderdag geveild voor 670 duizend pond (bijna één miljoen euro). Christopher Saxton werkte zes jaar aan de kaart die in 1579 af was. Hij kreeg een brief van koningin Elizabeth I mee met de opdracht aan de plaatselijke adel en notabelen om hem te helpen. Hij zou zich vaak hebben laten meenemen naar heuvels en bergen om zich daar de omliggende dorpen en heuvels te laten aanwijzen. De gekleurde kaart, oogt ook voor moderne begrippen tamelijk accuraat. Alleen Cornwall is wat omhoog gebogen, misschien omdat het dan beter op de pagina past. Publicatie van de kaart werd uitgesteld tot 1590 om de Spaanse vijand geen informatie over de Engelse kustlijn te geven. (15-3-2007)

NIEUW BANKBILJET VAN 20 POND IN OMLOOP

Bankpresidenten zien het als een hoogtepunt in hun carriere: de lancering van een splinternieuw bankbiljet. Vanaf vandaag is in Engeland een nieuw bankbiljet van 20 pond in omloop. Het nieuwe biljet heeft een iets heldere paarse kleur dan het vorige biljet. En op het biljet prijkt naast de koningin een afbeelding van de Schotse econoom Adam Smith. Op het biljet staat ook een grote zilveren hologram en in het papier is een herkenbaar ijzeren draadje verwerkt om het vervalsers moeilijker te maken. Van het oude in 1999 gelanceerde biljet werden in 2006 liefst 350 duizend vervalsingen gevonden. In totaal zijn er van dit biljet met de componist Elgar 1,3 miljard in omloop. Ze zullen in de komende twee jaar worden vervangen. (14-03-2007)

5 pond Elizabeth Fry 10 pond Charles Darwin 50 pond Sir John Houblon

HARRY POTTER VAAK NIET UITGELEZEN

Zullen de bezoekers van het boekenbal van dinsdagavond hier ook aan willen worden herinnerd? Veel van hun zogenoemde bestsellers worden niet uitgelezen. De Britten – fanatieke lezers – bekennen ongeveer de helft van de boeken die zij kopen niet uit te lezen. Zowel de vierde Harry Potter als de autobiografieën van David Beckham en Bill Clinton bleken lezers na korte tijd al zo te vervelen dat ze het nog slechts als status in de boekenkast neerzetten en er niet meer inkeken.

Vernon God Little waarmee DBC Pierre de prestigieuze Booker Prize won, werd door een van de drie kopers niet uitgelezen. Hetzelfde aantal kon zich niet door Harry Potter and the Golblet of Fire worstelen. Met Ulysses van James Joyce hebben zelfs genieën moeite doorheen te komen. (12-3-2007)

Onuitgelezen fictie:

1.Vernon God little, DBC Pierre

2 Harry Potter and the Goblet of Fire, JK Rowling

3 Ulysses, James Joyce

4 Captain Corelli's Mandolin, Louis De Bernieres

5 Cloud Atlas, David Mitchell

6 The Satanic Verses, Salman Rushdie

7 The Alchemist, Paulo Coelho

8 War and Peace, Leo Tolstoy

9 The God of Small Things, Arundhati Roy

10 Crime and Punishment, Fyodor Dostojevsky

Onuitgelezen non-fictie

1 The Blunkett Tapes, David Blunkett

2 My Life, Bill Clinton

3 My Side, David Beckham

4 Eats, Shoots & Leaves, Lynne Truss

5 Wild Swans, Jung Chang

6 Allen Carr's Easy Way to Stop Smoking

7 The Downing Street Years, Margaret Thatcher

8 I Can Make You Thin, Paul McKenna

9 Jade: My Autobiography, Jade Goody

10 Why Don't Penguins' Feet Freeze?, Mick O'Hare

DE ROMEINEN ZIJN WEER TERUG

Terwijl politici altijd roepen dat de Britten naar de toekomst moeten kijken, is het volk steeds meer bezig met het verleden. In geen land zijn er zoveel historische tijdschriften, zijn er zoveel kostuumdrama’s en sitcoms over vroeger (Blackadder, Allo allo enz) op de televisie en wordt zo vaak een klederdracht uit de kast getrokken. En in geen land wordt er zoveel gespeculeerd en ontdekt over de oudheid en vervolgens weer in twijfel getrokken.
Archeologen hebben nu weer een Romeinse nederzetting ontdekt bij een door mensen opgetrokken heuvel in het graafschap Wiltshire. Bij Silbury Hill zouden tweeduizend jaar geleden Romeinen hebben gewoond. De heuvel zelf zou al drieduizend jaar eerder in de prehistorie zijn gecreëerd.
De Romeinse nederzetting zou 24 voetbalvelden hebben bestreken, zo hebben archeologen en historici waar het in dit land van wemelt geconcludeerd. Er zal verder onderzoek worden gedaan. En nieuwe mysteries worden onthuld over de heuvel en de nederzetting. En er zullen uiteraard ook nieuwe professoren en onderzoekers opstaan die de conclusie van de archeologen gaan bestrijden (10-3-2007)

PSV VERSTOORT ENGELSE DROOM

'En wat wordt dit jaar de halve finale van de Champions League?' 'Arsenal-Manchester United en Liverpool-Chelsea' antwoordde mijn Engelse vriend zonder blikken of blozen aan de vooravond van de duels in de achtste finales.

Hij kende Alex niet, de kwibus van PSV die zo hoog kan uittorenen boven iedereen dat hij soms niet weet waar precies welk doel staat. Natuurlijk zouden dit jaar vier Engelse ploegen in de halve finale staan. Barcelona en Real Madrid uitgeschakeld en de Italiaanse ploegen nog in de nasleep van het omkoopschandaal.

Arsenal zou er zeker bij zijn. Dennis Bergkamp had nog gezegd dat geen ploeg zo mooi totaalvoetbal speelde - ja, dat totaalvoetbal van Cruyff - als Arsenal. Maar Arsenal is nu de spelbreker. In tien dagen verloor de ploeg alles: van de finale in de League Cup tot de FA Cup en nu de Champions League. Waar het aan ligt? Een te mooi stadion? Misschien te veel Engelsen in het team? Mijn Engelse vriend zal ik daar eens naar vragen. Hij zal er zeker een opinie over hebben. Arsenal, they are crap.... Een dag is een lange tijd in het voetbal, zeker voor Engelse fans. (8-3-2007)

Wembley eindelijk open

Vrijdag zal een historisch moment plaatsvinden in de Engelse voetbalgeschiedenis. De FA krijgt de sleutels van de nieuwe Home of Football overhandigd van de Australische bouwer Multiplex. Twee jaar over tijd weliswaar, maar dat maakt het moment eigenlijk nog plechtiger. Op 17 maart vindt in het nieuwe Wembley een bijeenkomst plaats voor 60 duizend omwonenden. Daarna zal Jong Engeland als eerste een wedstrijd mogen spelen in het stadion. Het oude Wembley werd in 2000 gesloten na een ontluisterende nederlaag van het Engelse nationale elftal tegen Duitsland.(7-3-2007)

BRITSE EERSTE KAMER MOET RECHTSTREEKS WORDEN GEKOZEN

Je hebt democratie en Britse democratie. Op de dag dat Nederland getrapt stemde voor de Eerste Kamer besloot het Britse parlement haar Eerste Kamer - het Hogerhuis of de House of Lords - rechtstreeks te gaan kiezen. Met een meerderheid van 113 stemde het Lagerhuis woensdagavond voor een rechtstreeks gekozen House of Lords. Alleen zal het besluit niet worden uitgevoerd. De Labourregering heeft de uitslag van de stemming als een advies beschouwd en niet als een rechtsgeldig besluit.

De House of Lords is nog een bolwerk van tradities met een presidium van bepruikte heren en een speaker die op een wolzak zit. Nu bestaat het huis nog alleen uit benoemde leden - vooral door Tony Blair in de adelstand verheven cronies - en tachtig resterende leden van de erfaristocratie. In 1999 verloor de rest van de erfaristocratie al zijn zetels. Blair heeft altijd beloofd de House of Lords verder te hervormen en te democratiseren, maar deinst nu terug voor een rechtstreeks gekozen Hogerhuis. Misschien heeft hij gelijk. Uit de opkomst in Nederland blijkt dat het electoraat weinig voor nog een extra verkiezing voelt. (7-3-2007)

WAITROSE IS NU FAVORIETE WINKELKETEN

Je kunt tenminste met een plastic zak van die winkel over staat, hoewel plastic zakken eigenlijk helemaal uit den boze zouden moeten zijn. Maar de naam Waitrose geeft status. Buren en vrienden zullen bewonderend naar je kijken dat je zoveel geld hebt dat je bij deze supermarkt kan gaan winkelen in plaats van het volkse Tesco. Zesduizend shoppende Britten hebben Waitrose dit jaar tot hun favoriete winkelketen verkozen. Tesco verdreef het warenhuis John Lewis van de eerste plaats. Wie een bankje koopt bij Ikea - in Engeland zoiets als Aikieeaa genoemd - hoeft zich evenmin te schamen. Ikea steeg van vijf naar drie (7-3-2007)

2007

2006

1

(2)

Waitrose

2

(1)

John Lewis

3

(5)

IKEA

4

(6)

Amazon

5

(3)

TK Maxx

6

n.a

H&M

7

n.a

Play.com

8

n.a

Dunelm

9

(13)

Primark

10

(53)

JD Sports

BRITTEN ZIJN NOG ALTIJD GROOTSTE FILANTROPEN

Filantropie is niet alleen iets nostalgisch uit de Victoriaanse tijd. Britten zijn nog altijd veruit de grootste filantropen van Europa. Ze schenken twee keer zoveel geld aan goede doelen als bijvoorbeeld de Nederlanders die denken dat ze ook gulle gevers zijn. Dat is uiteraard prettig voor de Britse regering die vaak armoedebestrijding kan uitbesteden aan de liefdadigheid, net als de totstandkoming van nieuwe projecten. Groot-Brittannië is rijk gezegend met museums (Tate) die te danken zijn aan multimiljonairs die de gemeenschap iets wilden teruggeven.

Wereldwijd geven de Amerikanen het meeste weg, maar zij hebben ook de laagste belastingen en de meest extravagante rijkaards.(7-3-2007)

De gulste gevers in % van het BNP

1. VS

2. Groot-Brittannië

3. Canada

4. Australië

5. Ierland

6. Nederland

7. Duitsland

8. Frankrijk

TE KOOP: HUIS VOOR 21.290 POND

Nog geen Amerikaanse toestanden in Engeland. Hoewel de Britse vastgoedmarkt vrijwel zeker overspannender is dan die van de VS, blijven de prijzen stijgen. In januari en februari van 2007 bleef de verwachte temporisering van de huizenprijsstijging uit. Maar wie aan de wanhoop ten prooi is, kan nog op enkele plaatsen terecht voor een koopje. In Tower Green in Middlesbrough is de gemiddelde prijs slechts 21.290 pond. Daarvoor krijg je uiteraard niet veel meer dan een krot in een achterstandswijk, maar je mag je zelf huizeneigenaar noemen. En dat geeft vanzelf een rijk gevoel. In veel andere oude industriesteden in het noordoosten en noorwesten van Engeland - Burnley, Blackburn en Sunderland - is ook nog een goedkoop optrekje te krijgen. Maar wie Manchester of Liverpool nadert is meteen stukken duurder uit, laat staan in Londen en het zuiden van het land. (16-3-2007)

VERVUILDE BENZINE. ENGELS-NEDERLANDSE OORLOG OP TIL

Net de BBC gebeld. Ook mijn auto schudt als een gek en slaat af en toe af. Als er een nieuwe Engels-Nederlandse oorlog op til is, wil ik graag wat olie op het vuur gooien. Niets liever dan Michiel de Ruyter weer een keer bij Chatham de Theems op zien varen.

Wij Nederlanders krijgen dit weekeinde de schuld van de vervuiling van de Britse benzine waardoor al vijfduizend automobilisten zeggen onherstelbare schade te hebben opgelopen aan hun vehicel. In de benzine zou silicone zijn gestopt. Toevallig is de benzine opgeslagen in tanks van het Nederlands bedrijf Vopak zodat een buitenlander de schuld kan worden gegeven.

Ik rijd een Audi van twintig jaar die al heel lang schudt en afslaat, vooral op de M25.. Tot nu toe had echter geen automonteur argwaan gekregen dat het zou kunnen liggen aan de benzine die ik van mijn echtgenote bij Tesco moet tanken omdat je daar bonuspunten krijgt vor goedkope overtochten naar het continent. Ik kreeg elk jaar weer trouw het MOT-certificaat. Het zou liggen aan het filter en ook wel aan de verkeerde afstelling - zomerstand.

Maar ze blijken er geen verstand van te hebben. Het Engelse brood is oneetbaar en het bier ondrinkbaar. Geen wonder dat de benzine ook niet deugt, zo heb ik altijd wel vermoed. Nu is dat zeker. Alleen ligt het aan mijzelf - of tenminste mijn stoere landgenoten van Vopak in Rotterdam.

(3-3-2007)

Februari 2007

LOTEN OM SCHOOLPLAATSEN

Brighton wordt de eerste Britse gemeente die plekken op de favoriete scholen gaat verdelen via een loterij. Hierdoor krijgen kinderen een meer faire kans om op een school van hun voorkeur te komen. Nu is het enige criterium wie er het dichtste bij woont als scholen meer inschrijvingen krijgen dan dat ze leerlingen kunnen bergen.

Sinds in Engeland lijsten met de beste scholen worden gepubliceerd hebben de hoogst genoteerde scholen een enorme aantrekkingskracht gekregen. In vele gevallen verhuisden ouders zelfs om hun kind een plek op die school te geven. Vorig jaar kon eenderde van de 600 duizend leerlingen in Engeland niet op de favoriete school worden geplaatst. Woningen in de omgeving van de beste scholen werden daardoor soms onbetaalbaar. Nu moeten de leerlingen nog steeds in een bepaalde straal rond de school wonen, maar binnen die straal zal er worden geloot om de schaarse plekken. Wie niet in de prijzen valt, zal in de praktijk naar een school moeten uitwijken die minder hoog staat genoteerd. (28-2-2007)

BRITTEN WILLEN NIET MEER TROUWEN

Politici huilen, bloemisterijen klagen en pastoors zijn in de stress. Britten willen niet meer trouwen. Tony Blair wil dat iedere Brit keurig huwt, zodat het land een gemeenschap van stabiele gezinnen zal worden die de regering geen zorgen baart. Maar helaas trouwen de Britten steeds minder vaak. Het aantal huwelijken is in 2005 zelfs gedaald tot het laagste sinds 1862!

In dat jaar vonden maar 244 duizend bruiloften plaats, dertigduizend minder dan het jaar daarvoor. Britten trouwen ook op steeds oudere leeftijd. Mannen wachten gemiddeld tot hun 36^ste jaar en vrouwen tot hun 33^ste jaar voordat zij hun relatie formeel bezegelen. Zelfs het feit dat homoseksuelen nu kunnen trouwen helpt weinig. Trouwen is niet cool meer. Een van de drie huwelijken in het land loopt toch stuk. Het is nu four funerals and a weddding. De Church of England noemt het veronrustend. Uiteraard, vicars hebben ook liever een huwelijk dan een begrafenis. (22-2-2007)

DUURSTE STRATEN IN KENSINGTON/CHELSEA

De duurste straten van Groot-Brittannië zijn te vinden in Kensington/Chelsea. Op Kensingon Square kost een huis nu gemiddeld meer dan 5,5 miljoen pond, acht miljoen euro. Dit blijkt uit onderzoek van de vastgoedwebsite Mouseprice.com. Buiten het zuiden van het land is de duurste straat te vinden in Alderley Edge, waar een huis aan Whitbarn Road gemiddeld 1,9 miljoen pond kost. Een huis aan Gubeon Wood in Transwell Woods is met gemiddeld 1,1 miljoen pond de duurste in het noodoosten van het land. (17-2-2007)

Straat Wijk Gem.prijs

1

Kensington Square

Kensington and Chelsea

£5,534,480

2

Chelsea Square

Kensington and Chelsea

£5,098,047

3

Carlyle Square

Kensington and Chelsea

£4,727,542

4

Thornwood Gardens

Kensington and Chelsea

£4,696,139

5

Cottesmore Gardens

Kensington and Chelsea

£4,662,633

6

Gilston Road

Kensington and Chelsea

£4,582,113

7

The Vale

Kensington and Chelsea

£4,488,764

8

Carlton Gardens

City of Westminster

£4,354,313

9

Ingram Avenue

Barnet

£4,323,591

10

Eldon Road

Kensington and Chelsea

£4,254,850

11

Albert Place

Kensington and Chelsea

£4,216,660

12

Victoria Road

Kensington and Chelsea

£4,216,500

13

Mulberry Walk

Kensington and Chelsea

£3,975,900

14

Winnington Road

Barnet

£3,805,664

15

Campden Hill Square

Kensington and Chelsea

£3,796,243

16

Douro Place

Kensington and Chelsea

£3,792,433

17

Neville Street

Kensington and Chelsea

£3,758,067

18

Egerton Crescent

Kensington and Chelsea

£3,614,762

19

St Albans Grove

Kensington and Chelsea

£3,576,717

20

Chester Terrace

Camden

£3,481,783

BRITTEN NU PROPERDER DAN NEDERLANDERS

Nederland mag traditioneel een natie zijn van stoepschrobbers, de Britten zijn nu als natie properder. Ze geven niet alleen het meest uit aan schoonmaakmiddelen, ze renoveren ook vaker dan andere Europeanen hun keukens en badkamers.

Liefst vier van de tien Britten renoveert de keuken en badkamer elke vier jaar en twee van de tien verbouwt ze zelfs elke twee jaar weer. Slechts één van de tien Nederlanders verbouwt de keuken elke vier jaar en nog minder doen in die periode iets aan de keuken.

Dit blijkt uit een onderzoek van Datamonitor. Volgens analist Nick Beevors is het echter geen properheid, maar status en winstbejag dat de Britten drijft tot verbouwingen en schoonmaken. Britten proberen op die manier hun zelfimago bij te spijkeren. ‘Het is het sociale fenomeen van de existentiële consumptie, waarbij consumenten een zelfidentiteit aanmeten door wat ze gebruiken of bezitten. Het inrichten van het huis is daarbij belangrijker geworden.’ In 2006 gaven Britten in totaal 1,4 miljard pond uit aan hygiënische producten. Gemiddeld besteden de Britten 24 pond per jaar voor het schoonhouden van hun huis, twee keer zoveel als de Italianen. (15-2-2007)

Percentage van mensen die elke 3 tot 5 jaar de badkamer verbouwd

Land	Keuken	Badkamer
Groot-Brittannië	40	42
Duitsland	33	27
Frankrijk	32	24
Spanje	22	21
Italië	15	16
Zweden	13	8
Nederland	12	8

Uitgaven voor huishoudelijke schoonmaakmiddelen in ponden in 2006

Land	Totaal in mld	Per huishouden
Groot-Brittannië	1,4	24
Spanje	0,6	16
Nederland	0,3	15
Frankrijk	0,9	12
Italië	0,7	12
Zweden	0,1	12
Duitsland	0,8	10

BRITSE KINDEREN ONGELUKKIGST, NEDERLANDSE GELUKKIGST

Wie durft nog met zijn kinderen in Engeland te blijven? Iedere expat met een gezin moet zich achter de oren krabben. Kinderen in Engeland zijn de ongelukkigste ter wereld, die in Nederland juist de gelukkigste. Dat blijkt uit een Unicef-onderzoek in 21 geïndustrialiseerde landen.

Kinderen in Engeland roken meer, drinken meer en hebben jonger seks. Ze voelen zich ook de armste, hebben de meeste hekel aan school en zijn het meest ontevreden over het leven. Ze wantrouwen hun klasgenoten en zien hun ouders zelden met het avondeten doordat Britten de langste werkdagen in Europa maken. De grotere ongelijkheid tussen rijk en arm speelt een grote rol in dit land, net als in de VS, in het feit dat veel kinderen zich achtergesteld voelen.

Opvallend is dat er weinig relatie is tussen geluk en gemiddelde rijkdom. ‘Het gaat er niet om of je al dan niet sportschoenen hebt, als je maar niet het verkeerde merk hebt.’ De ranglijst is gebaseerd op indicatoren op veertig verschillende gebieden, waarin is onderzocht of kinderen zich geliefd voelen, betrokken, ondersteund door de familie en de gemeenschap. De meeste onderzoeken zijn gedaan in 2002 en 2003, maar sommige gegevens zijn ouder. Het onderzoek van de kinderorganisatie van de VN is bekritiseerd, omdat het te weinig rekening zou houden met culturele verschillen. (14-2-2007)

1.	Nederland
2.	Zweden
3.	Denemarken
4.	Finland
5.	Spanje
6.	Zwitserland
7.	Noorwegen
8.	Italië
9.	Ierland
10.	België
11.	Duitsland
12.	Canada
13.	Griekenland
14.	Polen
15.	Tsjechië
16.	Frankrijk
17.	Portugal
18.	Oostenrijk
19.	Hongarije
20.	VS
21.	Groot-Brittanië

MANCHESTER OVERTROEFT BIRMINGHAM

Wie zegt dat voetbal alleen de meest belangrijke bijzaak is. Voor het imago van steden is voetbal niet alleen een hoofdzaak. Het is van levensbelang. Manchester dat qua inwonersaantal pas de vierde stad van het land is, wordt door de Engelsen zelf het meest genoemd op de vraag wat de tweede stad van het land is. Liefst 48 procent van de Engelsen noemt Manchester de tweede stad, hoewel het qua inwonersaantal aanzienlijk kleiner is dan Birmingham – officieel de tweede stad van het land.

Maar dankzij de successen van voetbalclub Manchester United vinden veel Engelsen Manchester prestigieuzer en meer cool dan Birmingham en denken ze dat het ook de tweede stad van het land is. Mogelijk speelt ook een rol dat Manchester de afgelopen jaren meer opvallende museums – het Imperial War Museum of The North, het Lowry – heeft geopend dan Birmingham wiens vlaggenschap toch vooral het winkelcentrum de Bullring is.

Manchester telt officieel slechts 401 duizend inwoners, Birmingham meer dan één miljoen maar het is 25 jaar geleden dat Birminghams bekendste voetbalclub Aston Villa de belangrijkste Europa Cup won. De derde stad van het land is Leeds, maar Leeds United speelt niet eens meer op het hoogste niveau. (10-2-2007)

Culinaire huwelijk tussen fish en chips

Hoe is fish & chips ontstaan, het meest bekende Engelse gerecht? Het is een product van de negentiende eeuw. Joodse immigranten uit Oost-Europa brachten de gebakken vis naar Engeland, Ierse immigranten introduceerden de gebakken aardappelen. Samen werden deze twee producten in een krant geserveerd en ontstond een traditie die nu huisartsen de tanden doet knarsen.

RIJTJESHUIZEN SNELST IN PRIJS GESTEGEN

Niet vrijstaande villa, romantische cottages of exclusieve penthouses maar simpele rijtjeshuizen zijn de afgelopen jaren in Engeland het snelst in prijs gestegen. Rijtjeswoningen werden in tien jaar tijd 239 procnet duurder, aldus hyotheekverstrekker Halifax. Een gemiddeld rijtjeshuis kost nu in het land 186.316 pond tegen 54.945 pond in 1997. Opvallend genoeg zijn er grote regionale verschillen in de waardestijging van rijtjeswoningen. In Noord-Ierland zijn ze met 372 procent in waarde vermeerderd, in Schotland met veel minder dan gemiddeld. De waardestijging in de afgelopen tien jaar was het minst voor twee onder één kap-woningen. Ook vrijstaande woningen stegen minder spectaculair in waarde. Maisonettes en flats zaten daarentegen in de waardestijging boven het gemiddelde. (10-2-2007)

TORQUAY IS OASE VAN RUST

Na de zonnigste, rijkste, gelukkigste en saaiste plaats van Engeland (zie dit archief) is nu ook de lawaaiïgste gevonden. Britten in Newcastle hebben de grootste moeite zich verstaanbaar te maken, die in de badplaats Torquay de minste moeite.

Wij buitenlanders verstaan sowieso van de Georgdie’s al weinig, maar het is op die plek ook nog de meeste herrie, zo blijkt uit een onderzoek van professor Deepak Prasher van het Ear Institute op UCL. Hij heeft het geluidsniveau tijdens het spitsuur in 41 steden gemeten. Grote steden als Birmingham of Londen waren uiteraard lawaaierig, maar het verkeer in kleine steden en dorpen als Darlington in county Durham en Gilligham in Kent produceerden ook voldoende decibellen voor een topnotering. In Newcastle produceert het verkeer 80,4 decibellen, ongeveer het niveau van een alarmklok die afgaat. In Torquay dat bekend is van de serie Fawlty Towers. is dat slechts 60 – het geluid van een normaal gesprek.(4-2-2007)

1.	Newcastle-upon-Tyne	80,4
2.	Birmingham	79,1
3.	Londen	78,5
4.	Darlington	78,3
5.	Doncaster	78,3
6.	Gilligham	77,8
7.	Leeds	77,8
8.	Leicester	77,5
9.	Liverpool	77,5
10.	Stoke	77,4

Januari 2007

LAS VEGAS OF MANCHESTER

Geef het volk brood en spelen.Maar zullen Britten de glitter en glamour van Las Vegas inwisselen voor de gloom and doom van Manchester?
De laatste stad zal Ceasars Palace moeten doen vergeten met een eigen supercasino dat die in de Amerikaanse gokstad qua capaciteit moet overtreffen. Tony Blair heeft in zijn oneindige wijsheid bepaald dat gokverslavend Groot-Brittannië zich niet in Blackpool – waar de Britten normaliter hun vertier zoeken – of Londen – waar het meeste geld zit en meeste toeristen zijn – zal moeten concentreren maar, in het oude Cottonpolis waar tot voor kort de wekelijkse gang naar de Theatre of Dreams het enige vermaak scheen te zijn.
Britten zijn gek op gokken: op de paarden, in de National Lottery en zelfs op de plek waar het casino zou moeten komen. Maar niemand had zijn geld gezet op Manchester. Nu mogen hier in een gebouw dat groter zal zijn als het voetbalstadion van Manchester City zeventig speeltafels worden neergezet plus 1250 éénarmige bandieten. De bedoeling is de schatkist te spekken. Omdat niet iedereen naar Manchester zal willen afreizen, zullen er ook een hele serie grote en kleine casino's mogen komen.
Minister Tessa Jowell van Cultuur is niet bang dat het volk zich te buiten zal gaan. ‘Er is geen gratis alcohol en er zal geen extra zuurstof worden ingeblazen om mensen langer wakker te houden’, zei ze. Dat laatste kunnen ze beter doen in het Lagerhuis. (31-01-2007)

WAAR TE LEVEN? NIET IN HET VK!

Drie sneeuwvlokken waren afgelopen week voldoende om het openbaar vervoer lam te leggen, huizen worden duizend pond per maand duurder en een afspraak met de huisarts kan tegenwoordig vaak pas na drie dagen.

Je bent dus gek als je Nederland inruilt voor een verblijf in het Verenigd Koninkrijk. Het VK staat slechts 37-ste in de lijst van landen met de beste kwaliteit van leven. Nederland is derde. Er deugen enkele dingen aan Groot-Brittannië – de economie en de sociale vrijheid bijvoorbeeld – maar er deugt heel veel niet: het weer, het slechte openbaar vervoer, de kosten van levensonderhoud en de gezondheidszorg. Het VK is een leuk land om geld te verdienen, uit te gaan en interessant je status te tonen, maar het is eigenlijk geen land om te leven. Is het vreemd dat één op de tien Britten zelf nu in het buitenland woont. Alleen al 200 duizend in Frankrijk. Dat land staat nummer één op de ranglijst van beste landen om te leven, dankzij het weer, de TGV, de overvloedige ziekenhuisbedden, cultuur, ski-faciliteiten en stranden. (28-1-2007)

1. Frankrijk	14. Spanje	27. Tsjechië	40. Griekenland
2. Australië	15. Oostenrijk	28. Uruguay	41. IJsland
3. Nederland	16. Finland	29. Japan	42. Litouwen
4. Nieuw-Zeeland	17. Kroatië	30. Mexico	43. Costa Rica
5. VS	18. Malta	31. Estland	44. Polen
6. Zwitserland	19. Liechtenstein	32. Letland	45. Zuid-Afrika
7. Denemarken	20. Portugal	33. Slovenië	46. Roemenië
8. Italië	21. Monaco	34. Panama	47. Dominicana
9. Luxemburg	22. Andorra	35. Bulgarije	48. Brazilië
10. Argentinië	23. Canada	36. Slowakije	49. Chili
11. Noorwegen	24. Zweden	37. Verenigd Koninkrijk	50. Zuid-Korea
12. België	25. Ierland	38. Cyprus
13. Duitsland	26. Hongarije	39. Ecuador

BRITTEN WILLEN NIET TORNEN AAN GMT

Af en toe wint traditie het weer van gezond verstand. Zelfs bij de grootstedelijke Labour-elite. Slechts 52 parlementsleden stemden vrijdagavond voor een motie om in Groot-Brittannië de klok één uur vooruit te zetten en de Europese tijd in te voeren.
Greenwich Mean Time (GMT) blijft voor dit land even heilig als links rijden. De pubs gaan niet langer om elf uur dicht, de fried-up is vervangen door cornflakes en de bitter door pils of wijn, maar sommige dingen blijven in dit land onaantastbaar. Zoals bijvoorbeeld de eigen tijd.
Geen Brit kan zich voorstellen dat het in dit land even laat zou zijn dan in Berlijn of Parijs. Overstappen op de Europese tijd zou ongeveer toegeven zijn dat de Luftwaffe 65 jaar later alsnog de Battle of Britain heeft gewonnen.
Het Lagerhuis had lak aan de goede redenen om zich aan de rest van Europa aan te passen. Eén uur extra licht in de avond zou criminaliteit doen verlagen, het toerisme bevorderen, de gezondheid verbeteren, het aantal ongelukken op de weg verminderen en de CO2-uitstoot terugbrengen. Het enige nadeel dat tegenstanders konden verzinnen was dat kinderen misschien hartje zomer onvoldoende slaap zouden krijgen, omdat het tot elf uur ’s avonds licht zal zijn. Maar 450 minder verkeersdoden, een 600 miljoen euro lagere electiciteitsrekening en 170 duizend ton minder aan CO2-uitstoot konden nog geen tiende van de parlementsleden vermurwen. De Europese tijd is net zo bedreigend als de Europese munt of de Europese grondwet.
Gelobbyed is er voldoende. De City van Londen denkt dat hierdoor nog meer geld kan worden verdiend, omdat de communicatie met de financiële markten op het continent wordt bevorderd. De toeristische sector zou er één miljard pond beter van worden. Britten worden zelfs gezonder, omdat ze ’s avonds meer tijd hebben voor buitensport. Zelfs de boeren die in het verleden vaak tegenstribbelden, vonden het dit keer wel goed. Maar Tony Blairs Labourregering die de mond vol heeft van moderniseringen en hervormingen, wil er niets van weten. GMT is voor hen een bevredigend compromis tussen degenen die licht in de ochtend willen hebben en licht in de avond. (27-01-2007)

ADVIEZEN VAN RINNOOY KAN:

Vroeger toen er nog sociale strijd in Nederland bestond had je Kok tegen Van Veen en Stekelenburg tegen Rinnooy Kan. Het was de tijd dat elk voorjaar het sociale akkoord aan een zijden draadje hing.

De een zit nou bij Stork, de ander is overleden en Alexander Rinnooy Kan is na een carriere bij de ING waar hij er niet in slaagde bestuursvoorzitter geworden, nu de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER), een organisatie die adviezen geeft waar niemand naar luistert.

Daarom mocht hij zijn adviezen deze week in de City van Londen geven, aan Nederlandse expatriates die ze wel interessant vinden omdat het iets zegt over de stand van het land.

Zijn inleiding was dat het ‘goed gaat met Nederland’ – hadden we niet verwacht – en dat in februari een kabinet van CDA, PvdA en Christen Unie aan zal treden – hadden we niet gehoopt.

En voor dat kabinet had hij tien adviezen:

1. Vergroting arbeidsparticipatie. Vrouwen, gehandicapten maar vooral 55-plussers in Nederland moeten meer en langer werken. De gemiddelde deeltijdbaan van vrouwen in Nederland moet van 2 naar 3 of zelfs 3,5 dag per week gaan. ‘De klassieke verzorgingstaat maakt plaats voor de activerende participatiemaatschappij’, zei hij – iets wat in dit land erg New Labour klinkt.

2. Er moet drie miljard euro extra worden geïnvesteerd in onderwijs en onderzoek.

3. Ondernemerschap. Het aantal regels moet worden verminderd. ‘When it’s moving, tax it, When it keeps on moving, regulate it and when it’s stops moving, subsidise it’, citeerde hij Ronald Reagan.

4. Duurzaamheid. De klimaatverandering en hogere zeespiegel zijn een uitdaging voor de Nederlandse waterbouwkunde.

5. Nederland en de rest van de wereld. ‘We zijn uit beeld geraakt. We zijn te introvert. We moeten weer een hoofdrol spelen in Brussel.’ Het poldermodel moet een trendzettende opvolger krijgen.

6. Woningmarkt. Te rigide. Starters komen niet aan de bak en dat moet veranderen.

7. Mobiliteit. Nederland moet het voortouw nemen in road-pricing, samen met de Britten.

8. Gezondheidszorg. Kosten rijzen de pan uit, door vergrijzing en nieuwe spectaculaire technieken.

9. Cultuur. Moet weer samenlevingbindend element worden.

10. Behoorlijk bestuur. Er moet een apart bestuursorgaan voor de Randstad komen, zoiets als de London Authority. (25-1-2007)

BAZEN WIL IEDER JAAR MES ZETTEN IN PERSONEELSBESTAND

Lijkt u geliefd bij uw baas? Vergeet het maar. Een op de twintig willen ze er zo snel mogelijk uitgooien.

Britse bazen zouden het liefst elk jaar 5 procent van hun personeelsbestand willen ontslaan. Ze denken dat ze hiermee de produktiviteit en het financiële resultaat van hun bedrijf kunnen verbeteren. Maar driekwart erkent het systeem niet in te zullen voeren, omdat het een ‘klimaat van angst’ zou creëren. Een op de zes bazen zegt zelfs probleem eenvijfde van het werknemersbestand te kunnen ontslaan zonder dat de produktiviteit of eronder lijdt. En 43 procent denkt dat het ontslaan van één op de vijf werknemers gezond zou zijn. Dit blijkt uit een enquete van Hudson UK onder 562 directeuren. (12-1-2007)

LEERPLICHT TOT 18 JAAR

Als het onderwijs niet beter kan worden gemaakt, dan moet her maar langer worden. Met dit motto in gedachte heeft de Britse regering gisteren voorgesteld de leerplicht te verlengen tot 18 jaar. ‘Noem mijn drie prioriteiten en ik zeg: onderwijs, onderwijs en onderwijs’, verklaarde Blair in 1997. Tien jaar later is het ‘oorlog, oorlog en oorlog’ geworden. Overigens wil het niet zeggen dat alle leerlingen die hele periode in de klas moeten zitten. Ook bijscholing op de werkplaats is mogelijk. In 1972 werd de leerplicht voor het laatst verlengd tot 16 jaar. Maar driekwart van de schoolverlaters van 16 en 17 doet al aan training of bijscholing. (12-1-2007)

IS BELEDIGEN ROODHARIGEN DISCRIMINEREND?

‘Hé rooie’. ‘Wortel’. ‘Vuurtoren.’ Mensen met rood haar en al dan niet met sproeten worden nogal eens uitgescholden. Terwijl iemand niet mag worden beledigd wegens zijn huidskleur, kan dat nog altijd wel vanwege de haarkleur.

Maar dat staat nu ter discussie. Er is een burgerrechtgroepering voor roodharigen opgericht – Red & Proud – die discriminatie wil bestijden,. Een Engelse voetballer van Southampton Burridge heeft een klacht ingediend bij de FA, omdat een scheidsrechter hem heeft beledigd vanwege zijn rode haar. ‘Oi, ginger, shut up’, zei de man in het zwart tijdens de wedstrijd nadat hij zijn geprotesteerd had over een buitenspelbeslissing. De 29-jarige voetballer Paul Dyke vraagt zich af ‘welk recht een scheidsrechter heeft om hem verbaal te misbruiken en vanwege zijn haarkleur te discrimineren’. ‘Ik ben al een makkelijk doelwit voor beledigingen van spelers. Maar scheidsrechters zijn een andere klasse. Zij zouden spelers niet mogen discrimineren.’ De speler eist dat de FA de scheidsrechter straft. De voetbalbond heeft beloofd de ‘ongebruikelijke klacht te zullen onderzoeken’. De vijf meest populaire scheldwoorden voor roodharigen zijn in Groot-Brittannië overigens 'ginger nut, carrot, duracell, ginger minger en ginger stepchild' (9-1-2007)

BRITTEN ZIJN NATIE VAN ROODHARIGEN

Koningin Boudicca (de vrouw die tegen de Romeinsen rebelleerde) was rood, net als Hendrik VIII, Elizabeth I, Oliver Cromwell en Winston Churchill. Prins Harry heeft rood haar, evenals filmster Nicole Kidman (Schotse voorouders), Catherine Tate, Fergie en voetballer Paul Scholes.

Je zou het tegenwoordig niet meer zo makkelijk zeggen. Maar rood haar zit in de Britse genen. Dit blijkt uit een grootschalig onderzoek van Edingburgh University - de Peoples of British Isles Project – naar de oorsprong van het volk waarbij gebruik wordt gemaakt van nieuwe technologie om DNA te isoleren. Professor Jonathan Ress, een dermatoloog die het onderzoek leidt, heeft ontdekt dat de rode haarkleur wordt veroorzaakt door een gen MC1R die in zeventig varianten voorkomt. ‘Als je een van de varianten hebt is de kans vijf maal groter dan je wordt geboren met rood haar. Maar als je er twee hebt – een van je vader en een van je moeder – is de kans vijftig keer zo groot.’

In dit land wordt rood haar vooral vereenzelvigd met de Schotten en Ieren, maar uit het onderzoek blijkt dat ook in alle graafschappen van Engeland – van Cornwall tot Cumbria en van Kent tot Lancashire – het gen veel voorkomt. Het gen is het meest ontdekt in Ierland (0,31), gevolgd door de Orkney’s (0,26), Cornwall (0,23), Wales (0,21), Devon (0,16) en Kent (0,13).

NEDERLANDSE CULTUUR: RACISME OF HYSTERIE?

Vroeger werd een Nederlander in Londen gevraagd of ‘iedereen daar op klompen liep en alle huizen oranje zijn?’ Tegenwoordig luidt de vraag of Nederlanders met elkaar zo omgaan als in een Big Brother-huis. Nederlanders zijn in Britse ogen een volk geworden dat niets liever doet dan elkaar treiteren, vliegen afvangen, uitschelden en proberen het leven onmogelijk te maken, net zoals de Britten dat zelf doen in het Lagerhuis.

‘Dat is toch jullie import’ zo wordt telkens gezegd als het debat over de reality televisieshow weer hoog oploopt de pub. Big Brother is de grootste en meest controversiële bijdrage van Nederland aan de hedendaagse Britse cultuur. Dankzij de wisselwerking met de tabloidpers – die er elke dag vele pagina’s aan wijdt - is de formule veel succesvoller dan in Nederland. Maar de afgelopen week is de hype ineens een hysterie geworden. Een aantal huisgenoten is beschuldigd van racisme nadat een Indiase huisgenoot, de Bollywood-ster Shilpa Shetty, continu weer gepest.

Elimineer dit gezicht vol haat’ kopte The Sun vrijdagmorgen over de hele voorpagina met foto’s van een van de heksen in het Big Brother-huis die Shetty het leven onmogelijk had gemaakt. Vrijdagavond kreeg het schandaalblad zijn zin.

Shetty, die in Bombay dezelfde status heeft als Nicole Kidman of Scarlett Johansson in Los Angles keek in het begin nogal hooghartig neer op de Britse inbreng zoals S Club 7-zangeres Jo O’Meara, een ex-Miss World-deelneemster Danielle Lloyd en Jade Goody, een cockney die dankzij een eerdere Big Brother een beroemde Brit is geworden met eigen kledinglijnen en parfums. De drie dames op hun beurt begonnen Shetty te treiteren door haar accent en Indiase maniertjes na te doen, Ze werd onheus bejegend met opmerkingen ‘Ga terug naar je sloppenwijk’. Ze werd ‘The Indian’ genoemd en ‘de prinses’. Het drietal sprak zijn afschuw uit over haar kookkunst en over het feit dat Shetty de resterende kippensoep wegspoelde door het toilet. ‘Laat haar de beentjes er dan met de mond zelf weer uithalen’, zei Lloyd. Goody suggereerde later dat ‘vrouwen in India hun huid met bleekmiddel lichter proberen te maken, omdat het modieuzer zou zijn’. ‘Ze is een hond’, reageerde O’Meara.

Racisme of niet, het leidde tot krantenkoppen als ‘Elimineer Die Drie’. Er werden vragen gesteld in het Lagerhuis en de publiciteit en onrust sloeg over naar India. Het aantal klachten explodeerde tot meer dertigduizend kijkers. Ineens was Big Brother een politieke en diplomatieke rel geworden. Blair en Gordon Brown moesten zich erover uitlaten. Channel 4 die het uitzendt en Endemol UK die het produceert, kijken er met gemengde gevoelens naar. Weliswaar zijn met de ontstane hysterie ook de kijkcijfers spectaculair geëxplodeerd, maar nu lijkt de wal het schip te keren. De Britse toezichthouders vragen zich af of in Nederland bedachte televisie-formules waar mensen bewust tegen elkaar worden opgezet als vorm van entertainment, nog toegelaten moeten worden.(8-1-2007)

SPORTNEDERLAGEN OFFICIEEL ONDERZOCHT

Vooral het woord officieel spreekt mij aan: er komt een officieel onderzoek naar de 5-0 nederlaag van het Engelse cricketteam tijdens de testserie voor de Ashes in Australië, zo meldt de BBC als het op een na belangrijkste nieuwsitem.

Ik ben benieuwd wat daar uitkomt. Kun je de oorzaken van sportnederlagen ook officieel onderzoeken? Komt er een echte onderzoeksrechter aan te pas. En levert het dan meer dan de gossip in elke willekeurige Engelse pub: ‘we kunnen niet batten, we kunnen niet bowlen, we zijn gewoon te slecht.’

Het zou goed zijn als er gewoon een nationale enquete zou komen. Misschien kan het multiple choice: Wat is de oorzaak van de nederlaag? A: De voorbereiding B: De coach C: De scheidsrechter D. Alledrie. Stuur een sms…

Nee, het wordt een officieel onderzoek. Misschien wordt aanvoerder Andrew Flintoff onder ede verhoord. Waarom doen ze het niet meteen middeleeuws en draaien ze hem letterlijk de duimschroeven aan. ‘Waarom ving jij die bal niet?’ Ik weet niet wat hij antwoordt: ‘Ik greep mis.’ ‘Ik stond te slapen.’ ‘Ik genoot van het Australische zonnetje.’ Of is het: ‘Ik ben omgekocht door de sponsor van het Australische team’.

Dat laatste zou tenminste een onthulling zijn. Mogelijk krijgen we dan nog meer officiële onderzoeken naar dramatische sportnederlagen. Waarom schiet David Beckham de vrije trap niet in het kruis? Hoe kunnen de rugby’ers verliezen van West-Samoa? Goed dat we niet tegen heel Samoa moesten. En waarom wilde Phil Taylor maar niet winnen van die Haagse postbode. Dit land verliest alles op sportgebied, zo weten we dan, maar het is allemaal doorgestoken kaart.(6-1-2007)

Wat is er allemaal te koop:

- Open tourbus (ideaal voor overwinningsparade door Londen)

- Trafalgar Square voor vier uur (maanden geleden geboekt maar nu niet nodig)

- Twee ton confertti (maar een keer eerder gebruikt)

- Tienduizend van de cd Jerusalem, gezongen door het criketteam

- Contract voor autobigrafie: 'Hoe Goed Ik Ben?'

- Veertigduizend papieren Union Jacks (al besteld)

- Doos vol met onderscheidingen MBE en OBE (koningin neemt vrije dag)

- Prijzenkast (na achttien maanden weer leeg zoals gewoonlijk)

Inlichtingen: England & Wales Cricket Board

LONDENSE ONDERGRONDSE DUURSTE TER WERELD

De Londense ondergrondse is de duurste ter wereld. Sinds op 1 januari de tarieven voor de bussen en de metro in de stad met 33 procent zijn verhoogd, is Londen met grote voorsprong de duurste stad geworden om te reizen met het openbaar vervoer.

Een enkele in de London Underground kost nu vier pond, zes euro. Een riitje binnen een enkele zone op een van Londens dubbeldeksbussen kost twee pond. De Londense burgemeester Ken Livingstone heeft de tariefsverhoging verdedigd met het argument dat de opbrengst zal worden gestoken in nieuwe investeringen in bussen en metrotreinen. Het is echter ook bedoeld om passagiers aan te moedigen een Oyster Card te gebruiken, een zogenoemde smartcard. Toeristen in Londen zijn echter gedwongen het volle pond te betalen. De Britse treinen zijn al langere tijd de duurste in de wereld. (4-1-2007)

Tarieven (in ponden)

Metro

Stad	enkeltje	dagkaart	maandkaart
Londen	4,00	6,60	89,10
Londen (oystercard)	1,50	6,60	89,10
Parijs	0,96	5,65	35,30
New York	1,07	3,50	40,51
Amsterdam	1,07	4,24	23,63
Athene	0,85	2,02	23,57
Berlijn	1,41	3,91	45,11
Rome	0,67	2,96	20,19
Tokio	1,51	3,07	72,87

December 2006

BRITTEN TEVREDENER OVER ZICHZELF DAN OVER HUN LAND

Britten zijn meer tevreden dan ooit over hun eigen positie, maar ontevredener dan ooit over hun eigen land. Dat blijkt uit een grootscheepse enquete over de ‘staat van de natie’.

De Britten zeggen dat het Verenigd Koninkrijk in een neerwaartse spiraal terecht is gekomen. Velen zouden het liefst komend jaar emigreren. Ze hebben hun buik vol van de ‘onbeschoftheid, gore taal en uitdagend gedrag’. Meer dan de helft noemt de politiek corrupt, eenvijfde schaamt zich voor reality televisie en eenderde maakt zich zorgen over de grootschalige immigratie.

Over hun eigen positie zijn de Britten echter tevreden. Meer dan 40 procent zegt een goed jaar te hebben gehad en 24 procent een slecht jaar. De rest heeft er geen uitgesproken mening over. Maar voor het land was 2006 volgens slechts 7 procent van de Britten een goed jaar en volgens 55 procent een slecht jaar.

Slechts 11 procent denkt dat het land er in de afgelopen vijf jaar op vooruit is gegaan, terwijl 62 procent denkt dat het er nu slechter toeven is. ‘Er is een gevoel van verlies van identiteit’, aldus de onderzoekers.

De Britten zeggen van de andere landen Australië het meest te bewonderen, voor Nieuw-Zeeland en Canada. Het land waar ze het meest een hekel aan hebben, is de VS, nog voor Noord-Korea en Iran. (31-12-2006)

BRITTEN MOETEN IN 2007 MASSAAL HONGEREN

Op de scholen wordt alleen nog sla geserveerd. En nu is er langs de M1 ook geen fatsoenlijke fish & chips meer te krijgen.

Little Chef is bankroet, de roemruchte keten van wegrestaurants waar je nog de echte lorrydriver kon interviewen onder het consumeren van ouderwetse maagvulling zoals een Olympic Breakfeast van 6,99 pond sterling.

Ik kwam er graag. Een Olympic Breakfeast – vijf grote gebakken champignons, twee stukken bacon, gezouten aardappelen, gebakken brood, spiegeleieren en bonen – was de ultieme therapie bij een kater. Het hoorde tot good old England, net zoals de om elf uur sluitende pub en de Woolworths.

Maar het mag allemaal niet meer van de hervormer Tony Blair. Iedereen moet mineraalwater drinken, zelf biologisch dynamisch voedsel klaarmaken, op tijd naar bed en zijn spullen kopen bij dure exclusieve ketens waar de premier ook zelf altijd naartoe gaat.

Misschien ben ik de enige die de ondergang van de Little Chef betreur. Gisteren op weg naar de darts zaten er in het restaurant vlakbij Purfleet drie mensen te eten, terwijl vijf personeelsleden uit verveling in hun neus peuterden.

Sinds dit land Pret a Mangers heeft gekregen met goedkope Poolse werkkrachten hoeft de Little Chef niet meer. Het is iets uit de tijd dat alle rijtjeswoningen op Coronation Street nog antennes op de daken hadden en Mud met de regelmaat van de klok een nummer één scoorde in Top of the Pops. De tafels hebben nog dezelfde kleur en de stoelen dezelfde vorm als in de jaren zeventig. Zelfs het logo is niet veranderd. Fat Charlie staat nog altijd fier bovenop de gevel van elke Little Chef.

Het kan niet meer. Charie moet afslanken. Blair heeft de oorlog tegen zwaarlijvigheid aangekondigd. En Jamie Oliver – wordt-ie eigenlijk ook al niet wat corpulenter? – is zijn grote bondgenoot. Overgewicht is na de dood van Saddam Hussein de grootste nationale vijand.

Als er komende week geen redder opstaat, dan zullen 235 wegrestaurants sluiten. Autorijdend Groot-Brittannië zal in 2007 massaal moeten gaan hongeren. Maar ja, eigenlijk mag autorijden ook al niet meer. (31-12-2006)

NEWCASTLE IS HOOFDSTAD VAN DE KUNST

Newcastle upon Tyne is vooral bekend van zijn voetbalclub en brown ale. Maar het is heel verrassend ook de stad met relatief de meeste kunst in Groot-Brittannië. Uit een studie in veertien steden blijkt dat de mensen in Newcastle relatief meer naar museums, galeriën en kunstwinkels gaan, vaker een concert en theatervoorstelling bezoeken of een boek lenen in de bibliotheek.. Newcastle heeft spectaculaire nieuwe architectuur gekregen, zoals de Baltic Centre voor Hedendaagse Kunst en de Millennium Bridge. Op de tweede plaats op de ranglijst staat verrassend Nottingham. (30-12-2006)

1. Newcastle

2 Nottingham

3. Edinburgh

4. Cardiff

5. Belfast

6. Bristol

7. Manchester

8. Plymouth

9. Londen

10. Liverpool

HUIZEN STIJGEN OOK IN 2007

Zal de overspannen Britse huizenmarkt in elkaar klappen? Het ziet er niet naar uit. Alle experts voorspellen voor 2007 opnieuw een prijsstijging, hoewel die minder spectaculair zal zijn dan in 2006.

De huizenprijzen in het Verenigd Koninkrijk zijn in 2006 met 10,5 procent gestegen. Dat is drie keer zo hard als in 2005. In december zijn huizen opnieuw 1,2 procent duurder geworden. Gemiddeld kost een huis in Engeland nu 173.746 pond. De waardestijging is nu 45 pond per dag. ‘Er zijn te weinig verkopers op de markt, zodat de vraag het aanbod overtreft.’ In 2007 verwacht Nationwide Building een stijging van tussen de 5 en 8 procent. Halifax denkt aan 5 tot 6 procent.

. Begin 2006 werd nog uitgegaan van een waardestijging van tussen de 1 en 4 procent voor de huizen. Het is meer dan 10 procent geworden.Investeerder Assetz denkt zelfs aan een stijging van minimaal 8 procent in 2007. ‘Er blijft een schrijnend tekort aan woningen, waardoor er ook in 2007 een grote druk op de huizenmarkt zal blijven', aldus Assetz. (28-12-2006)

LABOUR HELPT HOOGBEGAAFDEN

Welk links icoon draait zich nu weer in zijn graf om? Labour, de creator van de socialistische eenheidsworst op de Engelse scholen, valt weer verder van zijn geloof af. Alle scholen worden verplicht 10 procent van hun meest begaafde leerlingen te selecteren voor extra bijlessen in excellentie. De hoogbegaafden kunnen chinees of rakettechnologie studeren, zodat ze worden gestimuleerd en uitgedaagd hun hersenscellen optimaal te gebruiken. Labour - altijd een fervent tegenstander van VWO-scholen - haalt daardoor via de achterdeur de ooit zo verfoeide selectiecriteria binnen.

In totaal wordt 100 miljoen euro uitgetrokken om leerlingen met speciale talenten een extra ruggensteuntje te geven. Als alle scholen meedoen zullen 800 duizend leerlingen in het basis- en middelbaar onderwijs hiervan profiteren. (28-12-2006)

MIST OVER HET KANAAL, CONTINENT GEÏSOLEERD

Ach, ach. Wat een tragiek op dit eiland. De BBC doet zo zijn best op Heathrow mensen te vinden die aan de wanhoop ten prooi zijn omdat ze door de aanhoudende mist niet kunnen vertrekken. Ze willen met kerst zo graag naar hun familieleden, naar hun loved ones. Er wordt voor de camera menig traantje weggepinkt. Omdat de vertrekhal bomvol zit, moeten passagiers buiten in partytenten wachten. Er wordt geleden in de vochtige koude, eindeloos wachtend tot het vliegtuig eindelijk gaat. Zelfs Jozef en Maria hadden het in hun stal nog beter dan de met kerst reizende Brit.

De persoonlijke ellende doet het goed op televisie. Iedereen heeft wel een familielid of kennis die lijkt te zijn gedupeerd nu het vliegverkeer al vier dagen ernstig is verstoord door een ouderwetse peasoup. Maar wie de mensen vraagt wat diep in hun hart omgaat, weet beter. Velen slaken een zucht van verlichting dat het vliegtuig niet gaat en er geen treinkaartje meer is te krijgen. Eindelijk is er een excuus om onder de zure kerstverplichting uit te komen. Leve de mist. Ik ken hier zoveel mensen die de weergoden eeuwig zullen danken voor het kerstgeschenk van de mist. Geen kerstdiners, geen katers en geen familieruzies. En ook niet de onnodige cadeaus waarvoor je iemand ook nog dankbaar moet zijn. Nee, men kan deze kerst lekker thuis blijven bij de haard en een boek lezen. Of naar de pub om de hoek gaan. Vrouwen hoeven niet ’s morgens om zeven uur hun bed uit om de groene monsters te koken of een onhandelbaar stuk pluimvee in de oven te duwen. Mannen hoeven de afwas niet te doen. De rest van de wereld bestaat niet meer en oude tijden herleven: Fog in channel, continent isolated. (23-12-2006)

HIP HIP HOORAY VOOR BUITENLANDSE OVERNAMES VERSTOMD

Buitenlanders die het Britse tafelzilver komen opkopen, worden niet langer massaal met Hip Hip Hooray binnengehaald.. Wat na vijfentwintig jaar winkelen nog resteert aan Brits eigendom wil steeds meer mensen in het land zelf behouden. Zo heeft de Londense burgemeester Ken Livingstone zich nu verzet tegen de overname van de London Stock Exchange, de beurs van de stad. Volgens Livingstone zou een overname door de Amerikaanse Nasdaq de vooraanstaande plaats van Londen als financieel centrum bedreigen. Hij vreest dat verminderen van de concurrentie het enige rationele argument van de Nasdaq voor de onvername is. Na de overname van Euronext door de New York Stock Exchange zijn er nog maar twee grote beursorganisaties in de westerse wereld over – wat kan leiden tot het verminderen van activiteiten van de beurs in Londen of zelfs sluiting.

Dit jaar heeft Groot-Brittannië opnieuw uitverkoop gehouden. De Britse havens werden overgenomen door Dubai World Ports en de luchthavens door Ferrovial. Het waterbedrijf Thames Water kwam in handen van Macquarle en het energiebedrijf Scottish Power in die van Iberdrola. De nieuwe eigenaar van staalbedrijf Corus wordt een Braziliaan of een Indiër. En de voetbalclubs West Ham United en Liverpool volgen alle andere grote verenigingen en worden een speeltje van een buitenlandse tycoon.

De Labourregering beschouwt buitenlandse overnames in principe als een goede zaak. Britse bedrijven moeten daardoor op hun tenen lopen wat de economie concurrerend maakt. De Britse economie is meer open en flexibel als die van de landen op het continent en groeit daardoor sneller.

De auto-industrie in Groot-Brittannië is nu volledig in buitenlandse handen en bloeit. Maar er zijn ook bezwaren. Zo is het oneerlijk verdeeld. Britse bedrijven krijgen zelf niet de mogelijkheid om vaak buitenlandse ondernemingen te kopen. Zelfs de Amerikanen beschermen hun bedrijven wettelijk beter dan de Britten. Een ander argument tegen deze overnames is dat hierdoor het paard van Troje wordt binnengehaald. Het is voor bedrijven uit een ander land makkelijker om bij een crisis te reorganiseren ver van huis dan in eigen land. Ook is een nadeel dat Britse bedrijven niet meer een hoofdkantoor in eigen land hebben. Abbey National wordt nu bestuurd in Madrid, Corus direct in Bombay of Rio. Hierdoor loopt Londen veel dienstverlenende activiteiten – zoals accoutancy en juridische diensten – mis.

Wat verder zorgen baart is dat veel overnames worden gefinancierd met leningen, met name die van de zogenoemde private equity funds. Als de rente stijgt kunnen de leningen niet worden afgelost en dreigen de bedrijven te worden gestript. En het laatste bezwaar is dat door buitenlandse overnames ook buitenlandse regelgeving wordt geïmporteerd. (20-12-2006)

EETGEWOONTEN VERANDEREN IN 2007

Acht van de tien Britten willen volgend jaar hun eetgewoonten veranderen. Ze zijn vast voornemens gezonder en minder vet te eten. De omzet van dieetproducten zal volgend jaar naar verwachting de vijf miljard pond overschrijden. Op de schappen van supermarkten zal het aantal gezonde en verantwoorde producten toenemen. Het woord satiety (verzadiging) wordt het modewoord van 2007, zo denkt Datamonitor. Voedsel- en drankfabrikanten zullen nieuwe zogenoemde ‘verzadigingsproducten’ op de markt brengen die consumenten weerhouden te snoepen en zwaarlijvig te worden. Lightfull Satiety Smoothy zal een van de hitproducten van 2007 worden. (20-12-2007)

De markt voor biologisch-dynamische producten is afgelopen jaar met meer dan 10 procent gegroeid. Volgend jaar wordt een gelijk groeipercentage verwacht. Op dit moment is de markt 1,7 miljard pond op jaarbasis. Er is groeiende interesse van consumenten voor lokaal geoogste verse producten. Op deze wijze willen consumenten het milieu een helpende hand toesteken. Een van de trends is foodmiles, een concept dat duidelijk maakt hoeveel energie er nodig is geweest om producten van veraf naar een plek toe te brengen. Verwacht wordt dat op etiketten in 2007 mogelijk al de CO2-emissie van voedingsmiddelen vermeld zal worden om opwarming van de aarde tegen te gaan.

WEBSITE TEGEN FALENDE OUDERS

De Labourregering zal een website lanceren waarop de namen van ouders die niet goed voor hun kinderen zorgen of weigeren hun alimentatie te betalen, zullen worden gezet. Deze zogenoemde naming & shaming is een idee om ouders te dwingen hun plichten na te komen. Ouders die hun alimentatieverplichtingen niet nakomen, lopen in de toekomst ook het risico hun paspoort te verliezen (10-12-2006)

MUSEUM VOOR KINDEREN HEROPENT DEUREN

De timing is perfect. Juist in december is het zogenoemde kindermuseum in de Londense wijk Bethal Green heropend. Het museum – een dependance van de Victoria & Albert (V&A) – is grondig herbouwd. In het museum wordt een enorme collectie van kinderspeeldgoed tentoongesteld, waaronder zeventiende eeuwse poppenhuizen en materiaal uit de zogenoemde Star Wars-films. Er zijn naast achtduizend poppen tweehonderd verschillende knuffels te zien. Er is een houten paard die mogelijk nog bereden is door de Stuart-koning Karel 1. Een van de belangrijkste schatten in een poppenhuis dat in 1673 in Neurenberg werd gemaakt. Er is ook modern kinderspeelgoed zoals snuisterijen die in de jaren negentig door hamburgerketens werden weggegeven, maken deel uit van de collectie. In de winkel zijn bizarre dingen te kopen als een zingende speelgoedvogel in een kooi. Aan het museum is een studiecentrum verboden zodat het speelgoed met een educatief sausje is overgoten. Het museum verwacht jaarlijks 40 duizend bezoekers. (10-12-2006)

V&A Museum of Childhood, Cambridge Heath Road, E2 9PA, 020 89835200, www.museumofchildhood.org.uk

BRITTEN HATEN KERSTMIS THUIS

De helft van de Britten zou de kerst liever met vrienden doorbrengen dan met familie thuis. Twintig miljoen Britten zeggen eigenlijk het liefst op die dag ergens anders te willen zijn en 30 miljoen vrezen het moment dat op 25 december de kalkoen wordt geserveerd.

Ondanks televisiekok Nigella Lawsons slogan ‘Je moet een kalkoen hebben’, trekt de helft van de Britten een lang gezicht als het beest op tafel wordt gezet. Eenvijfde zou liever gewoon de traditionele roastbeef eten.

Een op vijf Britten zegt meer geld uit te geven aan het kopen van cadeautjes voor familieleden dan voor vrienden. Vooral onder jongeren is dit het geval. Gemiddeld geven Britten dit jaar 317 pond uit aan kerstcadeautjes. ‘Het is een verder bewijs van de erosie van het familiemodel. Meer en meer mensen wenden zich tot vrienden als reddend netwerk’, zegt onderzoeker Mark Cooper van VAN Communications. ‘Uit ons onderzoek blijkt dat kinderen de laatst mogelijke trein nemen om op 24 december naar hun ouders te gaan en al weer gedag zeggen op Boxing Day voordat de thee ’s morgens is gezet.’ (8-12-2006)

De Britse schandaalbladen zijn een offensief begonnen tegen politieke correctheid rond kerstmis. Volgens de bladen The Sun en de Daily Mail zouden autoriteiten in verschillende Britse steden de traditionele kerstviering willen vervangen of beperken uit angst mensen van andere geloven te provoceren. Een man in Reading zou zijn gelast zijn kerstversieringen weg te halen. Birmingham zou kerstmis hebben herbenoemd in een Winterval. In een Schotse stad zou de distributie van een kerstcd zou verbonden, omdat de naam Jezus erop te horen zou zijn. En Luton zou zijn inwoners helemaal verbieden kerst te vieren. In plaats daarvan zou een Harry Potter-achtig evenment Luminos in de stad moeten plaatsvinden. De Daily Mail heeft inmiddels op de voorpagina een campagne aangekondigd voor een ‘echte kerst’. En The Sun heeft aangekondigd terug te vechten nadat een miljonair werd verboden zijn protserige kerstversieringen op te hangen in het plaatsje Sonning.

ALLE BT'ERS ETEN NU VERWAAYENS BAGUETTE

Britten praten de baas niet alleen naar de mond. Ze eten ook wat de baas eet. Sinds Ben Verwaayen bestuursvoorzitter is geworden van British Telecom doet de baguette-winkel aan de overkant van het hoofdkantoor in Londen goede zaken.

‘Totdat ik kwam haalde niemand van het personeel daar iets. Maar ik vind baguette lekker. En nu eet iedereen ineens baguette’, zo zei hij deze week.

Verwaayen was woensdagavond een van de deelnemers aan een seminar over culturele verschillen en overeenkomsten tussen Britten en Nederlanders dat in de Orangerie van Kensington Palace werd gehouden ter gelegenheid van het afscheid van de zittende Nederlandse ambassadeur Jan de Marchant d'Ansembourg. Van de genodigden had opvallend genoeg het overgrote deel van de Britten afgezegd, terwijl bijna alle Nederlanders er waren.

De culturele antropoloog Rob Boonzajer Flaes die de inleiding verzorgde, had er zonder dat hij dit wist wel een verklaring voor. ‘Britten zien Nederlanders als de meest gelijkgezinde Europeanen. Nederlanders denken dat aanvankelijk ook van de Britten, maar ontdekken al snel dat het niet waar is en ze niets van Britten begrijpen.

Dat er in Nederlandse ogen grote verschillen zijn bleek al snel. In Engeland zet de baas nog de toon, aldus Verwaayen. ‘Ondergeschikten zeggen in een vergadering niet wat ze willen zeggen, omdat ze de baas niet tegen willen spreken’, zo heeft hij ondervonden in Engeland. De subtiliteiten van de Engelse taal zetten Nederlanders daarnaast vaak het verkeerde been. ‘Als mijn secretaresse zegt of ik happy ben dat de vlucht naar Amerika wordt verzet, dan moet die worden verzet. Als een Engelsman zegt That’s interesting, dan vindt hij het meestal niets. Het heeft zo zijn voordelen om het omgekeerde te zeggen van wat je bedoelt. In Engeland kun je het veel gemakkelijker op hoffelijke wijze met iemand oneens zijn dan in Nederland.’

Lyn Parker, de huidige Britse ambassadeur in Nederland, heeft Nederland ervaren als een visueel ingestelde natie, terwijl de Britten een verbaal volk zijn. De Britse ironie vormt voor veel Nederlanders een struikelblok in de onderlinge communicatie. ‘Britten zeggen niet wat ze bedoelen, maar spelen het zo dat een buitenstaander er altijd aan twijfelt. Een voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld ‘Borat, de film’.’ Eigenlijk moeten wij om te worden begrepen ons Engels als buitenlandse taal leren spreken.’

Verwaayen repliceerde dat hij in zijn vier jaar bij BT al een methode had gevonden om direct te zeggen wat hij bedoelt. ‘Als je een keer recht-door-zee wilt gaan, verpak het dan met een excuus. “Jullie weten dat Nederlanders geen grote diplomaten zijn, dus….”.’

De Nederlandse orkestleider Jacques van Steen – ondermeer gastdirigent van het BBC-orkest – zei dat Engelse orkestleden zijn aanwijzingen altijd precies en gelijktijdig opvolgen in tegenstelling tot bijvoorbeeld Duitse die altijd later lijken te reageren. Van Steen zag humor als het Britse wapen om overeind te blijven in de hiërarchie. ‘Een keer moest ik een razend ingewikkeld stuk spelen van drieduizend noten. Ik had mijn vrouw een zweepje gegeven voor haar paardrijlessen. Ze grapte dat ik met de zweep zou krijgen als ik er een noot fout zou worden gespeeld. Ik vertelde dat tegen het orkest. “Wat wilt u dat we doen?”, zei een van de orkestleden droog. “Alle drieduizend noten goed of fout spelen”?’

Nederlanders en Britten hebben niet dezelfde humor, meende Verwaayen. Parker gooide er maar een Britse grap tegenaan om te kijken of hij daarmee gelijk had. ‘Een Australiër, en Amerikaan en een Schot scheppen op over hun landgoederen. De Australiër zegt: “ik heb wel honderdduizend schapen en het kost mij een dag om met mijn paard van de ene naar de andere kant van mijn bedrijf te rijden”. De Amerikaan reageert: “oh, dat is niets. Ik heb een dag nodig om met mijn auto de grens van mijn ranch bereiken”. De Schot reageert: “Ik heb ooit ook zo’n auto gehad”. Wie vindt die mop leuk?’ De weinige Britse aanwezigen grinniken duidelijk luider.

Van Steen moest vooral wennen aan het feit dat Britse musici zich zo stipt aan de tijd houden. ‘Ik merkte dat de repetities van mijn orkest altijd om 10.40 uur begonnen. ‘Wat een raar tijdstip, dacht ik. Maar later begreep ik waarom. Vanaf 10.30 uur is het goedkoper parkeren.’ Nederlanders zouden gewoon later komen. Bij een collega eindigde de repetitie altijd om zes uur. Een keer vond hij dat het niet goed ging en wilde hij dat het orkest het nog een keer zou overdoen. Nee, het was zes uur. Toen de volgende morgen de repetitie begon, vroeg hij of ze nu het stuk wilde overdoen. Nu geef ik jullie de ochtend vrij, zei hij. In Nederland zou iedereen protesteren. Hier pakten de orkestleden gewoon hun instrumenten op en verdwenen.’

Verwaayen stelde dat het Londense muziekleven blijkbaar als enige in de tijd stil is blijven staan. Hij schetste Groot-Brittannië juist als een dynamische economie waar mensen risico’s durven te nemen. ‘Londen is nu niet alleen de meest kosmopolitische stad in de wereld, het is ook de meest ondernemende.’ Een van de onderscheidende kenmerken is dat Britten trots zijn op hun land. ‘Hun museums zijn gratis omdat ze willen laten zien wat ze allemaal hebben. Je loopt er in en uit zonder schuldgevoel. Als je voelt dat je deel uitmaakt van een grote natie, dan voel je je ook anders.’

Uit de Volkskrant van 7-12-2006

GWYNETH NOEMT AMERIKANEN ONBESCHAAFD

Actrice Gwyneth Paltrow heeft haar landgenoten in de VS op stang gejaagd. In een interview heeft ze de Amerikanen ‘onbeschaafd’ en ‘saai’ genoemd. Paltrow die is getrouwd met Coldplay-voorman Chris Martin en woont in Londen, zegt dat ze in Engeland woont, omdat ze niet ‘meer past in de slechte kant van de Amerikaanse psyche’. ‘Ik houd van de Engelse levensstijl. Het is veel minder kapitalistisch. De Engelsen praten over interessante dingen, niet over werk en geld.’ (4-12-2006)

VROUWELIJKE KOSTWINNERS ZETTEN HUWELIJKEN ONDER SPANIING

In een van elke vijf Britse gezinnen is de vrouw nu de belangrijkste kostwinner, maar het instituut van het huwelijk doet dat geen goed.

Uit een onderzoek onder echtparen met twee verdieners blijkt dat mannen erg veel moeite hebben met het feit dan hun echtgenotes meer verdienen. Eenvijfde van de vrouwen die meer verdient dan hun mannelijke partner, zegt regelmatig ruzie te hebben. Van mannen die minder salaris opstrijken dan hun echtgenote, voelt bijna 15 procent zich financieel afhankelijk. Ruzies ontstaan met name aan het einde van de maand als de rekeningen moeten worden betaald.

‘Nu de mogelijkheden voor vrouwen om veel geld te verdienen, groter zijn geworden, staan de traditionele waarden over de man-vrouw relatie onder druk. Dit leidt tot boosheid en ongenoegen’, constateert een woordvoerder van het relatiebemiddelingsbureau Relate (1-12-2006)

November 2006

PRIVESCHOLEN FIKS DUURDER

Omdat er zoveel geld in en om Londen is, rijzen ook de kosten van privéscholen uit de pan. Dit schooljaar zijn ze de tarieven alleen al met 10 procent gestegen. Sommige privéscholen – verwarrend public schools genoemd – rekenen nu bijna dertigduizend pond per jaar (45 duizend euro). Per schooljaardeel – term – zijn de gemiddelde kosten voor dagonderwijs nu vierduizend pond. Boarders betalen al gauw zesduizend pond. De exclusieve meisjeschool Roedean bij Brighton rekent al gauw negenduizend pond per term, waardoor de totale kosten boven de 27 duizend pond komen. Daarvoor wordt ook pastorale zorg geboden en clubactviteiten in het weekeinde. Speciale muziek- en balletlessen zijn echter niet inclusief. (30-11-2006)

Duurste scholen: in £

Hurtwood House 29.670

Roedean School 27.000

Tonbridge School 25.212

Charterhouse 25.152

Eton 24.990

Sevenoaks School 24.895

Harrow 24.825

Benenden 24.675

Downe House 24.405

Westminster 24.315

PARTIJ VOOR DE DIEREN NU OOK IN VERENIGD KONINKRIJK

De Partij voor de Dieren die in Nederland twee zetels haalden bij de verkiezingen van vorige week, zal nu ook in Groot-Brittannië actief worden. Jasmijn de Boo – een in Londen woonachtige medewerker van deze partij – heeft een oprichtingsbijeenkomst georganiseerd voor Animal Counts. De bijeenkomst zal komende zondag in Londen plaatsvinden. De partij zou al willen meedoen aan de regionale verkiezingen voor de Welsh Assemblee in mei volgend jaar.

De houding van de Britten tegenover dieren is op zijn zachts gezegd nogal ambivalent. Geen volk geeft zoveel geld uit aan de verzorging van zijn huisdieren. Honden hebben niet alleen de beste plek in het huis – vlak voor de haard – ze worden ook met meer liefde behandeld dan menselijke huisgenoten. Vaak krijgen ze ook beter – tenminste duurder - te eten dan de kinderen. Als een hond iemand bijt is het altijd de schuld van de mens. Hij heeft het dier gesard of is op een plaats gekomen waar hij niet zou mogen zijn.

Maar juist de mensen die de Royal Society for The Prevention of Animal Cruelty bellen als iemand een dag zijn hond niet uitlaat, trekken in het weekeinde hun rode jas aan en gaan op jacht. De Britten hebben een grote voorliefde voor bloederige sporten. Formeel is de wreedaardige vossenjacht nu verboden, toch gebeurt het nog op grote schaal. En deze maand begint ook weer het seizoen voor de hindernisraces voor paarden, een in Nederlandse ogen dieronvriendelijk gebeuren.

Of Animal Counts kans maakt valt nog te bezien. In Wales zal minimaal 3 procent van de stemmen moeten worden binnengehaald. (30-11-2006)

De Britten geven steeds meer geld uit aan het verzorgen van hun huisdieren. De Pet Census, georganiseerd door de dierenvrienden van Blue Cross, wijst uit dat de Britten gemiddeld 231 pond besteden aan hun huisdier. Mannen zijn daarbij guller dan vrouwen. Uit de census blijkt dat 48 procent van de Britten tenminste één huisdier heeft. In Londen is dat percentage het laagst: 22.

STAAN IS NU STANDAARD IN FORENZENTREINEN

Het gebrek aan plaatsen in de forenzentreinen tijdens de Londense spits is zo nijpend dat het gevaarlijk begint te worden. Er is zo weinig staanruimte, laat staan dat er nog zitplaatsen over zijn, dat zelfs de beschaafde Engelsen agressief worden. Lang in de rij staan is geen probleem, maar urenlang als een sardine in een vervoermiddel te moeten doorbrengen is zelfs hen te veel.

Dagelijks reizen drie miljoen mensen met de trein Londen binnen, het hoogste aantal ooit. Het probleem wordt waarschijnlijk alleen maar erger. Verwacht wordt dat het passagiersaanbod in en om Londen de komende jaren nog eens met 30 procent stijgt. Uit een enquete blijkt dat tweederde van de mensen nu al zegt dat de trein veel voller is dan een jaar geleden. Mensen voelen zich ook opgelicht. Ze betalen enorme bedragen – soms meer dan drieduizend pond – voor een jaarkaart. Liefst 95 procent van de passagiers die van Vicoria Station vertrekken, zegt dat er elke dag mensen moeten staan, vanaf Waterloo is dat 85 procent en vanaf Liverpool Station 65 procent.

Er is voorlopig weinig aan te doen. Dubbeldekkers zoals in Nederland, zijn niet mogelijk, omdat er te veel lage viaducten op de routes zijn. De perrons zijn te kort voor langere treinen. En het is al helemaal niet mogelijk is het tot op de laatste millimeter volgebouwde Londen op korte termijn nieuwe rails aan te leggen. (28-11-2006)

De tien volste treinen

1.	07.15	Cambridge naar Liverpool Street
2.	16.33	Sutton naar Luton
3.	07.51	Victoria naar London Bridge
4.	18.15	King’s Cross naar Cambridge
5.	08.04	Isleworth naar Waterloo
6.	18.06	Paddington naar Oxford
7.	06.38	Margate naar Cannon Street
8.	06.42	Haslemere naar Waterloo
9.	17.50	Victoria naar Rochester
10.	07.03	Weybridge naar Waterloo

De Britse treintarieven - al veruit de hoogste in Europa - zullen in 2007 met 4,3 procent stijgen. Dat is 1 procent boven de inflatie. De prijstijgingen lopen uiteen van 3 procent tot meer dan 6 procent op de populaire forenzenroute van Southeastern Trains tussen Kent en Londen. De vervoersmaatschappijen zeggen extra geld nodig te hebben voor investeringen in verbeteringen van hun net.

LONDEN TELT 23 MILJARDAIRS

Officieel wonen er nu 23 miljardairs in Londen. Vooral de winkels, de privéscholen en de exclusieve clubs werken als een magneet op de rijke elite van deze aardbol. Van de 23 miljardairs in de stad zijn er maar 12 Brits. Er is een Nederlandse. Charlene de Calvalho-Heineken – dochter van wijlen biermagnaat Freddy Heineken - heeft een vermogen van 2,6 miljard pond. De rijkste Londenaar is staaltycoon Laskhi Mittal met een vermogen van 12,3 miljard pond. (26-11-2006)

NIEUWE DRINKTIJDEN VERANDEREN GEWOONTEN NIET

De vrije openingsuren voor bars en pubs hebben de drinkgewoonten in Engeland niet echt veranderd. Nu bijna een jaar geleden werd de wettelijk verplichte sluitingstijd voor openbare drinkgelegenheden om 23.00 uur (zondag 22.30 uur) afgeschaft en mochten gemeenten hun eigen regelingen maken. Veel bars en pubs konden daardoor langer openblijven. Maar 71 procent van de Engelsen zegt hierdoor niet op andere tijden uit te gaan. En 84 procent zegt hierdoor ook niet vaker nog een pint te gaan pakken.

Volgens een onderzoek van opiniepeiler YouGov voelt 21 procent zich door de ruimere openingstijden onder minder grote druk gezet om snel te drinken en blijft 23 procent bij zijn eigen lokale pub in plaats van naar een besloten club te gaan. Onder jongeren tussen 18 en 24 jaar zegt 14 procent later uit te gaan.

‘Ondanks alle apocalyptische voorspellingen voor een totale chaos en anarchie is er eigenlijk niet zoveel veranderd sinds de pubtijden zijn vrijgegeven’, zegt Rob Hayward van de British Beer and Pub Association. Sinds de veranderingen hebben drieduizend van de in totaal 200 duizend openbare drinkgelegenheden in Groot-Brittannië een vergunning gekregen om 24 uur per etmaal open te zijn. (24-11-2006)

MEER SCHOLEN SCOREN ONVOLDOENDE

Eén van elke tien middelbare scholen in Engeland is inadequaat. Op een door schoolinspecteurs opgesteld rapport scoren ze een onvoldoende. Maar 60 procent van de scholen voldoet aan alle onderwijskundige eisen, zo concludeert het rapport. Hieruit blijkt opnieuw de groeiende tegenstelling in Engeland tussen goede en sleche scholen. Van de scholen die onvoldoende scoren, is eenderde zo slecht dat speciale maatregelen moeten worden genomen, omdat de leiding zelf geen veranderingen kan bewerkstelligen. In vergelijking tot het basisonderwijs zijn er in het middelbaar onderwijs relatief meer scholen met problemen. (22-11-2006)

MEER SCHOLEN SCOREN ONVOLDOENDE

HINGLISH BECONCURREERT ENGELS

Going doolally? Getting too filmi? Being a bit of a bevakoof?

Hun industrie en voetbalclubs hebben ze al verkocht. En nu dreigt hun taal ook door buitenlandsers te worden overgenomen. In het multiculturele Londen wordt tegenwoordig steeds vaker Hinglish gesproken, een rijstebrij van Engels, Punjabi, Urdu en Hindi.

De schrijver en onderwijzer Baljinder Mahal heeft een gids voor het nieuwe hybride Londense Engels samengesteld, getiteld The Queens Hinglish: How to speak Pukka?

Voor Brits-Aziatische families is de gids een uitkomst, omdat het de lingua franca van multicultureel Londen is geworden. In de gids staan uitdrukkingen van de Rajs, de lokale bestuurders in India tijdens de koloniale tijd, en hippe advertentieslogans. Doolally is een van de favoriete woorden in het Hinglish. Het betekent gek. Het was van oorsprong militair dialect, gebaseerd op een gelijknamig stadje in India waar een sanatorium was gehuisvest.

De Engelse taal is voortdurend door tijdsveranderingen in beweging. Shakespeare’s Engels was anders dan Chauchers Engels. En nu verandert de taal door de immigratie zo snel dat veel oudere Engelsen het zelf niet meer kunnen volgen. Jongeren pikken de nieuwe woorden echter snel op. Filmi is dramatisch en een bevakloof is een gek. Wie glassy is zou wel een glaasje lusten en een hooligan heet tegenwoordig een badmash (17-11-2006).

TIENDUIZEND NEDERLANDERS IN LONDEN

Er wonen in Londen nu meer dan tienduizend Nederlanders. Tien jaar geleden waren dat er nog vierduizend. Het aantal Londenaren dat buiten Groot-Brittannië is geboren is in tien jaar tijd met 450 duizend toegenomen. Het aantal in Groot-Brittannië geboren Londenaren daalde met 150 duizend. In totaal wonen er in de stad nu 2.288.000 mensen die in het buitenland zijn geboren.
Dit blijkt uit cijfers van het Office for National Statistics. Bengalen (133 duizend), Indiërs (206 duizend), Polen (70 duizend) en Ghanezen (44 duizend) vormen nu de grootste contingenten buitenlanders.
Het aantal Russen is verdubbeld tot 14 duizend. Ook het aantal Zuid-Afrikanen is sterk gestegen: van 36.000 tot 60 duizend. De cijfers zijn gebaseerd op een enquete onder vijfduizend huishoudens. (14-11-2006)

ENGELAND ROUWT OM DESSIE

My kingdom for a horse. Het paard staat in Groot-Brittannië nog altijd op een hoger voetstuk dan de mens. Vandaag halen alle kranten uit met een necrologie van Desert Orchid, een van de beroemdste Britse renpaarden.
‘Farewell Old Lad’ staat op de voorpagina van de Daily Mirror die geheel gevuld is met een foto van het edele hoofd van de viervoeter.
‘Dessie’ zoals het paard liefkozend werd genoemd, is 27 geworden. Iedere Brit herinnert zich nog zijn grootste triomf: de Cheltenham Gold Cup van 1989. Liefst 60 duizend toeschouwers juichten het paard toe dat meteen een voorsprong man. Maar op het modderige parcours heuvelopwaarts kwam Desert Orchid in problemen. In het laatste stuk kwam hij ineens weer naar voren en in bizarre weeromstandigheden met sneeuw en regen won hij met anderhalve lengte voorsprong. ‘Het dapperste paard ooit’, zei zijn jockey Simon Sherwood. Desert Orchid won 34 van de 71 races, waaronder twee King George VI-chases en de Ierse Grand National. Maar – en daar onderscheiden de paarden zich vooral in tgen opzichte van de menselijke Britten – ‘hij had een opmerkelijke persoonlijkheid en karakter’. Het wachten is op de staatsbegrafenis. (14-11-2006)

PUDDING EN WINNIE DE POOH NU ICONEN

Wat zouden wij kiezen? Grachten, klompen, een zuinige blik, een coffeeshop en Swiebertje?
In Groot-Brittannië zijn Yorkshire pudding, de stiff upper lip, de plattegrond van de Londense ondergrondse en Winnie de Pooh toegevoegd aan de lijst van iconen. De op initiatief van de regering door het volk samengestelde lijst telt nu 33 iconen van Britishness. Dat moeten er uiteindelijk honderd worden. Ook het Engelse weer, de ijzeren brug en Dr. Who staan nu officieel op de lijst.
In januari werden de eerste twaalf gekozen, waaronder de inmiddels buiten gebruik gestelde Routemasterbus, Stonehenge en een kop thee.
Nu zijn er 21 aan toegevoegd. Opvallende keuzes zijn het roodborstje, de roos, Wimbledon, Mrs. Beetons boek voor het huishouden, het V-teken, Guy Fawkes-nacht en het Peak District. (11-11-2006)

BRITSE SERIES SCHAVEN ENGELS VAN POLEN BIJ

Busfirma FirstGroup toont zijn toekomstige Poolse werknemers afleveringen van de Britse televisieseries met het doel hun Engels bij te schaven en verschillende regionale accenten te leren kennen. Zo krijgen ze ondermeer de komedie Only Fools and Horses en de soap Coronation Street te zien.

FirstGroup dat duizend Poolse buschauffeurs in dienst heeft, toont de programma’s in het wervings- en opleidingscentrum in Polen. Het busbedrijf zegt dat het Polen nodig heeft om vacatures te kunnen opvullen.

Welke programma’s ze te zien krijgen, hangt af van de plek waar ze te werk worden gesteld. Poolse chauffeurs die in Glasgow moeten gaan rijden, krijgen shows van de komiek Billy Connolly voorgeschoteld, chauffeurs in Manchester afleveringen van Coronation Street en die in Londen van Only Fools and Horses. (10-11-2006)

LEUGENS VAN SNELHEIDSOVERTREDERS

Een groeiend aantal Britse automobilisten dat op camera’s gepakt wordt voor snelheidsovertredingen, liegt dat iemand anders achter het stuur zat. Via internet is zelfs een geheime markt tot stand gekomen van welgestelde automobilisten die geld bieden aan armere mensen die de bekeuring voor hun rekening nemen plus de puntenaftrek op het rijbewijs. Sommige automobilisten gebruiken fictieve namen van mensen in Zuid-Afrika of Brazilië om te voorkomen dat ze hun rijbewijs kwijt raken. Een automobilist vloog zelfs naar Bulgarije en deed daar een gefingeerde ansicht op de bus van iemand die beweerde op het moment van de overtreding te hebben gereden.
Donderdag werd een vijftigjarige man in Manchester tot twee maanden cel veroordeeld. Hij loog dat iemand anders achter het stuur zat toen hij in een rit vier keer werd gefotografeerd door snelheidscamera’s. Hij kreeg uiteindelijk een boete van elfduizend pond.(9-11-2006)

MANAGEMENTJARGON VERGROOT KLOOF

Directeuren isoleren zich van de rest van het personeel door het gebruik van managementjargon. Hierdoor wordt de kloof tussen de top van het bedrijf en de rest van de medewerkers vergroot. Volgens een Brits onderzoek is sprake van een woekering van managementtaal en frases. Termen als ‘blue sky thinking’ en ‘brain dump’ zijn slecht voor het imago van het Britse bedrijfsleven en ondermijnen de relaties op het werk.
Ongeveer eenderde van de werknemers weet niet wat die termen betekenen. Veel werknemers zeggen zelfs dat ze hierdoor hun bazen niet vertrouwen en denken dat die hiermee iets proberen achter te houden.. ‘Bazen moeten een voorbeeld geven, onnodig jargon vermijden en heldere taal spreken’, aldus de organisatie Investors in People die het onderzoek uitvoerde. (6-11-2006)

Gids tot Brits managementabracadabra

Blue-sky thinking Idealistische of visionaire ideeën die vaak weinig praktische warden hebben
Get your ducks in a row Afspraken op een rijtje zetten
Brain dump Alles vertellen wat je over een onderwerp weet
Think outside the box Beperk je niet om alleen mee te denken over je eigen gebied. Wees creatief.
Joined-up thinking Houd rekening met de invloed van besluiten op andere zaken – kijk niet naar iets geïsoleerd
Drilling down Probeer meer details over een bepaald vraagstuk te krijgen.
Push the envelope Verbeter de prestatie door over grenzen heen te kijken
The helicopter view Het overzicht
Low-hanging fruit De gemakkelijkste doelen

MANCHESTER UNITED HEEFT MEER FANS DAN ROBBIE WILLIAMS

Voetballers hebben meer fans dan popsterren. Manchester United heeft in Groot-Brittannië meer fans dan Robbie Williams. Derde en vierde in de lijst zijn opnieuw voetbalclubs. En op de vijfde plaats komt de auteur JK Rowling, de creator van Harry Potter.

Dit blijkt uit een onderzoek onder duizend Britten dat is uitgevoerd door Travellodge. Uit de enquete blijkt dat 32 procent zichzelf een sportfan noemt, waarvan driekwart zegt fan te zijn van het voetballen. 36 Procent noemt zichzelf muziekfan. Muziekfans zijn fanatieker: 1 procent heeft een tatoeëring met de naam van zijn idool, 1 procent is weggegaan bij zijn partner vanwege de obsessie, 0,5 procent heeft ingebroken in een hotelkamer van zijn favoriete en een andere 0,5 procent heeft diens huisvuil doorzocht. (6-11-2006)

Meeste fans

1. Manchester United

2. Robbie Williams

3. Liverpool FC

4. Arsenal

5. JK Rowling

6. U2

7. Take That

8. Tottenham Hotspur

9. Stephan King

10. The Killers

RECORDAANTAL BRITTEN GAAN FAILLIET

Meer Britten dan ooit gaan bankroet of zitten zo diep in de schulden dat ze een regeling moeten treffen met hun geldverstrekkers.

Tussen juli en september moesten 27.644 individuele personen een faillissement aanvragen. Dat is eens stijging van 55 procent vergeleken met dezelfde periode van vorig jaar. Verwacht wordt dat het aantal faillissementen dit jaar de honderdduizend overschrijdt. In de afgelopen jaren hebben de Britten zich steeds dieper in de schulden gestoken. (4-11-2006)

PRIVACY…! WAT VOOR PRIVACY………

Privacy is zo Engels dat de meeste andere talen er niet eens een woord voor hebben. Maar het land, waar iedereen zo graag op zichzelf is, is nu de meest beruchte Big Brother-samenleving in de wereld.

Big Brother kijkt overal. Londenaren worden dagelijks minimaal driehonderd keer geregistreerd door een bewakingscamera – cctv-camera – als ze boodschappen doen, geld uur de muur trekken, koffie drinken op een terras of gewoon over straat wandelen.

In totaal telt Groot-Brittannië nu 4,2 miljoen bewakingscamera’s, één op elke veertien burgers. Dat betekent dat liefst 20 procent van alle bewakingscamera’s in de wereld in dit land staan. Er zijn er zoveel dat de particuliere bewakers en politie de meeste niet eens meer bekijken.

De terreuraanslagen van New York in 2001 en Londen in 2005 hebben tot een explosie van camera’s in publieke ruimten geleid, net als de groeiende vrees voor criminaliteit.

Volgens een gisteren gepubliceerd rapport ‘slaapwandelt Groot-Brittannië naar een Big Brother-samenleving’. Richard Thomas van de Surveillance Society Network zegt dat door moderne technieken de hele handel en wandel van elke Brit wordt nagegaan: zijn werkuren, zijn koopgedrag en zijn bewegingen buiten de eigen deur. ‘En dat zal het komende decennium alleen maar verder toenemen’, zo waarschuwt hij. Groot-Brittannië respecteerde in het verleden juist het meest van alle westerse landen de anonimiteit van zijn burgers. Zo werd er nooit een verplichte inschrijven bij een bevolkingsregister van gemeenten ingevoerd. Het Lagerhuis verzette zich heel lang tegen identificatiekaarten totdat ze zich onder zware druk van de regering Blair heeft moeten neerleggen met de invoering van die kaarten op termijn.

Inmiddels zijn de wetten op privacy- en databescherming juist het slechtste ter wereld. Volgens Surveillance Society Network worden via satellietnavigatie bewegingen van auto’s nagegaan en leidt de opeenstapeling van data-surveillance – de combinatie van creditcard-, mobiele telefoon en loyaltykaart-informatie, tot nog grotere inbreuk op de privacy. (3-11-2006)

MIGRATIE NEEMT TOE

Jaarlijks komen er meer mensen binnen in Groot-Brittannië, maar er gaan ook steeds meer mensen weg. Zowel de immigratie als de emigratie stijgt.

In 2005 kwamen elke dag 1500 mensen binnen die van plan zijn langer dan een jaar in het land te blijven. Duizend gingen er elke dag weg. Zij waren de hoge prijzen, de vermeende criminaliteit en het slechte weer beu.

Maar Groot-Brittannië heeft op anderen nog een buitengewone aantrekkingskracht. In totaal kwamen er in 2005 565 duizend mensen het land binnen met het voornemen zich hier (semi-)permanent te vestigen. De veruit grootste groep – 121 duizend – kwam uit de zogenoemde ‘Nieuwe Gemenebest-landen’, met name Pakistan, Bangladesh, India en Sri-Lanka. Maar het aantal immigranten uit de nieuwe EU-lidstaten uit Oost-Europa stijgt het snelst. Vorig jaar kwamen er 80 duizend binnen, waarvan meer dan de helft uit Polen. Hoewel in totaal nu 600 duizend Polen in het land werken, is maar een klein deel daarvan – 49 duizend – van plan langer dan een jaar te blijven.

De toenemende mobiliteit blijkt ook uit de emigratiecijfers. In 2005 verlieten 380 duizend mensen het land om zich ergens anders permanent te vestigen. Hieronder waren 198 duizend mensen die in Groot-Brittannië waren geboren. Eenvijfde ging naar Australië, maar ook Spanje en Frankrijk blijven populaire emigratielanden. In Nederland wonen nu 70 duizend Britten.

(3-11-2006)

GROTERE KANS OP INEENSTORTING HUIZENMARKT

Er is een kans van één op drie dat de Britse huizenmarkt de komende vier jaar instort. Hiervoor heeft het consultancybureau PriceWaterhouseCoopers gewaarschuwd. Volgens PWC zijn de huizenprijzen in dit land gestegen boven de gemiddelde lange termijntrend en is er daardoor een aanzienlijk risico voor een correctie. ‘Ik ben verrast door de grote kans op een ineenstorting’, aldus John Hawksworth van PWC.

PWC schat in dat op lange termijn – tot 2020 – de huizenprijzen met 20 tot 40 procent zullen stijgen, maar dat zich op korte termijn problemen zullen voordoen. ‘Kopers en investeerders moeten zich bewust zijn van de volatiliteit van de huizenmarkt’, aldus Hawksworth. In de afgelopen tien jaar zijn de huizenprijzen verdrievoudigd. Gisteren besloot Abbey National – een van de grote hypotheekverstrekkers – dat huizenkopers nu een hypotheek kunnen krijgen van vijf keer hun jaarsalaris. Tot nu toe was dat 3,2 keer. Maar voor veel kopers was dat onvoldoende om een start op de woningmarkt te maken. Critici vrezen dat nu veel kopers zich te diep in de schulden steken. (2-11-2006)

BRITSE JONGEREN ‘SLECHTSTE VAN EUROPA’

Het is het land van hooligans, hoodies en gangs. Britten vinden hangjongeren op straat een grotere bedreiging dan Al Qa'ida. En niet voor niets. Britse jongeren behoren in Europa tot degenen die zich het slechts gedragen, zo is nu officieel vastgesteld. Op elke indicator van wat slecht gedrag wordt genoemd – alcohol, drugs, vandalisme, op jonge leeftijd seksuele contacten – scoren de Britse jongeren het hoogst. Dit blijkt uit een vandaag gepubliceerde studie van het Institute for Public Policy Research.

Volgens het IPPR is het te wijten aan de ineenstorting van het familie- en gemeenschapsleven in Groot-Brittannië. Vergeleken met Duitse, Italianen en Franse jongeren zijn Britse 15-jarigen vaker dronken en betrokken bij vechtpartijen en hebben zij meer seks. In Engeland noemt 45 procent van de jongeren een avondje stappen met vrienden de favoriete vorm van vrijetijdsbesteding. In Frankrijk is dat maar 17 procent. In Italië eet 93 procent van de jongeren regelmatig samen met de ouders, in Engeland is dat maar 63 procent. ‘Kinderen en volwassenen communiceren in dit land steeds minder’, aldus de studie. (2-11-2006).

WELSHTALIG, DAN DE HELFT VAN DE PRIJS

Parkeerders bij een hotel in Noord-Wales krijgen 50 procent korting als zij de Welsh taal beheersen. Een parkeerbeheerder met de naam Pete vraagt automobilisten die willen parkeren 'Faint mae'n gostio i barcio yma'. Wie in Welsh kan antwoorden betaalt twee pond, wie niet het dubbele. De parkeerbeheerder werkt bij het Royal Victoria Hotel bij de ingang van Snowdonia. Een woordvoerder van het hotel zegt van niets te weten, maar het lokale parlementslid noemt het heel gewoon. 'Als ze horen dat je Welsh bent krijg je in negen van de tien gevallen korting. Hierdoor wordt een onderscheid gemaakt tussen lokale mensen en toeristen.' Wie net zoveel wil betalen als een lokaal iemand kan het best zeggen 'Dyma maes parcio byfryd' ('Dit is een mooie parkeerplaats). (1-11-2006)

Oktober 2006

WARMERE AARDE, KOUDER GROOT-BRITTANNIE

Tony Blair en Gordon Brown hebben hel en verdoemenis gepredikt over de opwarming van de aarde, maar het volk maakt zich druk over de plotseling invallende koude.
Als wer niets aan de opwarming doen, gaan we volgens Blair en Brown met zijn allen ten onder. De planeet zal worden geteisterd door overstromingen, honger, armoede, tweehonderd miljoen vluchtelingen en met een rekening van 3,5 biljoen pond worden geconfronteerd.
Daarom moet iedereen zijn gedrag veranderen en zuiniger met energie omgaan. Maar de bejaarden in Engeland weten niet hoe ze zich warm moeten houden. Een van de oorzaken is de relatief oude woningvoorraad. Veel Britten wonen in slecht geïsoleerde huizen en hebben het door het lage staatspensioen het geld niet om die warm te stroken.
Vorige week werd bekend dat vorige winter liefst 23 duizend 65-plussers in dit land overleden aan de koude. Het jaar daarvoor was dat 29 duizend. Tien ouderen per uur!. In Yakuts in het oosten van Siberië, waar de temperatuur ’s winters zakt tot 49 graden onder nul, is het aantal doden in de winter niet excessief.
Britse ouderen zijn slechter voorbereid op kouder weer dan de inwoners van Siberië of Finland. Ze kleden zich onvoldoende en stoken niet hard genoeg, soms uit bezuinigingsoverwegingen. De Britse overheid heeft daarom dit jaar een waarschuwing afgegeven welke temperaturen moeten worden aangehouden.

24C – meest comfortabele temperatuur
21C – geadviseerde temperatuur in de woonkamer
minder dan 20C- risico van overlijden begint
18C – geadviseerde temperatuur in de slaapkamer
16C – weerstand tegen bepaalde ziektes vermindert
12C – meer dan twee uur bij deze temperatuur leidt tot groter risico voor hartaanvallen en beroertes
5C – groot risico van hypothermie

Het zal niet helpen in Blairs kruistocht tegen de opwarming van de aarde. (31-10-2006)

DUURDER PARKEREN VOOR BENZINESLOKOPS

De kosten van parkeervergunningen in Londen zullen worden gerelateerd aan de CO2-uitstoot van de auto. Het bestuur van de Londense wijk Richmond heeft dit voorgesteld.
De wijk, waarin de Liberaal-Democraten de dienst uitmaken, wil dat eigenaren van benzineverslindende auto’s als terreinwagens meer gaan betalen om voor hun woning te parkeren. Zij zouden jaarlijks 750 pond (1100 euro) kwijt zijn aan een vergunning tegen 200 pond (300 euro) voor zuinige auto’s. ‘Groene’ auto’s zouden zelfs gratis mogen parkeren.
Het wijkbestuur hoopt dat de rest van Londen het voorbeeld zal volgen. ‘Klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen voor de wereld. Ook als lokaal bestuur kunnen we onze kop daarvoor niet in het zand steken’, aldus een bestuurder. Richmond-upon-Thames is een van de wijken met de hoogste CO2-emissie in Londen.
De bedoeling is dat al op 6 november de parkeervergunningen voor benzineslokops zullen worden verhoogd van 100 naar 300 pond per jaar. Huishoudens met een tweede auto betalen nog eens 50 procent toeslag. Dit betekent dat een gezin met twee auto’s in totaal 750 pond kwijt zal zijn. Milieu-organisaties hebben het besluit toegejuicht en een stap in de goede richting genoemd.
De Londense burgemeester Ken Livingstone heeft al eerder aangekondigd de zogenoemde congestieheffing voor benzineslokops als terreinwagens – hier Chelsea-tractors genoemd - te willen verhogen van 8 naar 25 pond. Iedere automobilist die het centrum van Londen binnenrijdt, moet die congestieheffing voldoen.

BRITTEN VERSPILLEN MEESTE ENERGIE

Put the kettle on maakt Britten tot de grootste energieverspillers van Europa. Gemiddeld verspelen zij 32 keer per week zinloos energie, meer dan twee keer zoveel als bijvoorbeeld Duitsers.

Liefst 85 procent van de Britten zegt energie te verspillen door bij het thee zetten te veel water in de ketel te doen. Daarnaast zegt 71 procent van de Britten zinloos allerlei apparaten zoals televisies op standby te laten staan. En 66 procent laat mobiele telefoonopladers in het stopcontact zitten, ook als de telefoon niet wordt opgeladen. Dit kost de Britten 60 miljoen pond aan electriciteit en leidt tot een miljoen ton Co2-uitstoot per jaar. Ook gebruiken Britten hun auto vaker voor korte ritjes. In Groot-Brittannië zijn er overigens grote regionale verschillen. In het zuidwesten zijn de mensen het meest energiezuinig en in de East-Midlands het meest energieverslindend. (23-10-2006)

Hoeveel keer per week wordt onnodig energie gebruikt?

Duitsland	14
Spanje	16
Frankrijk	19
Italië	25
Groot-Brittannië	32

BRITTEN BANGER VOOR EIGEN JEUGD

Groot-Brittannië is een natie die bang is voor zijn eigen jeugd. Britse volwassenen zijn in vergelijking tot andere Europeanen minder snel geneigd jongeren op hun vingers te tikken over asociaal gedrag.

Het Insitute for Public Policy (IPP) noemt toenemende individualisering door veranderingen is gezinssituaties en gemeenschappen een van de oorzaken. Volgens het IPP zouden jongeren meer gestructureerde activiteiten zoals sport en toneel moeten uitoefenen om te voorkomen dat ze tot criminaliteit en vandalisme vervallen. Ook de lange werkdagen ondermijnen gezinnen. ‘In Groot-Brittannie spelen volwassenen minder vaak ’s avonds met de kinderen’, aldus het IPP. ‘We hebben niet de situatie dat kinderen spelen op een plein terwijl de ouders daar ook met andere mensen praten. We hebben ook niet de situatie waar ouders naar een bar of pub gaan en hun kinderen meenemen.’

Uit het rapport blijkt dat liefst 1,5 miljoen oudere Britten erover denkt te verhuizen omdat ze overlast hebben van zogenoemde hangjongeren. En 1,7 miljoen oudere Britten zegt na zonsondergang het huis niet meer uit te durven.

Slechts 34 procent van de volwassen Britten zegt te durven interveniëren als ze een groep van 14-jarigen een bushokje zouden zien vernielen. Bij de Duitsers is dit 64 procent, bij de Spanjaarden 52 procent en bij de Italianen 50 procent.(22-10-2006)

STRANDBEELDEN AAN DE MERSEY MOET WEG

Alles is mogelijk in de Britse kunstscene: van schilderijen van olifantenpoep tot onopgemaakte bedden en glijbanen in de Tate Modern.
Maar honderd ijzeren beelden van naakte figuren op het strand van Crosby Beach aan de Merseyside moeten worden weggehaald.
De beelden zijn gemaakt door kunstenaar Antony Gormley die ook de Angel of the North – het enorme standbeeld voor Newcastle – creëerde.
Maar de planningsautoriteiten denken dat de beelden op het strand een gevaar kunnen gaan vormen voor de veiligheid en gezondheid. De beeldengroep – Another Place genoemd – is ook tentoongesteld in België, Noorwegen en Duitsland.
De beeldengroep zou tot 30 november mogen blijven staan op het strand, maar het initiatiefcomité had ze nog vier maanden langer willen houden en er het liefst een permanente attractie van willen maken. Maar kinderen zouden het te vaak als speeltuig beschouwen. In september deed zich al één incident voor toen een kind zich te ver in zee waagde om bij vloed het verste beeld te bereiken. Ook hengelaars, vogelaars en surfers zeiden overlast te hebben van de beelden. Gormley’s beelden zullen nu eind deze maand worden weggehaald en waarschijnlijk in New York worden geëxposeerd. Elk beeld is een afbeelding van het eigen lichaam van de artiest. Ze wegen per stuk 650 kilo en zijn 1.96 meter lang. Ze zijn over een lengte van 3 kilometer neergezet langs de kust. Sommige staan één kilometer in zee en worden pas zichtbaar bij eb.(20-10-2006)

STRAATNAMEN ZIJN VISITEKAARTJES

Straatnamen zijn de nieuwe visitekaartjes. Ze bepalen niet alleen de geografische locatie maar ook de plek op de statusladder in Groot-Brittannië.

Het University College London (UCL) heeft de namen van 745 duizend straten in het land geanalyseerd aan de hand van statistieken over de welvaart. En het blijkt dat mensen in straten die eindigen met Wood, Common, Chase, Orchard, End, Field, Hill, Lane, Corner en Mead financieel veel beter af zijn dan het volk dat leeft aan Streets, Walks, Squares, Paths, Parades, Terraces, Place, Buildings, Courts en natuurlijk Estates.

Als je straat begint met Badgers, Copse, Firs, Highlands, Downs of Oaklands dan rij je eerder in een duurdere auto dan als je straat begint met Frederick, Midland, Smith, Arthur of Commercial.

Helaas zijn er zoveel uitzonderingen op de regel dat het voor marketingbedrijven moeilijk is hun doelgroepen te selecteren aan de hand van straatnamen. Zij moeten zich beperken tot postcodes. (17-10-2006)

ING DIRECT KRIJGT CONCURRENTIE UIT IJSLAND EN INDIA

Het wordt de Slag voor de Spaarder genoemd. De Nederlandse bank ING begon drie jaar geleden de oorlog met de ING Direct Rekening – een spaarrekening met een voor Britse begrippen ongekend hoge rente. Britse banken als HSBC, Barclays en Royal Bank of Scotland moesten tandenknarsend toezien hoe de Nederlanders er met de buit van door gingen dankzij een uitgekiende marketingcampagne.

Maar nu zijn andere buitenlandse partijen op die markt gesprongen. Landsbanki, een IJslandse bank, overtreft het aanbod van ING Direct. Spaarders kunnen hier 5,2 procent rente krijgen op een zogenoemd ‘Icesave’-rekening. Ook ICIC Bank – een Indiase bank – heeft zich in de slag om de Britse spaarder gemengd. Op een zogenoemde HiSave-rekening wordt 5,03 procent rente beloofd.

Er zijn nog veel hogere rentes te krijgen op spaarrekeningen, maar daar zijn vele voorwaarden aan verbonden. Zo biedt Alliance & Leicester 5,35 procent op een rekening die alleen openstaat voor spaarders boven de 50 jaar. Die rente geldt voor één jaar. Daarna zal de rente een half procentpunt hoger zijn dan de basisrente van de Bank of England.

Alliance & Leicester heeft zelfs een spaarrekening met een rente van 12 procent. Maar dat blijkt vooral een lokkertje te zijn om klanten binnen te halen. Op de spaarrekening mag niet meer dan 250 pond per maand worden ingelegd en hij geldt slechts voor één jaar. Het geld kan ook niet binnen een jaar worden opgenomen. Barclays Bank heeft een soort gelijke spaarrekening – Regular Saver – maar met een rente van 10 procent. (15-10-2006)

EDINBURGH OPNIEUW FAVORIETE STAD

Edinburgh is voor het zevende achtereenvolgende jaar tot de favoriete stad van Groot-Brittannië uitgeroepen. De Schotse hoofdstad won de uitverkiezing die jaarlijks wordt georganiseerd door de Britse zondagskrant The Observer. Een andere Schotse stad Glasgow kwam op de tweede plek. Cambridge, Cardiff en Leeds maakten hun debuut in de toptien. Londen staat slechts 17-de.

De Britse reizigers – tenminste de reizigers die deze krant lezen - kozen verder Zweden als hun favoriete Europese vakantieland voor Italië en Noorwegen en Hongkong als hun favoriete verre bestemming. Hotel du Vin werd gekozen tot de beste hotelketen. (15-10-2006)

Favoriete steden

2006	2005
1.	1.	Edinburgh
2.	5.	Glasgow
3.	7.	Bath
4.	3.	Newcastle-upon-Tyne
5.	4.	York
6.	15.	Cambridge
7.	10.	Brighton & Hove
8.	8.	Chester
9.	14.	Cardiff
10.	17.	Leeds
11.	11.	Norwich
12.	13.	Manchester
13.	2.	Belfast
14.	20.	Oxford
15.	18	Bristol
16.	19.	Liverpool
17.	23.	Londen
18.	24.	Birmingham
19.	29.	Nottingham

DE MONETAIRE WAARDE VAN EEN THEEPOT

Hoeveel water zit er in een koe? Wie van de 19-de eeuwse politici leek het meest op Tony Blair? En wat is de monetaire waarde van een theepot?

Studenten die toelating zoeken tot een van de topuniversiteiten als Oxford en Cambridge worden steeds vaker bizarre vragen gesteld.

Tegenwoordig slagen zoveel studenten voor de hoogste eisen van de middelbare school, het zogenoemde A-level, dat universiteiten geen goede selectiecriteria meer hebben om de beste eruit te kiezen. Vorig jaar slaagde bijna een kwart van de middelbare scholieren met het maximum aantal A-grades.

De toelatingscommissie voor de zogenoemde Oxbridge-universiteiten zoekt daarom paardenmiddelen om toch te weten te komen wie de beste zijn. ‘We zoeken naar onafhankelijke denkers – niet alleen mensen die alles uit het hoofd leren en daarna spuien, maar mensen die iets kunnen beredeneren’, aldus James Uffinmdel van de zogenoemde Oxbridge Application Commission.

Hij denkt dat via deze vragen beter is uit te maken welke studenten het best in het universitaire systeem van Oxbridge passen. ‘We hebben met de tutors een uniek onderwijssysteem, zodat we de mensen denkvragen moeten stellen waarop ze logische antwoorden moeten kunnen geven.’

Een van de studenten werd een stuk boomschors voorgelegd. ‘Vertel hier alles over’, zo werd hem gevraagd bij de afdeling biologie van Oxford. ‘Op welk moment is een persoon ‘dood’?’ luidde een vraag die door de medische faculteit in Cambridge werd gesteld.

Oxford en Cambridge werden deze week nog verkozen tot de twee beste universiteiten ter wereld na Harvard. (13-10-2006)

YOU ARE WHAT YOU EAT

. Britten zijn nu officieel de zwaarste mensen in Europa. Het probleem van overgewicht in dit land is zo erg dat begrafenisondernemers vandaag klaagden dat ze de lijkkisten niet meer zelf kunnen tillen en vaker op karretjes moeten vervoeren.

You are what you eat. Volgens nieuwe cijfers van de Britse regering is nu 60 procent van de vrouwen en zelfs tweederde van de mannen nu eigenlijk te zwaar. Bij de helft daarvan is er sprake van gezondheidsbedreigende zwaarlijvigheid. Dat is twee keer zoveel als in Spanje en Griekenland en drie keer zoveel als in Zwitersland en Italië.

Overgewicht, roken en overmatig alcoholgebruik hebben een grote invloed op de levensverwachting van de Britten. Die is in de afgelopen tien jaar gestegen doordat een miljoen mensen gestopt zijn met roken. Het risico om jong te sterven aan kanker of hart- en vaatziekten is ook verminderd. Maar het is niet allemaal goed nieuws.

Zo is er een groot verschil in de gezondheidssituatie tussen het welvarende zuiden van het land en het armere noorden van Engeland. De levensverwachting in het noorden is voor vrouwen één jaar korter en voor mannen zelf twee jaar korter dan in het zuiden van Engeland. Sommige verschillen zijn nog extremer. In Manchester worden vrouwen gemiddeld 78 jaar en mannen 72 jaar, terwijl in de dure Londense wijk Kensington & Chelsea is gemiddelde levensverwachting voor vrouwen 86 jaar en voor mannen 81 jaar is. Een verschil vcan bijna tien jaar.

De Britse regering probeert de gezondheidssituatie te verbeteren door allerlei nieuwe regels. Zo is op scholen allerlei snoepgoed en junkfood van hogerhand verboden. Vanaf 1 juli volgend jaar wordt het roken in pubs verboden. Er zijn al beperkingen voor het adverteren met ongezonde producten. (11-10-2006)

OVER JAN EN ACHMED

Zo vaak gebeurt het niet dat op de Citylunch in Londen een mogelijk toekomstige Nobelprijswinnaar spreekt. Maandag was dat toch het geval. Ayaan Hirsi Ali – inmiddels buiten de grenzen veruit Nederlands bekendste schrijfster, politicus en campagnevoerder – sprak vanaf de kansel van de Nederlandse Kerk in Londen de Nederlandse gemeenschap in Londen toe. ‘Ik heb nooit als een dominee de preek gedaan. Dat is tenminste weer iets nieuws’, stelde ze vast.

Sinds de moord op Theo van Gogh wordt Ayaan Hirsi Ali beschouwd als een doelwit van moslimextremisten. Haar komst had de kerk daardoor genoopt dezelfde veiligheidsmaatregelen te treffen als een conferentiecentrum die Tony Blair te gast krijgt. De uitnodigingen waren ‘in het geheim’ verstuurd aan de vaste bezoekers van de lunch – misschien waren er daardoor meer mensen dan ooit – er was detectieapparatuur geplaatst en Londense bobby’s hielden een oogje in het zeil.

Haar speech ging over wat de burgergemeenschap zou kunnen doen aan de integratie van minderheden. Ze illustreerde dat aan de hand van een mooi bijna sprookjesachtige verhaal over het Marokkaanse jongetje Achmed uit West-Amsterdam, afkomstig uit een asociaal gezin met een vader die nooit thuis was, broers die in gevangenis zaten of aan de drugs waren verslaafd en zusters die al heel jong kinderen hadden gekregen.

Achmed was uit zijn belabberde situatie ontsnapt door vriendschap te sluiten met Jan, een Nederlands jongetje dat hij bij de bushalte had ontmoet. Jan woonde in een warm gezin, waar de familie samen at en leren stimuleerde. De familie nodigde Achmed uit bij hen in te trekken. Hij zag hier tafelmanieren, arbeidsethos en discipline. Hierdoor had Achmed zelfs de universiteit gehaald. Van kansarm was hij kansrijk geworden.

Hirsi Ali riep alle burgers op hetzelfde te doen als het gezin van Jan en moslimjongeren zonder perspectief te helpen. ‘Ik wil u aanraden het voorbeeld van Jan te volgen.’ Alleen op deze manier is het volgens haar mogelijk het moslimfundamentalisme en extremisme uit te bannen. Ze stelde dat de kansloze moslimjongeren in grote gezinnen en kleine huizen een dankbare prooi zijn voor Jihad-predikers uit de rijke oliestaten.

Volgens haar was het voor blanke burgers geen altruïstische daad maar een noodzaak om hun eigen steentje bij te dragen aan de integratie. ‘Anders zullen deze jongeren doorgaan met het kapen van vliegtuigen en opblazen van treinen’, aldus Ayaan Hirsi Ali.

Ze kritiseerde burgers die de verantwoordelijkheid voor integratie afschuiven naar de overheid. ‘De overheid kan wetten maken en voorwaarden scheppen, maar kan integratie niet afdwingen. Ze kan onderwijs aanbieden, maar niet mensen dwingen te leren, laat staan goed te leren.’ Ze zei dat wachten op hervorming binnen de islam zelf ook geen soelaas biedt. ‘Dat gaat nog zeker honderd jaar duren.’

Het publiek reageerde tamelijk sceptisch op haar betoog. Een spreker merkte zelfs op dat er in Groot-Brittannie helemaal geen kansloze moslimjongeren waren en dat ze allemaal nu al hun best deden op school. Een ander legde beter de vinger op de zere plek in het betoog van Hirsi Ali. De daders van de aanslagen van 7 juli vorig jaar waren niet kansloos, maar kwamen uit redelijk gegoede gezinnen en hadden een goede baan.

Na afloop sprak Hirsi Ali nog apart met de Nederlandse media. Ze kritiseerde daarbij het Britse integratiebeleid als het slechtste in Europa. Dat er toch zoveel Somaliërs vanuit Nederland naar dit land had volgens haar te maken met het feit dat ze in Groot-Brittannië minder belemmeringen zijn om te handelen en met name te handelen op wat ze de zwarte markt noemde. Ze zei niet verbaasd te zijn dat in Nederland het integratiedebat is geluwd. ‘Er is daarover een soort vermoeidheid ontstaan.’ Ze zei zich na enkele weken als thuis te voelen in de VS. ‘Wat ik in korte tijd heb geconstateerd is dat er daar meer inhoudelijk wordt omgegaan met integratie. Er wordt daar daadwerkelijk iets gedaan. Wat wij als een hypothetische situatie debatteren, wordt daar uitgevoerd.’ Ze blijft haar band met Nederland behouden. "Ik ben Nederlandse. Ik ben blij uit de politiek te zijn vertrokken, maar niet blij uit Nederland weg te zijn." (10-10-2006)

VEEL BRITTEN ZOUDEN LIEVER FRANS WILLEN ZIJN

Eenvijfde van de Britten vindt het niet erg om voor frog te worden uitgescholden. Liefst 20 procent zegt liever te zouden zijn geboren als een Fransman of Francaise dan als een Brit. Oorzaak zou de zogenoemde ‘Henry-factor’ zijn. Franse beroemdheden zoals Arsenal-voetballer Thierry Henry blijken de Britten massaal te charmeren.

Dit blijkt uit een onderzoek onder duizend Britten. Het resultaat is tamelijk ironisch, omdat de Fransen zelf eigenlijk ook liever een andere nationaliteit zouden wullen hebben.

Maar dat weerhoudt de Britten niet Frankrijk als een paradijs te idealiseren. Niet minder dan 37 procent zegt na zijn pensioen het liefst te willen wonen in Frankrijk. Slechts 30 procent zou de oude dag willen doorbrengen in het eigen green & pleasant land.

Niet alleen ouderen zijn gecharmeerd van de Fransen. Bij de Britten onder de vijftig jaar zegt zelfs 32 procent het liefst in Frankrijk te willen wonen. Slechts 23 procent kiest voor het Verenigd Koninkrijk, net voor Spanje en Italië.

Experts denken dat de fascinatie voor Frankrijk veel te maken heeft met het idee dat het leven daar meer relaxed en minder stressvol is. Daarnaast vallen de Britten voor Franse beroemdheden. Ook films als The Da Vinci Code met Andrey Tauto en Jean Reno en Russel Crowe’s A Good Year zouden het imago van Frankrijk hebben opgepoetst. De Britten kennen de Franse iconen zelfs beter dan de eigen. Terwijl 93 procent van de Britten de Eiffel Tower wist te noemen, herkende maar 83 procent de eigen Blackpool Tower. En de Arc de Triomph in Parijs was bekender dan de eigen Marble Arch in Londen. (9-10-2006)

SCHOTS EILAND ZOEKT ZELDZAAM MENSENRAS

Een Schots eiland dat nog vijftien inwoners over heeft, gaat immigranten werven. Canna, in de Hebriden ten westen van Schotland, heeft tot nu toe vooral zijn zeldzame vogels en muissoorten beschermd. Maar nu zal ook zuinig om worden gegaan met het menselijke ras.

Het zeven kilometer lange eiland dat ten zuiden van Skye ligt, is sinds mensenheugenenis bewoond geweest. De Vikingen hadden er al een basis. In 1938 werd het gekocht door John Lorne Campbell. Hij en zijn vrouw maakten een studie naar de geschiedenis van het eiland. In 1981 droeg Lorne Campbell het eiland over aan de National Trust of Scotland.

De National Trust of Scotland, die de uittocht van de oorspronkelijke bewoners met lede ogen aanziet, heeft inmiddels accommodatie aangeboden aan eventuele belangstellenden die de eenzaamheid van een eiland zonder grote supermarkten en andere faciliteiten koesteren. Alex Lindsay, directeur van de National Trust, zegt dat de nieuwe inwoners een actieve rol in de gemeenschap moeten vervullen. Mensen die een vakantiehuisje zoeken, komen niet in aanmerking. ‘De bedoeling is dat ze er permanent verblijven en gaan werken’, aldus Lindsay. Er wordt met name gezocht naar bouwvakkers, tuiniers, elektriciens en loodgieters. Gezinnen met kinderen genieten de voorkeur omdat het eiland hoopt het schooltje ook te kunnen laten voortbestaan.

De overgebleven bewoners van Canna houden zich vooral bezig met het traditionele boerenbedrijf, zoals het houden van schapen en kleinschalige akkerbouw. Helemaal alleen hoeven de bewoners zich niet te voelen. Jaarlijks wordt het eiland bezocht door 30 duizend toeristen Het meest opvallende gebouw is het in 2001 door prinses Anne geopende St. Edward Centre, waar twaalf mensen accomodatie kunnen vinden. Het eiland Canna behoort met Eigg, Rhum, Mug en Heigeir tot de zogenoemde kleine eilanden van de binnen-Hebriden. Canna heeft zelf nog een satellieteiland Sanday waarmee het door een voetbrug is verbonden.

Wie belangstelling heeft om zich daar te vestigen - als klusjesman of B&B-exploitant - kan contact opnemen met de National Trust, 00-44-1631-564710. Wie het eiland alleen wil bezoeken kan onderdak vinden in verschillende vakantiehuisjes, www.ntsholidays.com

(7-10-2006)

VAN MOOB TOT CELUBTARD

Kijk niet vreemd op in Engeland nu uitgescholden te worden voor tanorexis, moob of celebutard.

Dankzij internet en sms gaat de uitbreiding en vernieuwing van de Engelse taal sneller dan ooit. In het net verschenen boek ‘I Smirt, You Stooze, They Krump’ zijn de nieuwe woorden en frases van de laatste maanden uit hip Londen opgenomen. En het moet somber worden vastgesteld: het aantal nieuwe beledigingen overtreft het aantal nieuweliefkozingen.

Een tanorexis – een combinatie van tan (gebruinde huidskleur en anorexis – is iemand die geobsedeerd is door zonnebedden en solariums. Een celebutard – combinatie van celebrity, debutante en retard - is een vrouwelijke bekendheid die vooral uitblinkt in domheid, bijvoorbeeld Jordan of de meisjes uit de Big Brother-series. Mood is een man met borsten.

To krump is dansen op een snelle en agressieve wijze zonder daadwerkelijk geweld te gebruiken. To smirt is roken en flirten buiten bars en werkplekken met een rookverbod. Stooze is gebruik maken van de mogelijkheid van creditcardbedrijven om tijdelijk rentevrij geld te krijgen en dat snel te investeren in de hoop winst te maken.

De woorden zijn gehaald van Collins World Web, waarin 2,5 miljard Engelse woorden zijn opgenomen. Maandelijks neemt dat aantal met dertig miljoen toe. (5-10-2006)

GRAPPEN OVER LEEFTIJD GEVAARLIJK

Wie vanaf vandaag gekscherend tegen een collega die een fout heeft gemaakt, zegt dat hij misschien te oud wordt, kan strafrechtelijk worden vervolgd. Ook moet worden opgepast niet iets op een verjaardag te roepen over een extra grijze haar of rimpel.

Een suggestieve grap over de leeftijd van een collega is in Groot-Brittannië vandaag even strafbaar als een grap over iemands seksualiteit of ras.

Britse kantoren, winkels en fabrieken vrezen een chaos op de werkplek als de nieuwe wetten tegen leeftijdsdiscriminatie van kracht worden. Op grond van deze nieuwe wetten is discriminatie op grond van leeftijd een even ernstig misdrijf als discriminatie op grond van ras, geslacht, invaliditeit, religie of seksuele voorkeur.

Bedrijven vrezen een reeks van rechtszaken over de verandering van de werknemerswetten die de ingrijpendste in dertig jaar worden genoemd.

Mag op een sollicitatieformulier nog naar de geboortedatum worden gevraagd? Mogen bedrijven nog in een advertentie een ‘jonge dynamische kracht’ zoeken? Is het illegaal om bij een uitzendbureau te vragen voor een tijdelijke werkkracht van boven de zestig? Mag ooit nog de eis worden gesteld van minimaal zes maanden ervaring?

De advocatuur in Londen – een van de meest bloeiende bedrijfstakken in deze stad – wrijft zich al in de handen over een reeks van proefprocessen die duidelijk moeten maken wat wel en niet mag. Werknemers die kunnen aantonen op grond van leeftijd te zijn ontslagen of niet te zijn aangenomen, kunnen recht doen gelden op schadeclaims die oplopen tot één miljoen pond. Ook als iemand wordt uitgesloten van een bijscholingscursus omdat hij of zij te oud is, kan compensatie worden geëist.

Uit een studie onder 140 bedrijven met een half miljoen mensen in dienst bleek dat 40 procent angst had de wet te kunnen overtreden.(1-10-2006)

Het minimumloon voor werknemers boven 21 jaar is met ingang van 1 oktober met 30 pence verhoogd tot 5,35 pond per uur. Sinds 2000 is het minimumloon in het land met 27 procent gestegen. En de Britse werkgevers willen dat de stijging de komende jaren wordt getemporiseerd. Labour voerde het minimumloon in 1997 in. Maar 170 duizend werknemers in het land zouden illegaal nog altijd onder het minimumloon worden betaald. Ook het minimumloon voor jongeren is verhoogd: tot 4,45 pond per uur voor 18 tot en met 21-jarigen en 3,30 pond voor 16- en 17-jarigen.

September 2006

BANKIERS WORDEN STEEDS BELANGRIJK VOOR FISCUS

Wie durft nog te zeggen dat bankiers alleen maar nutteloos geld van de ene naar de andere overdragen en daarmee slechts de eigen portemonnee spekken en gebakken lucht verkopen. De financiële sector wordt steeds belangrijker voor de Britse economie en met name de fiscus De City van Londen draagt nu 8,5 procent bij aan het BNP, 2 procentpunten meer dan tien jaar geleden. In dezelfde periode daalde het aandeel van de industrie in het BNP van 21,7 tot slechts 13,8 procent. Ook voor de betalingsbalans is de financiële sector steeds belangrijker geworden. De grensoverschrijdende inspanningen van de bankiers leverde Groot-Brittannie een surplus van 19 miljard pond op de balans op, twee keer zoveel als in 1996.. De goederenbalans daarentegen zag het tekort in tien jaar exploderen van 20 naar 66 miljard pond. Bankiers betalen ook fikse belastingen. Nu is 12 procent van de belastinginkomsten afkomstig uit deze sector die maar 4 procent van het aantal werknemers in het land in dienst heeft. Dat komt door de hoge toegevoegde waarde van werknemers in de financiële sector. Zij leveren gemiddeld 65 duizend pond bij aan het BNP tegen andere werknemers gemiddeld 36.600 pond (30-9-2006)

PAS OP VOOR KOFI, SPIKE EN BLADE

Het lijken bijna op hondennamen. Maar jongens met namen als Kofi, Spike, Mylos en Blade zullen over een aantal jaren de Britse straten onveilig maken. Ze zullen mogelijk achter meisjes aanzitten die Kiki, Bronte, Luna of de onuitspreekbare naam Fds hebben.

Britse ouders vernoemen hun kinderen steeds vaker naar celebrities, zoals de secretaris-generaal van de VN, een bekeerde afperser, een dance DJ of een misdaad bestrijdende vampier. Maar eigenlijk is het nog maar 10 procent van de ouders die voor een trendy naam kiest. Oude namen als Lucien, Clementine en Bernadette komen ook weer terug.

Vorig jaar werden in Groot-Brittannnië 380 duizend baby’s geboren. Liefst 90 procent geeft zijn kind een naam uit de tophonderd. Jack is voor het elfde achtereenvolgende jaar de populairste jongensnaam in Groot-Brittannië en Jessica opnieuw de populairste voor meisjes.(30-9-2006)

Toptien jongensnamen:

Jack, Joshua, Thomas, Harry, James, Charlie, Oliver, Callum, Daniel, William

Toptien meisjesnamen:

Jessica, Grace, Olivia, Emily, Ruby, Sophie, Chloe, Lucy, Katie, Ellie

BRITTEN LENEN DRIE KEER ZOVEEL ALS NEDERLANDERS

Britten steken zich steeds dieper in de schulden. Ze hebben twee keer zoveel geleend als burgers in andere West-Europese landen en drie keer zoveel als de spaarzame Nederlanders. Dit blijkt uit een onderzoek van Datamonitor.

Persoonlijke schulden – exclusief hypotheken – van de Britten bedragen nu 216 miljard pond (319 miljard euro). Dat is een derde van alle niet-hypothecaire schuld in de EU. Gemiddeld staat elke Brit voor 4642 euro in het krijt. Op het continent is dat bedrag 2278 euro. Nederland zit daar nog flink onder met een gemiddelde schuld van 1541 euro.

De ‘koop nu, betaal later’-cultuur heeft zich in Groot-Brittannië veel sneller ontwikkeld dan in de rest van Europa. De Britse variant van het Bureau Kredietregistratie – de Consumer Credit Counselling Service (CCCS) – zegt dat Britten in vergelijking met andere Europeanen al langer veel meer kopen of afbetaling en kwistiger met hun creditcards omgaan.

Heel Europa wordt overigens minder spaarzaam. Na de Britten hebben de Fransen het meest geleend. Maar vooral in kleine landen als Turkije en Griekenland neemt kopen of afbetaling snel toe. Alleen in Nederland en Duitsland is de stijging van het consumentenkrediet in de laatste jaren gering. In Nederland daalde die vorig jaar zelfs met 0,3 procent. In Nederland bedraagt het consumentenkrediet maar 5 procent van de totale schuld. Nederlanders verhogen vaak hun hypotheek in plaats van een persoonlijke lening op te nemen.

Als de hypotheken erbij worden geteld bedraagt de totale schuld in Groot-Brittannië 1,2 biljoen pond. (28-9-2006)

ALFIE’S HIPSTE WINKELPLEK

Kate Moss koopt haar handtassen daar en Kiera Knightley haar jurken.

Alfie’s Antique Market is nu een van de hipste winkelbestemmingen in Londen. De arcade aan Church Street in de wijk Marleybone was tot nu toe altijd een wat stoffige en rustige winkelplek. Maar sinds Kate Moss hier een handtas uit de jaren twintig aanschafte ter gelegenheid van haar extravagante dertigste verjaardagsparty The Beautiful & The Damned is het ineens cool geworden. Stella McCartney, Kiera Knigthley en Jean Paul Gaultier komen hier nu trendy antieke spullen.

De stijlbijbel Wallpaper heeft een ranglijst samengesteld van de hipste plekken in Londen. Behalve Alfie’s zijn Richard James aan Saville Row, Liberty, Prada, Selfridges en Start in Hoxton plekken waar je je in 2007 met een boodschappentas kunt laten zien. Goede flaneerplekken in Londen zijn ondermeer Tate Modern en The Gherkin. Het blad adviseert ook hoe je zo cool mogelijk 24 uur in Londen kunt doorbrengen: ontbijt in Inn The Park, drink koffie in Serpetina’s Gallery, lunch in Hampsteads Well Tavern, maak een wandeling over Hampstead Heath en zie de zon ondergaan op Primrose Hill. ‘Maar’, zo waarschuwt het blad, ‘het valt niet altijd mee van Londen te genieten. Het is lastig, instabiel, wispelturig en hard. Geen stad vereist zoveel insiderskennis als Londen.’ (24-9-2006)

Hipste bakens

Tate Modern

The Gherkin

Centre Point

BT Tower

Trellick Tower

Hipste hotels

The Halkin (SW1)

The Zetter (EC1)

Claridge’s (W1)

The Berkeley (SW1)

Sanderson (W1)

Hipste restaurants

Sketch (W1)

UMU (W1)

Canteen (E1)

Maze (W1)

Nobu Berkeley (W1)

Hipste bars

The Cuckoo Club (w!)

Cocoon (W1)

Kabaret’s Prophecy (W1)

Bistrotheque (E2)

Claridge’s Bar (W1)

Hipste winkels

Alfie’s Antique Market (NW8)

Dover Street Market (W1)

Liberty (W1)

Prada (W1)

Richard James (W1)

JONGE AUTORIJDERS ONDER VUUR

Jonge automobilisten in Groot-Brittannië zouden minimaal een jaar les moeten krijgen voordat ze achter het stuur mogen kruipen. Dat vindt de Britse bond van verzekeraars. Ook zouden jongeren die vervolgens een rijbewijs krijgen, enige tijd verplicht een logboek moeten bijhouden met het aantal uren dat ze hebben gereden en het weggedrag.
De Association of British Insurers (ABI) zegt dat door deze maatregelen het aantal doden en zwaar gewonden onder jonge rijders jaarlijks met duizend kan worden teruggedrongen. Jongeren tussen de 17 en 21 jaar zouden ook slechts een andere passagier mogen meenemen en niet bij avond mogen rijden, zo suggereert de ABI. Het ministerie van Verkeer zegt de voorstellen te zullen bekijken. ‘Het Britse autorij-examen is de laatste jaren al flink verzwaard. Je kunt nu zeggen dat het de moeilijkste is in de wereld’, aldus een woordvoerder van het ministerie. ‘Maar we proberen de veiligheid liever te verhogen door jongeren bepaalde voorrechten te geven dan nieuwe regels op te leggen.’ Een Britse verzekeraar bracht onlangs een nieuwe goedkopere polis op de markt voor jonge rijders die niet ’s avonds de auto pakken.
Slechts 6 procent van alle Britse autorijders is tussen 17 en 21 jaar. Maar ze zijn verantwoordelijk voor meer dan een kwart van alle ongelukken. Elke dag worden vier mensen in het verkeer gedood in een ongeluk waarbij een automobilist van jonger dan 21 jaar is betrokken. (20-9-2006)

SIROOP IS OUDSTE BRITSE MERK

Lyle’s Golden Syrup is uitgeroepen tot het oudste merk van Groot-Brittannië. De gouden en groene verpakking is sinds 1885 niet meer veranderd. Op de wikkel van het blik staat de afbeelding van een leeuw en een bijbelse uitspraak.
Het Guinness Book of Records heeft de zoetstof voor het ontbijt en de thee opgenomen als oudste merk. Het siroop was een bijproduct van de suikerraffinaderij van de Schotse zakenman Abraham Lyle. Het werd in 1885 voor het eerst in een blik bewaard en verkocht. Nu worden er nog altijd een miljoen per jaar door Tate & Lyle geproduceerd en zelfs geëxporteerd naar Australië en China. Het is een bijna standaardproduct in de Britse keuken. Liefst 85 procent van de Britten herkennen het meteen.
Tate & Lyle zegt dat de originele verpakking het product een iconische status hebben gegeven. De verpakking met de bijbelse uitspraak herinnert veel Britten aan de Victoriaanse tijd met een mengeling van moralisme, de industriële ontwikkeling en de zorg voor het sociale welzijn. (29-09-2006)

Coca-Cola is op dit moment het meest waardevolle merk in Groot-Brittannië. Het merk is één miljard pond waard, vier keer zoveel als concurrent Pepsi, zo blijkt uit cijfers van marktonderzoeker AC Nielsen. Dairy Milk van chocoladefabrikant Cadbury staat op de tweede plek, gevolgd door Warburtons brood.

Coca-Cola - £1bn

Cadbury Dairy Milk - £524m

Warburtons - £390m

Nescafe Instant Coffee - £375m

Hovis - £363m

Lucozade - £359m

Robinsons - £327m

Andrex - £303m

Heinz Baked Beanz - £256m

Pepsi - £248m

KLM’ER WINT KLM GOLFTOERNOOI

Sommige deelnemers worstelden meer met het Stableford-scoringsysteem dan met de golfbaan zelf. Maar uiteindelijk viel vlak voor de schemering toch het laatste balletje in de laatste hole. Het golftoernooi met de meest prestigieuze naam van alle golftoernooien – het NBCC/ KLM 45th UK Golf Tournament – kon weer worden afgesloten met een netwerkdiner, waarop onder het nuttigen van een lamsbout kleine en grote zaken konden worden gedaan.

Vincent Knoops – general manager van de KLM in het Verenigd Koninkrijk – reikte de prijzen uit. Simon Spinks – opvallend dat hij toevallig voor KLM werkte – kreeg de overall winnaarsbeker uitgereikt. En andere KLM’s graaiden een groot deel van de troostprijzen weg, waaronder golfkleding, stedentrips en mijn boek.

In totaal moesten op dit door de Brits/Nederlandse Kamer van Koophandel georganiseerde jaarlijkse toernooi 27 holes worden gelopen. De baan was eerder lang dan moeilijk. Maar alle deelnemers voltooiden de uitputtingsslag, hoewel de lunch beperkt moest blijven tot het snelle broodje dat tegenwoordig in de City zo gebruikelijk is.

Het toernooi was ooit begonnen op een course in Cambridgeshire toen de KLM nog op Stansted vloog. Maar nu wordt het jaarlijks gehouden op The Harleyford Golf Club, niet ver van Heathrow. De club heeft een interactieve website zodat iedereen voldoende geprepareerd was voor de 18-holes course. Het regende dan ook pars en birdies die in het Stableford tot puntenrecords leidden. Wie geen prijs won, ging tenminste nog weg met de illusie dat hij of zij talent had. (14-9-2006)

WAAR TE WERKEN IN 2007?

Waar moet je volgend jaar aan de slag? In Letland misschien. Hier wordt in 2007 de hoogste reële loonstijging verwacht. Wereldwijd zullen de salarissen in 2007 met 5,9 procent stijgen, 1,9 procent boven de inflatie. Dit blijkt uit een onderzoek van Mercer Human Rescources Consulting. In West-Europa valt de hoogste reële loonstijging te verwachten in Griekenland. In Groot-Brittannië zullen de salarissen met 3,6 procent stijgen bij een inflatie van 1,9 procent. In Nederland zal de stijging slechts 2,5 procent zijn bij een bijna gelijke inflatie. (14-9-2006)

Topvijf landen

Land

2007 gemiddelde loonstijging

2007 verwachte inflatie

Reële loonstijging

Letland

11.1

4.3

6.8

Paraguay

10.8

4.4

6.4

China

7.2

2.2

5.0

Indonesie

11.4

6.6

4.8

Dominicaanse Republiek

9.8

5.0

4.8

Onderste vijf landen

Land

2007 gemiddelde loonstijging

2007 verwachte inflatie

Reële loonstijging

Duitsland

2.3

2.5

-0.2

Hungarije

4.8

5.5

-0.7

Oekraine (USD)

10.2

12.5

-2.3

Argentinie

11.8

15.0

-3.2

Puerto Rico

4.5

9.0

-4.5

EU landen

Land

2007 gemiddelde loonstijging

2007 verwachte inflatie

Reële loonstijging

Letland

11.1

4.3

6.8

Litouwen

7.3

2.8

4.5

Slowakije

6.3

2.5

3.8

Ierland

4.5

2.5

2.0

Griekenland

5.0

3.0

2.0

Slovenie

4.3

2.4

1.9

Cyprus

4.0

2.2

1.8

Polen

4.0

2.3

1.7

Verenigd Koninkrijk

3.6

1.9

1.7

Tsjechie

4.1

2.5

1.6

Denemarken

3.6

2.1

1.5

Finland

3.0

1.5

1.5

Belgie

3.5

2.0

1.5

Italie

3.7

2.2

1.5

Oostenrijk

2.9

1.5

1.4

Luxemburg

3.7

2.5

1.2

Zweden

3.5

2.3

1.2

Frankrijk

3.0

2.0

1.0

Spanje

4.0

3.0

1.0

Nederland

2.5

1.8

0.7

Portugal

3.1

2.4

0.7

Duitsland

2.3

2.5

-0.2

Hungarije

4.8

5.5

-0.7

Andere geselecteerde landen

Land

2007 gemiddelde loonstijging

2007 verwachte inflatie

Reële loonstijging

Uruguay

9.4

4.9

4.5

Brazilie

6.5

4.4

2.1

Costa Rica

13.1

11.0

2.1

Singapore

4.0

1.9

2.1

Canada

3.7

2.0

1.7

Hong Kong

3.6

2.1

1.5

Peru

3.5

2.0

1.5

Verenigde Staten

3.7

2.4

1.3

Mexico

4.5

3.7

0.8

Venezuela

17.4

17.3

0.1

Argentinie

11.8

15.0

-3.2

Source: Mercer Human Resource Consulting

Meer Britten dan ooit zoeken werk in het buitenland. Meestal speelt geld daarbij niet zozeer een rol. Veel Britten denken dat buitenlandse ervaring hun carriere bespoedigt en willen dat graag op hun CV laten zien. Slechts 3 procent van de Britten noemt het belastingklimaat in het eigen land een reden voor vertrek.
Uit een enquete blijkt dat slechts 15 procent van de Britten niet in het buitenland wil werken. Dat betekent dat 85 procent wel wil emigreren als de mogelijkheid zich voordoet of de baas dat zou wensen.

BRITSE HENGELAAR BOOS OP VISSENDE IMMIGRANTEN

Britse hengelaars zijn boos op vissende immigranten die hun vangst opeten in plaats van weer terug te gooien in het water. Lokale sportvissers beweren dat Oost-Europese immigranten illegaal vis vangen in particuliere vijvers en rivieren en zonder vergunning vissen. Veel immigranten zien karper, voorn en baars als een deel van hun avondeten en weigeren te accepteren dat het in Engeland gebruikelijk is voor het plezier te vissen. In Southampton worden immigranten gewaarschuwd dat illegaal vissen voor eigen consumptie strafbaar is. Bij vijvers zijn borden opgehangen met mededelingen in Pools, Litouws, Russisch en Lets. Hierbij wordt gezegd dat alle gevangen vis weer terug moet worden gezet in het water. Anders komt de visstand in gevaar, waardoor de sportvissers letterlijk achter het net vissen.. Vooral Polen zien zelf gevangen zoetwatervis als een deel van een normale maaltijd. Het is daar zelfs een kerstdelicatesse. (14-9-2006)

CAMBRIDGE OPNIEUW BESTE, MAAR MANCHESTER IN OPMARS

De studenten hebben een slechte reputatie voor drugsgebruik en seksuele losbandigheid Maar volgens de studenten zelf is Manchester University ook de beste van het land.

Mogelijk heeft de reputatie van uitgaansstad hiermee te maken. De universiteit koestert echter ook de ambitie om tot de beste 25 van de wereld te horen. Zo zijn vijf Nobelprijswinnaars benaderd om er colleges te geven en is een ambitieus investeringsprogramma opgesteld om de faciliteiten te verbeteren. In het komende academische jaar hebben 62 duizend nieuwe studenten zich hier ingeschreven, het hoogste aantal van alle Britse universiteiten. Een team van Manchester University won afgelopen seizoen de BBC-quiz University Challenge.

Vooralsnog is Cambridge voor het achtste achtereenvolgende jaar verkozen tot de beste Britse universiteit in zijn algemeenheid, gebaseerd op studieresultaten en de mening van docenten en studenten. Wereldwijd staat Cambridge als derde genoteerd, na Harvard en MIT.(13-9-2006)

Ranglijst

2006	(2005)	Universiteit
1.	(1.)	Cambridge
2.	(2.)	Oxford
3.	(3.)	London School of Economics
4.	(3.)	Imperial College London
5.	(5.)	University College London
6.	(6.)	Warwick
7.	(7.)	York
8.	(9.)	Durham
9.	(8.)	Bristol
10.	(14.)	St. Andrews
11.	(10.)	Bath
12.	(11.)	Nottingham
13.	(13.)	King’s College London
14.	(12.)	Edinburgh
15.	(18.)	Manchester
16.	(17.)	Southampton
17.	(15.)	Loughborough Univ.
18.	(25.)	Exeter
19.	(16.)	East Anglia
20.	(24.)	Sheffield

NEDERLANDSE IMMIGRANTEN SUCCESVOL

Immigranten uit Nederland behoren tot de meest succesvolle in Groot-Brittannië. Dit blijkt uit een analyse naar etnische groepen in het multiculturele land. Alleen Aremniërs, Japanners en Joden slagen economisch en sociaal nog beter. Moslim immigranten uit Bangladesh en Syrië en immigranten uit Sierra Leone hebben het minste succes.

In de analyse zijn 42 miljoen Britten in tweehonderd verschillende etnische groepen opgedeeld, gebaseerd op hun voornaam en achternaam. Deze analyse is gekoppeld aan een marketingdatabe, die de sociaal-economische status bepaalt. Dit programma Origins genaamd, wordt als betrouwbaar gezien hoewel veel vrouwen de namen van hun man aannemen.

Uit de analyse komt naar voren dat Ripley in Derbyshire de meest Engelse plaats is. Hier hebben 88,5 procent van alle bewoners een Engelse etnische achtergrond. In Southall in west-Londen, bijgenaamd Little India, heeft maar 11 procent een Engelse etnische achtergrond. Uit de analyse blijkt ook dat veel etnische groepen nogal geconcentreerd zijn in bepaalde regio’s. Zo zijn er bijvoorbeeld veel mensen met een Nederlandse achtergrond te vinden in Plockton in de Schotse Hooglanden en Llamwrtyd Wells in Wales.

Immigranten concentreren zich ook in bepaalde beroepsgroepen. Indiers – met name die uit het noorden van India – zijn zwaar oververtegenwoordigd in medische beroepen, Nederlanders in de advocatuur. Opvallend is dat de overgrote meerderheid van bedrijfsdirecteuren uit een etnische minderheid komt, met name Japanners, Russen en Zweden. Een van elke vier restaurants in het land wordt door een moslim geëxploiteerd en een van elke vier drogisten is iemand uit India of Sri Lanka. De zo succesvolle Armeniërs behoren tot een groep die na de Eerste Wereldoorlog in Engeland arriveerde en daar werk vonden. (11-9-2006)

Meest succesvol	Minst succesvol
1. Armeniërs	1. Siërra Leoners
2. Japanners	2. Bengaalse moslims
3. Joden	3. Syriërs
4. Nederlanders	4. Moslims uit West-Afrika
5. Grieks-cyprioten	5. Pakistani
6. Zwitsers	6. Kenyanen
7, Iraniërs	7. Vietnamezen
8. Zweden	8. Kongolezen
9. Duitsers	9. Nigerianen

LEEDS MEEST VROUWVRIENDELIJKE STAD

Leeds is de meest vrouwvriendelijke stad van Engeland. De qua grootte derde stad van het land (na Londen en Birmingham) staat bovenaan de ranglijst van plaatsen die gerangschikt zijn op uitgaansgelegenheden, carrierekansen, winkelmogelijkheden en de algemene kwaliteit van leven voor vrouwen.

Leeds met 751 duizend inwoners biedt winkelende vrouwen de beste waar voor hun geld. De studie – uitgevoerd door de onafhankelijke denktank The Future Laboratory – concludeert dat de stad ook de hipste bars heeft die vrouwen niet afzetten. Ook de vrouwvriendelijke boetiekachtige hotels als Quebecks en de gerenoveerde Queens worden geprezen. ‘Leeds is een mini-Londen. De Corn Exchange met Harvey Nicholson is geweldig. En de Victoria Quarter (de Knightbridge of the North) en de Londonesque boetiekjes maken Leeds de place to be’, aldus het onderzoek. (8-9-2006)

1. Leeds

2. Colchester

3. Poole

4. Birmingham

5. Kingston

6. Edinburgh

7. Liverpool

8. Cambridge

9. Manchester

10. Hebden Bridge

11. Southend

12. Brighton

13. Oxford

14. Reading

15. Richmond

16. Swansea

17. Bath

18. Telford

19. Milton Keynes

20. Eastbourne

BRITSE KINDEREN LUIWAMMESEN

Britse kinderen zijn luiwammesen. Gemiddeld besteden ze wekelijks 9,4 uur aan computerspelletjes en televisie kijken en slechts één uur aan sport en andere activiteiten.

Dit blijkt uit een onderzoek van Tesco onder 3500 kinderen in tien verschillende landen, waaronder Groot-Brittannië. Australië en de VS.

Gerangschikt naar de conditie van het lichaam staan de Britse kinderen zevende op de ranglijst. De kinderen in Zuid-Afrika zijn het ongezondst van allemaal. De kinderen in Australië het fitst. Twee en drie staan de Chinese en Duitse kinderen.

Britse kinderen zitten tussen hun zevende en zestiende jaar in totaal 4339 uur voor de televisie, bijna een half jaar van die periode. Ze zeggen van sport te houden – vooral zwemmen, voetbal en fietsen – maar doen er eigenlijk weinig aan. Onlangs waarschuwde het ministerie van Volksgezondheid dat 12 miljoen Britten onder wie 1 miljoen kinderen in 2010 een probleem zullen hebben met overgewicht. (6-9-2006)

ZIEKENHUIZEN ONTWERPEN EIGEN BOERKA'S

Twee ziekenhuizen in het Noord-Engelse graafschap Lancashire hebben een speciaal gewaad ontworpen voor vrouwelijke moslimpatiënten. Hierdoor kunnen vrouwen geheel gesluierd een arts bezoeken. De turquoise boerka’s bedekken het grootste deel van het hoofd en het gehele lichaam, inclusief de armen. Er is alleen een spleetje voor de ogen. Niettemin bieden zij chirurgen de mogelijkheid om bijna alle operaties uit te voeren.
De ziekenhuizen willen op die wijze voorkomen dat islamitische vrouwen vanwege drempelvrees niet naar een arts durven te gaan. Vrouwen kunnen hierdoor medische onderzoeken ondergaan zonder dat het in strijd is met hun geloofsbeleving. De ziekenhuizen spreken van ‘een gat in de markt’. Britse kranten en Conservatieve parlementsleden hebben de maatregelen als een uitwas van ‘politieke correctheid’ bekritiseerd. (5-9-2006)

LONDEN ROMANTISCHER DAN PARIJS

Is Londen ronmantischer dan Parijs? Nu wel, vindt de Franse romanticus en bestsellerauteur Marc Levy. Hij vestigt zich voor het schrijven van zijn suikerzoete romans in de Britse hoofdstad. Tot ontsteltenis van zijn landgenoten prijst hij Londens ‘zoetheid’. Zijn laatste boek Mes Amis Mes Amour speelt zich zelfs af in Londen.

In een interview met The Times zegt hij de ‘energie’, creativiteit en gekheid’ van de Britse hoofdstad inspirerender te vinden dan Parijs. ‘Wat Parijs was in de jaren zestig en New York in de jaren tachtig is Londen nu’, aldus Levy. (2-9-2006)

Augustus 2006

31 augustus 2006

BRITS/AMERIKAANS CONSORTIUM WINT MANAGEMENTCONTRACT

Het Brits/Amerikaanse consortium CLM is het managementcontract gegund voor de bouw van de Olympische faciliteiten voor de Spelen van 2012. Dit bedrijf moet ervoor zorgen dat alle faciliteiten op tijd worden opgeleverd. CLM kan alleen winst maken als alle faciliteiten een jaar voor het begin van de Spelen gereed zijn, zodat ze uitvoerig kunnen worden getest.

De in CLM verenigde bedrijven hebben ervaring met de managementorganisatie van vijf eerdere Spelen en met de bouw van de nieuwe terminal 5 op Heathrow.

CLM krijgt een even moeilijke als verantwoordelijke taak. De problemen met de oplevering van het nieuwe Wembley dat waarschijnlijk pas in juni 2007 opengaat (twee jaar over tijd) hebben twijfel gezaaid of Londen de enorme taak van de Spelen wel aankan. Maar Jack Lemley, de baas van de Olympic Delivery Authority, zegt dat een herhaling van dit fiasco uitgesloten is. Bouwbedrijven en engineers die hun taken niet nakomen, zullen worden ontslagen. CLM versloeg Bechtel, G3 en Legacy bij de aanbesteding van het managementcontract.

SCHOOLUNIFORM HOGE KOSTENPOST

Het schooluniform is voor veel Britse ouders van schoolgaande kinderen een onoverkomelijke kostenpost. Vaak kunnen deze uniformen alleen worden gekocht bij dure zaken.

Volgens een onderzoek zijn de schoolkosten van ouders in de afgelopen vier jaar met 200 pond opgelopen tot 1300 pond per kind.

De regering heeft scholen gezegd dat de verplichte uniformen ‘voor iedereen betaalbaar’ moeten zijn. Ze zouden ook minimaal aangeboden moeten worden via meer dan één winkel.

Schooluniformen zijn op negen van de tien Britse scholen verplicht. De jaarlijkse omzet op dit deel van de kledingmarkt wordt geschat op 450 miljoen pond. (31-8-2006)

MANCHESTER UNITED PAKT KOP

Manchester United heeft de koppositie gepakt in de premiership. De Mancunians hebben na drie speelrondes als enige ploeg nog geen puntenverlies geleden.

Zaterdag won Manchester United de uitwedstrijd bij promovendus Watford met 2-1 dankzij een goal van Ryan Giggs na rust. Eerder deze week werd Charlton Athletic in Londen met 3-0 verslagen.

Manchester United had tegen Watford al na twaalf minuten een voorsprong genomen toen Michael Silvestre een voorzet van landgenoot Louis Saha bekroonde. Maar Damien Francis maakte nog voor de rust gelijk. Uiteindelijk wist Giggs in zijn 600-ste duel voor Manchester United toch nog de volle winst te pakken. Portsmouth staat verrassend tweede op de ranglijst. Kanu is de grote held. Hij maakte opnieuw twee goals in de uitwedstrijd tegen Middlesbrough dat eerder deze week nog titelfavoriet Chelsea versloeg. Pompey won uiteindelijk met 4-0.

Chelsea herstelde zich van de doordeweekse nederlaag tegen Middlesbrough met een 2-0 overwinning tegen Blackburn Rovers. Debutant André Ooijer was de schlemiel van de dag bij Blackburn. Hij gaf eerst een strafschop weg die door Frank Lampard werd benut en werd later door Didier Drogba in de luren gelegd. Ook een andere Nederlander maakte zijn premiershipdebuut. Dirk Kuijt maakte zijn debuut in de door Liverpool met 2-1 gewonnen wedstrijd tegen West Ham United. Aston Villa is vooralsnog derde na een 2-0 overwinning tegen Newcastle. Arsenal dat nog maar twee duels heeft gespeeld, bungelt bijna onderaan de ranglijst met nog maar één punt (27-8-2006)

INTERVIEW

Het wordt ‘de vader van alle bouwschandalen genoemd’, zes jaar over tijd en vier keer duurder dan verwacht. Thermea Bath Spa is beruchter dan Wembley of de Millennium Dome. Voormalig directeur en oprichter van Thermea 2000 Henk Verschuur maakte het als exploitant van dichtbij mee. Zijn onthullende verhaal over zakendoen met de Britten.

‘ZELFSPOT HEEFT MIJ GERED’

‘Wat die Engelsen wel kunnen? Een goed verhaal vertellen. Communiceren…Daarin zijn ze geweldig.’ Negen jaar lang ging Henk Verschuur elke maandag weg uit Bath met het idee dat het goed zat en dat er naar hem was geluisterd. Maar als hij vrijdag in de Engelse plaats terugkeerde, was er vrijwel altijd niets van alle beloften terecht gekomen.

Verschuur (62) weet wat hem negen jaar lang overeind heeft gehouden. ‘Waarom ik de handdoek niet in de ring heb gegooid? Mogelijk de Engelse humor. Wat er ook mis ging, ze konden er steeds om lachen. Er was altijd zelfspot. En ik moest eigenlijk maar mee lachen.’

Begin deze maand ging eindelijk dan toch het prestigieuze Thermae Bath Spa open, die van de fameuze Engelse stad weer een kuuroord heeft gemaakt. Het is negen jaar nadat Verschuur werd gevraagd voor de exploitatie, zes jaar na de eigenlijke opleveringsdatum en drie jaar nadat tenor Luciano Pavarotti als officiële openingsplechtigheid zijn teen in het bad stak om het water te voelen. Dit keer was er maar geen nieuwe openingsplechtigheid. ‘Ik heb zelf het lint doorgeknipt.’

Paverotti had in 2003 zijn teen nog niet in het water gestoken of de verf bladderde van de muren af en de tegelvloer bleek te lekken. ‘Dit bad gaat niet open, zo besloot ik. Eerst maar eens drie maanden repareren. Maar in dit land worden dat al gauw drie jaar.’

Tijdens het interview schiet Verschuur telkens weer in de lach en schudt hij met zijn hoofd. Hoe heeft hij dit mee kunnen maken? En hoe heeft hij het overleefd?

‘Ze kunnen hier niet eens een wand schilderen. Als je als Nederlander een vakman een opdracht geeft om een wand te schilderen en een prijs afspreekt, dan denk je dat het project ook zo goed mogelijk wordt uitgevoerd. In dit land dus niet. Als je geen dertig pagina’s tellend contract opstelt en vijf juristen erop zet, smeren ze de verkeerde verf er op. De panden zijn hier van kalksteen, dus vochtig. Maar je moet niet denken dat een schilder dan ook verf koopt die voor vochtige wanden is bestemd…’

Uiteindelijk had Verschuur geen boodschap meer aan zijn Engelse opdrachtgevers. ‘Ik heb gewoon schilders en tegelzetters uit Nederland gehaald.’ Vorige week nog bleken de drinkfonteintjes in de Spa te ontbreken. ‘Ik belde een bedrijf in Engeland dat ik zestig drinkfonteintjes wilde en dat ik ze morgen moest hebben. Maar dat kon hier natuurlijk niet. Uiteindelijk heb ik de Technische Unie in Nederland gebeld. Die konden ze wel de volgende dag leveren. Onmiddellijk ben ik in de auto gestapt, naar Nederland gereden om ze daar zelf op te halen.’

Verschuur noemt zichzelf een Surinaamse Amsterdammer die in België woont en in Engeland werkt. Hij kwam in 1953 vanuit Paramaribo in Nederland om een opleiding als fysiotherapeut te volgen. Later vestigde hij zich als praktiserend fysiotherapeut in Limburg. Hier ontwikkelde hij het idee voor een kuuroord in Nederland op een moment dat ‘preventieve gezondheidszorg’ nog alleen iets voor de hogere stand was. In 1989 werd Thermae 2000 in Valkenburg geopend. En kreeg Nederland een eigen Spa-cultuur – een verzamelnaam voor minerale bubbelbaden, sauna’s, massages en andere wellness-activiteiten ‘Iedereen verklaarde ons toen al voor gek. Nederlanders en kuren, dat ging niet samen.’

Op hetzelfde moment werd in de oude Engelse stad Bath in Engeland al gesproken over een nieuw kuuroord. Bath – samen met York de meest toeristische plaats van Engeland – had een kuurtraditie die terugging naar de Kelten. De Romeinen ontdekten hier de geneeskrachtige werking van water dat hier met een temperatuur van 45 graden Celsius spontaan uit de grond kwam. In de achttiende eeuw – toen de Georgian koningen over Engeland regeerde – werd Bath een populair kuuroord.

Maar in 1978 had Bath zijn bad moeten sluiten na een legionalla-besmetting. Er restte alleen nog een historisch Romeins bad dat slechts als toeristische attractie kon worden bekeken. Maar met het nieuwe millennium zou Bath ook weer een kuuroord moeten worden. De dagtoeristen die massaal de stad bezoeken, zouden daardoor als verblijfstoeristen vastgehouden kunnen worden.

‘De initiatiefgroep van de gemeente Bath keek met interesse naar wat in Valkenburg was gebeurd. En in 1997 werd ik benaderd om de zaak operationeel op te zetten. Het leek mij een uitdading’, zegt Verschuur.

Er lag al een plan van de gemeente klaar. Vier oude monumentale panden in de binnenstad tegenover het historische Romeinse bad waren gereserveerd voor de Spa. Nicholas Grimshaw, de beroemde Britse architect (ondermeer bekend van het Eden Project in Cornwall) had al een tekening gemaakt van een futuristisch ogend glazen gebouw tussen de Georgian huizen.

‘Compleet ondeugdelijk, uiteraard. Het was of ze iemand een vliegtuig hadden laten tekenen die nog nooit een vliegtuig had gezien. Maar van mijn kritiek wilde niemand daar iets weten, merkte ik al gauw. Men wilde een beroemde architect, geen architect die een Spa kon bouwen of die er ooit in een was geweest. Ik heb Grimshaw gevraagd naar Bath te komen om ter plekke de zaak te bekijken. Maar dat wilde die man niet. Uiteindelijk heb ik heb maar opgezocht in Londen.’

Nadat in 1999 uiteindelijk een deugdelijk ontwerp was gemaakt, moest een aannemer worden gevonden. Bij de aanbestedingsprocedure kwam het Britse bouwbedrijf Mowlem als beste uit de bus. Het werd een ramp. ‘Wat heb ik er allemaal van geleerd? Ten eerste dat gemeenten geen projecten moeten entameren en zeker geen historische steden als Edinburgh, York of Bath, waar snobisme hoogtij viert en continu politiek wordt gekonkeld. En ten tweede dat Engelsen absoluut niet efficient kunnen werken. Iemand in Nederland begint om negen uur en werkt tot vijf uur. Hier wordt alleen maar gepraat en helemaal niks gedaan. En in de derde plaats dat het woord kwaliteit in Engeland niet bestaat. Tenminste niet in de bouw. Voor finesse moet je in Frankrijk of Italië zijn. Daar kunnen ze een project afwerken. Verderop is een prachtig vijfsterrenhotel. Het ziet er van buiten prachtig af. Maar als je binnenkomt, is er van alles mis.’

De gemeente – de opdrachtgever die alleen aan zijn lange monumentenlijst dacht - en de aannemer die slechts geld wilde verdienen, lagen vanaf het begin met elkaar overhoop. De ene juridische procedure volgde op de andere. En elke keer lag het werk weer stil.

Daarnaast waren er de vondsten. ‘Als je hier gaat graven dat vind je al gauw een dode Romein. Dus dan wordt het werk stilgelegd en krijgen de archeologen maanden de tijd. Er kan weer niets gedaan worden. In Nederland hebben we monumenten. Maar hier heb je heiligdommen.’

Verschuur vloog trouw elke weekeinde naar Bath om de voortgang te bekijken. ‘We overlegden en iedereen zegde toe dat er nu toch definitief iets gedaan zou worden. Een week later kwam ik terug en was er weer niets gedaan.’

In 2001 stapte Verschuur op als directeur van Thermea 2000, richtte zijn eigen exploitatiemaatschappij op en concentreerde zich volledig op het Engelse project. In 2003 leek Thermea Bath Spa eindelijk klaar te zijn. Maar al snel bleek dat het opgeleverde bad lekte. Het Spa-project werd door Britse dagbladen uitgeroepen tot de ‘vader van alle bouwschandalen’, erger dan Wembley, de Millennium Dome en het Schotse parlement die allemaal ook over tijd en over budget waren gebouwd. Verschuur kan het begrijpen: ‘De oorspronkelijke begroting was 13,5 miljoen pond. We zitten nu ergens ver in de veertig miljoen. En dan zal nog wel oplopen’, schat Verschuur.

Uiteindelijk werd het bouwbedrijf Mowlem buiten de deur gezet. Vanaf 2003 kon Verschuur zijn gang gaan. Stapje voor stapje is het bad uiteindelijk klaar gekomen: een prachtig project van drie kuurbaden in naast elkaar liggende oude Georgian panden. Kroonjuweel is het dakbad waar mensen vanuit het water over de historische stad en de heuvels van Somerset uitkijken. Verschuur vindt zelf de stoomruimte het mooist – met drie glazen koepels, elk met een eigen geur en kleur.

Maar helemaal af is het nog niet. En helemaal tevreden is Verschuur evenmin. Hij had graag het restaurant voor de toegangshekjes willen hebben. En er is geen hotel. De kledinghaakjes hangen er nog lang niet allemaal. De douche is de stoomruimte moet koud zijn. Maar ook dat is niet gelukt. ‘Hoe koel je water van 45 graden Celsius?’ Verschuur zegt niet ontspannen in zijn eigen bad te kunnen gaan liggen. ‘Dan zie ik allemaal wat er nog niet deugt. Maar we zijn open en de mensen stromen toe, ook dankzij alle publiciteit.’

Verschuur erkent in de afgelopen negen jaar verschillende keren gedacht te hebben eruit te stappen. ‘Maar ik kon niet meer terug. Ik kon het ook de aandeelhouders in mijn explotatiemaatschappij niet aandoen. Zij hebben ook jarenlang op de pijnbank gelegen. Ik heb mij vaak een Jehova-getuige gevoeld. Telkens moest ik mijn voet weer tussen de deur zetten. Misschien heeft mijn volhardendheid mij gered.’

Zijn bouwproblemen. Verschuur heeft een pied-à-terre in Bath aan de Royal Crescent, het meest gefotografeerde gebouw in de historische stad. ‘Goede investering. Ik wilde er onlangs een powerdouche in laten zetten. Maar dat kon niet. Er lekt hier zoveel water weg dat er onvoldoende druk is. Ach…ik had het moeten weten.’

Interview uit de Volkskrant van 25 augustus 2006

BLAIR WIL ALLEEN REGEREN OVER FITTE BURGERS

Premier Blair is vandaag teruggekeerd van vakantie en heeft al een eerste historische besluit genomen: de benoeming van een staatssecretaris voor Fitness.
De premier – mogelijk klein buikje na wekenlang op een zonnebed te hebben gelegen in Barbados – wil zich blijven onderscheiden van zijn volk dat zich langzamerhand bezig is dood te eten.
Volgens een vrijdag gepresenteerd onderzoek zullen in 2010 in dit land twaalf miljoen volwassenen en een miljoen kinderen een probleem met overgewicht hebben. De regering is hierover erg ongerust, omdat bij de vorige verkiezingen juist was beloofd om de zwaarlijvigheid te vuur en te zwaar te bestrijden. Alles was Jamie Oliver adviseerde, zou inmiddellijk worden uitgevoerd. Blair mag achter Bush aanlopen, maar dat betekent nog niet dat de Britten dan maar ook net zo dik moeten worden als de Amerikanen.
Daarom is een speciale staatssecretaris voor Fitness benoemd. Tegelijkertijd hebben huisartsen te horen gekregen dat zij patienten die te dik zijn een dieet en een trainingsprogramma moeten voorschrijven. Maar mogelijk zullen ook voedselproducenten en supermarkten nieuwe regels opgelegd krijgen zoals extra waarschuwingen op calorierijke en ongezonde snacks en andere waar. De sick nation van fish & chips zal door de premier worden omgetoverd in een fairytale nation van fruit & vegs. (25-8-2006)

Bewoners van de mijn- en staalstadjes Easingtton en Corby lopen het grootste risicio op overgewicht. Het risico op overgewicht in Easington bij Newcastle op overgewicht is 22 procent hoger dan gemiddeld en in Corby bij Leicester 21 procent hoger dan gemiddeld. De laagste risico’s zijn in de welvarende Londense wijken de City en Kenington & Chelsea.

Toptien:

Easington

Corby

Knowsley

Sedgefield

Sandwell

South Tyneside

Bolsover

Barnsley

Sunderland

Wansbeck

Uit de Volkskrant van 23 augustus (25000 editie)

BLAIR ANTWOORDT NIET

Het echte nieuws is te vinden op straat, in de wandelgangen van het parlement en vooral in de pub, waar de Britten zichzelf en hun land minder serieus nemen en graag bakkeleien met that nosy-parker from Holland.

Word je met een ander gevoel wakker in een land dat nog altijd pretendeert over de wereldzeeën te regeren? Nee, zij het dat het bier slapper is en daardoor de kater na een pubbezoek minder erg.
Maar het nieuws lijkt iedere ochtend zoveel opwindender te zijn dan in Nederland. De politici zijn uitgesprokener, de celebrity’s beroemder, de gebeurtenissen dramatischer en het debat heftiger.
De Britten hebben het buitenland niet nodig. De voorpagina’s van Britse kranten die ik ’s morgens op de stoep vind, zijn op een hoge uitzondering na gevuld met binnenlandse onderwerpen. Nederlandse kabinetscrises, Indonesische vulkaanuitbarstingen en Tsjetjeense onlusten kunnen zelfs in de serieuze pers niet concurreren met binnenlandse trivialiteiten als de koopwoede van de Engelse voetbalvrouwen en het feit dat Sadie Frost blij is dat Kate Moss niet wordt vervolgd voor cocaïnegebruik. Bekende Britten lijken zoveel meer voor te stellen dan BN’ers.
Voordat ik doorblader naar het echte nieuws, kijk ik op de website van de BBC. Ik zou niet willen dat een buitenlandredacteur mij belt met de opmerking ‘Elizabeth is dood’ en ik van niks weet.
Het enige opmerkelijke bericht zit in mijn e-mailpot: een persbericht van Cardiff University dat uit een onderzoek is gebleken dat deze vrijdag – 23 juni – de gelukkigste dag van het jaar is: het is lang licht, iedereen verheugt zich op het weekeinde, de vakanties zijn in aantocht en de zomer is nu echt begonnen. Ik maak er meteen een berichtje van op mijn weblog – je kunt er in de krant van de 24ste niet meer mee aankomen. Het idee dat vandaag de gelukkigste dag van het jaar moet zijn, stemt mij meteen depressief.
Toen ik als correspondent begon, bladerde ik zeven kranten door, knipte alles uit en vormde in twee weken een stapel knipsels die voldoende kopij voor vijf jaar zou genereren. Twee maanden later gooide ik de vergeelde knipsels weg en beperkte mij tot twee kranten. Het echte nieuws is beter te vinden in de wandelgangen van het parlement, op straat en in de pubs, waar de mensen zichzelf en hun land minder serieus nemen dan de media en graag met that nosy-parker from Holland redetwisten.
Het correspondentschap begint met een lege agenda, een blanco adressenboek en veel vrije tijd, waardoor ik dacht in een jaar mijn golfhandicap te kunnen halveren. Inmiddels is het netwerk zo groot dat een hoofdredacteur zich aan kapitaalvernietiging zou schuldig maken door mij terug te halen naar Nederland en is de agenda zo vol dat driekwart van alle borrels moet worden afgezegd om niet in de Betty Ford-kliniek te eindigen.
Elke dag begint met de kruistocht tegen de Britse bureaucratie. Waarom ontbreekt de contrasignering op de accreditatie voor de Labour-conferentie eind september? Als je te laat bent, kost het tweehonderd pond. En waarom heb ik nog niets van Arsenal gehoord over de benefietwedstrijd van Bergkamp?
Vandaag zijn er vijf persconferenties in Londen die ik graag zou willen bezoeken. Maar ik kan er maar één doen, omdat ze bijna allemaal om elf uur beginnen. Ik wil een reportage maken over de Speaker’s Corner op Hyde Park die teloor lijkt te gaan en heb een interviewafspraak met ex-hardloper, Tory-toff en bobo Lord Seb Coe die de Olympische Spelen in Londen gaat organiseren.
Als correspondent lijkt ineens alles interessant. Ik zal niet over de baan klagen. Je mag in een ander land vijf jaar boven je stand leven. Je hoeft daarvoor niet eens zoals een zakenbankier elke ochtend om half zes op te staan, maar kunt tot half negen in bed blijven liggen. Je wordt uitgenodigd voor de garden party op Buckingham Palace en de preview van de nieuwe Velasquez-tentoonstelling in de National Gallery, waarvoor het publiek uren in de rij moet staan. Met een accreditatie kun je vooraan zitten op Old Trafford, Wimbledon en de royal enclosure van Royal Ascot. En je mag zelfs af en toe de premier een vraag stellen.
De persconferenties van Tony Blair kennen een vaste hiërarchie van vragenstellers: BBC, ITV, Channel 4, Sky, The Sun, The Times tot uiteindelijk Robin Oakley van CNN.
De rest of the presspack mag daarna om de microfoon vechten. Blairs vinger gaat wijzend rond. Ik ben ik er twee keer in geslaagd een vraag te stellen. Antwoord krijg je niet. Blair is de grootmeester van het ontwijkende antwoord. En je kunt er niet op door gaan: Prime minister, that was not an answer to my question. De microfoon is al weer verplaatst naar een Poolse journalist die iets wil weten over een diplomatiek incident in Warschau.
Nieuws levert Blairs persconferentie nooit op. Het gaat er ook niet om wat hij zegt, maar hoe hij zegt. Het draait om presentatie en spin.
Van de schijnwereld van Garden Party’s, Brit Awards, Downing Street en Seb Coe waar iedereen zich belangrijk vindt, ga ik naar huis. Om vier uur ’s middags heb ik nog niets voor de krant van de volgende dag. Mijn vingers jeuken. Een krant zonder stukje van mij is mijn krant niet. Gelukkig staat de reportage over Nottingham er morgen in. Maar ik wil ook nog iets schrijven voor de nieuwspagina.
Er ligt nog een onderzoek dat de verkeersopstoppingen in de stad nu erger zijn dan voor de invoering van de omstreden congestieheffing – een toltarief waar ook in Nederland naar wordt gekeken. Het onderzoek lijkt goed onderbouwd met cijfers van gemiddelde snelheid op vele punten in de stad. Maar de bron is verdacht: de autolobby. Ik bel de dienstdoende voorlichter van Transport for London voor een reactie. Hij laat mij vijf minuten aan de lijn hangen. ‘Helaas. Mijnheer O’Hara moet u antwoord geven, maar die is al naar huis. Belt u maandag maar terug.’ ‘Dat kan niet’, roep ik boos. ‘Het gaat om een stukje voor de krant van morgen. Ik moet vandaag antwoord hebben.’
Hij laat mij weer vijf minuten hangen. ‘Sorry. Maar u kunt beter een e-mail sturen met de vragen.’ Uiteindelijk zoek ik mijn toevlucht tot chantage. ‘Als u niet reageert staat in een Nederlandse kwaliteitskrant de kop Congestieheffing mislukt.’ Na tien minuten heen en weer praten, zegt hij mij weer even geduld te hebben. Daarna klinkt het aan de andere kant van de lijn: ‘John O’Hara.’
Ik kan het nieuwsstukje genuanceerd opschrijven. Mijn vrouw komt thuis uit het echte Engeland. Ze heeft een baan als gids op Hever Castle (kasteel van Hendrik VIII’s tweede echtgenote Anne Boleyn) waar ze rondleidingen geeft aan Britse schoolkinderen, wier ouders nooit snappen dat een buitenlander met de onuitspreekbare naam Zuurbier hen over de Tudor-periode vertelt. ‘Hoe was het?’, vraag ik. ‘Ik had vandaag een groep kinderen uit Belgravia. Toen ik vertelde dat de broer van Hendrik VIII Arthur heette, zei een 8-jarige wijsneus: ik heet ook Arthur. Ik vroeg hem of hij ook de prins van Wales was. Nee, zei hij, maar zijn familie is wel gerelateerd aan de Duke of Wellington.’
’s Avonds kijk ik met timmerlieden, huisschilders, een boekhouder en een leraar in het clubhuis van de cricketclub naar een WK-voetbalwedstrijd. ‘Heet iemand van jullie Arthur? Geloven jullie dat Londen in 2012 klaar is voor de Spelen? En wanneer treedt Blair af? In krijg antwoorden waar geen krant tegenop kan. Ik voel mij een beetje wijzer en geniet van de gelukkigste dag van het jaar.

CRICKETCONTROVERSE IS NIEUWE ETNISCHE TIJDBOM

Een cricketwedstrijd dreigt een nieuwe etnische tijdbom te worden in een land dat al geteisterd wordt door de dreiging van terreur van extremisten.
Afgelopen zondag moest de testmatch tussen de cricketteams van Engeland en Pakistan gestopt worden nadat een scheidsrechter een straf had uitgedeeld aan het Pakistaanse team en de Pakistani weigerden verder te spelen.
De Pakistani beschuldigden later de Australische umpire Darrell Hair Aziatische teams te benadelen. De voormalige aanvoerder van Pakistan Rashid Latif beschreef in een krantencolumn Hairs gedrag als ‘pathetisch’. De autoritaire maar zeer ervaren Hair raakte al eerder in opspraak omdat hij de cricketteams van India en Sri Lanka zou hebben benadeeld. Afgelopen winter hadden de Pakistani ook al een keer problemen gehad met Hair. Daarom hadden ze vooraf ook protest aangetekend tegen het feit dat de International Cricket Council (ICC) juist hem had aangewezen als umpire voor de beladen testserie tegen de Engelsen.
Hair gaf zondag Pakistan een straf van vijf runs, omdat er met de bal zou zijn geknoeid. De Pakistani zouden in zijn ogen de naden van de bal bewust hebben beschadigd, zodat zij als bowlende partij de bal een vreemd effect konden meegeven. Hierdoor kon de Engelse slagpartij de bal moeilijker raken en minder runs maken. Niet alleen kregen de Engelsen vijf runs extra, ook mochten zij een nieuwe bal kiezen.
De Pakistani waren woedend over de scheidsrechterlijke beslissing. Na de thee weigerden ze verder te spelen. Op een moment dat ze toch weer bereid leken de wedstrijd te hervatten, besloten de scheidsrechters de match te stoppen. Uiteindelijk werd Engeland tot winnaar uitgeroepen. Het was voor het eerst in 129 jaar dat een testmatch wegens ruzie niet kon worden uitgespeeld.
De zaak is in Engeland hoog opgenomen, omdat cricket juist bekend staat vanwege het grote respect voor fair play. ‘Not cricket’, luidde een de kop boven een commentaar in The Times over de rel. ‘De sport werd gisteren een farce. Is niets meer heilig wanneer zelfs een cricketwedstrijd eindigt in anarchie.’
In Pakistan, waar miljoenen mensen de wedstrijd in de nacht op de televisie volgden, is er grote woede over de beslissingen van Hair. De umpire werd in de Pakistaanse media beschreven als een 'mini-Hitler". Dinsdag werden op straat zelfs poppen in brand gestoken van Hair die door Pakistaanse media tot de 'meest gehate man in het land' is uitgeroepen. Andere Aziatische landen als Bangladesh hebben zich solidair verklaard met Pakistan.
De cricketcontroverse komt op een moment dat een aantal Britten met een Pakistaanse achtergrond zijn aangeklaagd wegens een samenzwering om een aantal vliegtuigen op te blazen. (22-08-2006)

GOED BEGIN CHELSEA EN MANCHESTER UNITED

Titelhouder Chelsea en Manchester United - de nummer twee van het vorig seizoen - zijn de Engelse competitie goed begonnen. Chelsea versloeg op Stamford Bridge het bezoekende Manchester City met 3-0. Manchester United won met 5-1 van Fulham. Arsenal en Liverpool morsten op de eerste competitiedag meteen punten. Beide teams kwamen niet verder dan een gelijkspel.

Aanvoerder John Terry opende de score voor Chelsea na een vrije trap van Arjen Robben. Frank Lampard scoorde een tweede goal en Didier Drogba maakte 3-0. Manchester City groef zijn eigen graf door hard spel. Bernardo Conradi werd daardoor uit het veld gestuurd. Bij Manchester United speelden de WK-kemphanen Wayne Rooney en Cristiano Ronaldo samen. En van problemen was niets te merken. Rooney en Louis Saha - de Fransman die Van Nistelrooij vorig seizoen overbodig maakte - scoorde ieder twee goals. Arsenal redde vlak voor tijd een punt in de thuiswedstrijd tegen Aston Villa. Gilberto maakte gelijk. Van Persie viel pas in de 65-ste minuut in. Liverpool, nog zonder Dirk Kuijt, speelde even moeizaam gelijk tegen promovendus Sheffield United. Bij Portsmouth speelde de nieuwe aankoop Kanu een grote rol. De speler die overkwam van West Brom scoorde twee keer bij zijn debuut. Portsmouth won met 3-0 van Blackburn Rovers (20-8-2006)

UIT ETEN OVERTREFT THUIS ETEN

Britten geven nu meer geld uit aan uit eten dan aan thuis eten. Tussen 1992 en 2004 namen de uitgaven voor buiten de deur eten en drinken met 102 procent toe tot 87,5 miljard pond. De boodschappenrekening voor eten en drinken thuis steeg met 53,4 procent tot 85,5 miljard.

Uit onlangs gehouden onderzoeken blijkt dat mensen meer tussendoortjes consumeren, waaronder veel junk food. Hierdoor is het probleem van zwaarlijvigheid groter geworden. (19-8-2006)

Zaterdag gaat de Premiership van start. Er zijn andere sterren, andere managers en andere eigenaren. Maar een andere uitslag wordt niet verwacht. Chelsea is opnieuw de grote favoriet voor de titel. Dirk Kuijt (Liverpool), Khalid Boularouz (Chelsea) en Denny Landzaat (Wigan Athletic) zijn de meest opvallende nieuwe Nederlanders in de Premiership.

TEGEN MILJARDEN ABRAMOVITSJ IS GEEN KRUID GEWASSEN

Er wordt veel gespeculeerd over de Premiership in het nieuwe seizoen, alleen niet over wie kampioen wordt. Zelfs Manchester United met zijn vergrote stadion en Arsenal met zijn nieuwe stadion worden ondanks grotere recettes niet in staat geacht een kans te hebben tegen een club die dankzij de Russische suikeroom Roman Abramovitsj over onuitputtelijke financiële reserves beschikt.

Chelsea – versterkt met de supersterren Michael Ballack en Andrei Sjevtjenko en ook nog ex-Feijenoorder Salomon Kalou – is de huizenhoge favoriet voor een derde achtereenvolgende Premiership-titel, iets wat maar enkele clubs in de historie van het Engelse voetbal (Huddersfield in de jaren twintig, Arsenal in de jaren dertig, Liverpool in de jaren tachtig en Manchester United rond de laatste eeuwwisseling) is gelukt.

Manager José Mourinho gaat er voetstoots vanuit dat die titel ook weer zal worden behaald en zelfs met een grotere marge dan vorig jaar. Zijn echte doel is dit seizoen de Champions League-beker, een prijs die hij met FC Porto won maar met Chelsea twee keer is misgelopen. In een knock-out competitie geeft het meeste geld niet de doorslag, maar vooral de vorm van de dag.

Chelsea heeft daarom opnieuw veel gekocht zodat er altijd een topper beschikbaar is die de vorm van de dag heeft. Uiteindelijk zijn ook een fiks aantal spelers verkocht die in het derde team dreigde te belanden en voor onrust in de selectie zouden kunnen zorgen. Eidur Gudjohnsen ging naar Barcelona, Damien Duff naar Newcastle, Carlton Cole naar West Ham en Hernan Crespo naar Inter. Van twee spelers is het lot nog onzeker: William Gallas wil niet meer spelen voor Chelsea maar mag niet weg en Arsenal-verdediger Ashley Cole wil er heel graag spelen maar kan tot nu niet komen.

De activiteiten van Manchester United, Liverpool en Arsenal, de nummers twee, drie en vier van het vorige seizoen, op de transfermarkt steken schril af bij die van Chelsea. Zelfs de club die zich tot vorig jaar de rijkste van de wereld mocht noemen, lijkt de titelstrijd al te hebben opgegeven. De Amerikaanse eigenaar Malcolm Glazer van Manchester United is een investeerder en geen hobbyist zoals Abramovitsj en gooit zijn geld niet over de balk. De enige grote aankoop van de Mancunians was tot nu toe Tottenham-middenvelder Michael Carrick. Onduidelijk is naar wie hij zijn dieptepasses en voorzetten moet richten. Manchester United raakte zijn goalgetter Ruud van Nistelrooij kwijt en heeft voor hem geen echte plaatsvervanger aangetrokken. Het spitsenduo zal worden gevormd door de blessuregevoelige Louis Saha en de rode kaartgevoelige Wayne Rooney. Cristiano Ronaldo bleef wel. De tijdens het WK zo verguisde Portugese duikelaar heeft openlijk vrede gesloten met Rooney voor wie hij tijdens de kwartfinalewedstrijd om rood smeekte, maar zal tot de kerst moeten rekenen op helse fluitconcerten waar hij ook verschijnt.

Liverpool trok Craig Bellamy – de bad boy van het Engelse voetbal – en Dirk Kuijt aan. Bij Arsenal bleef Thierry Henry. Maar de club kan al helemaal niet tegen de financiële macht van Chelsea en de Spaanse clubs Barcelona en Real Madrid op. Patrick Viera keerde niet terug op het oude nest. Cedric Fabregas en Robin van Persie (vorig jaar nog veelvuldig bankzitter) zullen dit jaar naast Henry de hoofdrollen moeten vertolken. Arsenal rekent vooral op zijn jeugdopleiding. De 17-jarige Theo Walcott – zo verrassend geselecteerd voor het WK – en de eveneens 17-jarige van Heerenveen gehaalde Vincent van den Berg vormen bij de club de hoop voor de toekomst in plaats van Italiaanse WK-sterren. Nieuwe clubs die bij de suptop kunnen aansluiten zijn Tottenham Hotspur (Martin Jol raakte Carrick kwijt, maar behield Davids en het grote Engelse talent Aaron Lennon) en Aston Villa. De club uit Birmingham is deze week net als Manchester United een speeltje van een Amerikaanse miljardair geworden. Randy Lerner – ook eigenaar van American Footballclub Cleveland Browns - nam de club over, maar sommige fans vinden zijn bod van 100 miljoen euro te laag en overwegen en een tegenbod. Met het aantrekken van Martin O’Neill als nieuwe manager liet Villa er geen misverstand over bestaan dan de ambities groot zijn.

Hoewel de vroege uitschakeling van Nederland tijdens het WK de reputatie van het Nederlands voetbal niet bepaald goed heeft gedaan, verhuist opnieuw een aantal internationals naar Engeland. Naast Dirk Kuijt hebben Denny Landzaat (bij Wigan Athletic) en Khalid Boularouz bij Chelsea hier emplooi gevonden. André Ooijer is nog niet buiten beeld bij Blackburn Rovers.

Eén Nederlander heeft al voor het begin van het seizoen de show gestolen. Andy van der Meyde (26), die vorig seizoen vooral geblesseerd op de tribune zat bij Everton, heeft al twee keer de grootste krantenkoppen gescoord in de voorbereidingen, zij het dat het niets met activiteiten op het veld had te maken. Van der Meijde belandde eerst in een ziekenhuis nadat naar zijn zeggen ‘iemand iets in een alcoholhoudend drankje had gestopt’. Omdat hij 48 uur voor een wedstrijd nog in het uitgaansleven verkeerde, werd hij gestraft met een forse geldboete. Afgelopen weekeinde werd ingebroken in zijn huis. Behalve juwelen, een Ferrari en een Mini Cooper werd ook de hond van de voormalige Ajax-speler meegenomen. De dieven eisen een losgeld van vijfduizend pond. Voor iemand die niet bij Chelsea voetbalt, mogelijk al een heel bedrag (19-8-2006)

BONUSSEN IN TWEE JAAR MET EEN KWART GESTEGEN

De een ziet het als de grootste uitwas van het kapitalisme, de ander als een terechte beloning voor werkdagen van vijf uur 's morgens tot tien uur 's avonds. De bonussen die zijn uitgekeerd aan Britten bovenop hun salarissen, zijn dit jaar met 16 procent gestegen. In totaal kregen ze 19 miljard pond (28 miljard euro) als extraatje - meer als de hele begroting van het Britse ministerie van Verkeer.

Het leeuwendeel daarvan is gegaan naar bankiers in de City van Londen en Canary Wharf die zo’n tien miljard pond als bonus kregen, ongeveer 25 duizend pond gemiddeld per werknemer. Maar de verschillen waren enorm. Sommigen streken bonussen op van miljoenen, anderen slechts van enkele duizenden ponden, een groot deel krijgt helemaal niets.

De gulles gestes die banken doen om hun mensen vast te houden, hebben tot een nieuwe boom op de huizenmarkt geleid en tot hogere grondprijzen. Vorig jaar rezen de bonussen als met 1,5 miljard pond. In twee jaar tijd is er daardoor vier miljard extra beschikbaar gekomen voor luxe dingen als peperdure auto’s, juwelen en vooral vastgoed.

De oorzaak van de stijging van de bonussen met 25 procent in twee jaar is de hausse op de aandelenmarkt en de toename van het aantal fusie- en overnametransacties. De financiële sector gaat het daardoor voor de wind. Bonussen hebben een grote invloed op de prijzen van luxe woningen. Maar veel bankiers gebruikten ze ook voor grondaankopen in de Britse countryside.

Vakbonden hebben kritiek geuit op de bonuscultuur. Maar de banken hebben ze verdedigd. Als de bonussen hoog zijn, gaat het ook goed met de gehele Britse economie.(18-8-2006)

WORDEN BRITSE STUDENTEN TE SLIM?

Worden Britse studenten slimmer of worden de examens te makkelijk?

Voor het 24-ste achtereenvolgende jaar is het aantal middelbare scholieren dat is geslaagd met het hoogste resultaat – een zogenoemde A-grade – gestegen. Universiteiten zijn hierdoor in problemen geraakt. Zij kunnen zo vlak voor het begin van het academische jaar niet de beste studenten meer selecteren.

Liefst 96,6 procent van de 805 duizend Britse scholieren die vlak voor de zomer eindexamen deed, slaagde voor het middelbare schoolexamen. Dit is het hoogste percentage in de geschiedenis van het Britse onderwijs. En daarvan haalde 24,1 procent de hoogste graad, 1,3 procentpunt meer dan vorig jaar. Meisjes deden het in alle categorieën beter dan jongens, met uitzondering van moderne buitenlandse talen.

Staatssecretaris Jim Knight van Onderwijs zei de scholieren te willen feliciteren met de behaalde resultaten, maar erkende bezorgd te zijn over het feit dat universiteiten daardoor moeilijker kunnen selecteren. Topuniversiteiten zoals die van Oxford en Cambridge willen alleen de beste 2 of 3 procent van de geslaagde scholieren aannemen.

De regering overweegt nu boven het zogenoemde A-niveau een extra niveau te creëren: A*. Scholieren zouden hiervoor extra moeilijke testen moeten doen. Maar volgens onderwijskundigen zou dit leiden tot te veel stress onder scholieren. Sommige universiteiten hebben inmiddels besloten zelf toelatingsexamens te zullen houden om de meest briljante studenten te kunnen selecteren.

Critici vinden dat het hele Engelse waarderingssysteem overboord zou moeten en dat het A-levelsysteem zou moeten worden vervangen door een erkend diploma zoals het International Baccalaureate dat toegang geeft tot alle universiteiten in de wereld (17-8-2006)

TWEE GRATIS KRANTEN IN LONDEN

Londen krijgt in september twee nieuwe grote gratis kranten. De Daily Mail Associated groep kondigde woensdag aan een nieuwe gratis middagkrant te lanceren met een oplage van driehonderd- tot vierhonderdduizend stuks. De krant – London Life – zal de eigen betaalde stadskrant Evening Standard direct gaan beconcurreren. Een andere kleine gratis krant Standard Lite wordt uit de markt genomen.

De aankondiging komt nadat Rupert Murdochs News Corp. liet weten ook in september in Londen een gratis middagkrant op de markt te willen brengen. De krant met de naam The London Paper zou eveneens en oplage moeten krijgen van 400 duizend. News Corp. is uitgever van de betaalde kranten The Sun, The News of the World en The Times.

De omvang van de markt voor gratis kranten in Engeland is nog steeds beperkt. In de trein worden nog voornamelijk betaalde kranten gelezen. De Metro is wel populair in de Londense ondergrondse en kent nu een oplage van 1,1 miljoen stuks. Deze gratis krant is overigens eigendom van de Daily Mail en niet van het Zweedse concern dat de Metro op de Nederlandse markt heeft.

Ook in Engeland hebben de betaalde kranten meer en meer last van gratis informatie, zij het dat de oplagedalingen iets minder hard gaan dan op het Europese continent. Engelse kranten zijn relatief goedkoop. Daarnaast hebben ze getracht hun positie te versterken door zich meer te profileren, dikker te worden door dagelijks extra katernen zoals sport toe te voegen, op een ander kleiner formaat over te gaan en gratis producten als cd’s, dvd’s en boeken als extraatje aan de krant toe te voegen. Deze operaties zijn wel buitengewoon kostbaar gebleken en hebben veel uitgevers in de rode cijfers doen belanden (17-8-2006)

SHEEKEY IS MEEST TRENDY RESTAURANT

Waar moet je eten in Londen in de winter van 2006/2007? In hetzelfde restaurant als in de winter van 2005/2006.

Josef Sheeky moet zich omdraaien in zijn graf. Zijn in 1996 geopende Franse visrestaurant in St. Martin Court WC2 is volgens restaurantbijbel Hardens opnieuw de meest besproken eetgelegenheid van de stad. Sienna Miller en Victoria Beckham zijn er regelmatige gasten. Uit de nieuwe ranglijst blijkt dat Londenaren zich afkeren van nieuwigheden en de voorkeur geven aan tradtioneel goed Frans eten. Het modieuze en minimalistische Japanse restaurant Nobu is niet meer in de toptien terug te vinden. En ook de Oxo Tower kan deze winter gerust een keer overgeslagen worden.

In hun plaats staan nu La Poule Au Pot – al opgericht in 1962 – en Andrew Edmunds restaurant in Soho in de toptien. The Ivy zakte van plek 3 naar plek 7. Alan Yau’s Hakkasan is nog het enig overgebleven oriëntaalse restaurant in de toptien. De lijst is opgesteld door achtduizend Londenaren die regelmatig in de beste restaurants dineren.(16-8-2006)

Toptien:

1.	J. Sheeky	WC2
2.	Hakkasan	W1
3.	Gordon Ramsey	SW3
4.	Chez Bruce	SW17
5.	The Wolseley	W1
6.	Bleeding Heart	EC1
7.	The Ivy	WC2
8.	Gordon Ramsey in the Claridges	W1
9.	La Poule au Pot	SW1
10.	Andrew Edmunds	W1

Uit eten in Londen kost nu gemiddeld 37,62 pond sterling per persoon. Dat geldt voor een maaltijd van drie gangen, inclusief een halve fles wijn en een kop koffie toe.

'HET IS NET EEN MULTICULTURELE CAMPING'

DERDE BRITSE JONGEREN HEEFT SEKS VOOR `16-DE JAAR

Bijna eenderde van de Britse jongeren heeft al seks voor de toegestane leeftijd van 16 jaar. Dat blijkt uit een enquete van de BBC waaraan 30 duizend jongeren tussen de 16 en 24 jaar hebben meegewerkt. Volgens de enquete heeft 43 procent van de jongeren seks gehad met minimaal vijf verschillende partners en 20 procent zelfs met tien verschillende. Van de meisjes verliest 30 procent hun maagdelijkheid voor de 16-de jaar.

Meer dan de helft – 57 procent – zegt wel eens een one-night-stand te hebben gehad. En 38 procent zegt voor de eerste keer seks te hebben gehad zonder condoom. Alcohol speelt ook een grote rol bij de seksuele wellust: 40 procent zegt te hebben gedronken voor een vrijpartij.

Vroegtijdige seks en tienerzwangerschappen zijn een groot probleem in de Britse samenleving. De regering van Tony Blair probeert dat op te lossen door meer seksuele voorlichting, betere beschikbaarheid van voorbehoedsmiddelen en een oproep tot seksuele onthouding.

Jongens tussen de 16 en 24 jaar zijn eerder geneigd zich homoseksueel te noemen dan meisjes, 6 procent tegen 2 procent. Maar slechts 4 procent van de jongens erkent met iemand van hetzelfde geslacht seksueel te hebben geëxperimenteerd tegen 11 procent van de meisjes (14-8-2006)

13 augustus 2006

HUIDSKLEUR WERKNEMERS SPEELT ROL IN AANBESTEDING

In de aanbestedingsprocedure voor de bouw van de Olympische faciliteiten, zal ook de huiskleur van de werknemers een rol spelen.

De opdrachtgever de Olympic Delivery Authority heeft de aanbesteding van het Olympisch Stadion inmiddels geplaatst op de website van de Official Journal of the European Union. Teams van design- en bouwbedrijven kunnen zich hierop inschrijven. Ze moeten aantonen te beschikken over technische en innovatieve expertise, ervaring, voldoende capaciteit en financiële sterkte om een dergelijk grootschalig project aan te kunnen.

De samenstelling van hun personeel speelt ook een rol. Bedrijven met relatief veel werknemers uit een etnische minderheid kunnen een ‘financiële beloning’ tegemoet zien. De organisatie van London 2012 heeft etnische diversiteit als een belangrijk punt van de Spelen gemaakt. Het Olympisch Stadion zal in een wijk verrijzen met een grote verscheidenheid aan etnische groepen. Bedrijven die werken aan de Olympische acommodaties, moeten informatie geven hoeveel zwarte en Aziatische werknemers ze in dienst hebben.

BECKHAM VANAF NU IN EERSTE PLAATS STIJLICOON

Vorige week lanceerde hij samen met zijn echtgenote Victoria een nieuw geurtje Intimately, een dag later verkozen Britse jongeren hem tot de persoon die ze het meest bewonderden en in Madrid is hij weer verenigd met de man (Ruud van Nistelrooij) die zijn voorzetten in doelpunten kan omzetten.

David Beckham – stijlicoon, jeugdidool….en, oh ja, ook nog voetballer – is nog niet met pensioen. Maar de nieuwe Engelse bondscoach Steve McClaren heeft hem voorlopig afgeschreven en daarmee prompt de marktwaarde van zijn nationale team gehalveerd.

Beckham (31) werd niet geselecteerd voor de vriendschappelijke interland tegen Griekenland. Vrijwel zeker is dit het einde van Beckhams interlandcarriere.

‘Ik heb Beckham afgelopen maandag gebeld en hem verteld dat ik zaken wilde veranderen. Ik wilde een nieuwe koers uitzetten en daarin was voor hem geen plaats’, zei McClaren vrijdag op een persconferentie. McClaren suggereerde dat Beckham te langzaam zou zijn geworden voor het team wat hij voor ogen heeft. ‘Ik geef de voorkeur aan spelers die op snelheid verdedigers kunnen passeren.’

Beckham zei in een persbericht te begrijpen dat de coach een nieuwe start wil maken met het oog op het WK van 2010. De 31-jarige Beckham die 94 keer voor het nationale team speelde, had na het WK de aanvoerdersband ingeleverd, maar had zich nog wel beschikbaar gesteld als speler. Hij zei ook nu nog graag voor het nationale elftal te willen uitkomen als McClaren van gedachte zou veranderen.

Op korte termijn zal dat waarschijnlijk niet gebeuren. Alleen als Engeland in de kwalificatie voor Euro 2008 schade zou oplopen tegen voetbaldwergen als Andorra. Estland en Israel zal de coach de roep om Beckham terug te halen niet kunnen weerstaan. Maar waarschijnlijk zal McClaren dan zelf geen coach meer zijn.

Het besluit om Beckham niet te selecteren kwam onverwacht. Als assistent van zijn voorganger Sven-Goran Eriksson was McClaren medeverantwoordelijk voor de belangrijke rol die de speler in het team had. En tijdens het WK in Duitsland was golden balls eigenlijk de enige Engelse international die aan de verwachtingen voldeed. Twee van zijn voorzetten leidden direct tot doelpunten en hij scoorde de beslissende goal in de achtste finale tegen Ecuador.

De marketeers zijn niet ongerust dat een teloorgang van Beckhams voetbalcarriere ook negatieve invloed zal hebben op zijn commerciële uitstraling. Beckhams rechtervoet is ondergeschikt aan zijn haardracht, kostuums, gebruinde huidskleur, zonnebrillen en entourage.

Ian McCawley, adjunct-hoofdredacteur van Marketing Week, zei dat het merk van de Beckhams inmiddels ongevoelig is voor de resultaten op het veld. ‘Dat hebben ze al lang overstegen. Ze zijn als stel zo wereldwijd bekend dat het er weinig meer toe doet. Alles wat wordt geassocieerd met David Beckham zal populair blijven.’

Zo lanceert Beckham komende week in een wereldwijde campagne een nieuw scheerapparaat van Gilette. ‘Beckham blijft een stijlicoon en sportster. Als zijn prestaties op het veld zijn van geen invloed op de relatie met Gilette’, zei een woordvoerder van Gilette dit weekeinde.

Het winkelconcern Superdrug, waar vorige week het nieuwe Beckham-geurtje Intimately werd gelanceerd (roze voor dames, goudbruin voor heren) is evenmin ongerust dat de voetballer geen international meer is. ‘Voor onze klanten is Beckham in de eerste plaats stijlicoon en in de tweede plaats voetballer’, stelde een woordvoerder.

Het parfum is ontwikkeld door Coty dat eerder parfums op de markt bracht van Jennifer Lopez, Celine Dion en Sarah Jessica Parker. ‘Het nieuwe parfum heeft het logo ‘DVB’, waarin heel slim de initialen van de voetballer zijn verscholen. Maar bij het zien van het logo denken weinigen nog aan gekromde vrije trappen’, aldus McCawley van Marketing Week (12-8-2006)

ELMBRIDGE IS BESTE PLEK OM TE LEVEN

Grote huizen, hoge inkomens, een gezonde levensstijl en zelfs zonnig weer – de bewoners van Elmbrdige in Surrey hebben het allemaal.

Volgens nieuwe research biedt deze plaats de beste kwaliteit van leven in Groot-Brittannië. Maar het kost wel wat. De woningprijzen in Elmbridge, dat de plaatsen Weybridge, Walton-on-Thames en Esher omvat, bedragen gemiddeld 457.461 pond sterling. Alleen Westminster en Kensington & Chelsea in Londen zijn nog duurder.

Maar de inwoners kunnen het zich permitteren. Het gemiddelde inkomen van de 122 duizend inwoners bedraagt 58 duizend pond per jaar. Meer dan 95 procent van de inwoners zegt dat ze in goede gezondheid verkeren. En de zon schijnt er zelfs twee uur meer per week dan in de rest van het land.

Het rapport is opgesteld door Halifax Home Insurance die elk district in het land beoordeelde op wonen, werk, inkomen, omgeving, onderwijs, gezondheidszorg en zelfs het weer.

Liefst zestien van de 25 plaatsen met de hoogste kwaliteit van leven bevinden zich in het zuidoosten van Engeland. Rutland is de hoogst genoteerde plaats buiten dit gebied. In het noordwesten was Congleton de beste plaats om te leven, Castle Morpeth in het noordwesten, de Shetland-eilanden in Schotland, Mommouthshire in Wales en Stratford-upon-Avon in de Midlands. Maar uiteindelijk is Embridge overall de beste plaats om te leven, net voor Hart in Hampshire, Wokingham in Berkshire, Chiltern in Buckinghamshire en East Dorset. Wie daar nu nog geen huis heeft gekocht, zal na de publicatie van het onderzoek nog duurder uit zijn. (12-8-2006)

Hoogste werkgelegenheidsratio

Shetland Eilanden 89,9 procent

Hoogste inkomen

City van Londen 1309 pond per week

Meeste huiseigendom

Benfleet & Canvey Island in Essex 89 procent

Grootste huizen

South Buckinghamshire gemiddeld 6,4 kamers

Minste inbraken

Orkney eilanden 0,2 procent per duizend huizen

Laagste leegstand

Isles of Scilly 1,5 procent

Minste regenval

Southend-ion-Sea 517mm

Meeste zonneschijn

Eastbourne 34,6 uren per week

Beste gezondheid

Wokingham 95% zegt gezond te zijn

Hoogste levensverwachting

East Dorset 80,8 jaar

Beste schoolresultaten

Trafford 70% GSCE A-C

Hoogste kwaliteit van leven

Elmbridge in Surrey

NIEUWE KLAP VOOR TOERISME

Londen vreest dat toeristen opnieuw massaal zullen wegblijven nadat Scotland Yard donderdag een tweede 9/11 zegt te hebben voorkomen. De chaos die hierdoor op de vliegvelden ontstond en de hernieuwde angst voor aanslagen zullen toeristen - met name die uit de VS - afschrikken.

Uit cijfers blijkt dat na de aanslag van 7 juli vorig jaar toeristen al Londen zijn gaan mijden. De bezoekercijfers van sommige grote attracties liepen in 2005 met een derde terug. Bijna alle museums zagen hun bezoekercijfer met 10 procent dalen. De grootste verliezers waren de Wallace Collection (-32 procent) en de London Theatre Museum (-5 procent).(11-8-2006)

Attractie	Bezoekerscijfer	% verandering
British Museum	4.500.000	- 7
National Gallery	4.200.000	- 15
Tate Modern	3.902.017	- 12
London Eye	3.250.000	- 12
National History Museum	3.078.346	- 5
Science Museum	2.019.940	- 7
Tower of London	1.931.031	- 10
Victoria & Albert Museum	1.920.000	- 5
Tate Britain	1.738.520	+ 60
Nat. Portrait Gallery	1.529.766	+ 2
Kew Gardens	1.354.928	+ 27
Somerset House	1.200.000	0
Westminster Abbey	1.027.835	0
Royal Observatory	848.670	- 2
London Zoo	841.586	- 3
Imperial War Museum	730.172	- 3
St. Pauls Cathedral	729.392	+ 2
Old Royal Naval College	604.597	+ 10
National Maritime Museum	579.854	+ 3
Hampton Court Palace	395.747	- 10
Museum of London	395.747	- 14
Tower Bridge	350.000	0
RAF Museum Hendon	344.154	+ 24
Cabinet War Rooms	311.481	+ 6
Buckingham Palace	261.656	- 11
Shakespeare’s Globe	269.509	- 13
Wallace Collection	205.695	- 32
Kensington Palace	196.836	- 9
London Theatre Museum	182.815	- 20
Westland Centre Barnes	178.046	+ 15
Courtauld Gallery	103.700	+ 2

DE BESTE BETAALBARE PLAATSEN OM TE WONEN ROND LONDEN

Een klein vissersplaatje in de monding van de Theems en een rustig marktplaatsje in Hertfordshire zijn de beste nog betaalbare plaatsen om te wonen binnen een uur reizen van Londen. Leigh-on-Sea en Bishop’s Stortford zijn geselecteerd uit de plaatsen waar huizen nog minder dan driehonderduizend pond per stuk kosten.

Leigh-on-Sea ligt vijf kilometer verwijderd van Southend-on-Sea in Essex. Met de trein zijn mensen binnen 44 minuten in Londen. Ruim 90 procent van de treinen vanaf dit plaatsje rijdt op tijd, zodat vertraging maar eens in de veertien dagen voorkomt. De basisschool van het plaatsje behoort tot de beste van het land en de gemiddelde prijs voor een woning is slechts 217 duizend pond, nog niet de helft van dat in meer trendy plaatsen in het zuidoosten van het land.

Bishop’s Storford is een ander dorpje dat attractief is als woonplaats. Binnen 39 minuten reist men van hier naar Liverpool Street Station. Ook hier is het openbaar vervoer betrouwbaar, de scholen goed en de criminaliteit laag (11-8-2006).

10 augustus 2006

JAPANSE DUIZENDKNOOP EERSTE GROTE STRUIKELBLOK

Op de locatie van het toekomstige Olympische park in Stratford woekert de Japanse duizendknoop – een bijna niet te verwijderen onkruid dat door tegels, muren en vloeren heen groeit.

De verwijdering zou al minimaal anderhalf miljoen pond kosten en maanden zo niet jaren kunnen gaan duren – tijd die de organisatoren eigenlijk niet kunnen missen.

Met zijn bamboeachtige stammen en roomkleurige bloemen lijkt de duizendknoop een exotische bloem, maar in Engeland is het een onderwerp voor horrorverhalen.

Het gedijt in elke grondsoort – hoe armtierig ook – en verspreidt zich met een onbarmhartige snelheid waarmee alle andere planten worden overweldigd en totale ecosystemen worden bedreigd. De wortels kunnen zeven meter breed en drie meter diep in de grond gaan. Ze kunnen ook zo klein zijn dat ze zich in bakstenen en dakpannen kunnen verschuilen en daardoor onvindbaar zijn. Vaak moet grond tot drie meter diepte worden afgegraven. Dat mag alleen door specialisten gebeuren. De afgegraven grond moet als gevaarlijk afval worden afgevoerd en ergens minimaal op tien meter diepte worden opgeslagen. De kosten kunnen enorm oplopen.

De plant werd al tijdens de Victoriaanse tijd in Engeland geìntroduceerd, maar is nu een zo´n grote plaag geworden dat op het planten van Japanse duizendknoop nu twee jaar gevangenisstraf staat. Verscheidene infrastructurele projecten als bijvoorbeeld een nieuwe weg in Hampshire hebben soms vertragingen opgelopen van meer dan drie jaar, omdat het onkruid hier niet weg was te krijgen.

NOG 138 DAGEN TOT KERST

De huidige neiging is steeds vroeger op grote gebeurtenissen in te spelen waardoor de gebeurtenissen zelf – zoals het WK Voetbal - meestal in een anti-climax eindigen.

Vroeger zetten de mensen de kerstboom op kerstavond. Tegenwoordig staan de imitatiebomen er al eind november, beginnen half november de kerstparty’s en zijn mensen al bezig in oktober te overwegen wat ze met kerst gaan doen.

Het was gisteren hoogzomer in Londen. Maar bij Harrods in Knightsbridge arriveerde al de kerstman, zij het in een rood safaripak en met een zebra in plaats van een rendier.

Het fameuze warenhuis presenteerde dinsdag zijn nieuwe kerstcollectie en opende zijn kerstafdeling Harrods’ Christman World, waar Merry Xmas, Jingle bells, Wham’s Last Christmas en Let It Snow waren te beluisteren voor wie de voortdurende hitte de keel uithangt. Morgen zal concurrent Selfridges aan Oxford Street eveneens zijn kerstafdeling openen, twee weken eerder dan vorig jaar.

Kerst begint in de winkels in de Britse hoofdstad elk jaar vroeger. Harrods en Selfridges openen nu al begin augustus de kerstafdelingen. Maar een woordvoerder van Harrods zei te verwachten dat over niet al te lange tijd in het warenhuis het hele jaar door kerstartikelen zullen zijn uitgestald.

‘Vorig jaar zijn we onze collectie ook al eerder gepresenteerd. In de zomer zijn veel buitenlandse toeristen in Londen en zij hebben grote belangstelling voor de nieuwe collectie’, stelde Geraldine James, inkoper van Harrods.

Vorig jaar verkocht Harrods in de eerste week van de openstelling al meer dan duizend kerstballen die bij dit exclusieve warenhuis al gauw tien pond per stuk doen.

Harrods zei geen boodschap te hebben aan ‘cynici die vinden dat kerst te vroeg begint’. ‘Je zou dat mogen beweren als het hele warenhuis voor kerst was uitgedost. Maar het is nog maar één afdeling. Wacht maar tot november’, aldus een woordvoerder.

Ik vrees het ergste. Vanaf november zal ik mij niet meer bij Harrods laten zien.(9-8-2007)

LONDEN IS SCHREEUWEND DUUR

In Londen lijkt tegenwoordig iedereen overal te worden afgezet. Niet alleen voor woonruimte worden bizarre prijzen gevraagd – wat te denken van 7500 pond (meer dan tienduizend euro) per week voor een simpel huurhuis in Kensington zoals ik vorige week zag - , maar ook op markten, in winkels, pubs en garages.

Sommige garages rekenen nu 170 pond per uur aan arbeidsloon, ruim 250 euro. De hoogste tarieven zijn in Londen, maar 80 procent van alle garages in Engeland vraagt minimaal 100 pond per uur.

Volgens een onderzoek van verzekeraar Warranty Direct zijn de garagekosten voor franchisegarages het hoogst in Londen, Middlesex, Hertfordshire, Surrey en Warwickshire. De laagste tarieven gelden in Cornwall, Cumbria en North-Yorkshire. De duurste onafhankelijke ‘autowerkplaatsen’ zijn te vinden in Oxforshire, Hertfordshire en East Sussex.

Wie geen auto heeft is niet per se goedkoop af. Londense pubs rekenen nu al bijna vijf pond voor een pint lager (pils). De gemiddelde prijs van een pint lager in Engeland is 2,72 pond. Maar de Havelock Taverne in Kensington rekent 4,80 pond voor een pint Hoegaarden-witbier. De Bishop Out Of Residence in Kensington vraagt 4,40 pond voor een pint Kronenbourg blanc, de Riverside in Vauxhall rekent 4,10 voor een pint van hetzelfde bier en de Horseshoe in Hampstead eveneens 4,10 voor een pint Hoegaarden (9-8-2006)

GROOT-BRITTANNIE IS EUROPESE KINDERHEL

Kinderen in Nederland hebben niets te klagen. Zij groeien op in stabiele families, eten relatief gezond en zijn matig met het gebruik van alcohol.

Britse kinderen kunnen daarvan alleen maar dromen. Velen leven is disfunctionerende gezinnen die niet alleen zelden nog samen eten maar ook nauwelijks onderling communiceren.

Een rapport waarin het welzijn van kinderen in 25 EU-landen wordt vergeleken, zet Groot-Brittannië op de 21-ste plaats. Alleen in drie Baltische staten en Slowakije zouden kinderen in een nog slechtere positie verkeren. De regering heeft geschokt gereageerd op het feit dat kinderen in een westers land als Groot-Brittannië het even moeilijk hebben als in voormalige oostbloklanden. In het onderzoek wordt het welzijn van kinderen op 51 verschillende aspecten beoordeeld.

In Groot-Brittannië leeft nu één op de zes kinderen in een éénoudergezin. Vier van de tien kinderen zien niet regelmatig de ouders, drie van de tien eten nooit samen met de ouders. Slechts de helft van de kinderen tussen de 11 en 14 jaar noemt hun vrienden aardig en behulpzaam. Slechts een kwart van de Britse kinderen eet dagelijks fruit en maar de helft krijgt iedere ochtend voor het schoolgaan een ontbijt. Liefst 15 procent van de kinderen in het land heeft een overgewicht. Een kwart van de kinderen van 15 jaar zegt meer dan twintig keer per jaar te veel alcohol te hebben gedronken en een derde zegt seks te hebben gehad voor het vijftiende jaar.

In Nederland eet negen van de tien kinderen dagelijks samen met de ouders, is slechts 7 procent zwaarlijvig en drinkt maar 6 procent regelmatig te veel alcohol.

Oorzaak van de grote verschillen zijn mogelijk de veel langere werkdagen in Groot-Brittannië en het feit dat veel meer vrouwen hier werken. In Nederland is de arbeidersparticipatie van vrouwen een van de laagste in Europa. Economisch is dat misschien slecht, sociaal heeft het zo zijn voordelen – vooral voor het nageslacht. (7-8-2006)

MERTON COLLEGE HOUDT REPUTATIE IN ERE

Je gaat naar Oxford…Maar waar in Oxford? Oxford University bestaat uit dertig verschillende colleges. De universiteit mag als een van de beste van het land gelden – zo niet de beste – er zijn qua reputatie grote verschillen tussen de colleges. Oriel en St. Peter’s kunnen niet tippen aan St. John’s of Magdalen.

Dit jaar staat Merton College weer bovenaan de ranglijst van beste colleges dankzij een hogere score met academische graden. Merton haalde weliswaar achttien firsts minder dan Balliol, maar de totale score was uiteindelijk iets hoger.

Merton, opgericht in 1264 en daarmee een van de oudste colleges in Oxford, heeft een grote reputatie op te houden. Dit jaar haalde 45 procent van de studenten een zogenoemde first en bijna de helft een 2.1, de een na hoogste score.

De onderstaande ranglijst is gebaseerd op de studieresultaten. Een first wordt beloond met vijf punten, een 2.1 met drie punten, een 2.2 met twee punten en een third met één punt. (6-8-2006)

De toptien colleges van Oxford University

1.     Merton
2.     Balliol
3.     Magdalen
       New College
5.     St. John’s
6.     Christ Church
7.     Wadham
8.     Lincoln
9.     Trinity
10. University

MINDERHEDEN NEMEN BRITSE STEDEN OBER

(een reportage van Kirsten Zimmerman)

Uit de achterbak van een auto pakt Robert Bailey(40) een stapel verkiezingsfolders van de extreem-rechtse British National Party alsof hij verboden waar uitlaadt. Hij is nog altijd op zijn hoede, zegt hij, de partij heeft bij velen een slechte naam al doet de BNP de laatste tijd erg haar best om fatsoenlijk over te komen. Partijgenoten pakken de folders van Bailey aan om huis aan huis te gaan verspreiden. Een wat smoezelig uitziende BNP-er neemt nog snel een slok wodka.

Robert Bailey is sinds mei dit jaar raadslid voor de BNP in de Oost-Londense wijk Barking & Dagenham. Vandaag helpt hij een partijgenoot in de naburige wijk Redbridge, waar twee dagen later verkiezingen worden gehouden. Op de voorkant van de folders staat een foto van een ruig ogende, kale, witte Engelsman in een keurig zwart pak met stropdas. Bailey wijst naar de foto en zegt: ‘Wie kan de misdaad beter bestrijden, deze stoere man of een mietje in een roze pak?’

Uit het niets zijn afgelopen mei in Barking & Dagenham elf lokale BNP-raadsleden gekozen op een totaal van 51. Door een fout bij het tellen van de stemmen komt daar waarschijnlijk nog een twaalfde BNP-er bij. Het 165 duizend inwoners tellende stadsdeel is van oudsher een (links) Labour-bolwerk. Deze partij heeft dan ook 39 raadsleden. De Conservatieven hebben maar één raadslid. De BNP deed slechts mee in zeven van de zeventien kiesdistricten waarin Barking & Dagenham is onderverdeeld. De partij had dus nog meer raadsleden kunnen hebben. In heel Engeland kreeg de BNP gemiddeld 19 procent van de stemmen. In Barking & Dagenham was dat 40 procent.

Als raadslid van Barking & Dagenham vindt Bailey dat hij niks kan doen voor de mensen: “Ik heb geen enkele macht. Ik kan slechts een plek bezetten. Het is oorlog tussen de BNP en de regering. Labour investeert miljoenen om ons kapot te maken. Mensen zijn bang om lid te worden van onze partij: je wordt afgeluisterd, ontslagen, aangevallen.” Bailey heeft viertien jaar bij de Britse mariniers gezeten. “Ik ben in heel wat landen geweest: Congo, Irak. Als ik zie hoe die mensen daar met hun vrouwen omgaan..”. Volgens Bailey waren er vijf jaar geleden nog geen ‘zwarten’ in Barking & Dagenham: “En nu zijn ze overal. Wel eens van ‘witte vlucht’ gehoord? In de toekomst worden onze steden overgenomen door minderheden.”

Op straat ziet de bevolking van Dagenham er een stuk witter uit dan de bevolking van Barking. Volgens de meest recente cijfers uit 2004 bestaat het stadsdeel voor 74,3 procent uit witte mensen. Vijf jaar geleden was dat 85,2 procent. Andere bewoners zijn van gemengde komaf, Indiaas, Pakistaans, Caraïbisch of Afrikaans. Sinds de uitbreiding van de EU zijn daar ook witte Oost-Europeanen bijgekomen, zoals Polen en Litouwers, maar daar zijn nog geen cijfers van. Ook is het aantal illegale immigranten niet bekend.

In 2004 was Barking & Dagenham het een-na-armste Londense stadsdeel van de 33, met een gemiddeld jaarinkomen van 18.100 pond sterling. Ook ligt de werkloosheid in Barking & Dagenham hoger dan het Londense en landelijke gemiddelde. In juni was het werkloosheidspercentage 5,9 procent. In heel Londen was dat 4,6 procent, landelijk 3,4 procent.

In het winkelcentrum van Dagenham is het op een warme julimiddag niet druk. Oudere mensen puffen uit op bankjes en verkoopsters van de bakker (wit en zwart) krijgen een ijsje van de snoepverkoper. Terry Moore (52), een gepensioneerde medewerker van British Telecom, is met zijn vrouw aan het winkelen. Hij heeft in mei Labour gestemd, ook al is hij het niet eens met Tony Blairs beleid. Hij vindt de BNP gevaarlijk: “De partij ontkent de Holocaust en is nog wezenlijk hetzelfde als het racistische National Front in de jaren tachtig.” Wel vindt Moore Barking & Dagenham de laatste jaren erg veranderd. “Vooral in Barking zijn veel immigranten komen wonen en de gangsters uit Oost-Europa zijn een probleem. Het plaatselijke Labour doet daar niet genoeg aan.”

Dory Stevens (76) is in het winkelcentrum omdat ze toch anders maar alleen thuis zit. Net als Moore heeft ze Labour gestemd en ze heeft een afkeer van de BNP: “Dat zijn nazi’s. Mensen realiseren zich niet wie ze zijn. De BNP verdraait de feiten: ze vertellen de bewoners van Barking & Dagenham dat Afrikanen hun huizen afpakken, maar dat is niet zo.” Stevens zelf heeft een West-Indische schoonzoon. “Mijn kleinkinderen zijn van gemengde komaf, maar dat maakt me niks uit.” Om de hoeveelheid immigranten maakt ze zich geen zorgen.

Sommige bewoners zijn niet in politiek geïnteresseerd. De 21-jarige Shennel Beard zegt dat ze nooit aan politiek denkt: “Het kan me niet schelen”. Ook winkelmedewerkster Jane Ackhurst (45), die in haar pauze een sigaretje rookt, heeft geen belangstelling voor politiek: “Het maakt toch niet uit wie je stemt. Het is zinloos.” Ackhurst heeft één keer Labour gestemd.

Maar er zijn ook BNP-stemmers, zoals (de witte) Johnjo Macnamurrae (24), die met ontbloot bovenlijf met zijn (witte) vrienden op straat staat te drinken. “De BNP heeft gelijk: Dagenham is niet multicultureel. Ik ben hier geboren en heb hier mijn hele leven gewoond, maar ik wacht al twee jaar op een flat van het stadsdeel. De immigranten pakken ons bezit en onze uitkeringen af.” Macnamurrae is werkloos. Opvallend genoeg vindt hij dat de BNP ook opkomt voor gekleurde bewoners van het stadsdeel: “Ze steunen zwarte en Aziatische Engelsen die hier geboren en opgegroeid zijn.”

Bloemenverkoper Jeff (57) heeft ook BNP gestemd. “Ik ben niet racistisch, maar we worden overspoeld met immigranten.” Hij werkt al veertien jaar in een stalletje, naast het metrostation. “Ik heb genoeg van Labour. Hun raadsleden letten niet op het stadsdeel. Er moeten hier meer faciliteiten komen, zoals supermarkten, dan zou de klandizie ook aantrekken.” Jeff vindt het stadsdeel de laatste jaren erg veranderd, en niet in goede zin: “Een boot kan maar zoveel mensen hebben, voordat die zinkt.” Net als Macnamurrae vindt Jeff dat de BNP ook bezorgd is om Caraïbische en Afrikaanse Engelsen: “Als die hier geboren en getogen zijn.”

De plaatselijke Labourpartij is teleurgesteld door het resultaat van de BNP, maar neemt de partij niet serieus en zegt dat bewoners met hun BNP-stem vooral geprotesteerd hebben tegen het nationale Labourbeleid van Tony Blair. De stoer uitziende Liam Smith (34) is de tweede man voor Labour in het stadsdeel: “De mensen zijn gefrustreerd door het tekort aan sociale woningbouw, waar de nationale regering verantwoordelijk voor is. Ook zijn er de laatste paar jaar veel Nigerianen naar het stadsdeel gekomen. Inwoners tellen die twee dingen bij elkaar op. Maar de witte Engelsen zullen wennen aan de donkere bewoners. Tijd is een grote heler.”

Smith stelt ook dat de parlementariër van Barking, minister Margaret Hodge, de BNP veel publiciteit heeft opgeleverd. “Vlak voor de verkiezingen zei ze bang te zijn dat 80 procent van dit stadsdeel op de BNP zou stemmen. Dat was verkeerde timing. Door het mediacircus is het in de wijk echt gaan leven dat de BNP kans maakte om te winnen.” Maar Smith maakt zich niet druk. De BNP vindt hij ‘een grap’: “Ze liegen en verdraaien de feiten. Hun raadsleden komen niet opdagen bij vergaderingen of stellen geen vragen.” Hij verwacht dat de BNP bij de volgende lokale verkiezingen al haar raadsleden zal verliezen: “Als die elf die hele periode al volhouden.”

Het enige Conservatieve raadslid, de jonge Neil Connelly(27), zal gewoon samenwerken met de BNP: “Ze zijn door de bewoners verkozen”. Volgens hem doen er in Barking & Dagenham veel verhalen de ronde over misdaad en immigranten die de boel uitbuiten: “Daar worden bewoners boos en bang van”. Connelly zelf is een paar maanden geleden neergestoken. “Toen moest ik wel drie kwartier wachten voordat de politie kwam.” Het is volgens hem geen uitzondering dat het lang duurt voordat de politie op komt dagen.

Connelly wijst erop dat een groot deel van Barking & Dagenham uit sociale woningbouw bestaat: “Slecht onderhouden flats uit de jaren zestig. Ook het lokale ziekenhuis is niet in goede staat”. De inwoners van Barking & Dagenham kregen het moeilijker toen de Fordfabriek in 2002 vertrok: dat kostte 1100 mensen hun baan. Connelly: “Mensen willen trots kunnen zijn op hun eigen land, Engeland, daarom zie je in de wijk ook veel rood-witte Cross of St George vlaggen. Ze zijn niet blij met hoe Labour nu het land geregeerd. Het plaatselijke Labour vindt het vanzelfsprekend dat de bewoners op ze stemmen. Hun raadsleden werken zelden hard. Het is tijd dat Labour weer naar de kiezers gaat luisteren.”

Intussen maakt de gekleurde bevolking van Barking & Dagenham zich geen zorgen om de BNP. Een oudere Indiase mevrouw bij een gordijnenwinkel in Barkingcentrum kent de BNP überhaupt niet: in gebroken Engels maakt ze duidelijk dat haar dochter en schoonzoon Labour voor haar stemmen. Zwarte IT-student Philip Cason (24) is niet geïnteresseerd in politiek: “Het beïnvloedt mijn dagelijks leven niet. Ik zou tegen de achterhaalde BNP-ideeën over superioriteit van het witte ras moeten zijn, maar zij hebben ook recht op hun mening. Ik kom er wel met of zonder hun hulp.” Ook de zwarte Ayo (42) die met zijn dochtertjes aan het winkelen is, voelt zich niet bedreigd. “Mensen hebben BNP gestemd, omdat ze eens wat anders willen dan Labour, maar ze weten niet wat. Ze geven de immigranten de schuld van hun moeilijkheden, maar het is het systeem.”

De BNP lijkt in Oost-Londen nog niet uitgespeeld. Bij de extra verkiezing in Redbridge waar BNP-raadslid Robert Bailey meehielp met folderen, kreeg de BNP-kandidaat maar 150 stemmen minder dan de conservatieve deelnemer. Terwijl de bewoners van dit stadsdeel traditioneel op de Tory’s stemmen. Blijkbaar heeft niet alleen de Labourpartij moeite om haar stemmers binnenboord te houden. Deze partijen moeten meer naar haar achterban gaan luisteren, om te voorkomen dat anderen in het gat springen. Bailey: “Kiezers die teleurgesteld zijn door de gevestigde partijen, zullen uiteindelijk op ons gaan stemmen. De BNP bereidt zich al voor op veel Labour- en Conservative leden die zich bij ons zullen voegen.” (6-8-2006)

GEPESTE WERKNEMER KRIJGT 1,2 MILJOEN EURO

Een vrouwelijke medewerker van Deutsche Bank in de City van Londen heeft 1,2 miljoen euro schadevergoeding toegewezen gekregen, omdat ze op het werk werd gepest. Een rechter oordeelde dat Helen Green (36) het doelwit was van een ‘aanhoudende campagne van gemeen en rancuneus gedrag met het doel haar uit haar evenwicht te brengen’.

Volgens Green hadden collega’s haar tegengewerkt, uitgelachen, met frambozen bekogeld en haar verteld dat ze stonk. Ze raakte zo over haar toeren dat ze stilletjes in een hoekje zat te huilen. Collega’s scholden haar uit, negeerden haar en vernederden haar. Haar naam werd weggehaald van interne mededelingenlijsten, haar post werd achtergehouden en papieren werden stiekem van haar bureau gehaald. Uiteindelijk raakte ze in 2001 overspannen nadat ze vijf jaar voor de bank had gewerkt. Vier vrouwen en een man zouden de daders zijn van de pestcampagne.

Pestgedrag op de werkvloer in bij Britse bedrijven een groot probleem. De uitspraak van de rechtbank is niet overal goed gevallen. Kranten hebben Helen Green afgeschilderd als een labiel iemand en een loser en betoogden zelfs dat ze kostbare tijd van de rechterlijke macht had verspild. De City vreest een reeks van dergelijke rechtszaken, nadat veel banken en financiële instellingen de afgelopen jaren al op hoge kosten zijn gejaagd wegens het afkopen van beschuldigingen van seksuele intimidatie. (6-8-2006).

BRIT IS OP STRAAT 1250 EURO WAARD

De prijs van kleding, sieraden, mobiele telefoon, mp3-speler, hand- of aktentas en andere gadgets maakt de gemiddelde op straat wandelende Brit omgerekend ruim 1250 euro ‘waard’. Dat heeft het verzekeringsbedrijf Zurich uitgerekend op basis van vraaggesprekken met 1472 Britten.

Hoogopgeleiden boven de 35 jaar zijn zelfs nog meer waard: bijna 1470 euro. Vrouwen hebben gemiddeld ook voor meer geld aan en bij zich dan mannen: bijna 1340 euro tegenover bijna 1100 euro.

Een op de zes Britten heeft een mp3-speler bij zich als hij of zij de deur uitgaat. Een mobiele telefoon behoort bij 84 procent tot de normale uitrusting. Bijna de helft van de ondervraagden zei verbaasd te zijn over de waarde van hun kleding en accessoires.

Uit het onderzoek bleek verder dat 55-plussers het meeste contant geld bij zich hadden (ongeveer 60 euro). Van de ondervraagden zei 27 procent wel eens het slachtoffer geweest te zijn van straatrovers of zakkenrollers (6-8-2006)

HEREN IN HET VERKEER WINDEN ZICH HET MEEST OP

Britten zijn heren in het verkeer. Ze stoppen voor zebra’s, laten andere automobilisten invoegen, gebruiken zelden de claxon en rijden ook rustiger dan mensen uit andere landen.

Niettemin winden de Britten zich het meest op in het verkeer. Liefst 87 procent van de Britse automobilisten zegt zich te ergeren aan andere weggebruikers. In België is dat maar 55 procent. De meest agressieve automobilisten zijn te vinden in Frankrijk. Daar zegt 60 procent andere weggebruikers graag te laten merken dat men boos of geïrriteerd is. Duitse automobilisten ontsteken het vaakst de koplampen om iemand anders te kennen te geven plaats te maken. Ook zijn de Duitsers de beruchtste bumperklevers van Europa.

De Britse wegen zijn de veiligste van Europa. In Spanje en Portugal is de kans op een fataal ongeluk drie keer zo groot, in Griekenland zelfs vijf keer zo groot. De RAC – de Britse ANWB – waarschuwt op het continent vakantiehoudende Britten dit jaar zelfs de binnenwegen te vermijden en vooral over de veiligere snelwegen te rijden.(4-8-2006)

Ongelukken op de weg per 100 miljoen kilometer

Griekenland	280
Portugal	156
Spanje	153
Ierland	139
Oostenrijk	111
Belgie	110
Luxemburg	86
Frankrijk	81
Italie	78
Denemarken	70
Nederland	69
Finland	63
Zweden	54
Groot-Brittannië	54

Opgave RAC

TONY BLAIRS PARADIJS STAAT BRITTEN MINDER AAN

Ze hebben het in eigen land nog nooit zo goed gehad. Maar ze vinden het eigenlijk maar niets in het door Tony Blair gecreeerde paradijs. Het aantal Britten dat emigratie overweegt, is in tien jaar tijd verdubbeld.

Volgens een enquete heeft bijna de helft van alle Britten in het leven wel eens nagedacht over het wonen in een ander land. En 13 procent – twee keer zoveel als in 1996 – zegt ook de komende tien jaar daadwerkelijk te willen emigreren. Van de jongeren wil zelfs een kwart naar het buitenland.

De belangrijkste redenen van het vertrek zijn een betere kwaliteit van leven overzee, mooier weer (hoewel dat argument deze zomer niet echt hout snijdt) en vooral het gevoel dat het leven in Groot-Brittannië te duur is geworden.. Een op de tien Britten heeft al familie of vrienden in een ander land wonen, 12 procent zegt dat de huidige staat van de natie hen niet aanstaat. Australië, Spanje, Canada, Nieuw-Zeeland en de VS zijn de meest populaire emigratie-bestemmingen. Volgens officieuze cijfers emigreerden in 2004 ongeveer 350 duizend Britten – een derde meer dan tien jaar geleden – maar de overheid weet niet hoe betrouwbaar dit cijfer is. Volgens staatssecretaris Lord Triesman van Buitenlandse Zaken wonen 14 miljoen Britten minimaal een deel van het jaar in het buitenland. ‘Het is belangrijk dat we meer komen te weten over hun verblijfplaats en motieven. Dat bleek nog eens in het geval van Libanon.’ (3-8-2006)

Juli 2006

JAMES BLUNT GROTE IRRITATIEFACTOR

Wat irriteert Britten het meest? Het geluid van de zanger James Blunt is een grotere ergernis dan parkeerwachters, lawaaiige buren en makelaars, zo blijkt uit een onderzoek.

De man achter hits als You’re Beautiful eindigde als vierde in een onderzoek onder tweeduizend mensen naar de grootste ergernissen in de samenleving. Alleen telefonische colporteurs (cold callers), caravans en automobilisten die voordringen in files (queue jumpers) bleken de Britten nog meer te irriteren dan de stem van de zanger die vijf miljoen albums verkocht en twee Brit Awards won. Twee deelnemers uit een celebrity-versie van Big Brother eindigden als achtste op de lijst. Carol Vorderman, presentatrice van diverse entertainment-programma’s, werd met een twaalfde plek irriterender gevonden dan onbeleefd winkelpersoneel en junk-mail. Andere grote ergernissen zijn voormalige rokers, kontlikkers (brown nosers) en bumperklevers.(31-7-2006)

Zeven manieren om cold callers af te schrikken

Zeg dat er interesse is, maar dat je niet de juiste persoon bent om te praten. Leg de telefoon dan naast je neer en doe net of je op zoek gaat naar de juiste persoon. De kosten van het wachten zijn voor de beller
Als ze kozijnen of andere woningverbeteringartikelen proberen aan te smeren vraag honderduit, doe of je geïnteresseerd bent, vraag of er luxeversies zijn en als het contract bijna rond is en over de prijs wordt gepraat, zeg dan dat ze moeten bellen met de gemeente omdat je het huis daarvan hebt gehuurd.
Zeg dat je een onderzoek doet naar telefonische colportage en dan je wat wedervragen wilt stellen. Vertel dat de enquête maar 30 minuten duurt en dat ze persoonlijke vragen niet hoeven te beantwoorden.
Zeg met een monotone stem I’m a model T-100 voice activated digital assistant robot., how may I assist you. Als ze antwoorden ga verder met I’m sorry, that statement doesn’t evaluate, Please re-state your aim and intention
Klink geïnteresseerd na de eerste introductie, maar roep halfweg de volgende zin AAAAAGHHH!!! NOOOOOOO!. Het heldere licht komt terug, de kleine dingen. NOOOOOOOO! Ze komern terug. AAAAAAGHHH!!!!
Zeg ‘hallo’, zeg vervolgens ‘’hallo, werkt deze telefoon, hallo, ik kan u niet horen. Ik denk niet dat de telefoon werkt.
Probeer ze in verwarring te brengen door ze met een overdaad aan kennis te confronteren. Als iemand nieuwe kozijnen probeert te verkopen, vraag of ze ook een prijsopgave hebben voor cirkelvormige raamkozijnen met een diameter van 1,20.

BRITTEN KOPEN MASSAAL TWEEDE HUIS IN EIGEN LAND

De eerste commentaren van de stamgasten in de eigen local op hun nieuwe optrekje op Wight waren niet onverdeeld enthousiast. ‘Wight! Dat is toch allemaal drugs en inteelt’, reageerde een vrouw van middelbare leeftijd die haar informatie vast had gehaald uit de ultraconservatieve Daily Mail.

Linda en Colin Stewart – allebei 56 – kochten drie maanden geleden hun tweede woning - een echte Engelse cottage in Brighstone op het eiland Wight. ‘We waren een paar keer hier op vakantie geweest en we vonden het heerlijk. Het is een beetje Engeland zoals het dertig jaar geleden was. Het levenstempo ligt zoveel lager en de mensen zijn veel vriendelijker dan in de omgeving van Londen. Je had in iedere winkel meteen een gesprekje. In Londen kijkt het winkelpersoneel je niet eens aan’, vertelt Linda.

Op Wight zijn de woningen 30 procent goedkoper dan in Londen. ‘We hebben ook in Devon gekeken. Maar dat was eigenlijk te ver weg om in een weekeinde naar toe te gaan. Daarnaast leeft Wight het hele jaar door. Niet alleen in de zomer zijn er activiteiten (de beroemde zeilweek van Cowes, popfestival en classic car-rally’s), ook in de winter zijn er vele grote evenementen zoals wandelfestivals.

Linda trad vorig jaar vervroegd uit het arbeidsproces. Colin die jarenlang bij Scotland Yard werkte, is nu manager van een beveiligingsbedrijf. Ze wilden hun spaargeld steken in iets waar ze in de toekomst ook wat aan hadden. Daarnaast is het een appeltje voor de dorst.

‘Ik voelde mij wel een beetje opgelaten toen de overbuurvrouw van onze cottage vertelde dat zij haar woning nog huurde. Ze zou ook graag dit huis willen kopen. Maar ze zei het niet te kunnen betalen. En voor ons is het een tweede woning’, zegt Linda.

Wight is slechts een van de plekken waar Britten nu massaal tweede woningen kopen. De markt voor vakantiewoningen in Engeland heeft de laatste jaren een enorme vlucht genomen. Naast 260 duizend Britten die een vakantiewoning in het buitenland hebben (vooral de Dordogne en Spanje zijn mateloos populair) heeft een recordaantal van 350 duizend Britten nu een tweede huis in het eigen land. Een kwart daarvan bevindt zich in het zuidwesten – vooral de graafschappen Devon, Dorset en Cornwall en de Isle of Wight.

Verwacht wordt dat het aantal tweede woningen de komende jaren in eigen land met nog eens 150 duizend zal stijgen tot boven de half miljoen. Kent, Sussex, Norfolk en Suffolk worden als nieuwe bestemmingen gezien. ‘Door de opwarming van de aarde en de goede zomers van de laatste jaren zal een relatief groter aantal Britten in eigen land een tweede woning willen kopen’, zegt Andrew Lowe van de opstalverzekeraar Direct Lines.

Volgens Yolande Barnes van het makelaarskantoor Savills vallen tweede woningen in drie categorieen uiteen: het weekendoptrekje, de vakantiewoning en een stadsappartement. ‘Vooral professionals – artsen, advocaten – kopen nu tweede woningen. Meestal doen ze dat als ze de grens van vijftig hebben gepasseerd en gaan nadenken over hun pensioen. De investering in de vakantiewoning wordt beschouwd als een betere belegging dan een spaarrekening of aandelen. De huizenprijzen zijn in tien jaar tijd drie keer over de kop gegaan.’

Dankzij de aanhoudende boom op de Britse huizenmarkt hebben veel Britten zoals Colin en Linda een overwaarde op hun eigen woning. Dit geld wordt nu gestoken in de aankoop van een tweede woning. ‘Onze woning bij Londen is nu zes- of zevenhonderdduizend pond waard, een veelvoud voor wat we er ooit voor hebben betaald. Dat geld wil je nuttig besteden.’

Maar ook in de vakantiegebieden stijgen de prijzen snel. De cottage waar Colin en Linda 249.500 pond voor hebben betaald, werd acht jaar geleden voor nog geen 80 duizend pond verkocht.

De vraag naar tweede woningen heeft ook daar tot een overspannen huizenmarkt geleid. In sommige gebieden in Engeland ontstaan hierdoor sociale spanningen. Tim Farron – een parlementslid uit het Lake District – heeft in het Lagerhuis al een voorstel gedaan voor een plafond op het aantal tweede huizen in populaire vakantiegebieden. ‘Het gemiddelde inkomen in het Lake District is 16 duizend pond, maar de gemiddelde huizenprijzen zijn in korte tijd verdubbeld tot 200 duizend pond. De lokale bevolking kan zich geen huis meer permitteren.’, aldus Farron. In het dorpje Rock in Cornwall is voorgesteld om een extra lokale belasting te heffen op tweede huizen. Hier zijn de huizenprijzen nu tien maal het gemiddelde inkomen.

Ook dreigen door de spectaculaire stijging van het tweede huizenbezit in bepaalde regio’s dorpen te ontstaan die buiten de vakantieperioden uitgestorven zijn. De lokale bevolking en middenstand zien met argusogen hoe levendige gemeenschappen teloor dreigen te gaan. In sommige dorpen in Cornwall, vooral aan de kust, is de lokale bevolking in aantal nu overtroefd door de tweede huizenbezitters.

Op Wight valt dit volgens Colin en Linda nog mee. ‘Maar toen we een buurvrouw vertelde dat het een tweede huis was dat we misschien ook af en toe zouden gaan verhuren, was ze er niet blij mee’, erkent Linda.

Waar: Cottage op het eiland Wight

Perceel: 1000 vierkante meter met drie kleine vijvers

Prijs: 249.500 pond (361.000 euro)

Aantal kamers: woonkamer, eetkamer. vier slaapkamers, twee badkamers, keuken en serre

Bouwjaar: 1924

Vakantiewoning als appeltje voor de dorst

Uit de Volkskrant van 27-7-2006

25 juli 2006

STADION KOST MEER DAN VIERHONDERD MILJOEN

De kosten van de bouw van het nieuwe Olympische Stadion zullen boven de vierhonderd miljoen euro komen als gevolg van stijgende bouw- en energiekosten. In de oorspronkelijke planning waren de kosten geraamd op ruim 350 miljoen. De bouw van het stadion met 80 duizend zitplaatsen moet in de lente of uiterlijk zomer van 2008 beginnen. De kosten van het hele Olympische project beginnen al aardig op te lopen, ook omdat de regering het wil gebruiken voor de totale vernieuwing van oost-Londen. De Olympic Delivery Authority zal deze week de uitbestedingsprocedure voor het stadion bekend maken. Aannemers zullen het stadion moeten bouwen maar ook na de Spelen weer terugbrengen tot een klein stadion van 25 duizend plaatsen zodat Londen niet mer een grote witte olifant zal worden opgezadeld. Het stadion zal na 2012 vooral gebruikt worden voor atletiek. Het oorspronkelijke plan om er een premiershipclub in te huisvesten is van de baan.

GOLF: THE OPEN 2006

FENOMEEM WOODS WORDT GROTER EN GROTER

Het was zijn eerste titel na de dood van zijn vader Earl, zijn derde Britse Open en zijn elfde major in totaal. Het fenomeen Tiger Woods wordt groter en groter.

Elk normaal mens zou bezwijken onder de druk die zijn omgeving hem oplegt en die hij vooral zichzelf oplegt. Zelfs andere topspelers vroegen zich afgelopen weekeinde af hoe iemand zich in Godsnaam kan concentreren in het circus dat de Amerikaan continu omringt. De Zuid-Afrikaan Ernie Els slaakte zaterdagavond zelfs een zucht van verlichting dat niet hij maar de Spanjaard Sergio Garcia de laatste ronde met Woods zou gaan spelen.

Alleen de Amerikaan zelf loopt vier dagen lang onverstoorbaar urenlang over de baan temidden van vijftig fotografen, rijen cameramensen, officials, lokale bobby’s en zijn eigen bodyguards van voormalige marine-officieren en FBI-agenten, terwijl honderden mensen van dichtbij ‘come on Tiger’ in zijn oren schreeuwen. Hij blijft continu strak voor zich uitkijken. De enige irritatie bij bijna elke hole zijn de toeschouwers die met hun mobiele telefoontjes foto’s maken op het moment dat hij een bal wil slaan. Ze worden door zijn caddy Steve Williams op de vingers getikt, of soms door de grootmeester zelf. De ontlading komt na afloop als hij in de armen van Williams en echtgenote Elin springt voor een huilbui of snikpartij.

Tiger Woods was op The Open die dit jaar werd gespeeld op een geelgekleurde en kurkdroge course bij Liverpool, niet alleen de beste maar ook de slimste golfer. In plaats van de bal verder weg te slaan dan ieder ander koos hij voor een strategie van klinische precisie. De driver bleef bijna het gehele toernooi in de golftas. ‘Ik heb er natuurlijk in de voorbereiding mee geoefend. Maar het is onmogelijk om ballen van vierhonderd yards op deze baan te controleren. Daarom heb ik voor de ijzeren clubs gekozen. En het lukte mij de juiste snelheid en spin te geven. Het was heel solide’, stelde hij na afloop tevreden vast.

Hij speelde zondag nagenoeg foutloos. Hij maakte maar één bogey en eindigde uiteindelijk op 18 onder par, twee slagen beter dan zijn landgenoot Chris DiMarco.

Woods kon zich ook geen fouten permitteren. Zaterdag lukte het hem niet zijn donderdag en vrijdag opgebouwde voorsprong uit te bouwen, waardoor hij ontspannen zijn laatste ronde zou kunnen lopen. Ineens voelde hij de hete adem van de concurrentie in de nek. Zondagmorgen leek te titelstrijd geheel open met vijftien spelers die maar vijf slagen van elkaar verwijderd stonden. Op een ongelijke en harde links-course met de alle kanten wegstuitende ballen leek de finale een loterij te worden.

Publieksfavoriet Sergio Garcia zou misschien eindelijk zijn kans grijpen, zo werd gespeculeerd. De Spanjaard werd enkele jaren geleden uitgeroepen tot de grote uitdager van Woods – net zoals Nadal van Federer in het tennis – maar hij heeft de belofte nog niet kunnen inlossen. In 1999 tijdens de US PGA stal hij als 19-jarige de show en werd toen tweede achter Woods. En hoewel hij in majors elf keer in de toptien eindigde, wacht hij nog steeds op zijn eerste grote titel. Zondag ging het opnieuw mis. Op de tweede hole waar hij zaterdag nog een eagle maakte moest hij nu een bogey incasseren. Woods scoorde in de eerste negen holes acht keer een par en maakte een eagle op de par vijf.

Hij leek op dat moment de titel al binnen te hebben, maar Chris DiMarco – van wie hij vorig jaar bij de US Masters de play-off won – legde hem plotseling het vuur na aan de schenen met een reeks van wonderbaarlijke putts. Uiteindelijk was zelfs DiMarco de degelijkheid van Woods te machtig.

De Europeanen stelden opnieuw zwaar teleur. Montgomerie, Harrington en Howell vielen al vrijdag af. Garcia kon het zondag niet waarmaken, net zo min als Paul Casey of een van de andere Britten. Met de Ryder Cup in het vooruitzicht dit najaar, moet dat de Europese golfers zorgen baren, hoewel ze juist in die wedstrijd vaak boven zichzelf uitsteken.

Woods is weer een major-titel dichterbij het record van Jack Niclaus gekropen. Gisteren kwam hij op de tweede plaats in die ranglijst. Hij staat nu nog zeven majors op de inmiddels gestopte Nicklaus achter. Maar de nu dertigjarige Woods heeft zeker nog twintig goede golfjaren (met samen tachtig majors) voor de boeg. Hij zei elk jaar minimaal één major te willen winnen – ‘anders is het seizoen teleurstellend, hoeveel andere titels ik ook haal’. Het record lijkt haalbaar, zo lang hij zich door niets en niemand gek laat maken zoals tot nu toe gelukt is.

Na afloop was hij duidelijk emotioneel, vooral omdat deze titel niet door zijn vader Earl kon worden gezien. ‘Misschien heeft hij mij van bovenaf geholpen.’(23-7-2006)

AFSCHEID BERGKAMP

HOUSE-WARMING PARTY ZONDER PASSIE

De farewell party van Highbury was enkele maanden geleden een emotionele gebeurtenis, de house-warming party van het Emirates Stadium miste die passie. De 54 duizend toeschouwers in de nieuwe Arsenal-arena voelden zich een beetje wereldvreemd in een stadion dat niets meer met Engeland heeft te maken. De naam (Emirates), het bier (uitsluitend buitenlandse pils), de broodjes (bagels) en zelfs de meeste spelers op het veld komen van over de grenzen.

Manager Arsene Wenger deed de officiële opening door een enorme opblaasbal in de richting van een van de doelen te schoppen. Daarna kwam in de benefiet voor Dennis Bergkamp het eerste team van Ajax in het veld tegen het jeugdteam van Arsenal. Er waren zoveel wissels dat er amper serieus werd gevoetbald in de eerste helft, hoewel Klaas-Jan Huntelaar een fraaie goal voor Ajax maakte.

Pas met de reünie na de rust – een weerzien met de de sterren van voorheen – ontstond er enige feeststemming. Arsenal had David Seaman, Ian Wright, Kanu, Marc Overmars, Emmanuel Petit, Ray Parlour, Partrick Viers, Glen Helder! en Thierry Henry opgesteld. Bij Ajax speelden Wim Jonk (hij kan het nog steeds), de broertjes De Boer, Edgar Davids (de Tottenham-speler werd continu uitgefloten), Frank Rijkaard, de buikige Stefan Petterson en Bryan Roy (hij kan er niets meer van) in de basis. Maar het hoogtepunt kwam met de invalsbeurten van Marco van Basten en Johan Cruyff.

Thierry Henry maakte even snel gelijk voor Arsenal, waarna hij zijn best deed Bergkamp een niet te missen scoringskans te bieden. Maar Stanley dook over de verkeerde bal heen (een schot van Kanu) en stopte per ongeluk in de laatste minuut de schuiver van Bergkamp. Vervolgens werden Bergkamp en zijn familie in het zonnetje gezet, ging de speler op de schouders van Thierry Henry en Patrick Viera en maakte hij samen met zijn zoon Mitchell een ereronde. Johan Cruyff zei dat hij twee keer heeft geprobeerd Bergkamp naar Barcelona te halen. ‘De eerste keer koos hij voor Inter, de tweede keer voor Arsenal. Vooral de laatste was geen slechte keuze.’

Het Arsenal-publiek – gekleed in Bergkamp-shirtjes – ging even uit zijn dak en keerde daarna huiswaarts – een beetje met een kater.

De overdadige luxe in het nieuwe 400 miljoen pond kostende stadion is een beetje onwezenlijk. De kuipjesstoeltjes zijn allemaal voorzien van zachte kussentjes. Maar de supporters moeten er ook grif voor betalen. Een bagel kostte zes pond (10 euro). ‘En ze waren niet te eten’, vertelde een supporter na afloop. De logistiek bleek nog een probleem te zijn. Al driekwartier voor de wedstrijd was al het eten op – tenminste op de gewone tribunes waar het hoi pollo zich had verzameld.

In de skyboxen was het goed toeven. Net als in de persruimte. Arsenal moet de mooiste persruimte van de premiership hebben, zij het dat de spiegels in de toiletten nog niet waren vastgeschroefd.

De buurtbewoners rond het nieuwe stadion wilden nog niet meewerken aan het openingsfeest. Ze hadden geweigerd hun geparkeerde auto’s weg te halen, waardoor de bussen er amper door konden komen.

Bergkamp over zijn laatste wedstrijd

Dennis Bergkamp meldt zich een uur na de wedstrijd in een keurig grijs pak in de persruimte. Hij wil even de tijd nemen voor de media – vooral Nederlandse kranten – hoewel het buffet voor de sterren net is begonnen. Hij begint in het Engels maar voelt zich beter in zijn element als hij met de Nederlandse media mag praten in zijn moerstaal.

Het moet erg emotioneel geweest zijn voor je?

‘Ik was best emotioneel. Iedereen weet dat ik een familieman ben. Ik voelde dat ook in het stadion. Samen met de fans, de spelers die zijn gekomen. Dat voelde als één grote familie. Het was vanavond iets van ons allemaal.’

Van Basten en Cruyff samen in het veld. Dat krijgen weinig spelers voor elkaar.

‘Het was onwezenlijk. Ik keek meer om mij heen dan dat ik met de wedstrijd bezig was.’

Hoe heb je de wedstrijd zelf beleefd?

‘Het is grotendeels langs me heengegaan. Het voelt een beetje als een bruiloft. Als je later de film terugdraait, herinner je je ineens weer van alles.’

Hoe was het dat je vader Wim de aftrap kon nemen?

‘Geweldig. In november van het vorig jaar leek het nog onzeker of hij nog lang te leven had. En nu was hij erbij. Hij heeft heel veel voor mijn carriere betekend door mij zo vaak samen met mijn moeder als kind naar de voetbal te brengen en te halen.’

Hoe voelde je je als speler in het veld?

‘De eerste helft voelde ik mij oud, de tweede helft weer erg jong.’

En wat was prettiger?

‘Ik denk dat ik mij in het team van de tweede helft toch meer thuis voelde. Dat is mijn generatie.’

Zijn er contacten geweest om door te gaan?

‘Niet echt contacten. Het waren meer geruchten. Ajax had mij de kans willen geven daar mijn carriere te beëindigen. Die geruchten lopen al een paar jaar. Ik heb er soms best over nagedacht om naar Amsterdam terug te keren, maar ik heb het hier te goed. Onze kinderen zijn hier geboren, een groot deel van mijn leven speelt zich hier af.’

Wat ga je nu doen?

‘Niets. Ja, mijn kinderen naar school brengen. Af en toe golf spelen.’

Je hebt het nooit met Arsene Wenger gehad over een rol binnen de club?

‘Ja, daar is over gesproken. Maar ik wil niets doen op dit moment. Even de weekeinden thuiszitten.’

Vind je het niet moeilijk zo te stoppen?

‘Ja. Daarom doe ik het juist. Het zal een moeilijke periode worden. Ik ben op mijn twaalfde jaar bij Ajax gekomen. Ik heb 25 jaar gevoetbald. En nu is er ineens niets meer. Maar dat wil ik ervaren.’

Dus in de toekomst ga je mogelijk wel iets doen?

‘Zeg nooit nooit. Maar ik weet niet of ik geschikt zal zijn als manager. Misschien is er direct iets anders.’ (23-7-2006)

NAAR STRAND. IN LONDEN....

Het weer leent zich ervoor met temperaturen van meer dan 35 graden Celsius. Deze zomer kunnen de Londenaren voor het eerst in de eigen stad naar strand. Het nieuwe grootstedelijke strand met ligstoelen, cocktailbars, palmbomen en hagelwit zand is te vinden aan de Theems in Shoreditch. Het is ingericht op de parkeerplaats van de Old Truman Brewery Site aan Brick Lane. Det entree is gratis en de hele zomer worden er volleybaltoernooien en muziekshows gehouden. Binnenkort zal een ander strand openen aan de West India Quay in de London Dockyards (23-7-2006).

ENGELSE GERECHTEN DELVEN HET ONDERSPIT

Wat is Spotted Dick? Of jugged hare, tripe & onion en lardy cake? Gepensioneerde Britten weten het vrijwel allemaal. Maar de meerderheid van de jongeren heeft er nog nooit van gehoord, laat staan dat ze het zouden willen eten.

Duizend jaar oude gerechten lijken in één generatie te verdwijnen. De Normandiërs kookten al kalfshoeven en vonden de brij die het opleverde, een delicatesse. In de Victoriaanse tijd was calf’s foot jelly nog altijd een populair gerecht, op smaak gebracht met peper en saffraan. Maar uit een enquete onder jongeren bleek dat nog geen 2 procent van hen wist was calf’s foot jelly was. Bath chaps – een na de oorlog nog populair gerecht van varkenskaakjes, gerookte bacon die was gerold in broodkruimels – kende helemaal niemand. Slechts 20 van de duizend ondervraagde jongeren had ooit gehoord van squirrel casserole, een hutspot van cider, uien, champignons en worteltjes.

Faggots (26 procent) – een soort gehaktballen – en bread & dripping – brood en vet – waren bij jongeren de meest bekende traditionele gerechten. De oude Engelse keuken wordt onder invloed van buitenlandse gerechten en als gevolg van de lessen van televisiekoks met uitsterven bedreigd. De 65+-ers weten nog als enigen wat het allemaal was: van Hogs pudding en pan hagarty. De gerechten die vaak zo vol zitten van bloed en ingewanden hebben bij de jongeren afgedaan. Jugged hare – genaamd naar de kan waarin de haas wordt gekookt – komt met een saus van hazenbloed en port waar de nieuwe generatie zijn neus voor ophaalt. Zelfs de meeste jongeren weten niet eens meer een traditionele Sunday roast te bereiden.

Acht meest bedreigde gerechten	Acht meest bedreigde puddings

1. Bath chaps	1. Calf's foot jelly
2. Jugged hare	2. Junket
3. Brawn	3. Sussex pond pudding
4. Squirrel casserole	4. Kentish pudding pie
5. Bedforshire clanger	5. Dorset dumplings
6. Pan haggerty	6. Lardy cake
7. Hogs pudding	7. Simnel cake
8. Triple & onion	8. Malvern pudding

MASSAMOORD OP HAZEWINDHONDEN

Het is een publiek geheim dat ineens een wantoestand is geworden. Jaarlijks worden in Engeland duizenden hazewindhonden die te oud zijn om mee te doen aan hondenraces afgemaakt.
Al in 2003 werd aan de bel getrokken, maar toen haalde bijna iedereen de schouders op. Drie jaar later staat het volk ineens op de achterste benen, eist de regering een onderzoek en is de politie al in actie gekomen, hoewel het afmaken van honden niet illegaal is. Zondag maakte The Sunday Times de naam bekend van een man die in de afgelopen vijftien jaar ruim tienduizend hazewindhonden had doodgeschoten, Alle honden waren afkomstig van mensen die hun dier lieten deelnemen aan hondenraces. Nadat ze wegens ouderdom of andere ongemakken niet meer presteerden, nam David Smith de honden van ze over. Tegen betaling van tien pond maakte hij ze af en begroef ze in de eigen tuin. Aan een undercoverreporter van de krant vertelde Smith dat de begraafplaats in zijn tuin in drie jaar tijd vol was. Maar het was geen probleem. Op de plek waar hij ooit begonnen was, waren de lijken al in zo vergaande staat van ontbinding geraakt dat hij daar opnieuw kon beginnen. Ruim veertig hondentrainers maakten gebruik van de diensten van Smith.
De Britse regering reageerde geschokt op het schandaal. De minister van Dierenwelzijn, Ben Bradshaw, kondigde een onderzoek aan naar de milieu- en gezondheidsgevaren die het begraven van zoveel honden tot gevolg kan hebben. Alistair McLean, hoofd van de National Greyhound Racing Club noemde de Smith’s hondenslachting ‘een euthanasiefabriek’. ‘Dit is walgelijk. We willen hier absoluut niet mee in verband worden gebracht.’ De politie gelastte Smith dinsdag voor ondervraging op het bureau. In 2003 maakte een welzijnsorganisatie van dieren al bekend dat elk jaar twaalfduizend hazewindhonden worden afgemaakt, omdat ze overbodig zijn geworden In totaal zijn er in Engeland 31 speciale banen, waar windhondenrennen worden gehouden. Jaarlijks gaat er twee miljard euro om in de sport. De hazewindhonden worden voornamelijk gefokt in Ierland. Na vijftien maanden zijn ze geschikt voor de rennen. Maar na zeven jaar zijn ze niet meer snel genoeg voor de sport. Ze hebben dan pas de helft van hun leven erop zitten. Er zijn hondenasiels voor overbodig geworden hazewindhonden. Sommige hondenliefhebbers nemen oude hazewindhonden als huisdier over. Maar er is geen plek voor twaalfduizend per jaar.
Smith is een van de mannen die voor een habbekrats bereid is de honden over te nemen. Hij doodde de honden met een soort pistool zoals dat ook in slachthuizen wordt gebruikt. Een dergelijk pistool schiet geen kogels, maar een soort bout die de schedel doorboort. Greyhoundraces zijn in Engeland de laatste jaren steeds populairder geworden. Vroeger was het arbeidersklasse-vermaak maar de sport is de laatste jaren meer upmarket geworden. De greyhound-racecourse van Wimbledon in Londen werd dit jaar heropend en kent nu zelfs skyboxen. Op de uitslag van greyhoudrennen wordt traditioneel in Groot-Brittannië zwaar gegokt (18-7-2006)

EEN ENGELSE ZOMERZONDAG

Zon, bier, een cricketveld, een picknick en een Shakespeare-voorstelling aan het water, slechts verstoord door een kwakende eend.

Het is een perfecte Engelse zondag. Zondagmiddag speelde op het oudste cricketveld van Engeland the Vine Cricket Ground in Sevenoaks het countrycricketteam van Kent tegen de plaatselijke formatie. De match over 20 overs was een benefietwedstrijd voor voormalig Kent-cricketaanvoerder David Fulham die zijn carriere in Sevenoaks begon.

Geraint Jones, de wicketkeeper van zowel Kent als het Engelse testcricketteam, was speciale gast in de wedstrijd. Uiteraard won het countycricketteam van Kent dat 229 runs scoorde. Maar het massale publiek dat met ligstoelen langs de lijn was neergestreken, maalde daar niet om. Er was bier, volop zon, sport en er waren sweepstakes. Het forensenplaatsje onder Londen vormde één dag een hechte gemeenschap. Cricket is de meest sociale sport die er is. De wedstrijd staat op het tweede plan – je kijkt er af en toe heel even naar – het gaat om de conversatie langs de lijn. Iedereen schrok op toen een oranje cricketbal op één van de auto’s langs de kant belandde en iedereen lachte later toen die later van de schoonzus van David Fulham bleek te zijn.

Zogenoemde twenty/20-wedstrijden winnen aan populariteit, omdat ze in drieënhalve uur voorbij zijn. De echte kenners gruwen ervan. Die zweren bij een vijf dagen durende testcricketwedstrijd met lunch- en theepauzes. Maar er zijn weinig Engelsen – uitgezonderd de gepensioneerden – die daarvoor nog de tijd hebben.

Er is meer te doen op één dag. Na sport is er cultuur. ’s Avonds in het Lakeside-theater van Hever Castle kon in de buitenlucht van een Shakespeare-voorstelling worden genoten. Shakespeare’s Much ado about nothing, een van zijn grappigste komedies. En op een zwoele avond is geen mooier vermaak, behalve dan een cricketwedstrijd. (16-7-2006)

MINDER STUDENTEN DOOR HOGERE COLLEGEGELDEN

Het aantal aanmeldingen op Britse universiteiten in voor het komende studiejaar met 5 procent gedaald. Oorzaak is mogelijk de verdrievoudiging van de collegelden. Universiteiten kunnen nu drieduizend pond per academisch jaar vragen. Hoewel er beurzen zijn voor studenten van arme families (inkomen minder dan 17.500 pond per jaar) denken velen dat de kosten van een academische studie niet meer tegen de baten opwegen.

Daarbij komt dat ook de andere kosten van studeren flink stijgen. De kosten van een kamer variëren van 32,50 per week (Teeside University) tot 144 per week in Imperial College dat gevestigd is in het peperdure Londen. Wie aan deze universiteit wil studeren is jaarlijks aan huur en collegegeld al 7500 pond kwijt. En dan is er nog geen biertje gedronken. Daarvan varieren de prijzen van 99 pence aan Metropolitan Manchester tot meer dan twee pond in Cambridge (15-7-2006)

WILDE, DE KRAY BROTHERS EN EEN ALCOHOLIST

‘Zal je het missen?’ ‘Ik niet’, zei alcoholist Jason Handy die vrijdag de laatste crimineel was die werd veroordeeld in Bow Street Court.

Londens beroemdste gerechtsgebouw sloot na 270 jaar. Griffiers, cipiers en juristen huilden voor een keer zelf tranen met tuiten. En rechtbankpresident Timothy Workman verklaarde: ‘De sluiting van deze rechtbank met zijn grote geschiedenis is een trieste gebeurtenis.

Het gerechtsgebouw werd in 1750 geopend. En veel van de beroemdste namen uit de Britse geschiedenis werden hier veroordeeld. Oscar Wilde kreeg er een zware werkstraf van twee jaar opgelegd en de gebroeders Kray die in de jaren zestig de East End terroriseerden werden er tot levenslang veroordeeld. Dr. Crippen en de verrader William Joyce (Lord Haw-Haw) stonden er voor het hekje, net als de suffragettes die begin vorige eeuw voor de gelijke rechten van vrouwen streden

Vrijdag waren het gewone rechtszaken: een prostituee die geadverteerd had in een telefooncel, een zakenvrouw die aan Duitsland wordt opgeleverd wegens fraude, twee Kosovaren die in de London Eye voor vierduizend pond een Albanese vrouw hadden gekocht een een jonge vrouw die voor tweehonderd pond ondergoed had gestolen bij Marks & Spencer.

Daarna klonk het: ‘With sadness, I call your last case at Bow Street Sir.’ De alcoholist Handy werd binnengeleid, voor de vijfde keer in zijn leven . ‘Court Stand, please.’

De rechtbank zal nu worden omgebouwd tot een hotel. Handy zal er graag een borrel drinken aan de hotelbar, als hij het geld zou hebben. (14-7-2006)

13 juli 2006

CHARIOTS OF FIRE, DEEL 2

Een vijf minuten durende promotievideo die Londen hielp met de uitverkiezing tot Olympische stad van 2012, zal worden omgezet in een volledige Hollywood-film.

De video, getiteld Inspiration, toonde Londen als een multiculturele stad die de wereld verenigde. Vier achtjarige kinderen van verschillende continenten komen naar Londen om de Spelen te zien in de hoop zelf ooit deel te nemen.

In de film zullen vijf jongeren uit verschillende landen proberen door middel van sport hun leven te verbeteren en deel te nemen aan de Olympische Spelen. De video kostte 400 duizend pond, de film die door Paramount zal worden geproduceerd, 19 miljoen pond.

Lord Puttman, regisseur van de bekroonde film Chariots of Fire, zal een van de adviseurs zijn voor de film die vlak voor de opening van de Olympische Spelen in Bejing in 2008 zal moeten worden uitgebracht. Chariots of Fire werd 25 jaar geleden gemaakt en ging over twee atleten die het Britse establishment trotseerden om mee te kunnen doen aan de Olympische Spelen van 1924. De film kreeg vier Oscars.

BEN HURKMANS NIEUWE CULTUREEL ATTACHE

Ben Hurkmans (1949) wordt deze zomer de nieuwe cultureel attaché bij de Nederlandse ambassade in Londen. Hij volgt Christina Jansen op die terugkeert naar Den Haag. Hurkmans is nu directeur van het Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten. Na acht jaar bij het Fonds te hebben gewerkt is het in zijn ogen tijd voor iets nieuws. ‘De functie van cultureel attaché is voor mij toch een beetje een droom. Voor het Fonds, maar ook in mijn vorige baan als directeur van de Amsterdamse Theaterschool heb ik veel internationaal werk gedaan.' Als cultureel attaché in Londen houdt Hurmans zich de komende vier, maximaal vijf jaar, bezig met de culturele betrekkingen tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland. 'Die zijn goed, maar de veronderstelling is dat het nog beter kan.' (12-7-2006)

WAAR IS REM KOOLHAAS?

Iedereen was er – tenminste iedereen van de famous & beautiful die er altijd is bij grootse openingen van galerieën, clubs en exposities in Londen. Jade Jagger natuurlijk, maar ook Pink Floyd-gitarist David Gilmour (op de dag dat zijn bandlid Syd Barrett overleed), topmodel Linda Evangeliste, ex-Chelsea voetballer Graham Le Saux, schrijver Salman Rushdie, entrepreneur Marha Lane Fox, Elton Johns partner David Furnish en Turner Prize-coryveeën Damien Hirst, Tracy Emin en Graham Perry.

Alleen het grote genie zelf was niet aanwezig tijdens de party die de juweel in de Londense society-kroon werd genoemd. De Nederlandse architect Rem Koolhaas kon dinsdagavond de openingsparty van zijn eerste Londense project niet meemaken. Zijn nieuwe één miljoen kostende zomerpaviljoen naast de Serpetine Gallery werd ingeluid op een moment dat Koolhaas in China verbleef.

Hij koestert zijn mysterie, zelfs in zijn tweede woonplaats Londen. Misschien waren daarom alle gasten nog meer onder de indruk van het grote ronde bouwwerk met een heliumballon als dak. David Furnish noemde het een gigantisch ruimteschip en Nick Rhodes van Duran Duran bescheef het als een reuzenspek. ‘Het is een geweldige locatie voor een feest, perfect voor discomuziek. Je raakt er helemaal high van’, meldde actrice Juliette Lewis die op dit moment optreedt in een West End-productie.

De party zelf was geregisseerd door Stefano Pilati die een aantal boomlange roze modellen had opgetrommeld. Zelfs de ballon kleurde roze. 'Wat is er mooier dan een heelal te ontdekken waar alles roze is en de vrouwen langer dan 1,90 meter', zei hij. Gek dat Koolhaas niet kwam. Het zomerpaviljoen zal in oktober weer worden ontmanteld en verkocht. Voor 750 duizend pond.

(12-7-2006)


Het zomerpaviljoen bij de Serpentine	De sterren arriveren: Linda Evangeliste en Simon en Yasmin Le Bon

WK DUITSLAND 2006

WK KOSTEN EN BATEN

Het is een vorm van patriottisme zonder precedent. Liefst 27 procent van de Engelse huishoudens heeft voor en tijdens het WK een vlag gekocht met het rode kruis van St. George. Dit betekent dat vlak voor de uitschakeling 10,5 miljoen Engelse vlaggen in het land wapperden.

De vlag die ooit een symbool was van rechts-extremisten, is echter nog niet in het hart gesloten van het hele volk. In wijken met etnische minderheden was de vlag veel minder vaak te zien. Ook de fans die naar Duitsland reisden, waren voornamelijk blank.

De hooligans hebben zich rustig gehouden. In Duitsland werden uiteindelijk slechts 25 supporters van Engeland gearresteerd, 11 procent van alle WK-arrestaties. Op voorhand hadden overigens 3500 supporters met een slechte reputatie een uitreisverbod gekregen.

De Engelse supporters mengden zich niet echt in het Duitse voetbalcarnaval. Meestal dronken en zongen ze in eigen kring. Veel andere supporters beschouwden de Engelsen nog altijd als agressief.

Het WK stimuleerde de drankomzet. In totaal verkocht alleen Carlsberg al voor 300 miljoen pond meer bier dan in een normale maand. Op de dag van Engeland tegen Portugal werden in Engeland 15 miljoen pints meer gedronken dan op een gewone zaterdag. Mogelijk speelde ook het warme weer een rol in de omzetstijging (12-7-2006)

WK-Verkopen:

10.5 miljoen Engelse vlaggen

36 procent stijging van de bieromzet

41 procent stijging van de verkopen van Umbro Engeland-shirts

15 procent stijging van chipsverkopen

40 procent stijging van pizza en barbecue-verkopen

BRITTEN SLAPEN TUSSEN HUISMIJTEN

Hygiëne en de Britten, het blijft een moeilijke combinatie. Britten blijken te slapen onder dekbedden die vol zitten met huismijt, huidschilfers en andere viezigheid.

De Universiteit van Worcester onderzocht tien willekeurige dekbedden en vond daarin twintigduizend levende huismijten. Bijna de helft van de Britten wast of lucht het dekbed zelden of nooit. Zeven van de tien onderzochte dekbedden waren nooit gewassen, waarvan er twee al meer dan tien jaar oud waren. De meeste waren synthetisch, een was gevuld met veren. Het ergste geval van de tien was een dekbed dat elf jaar lang niet was gewassen en 45 gram aan vuil bevatte, waaronder afgestorven huidschilfers.

Volgens de universiteit leidt vies beddengoed tot gezondheidsproblemen. Het kan astma en slijmvliesontstekingen veroorzaken en tot huidirritatie en eczeem leiden. Uit een enquete onder duizend Britten bleek dat 41 procent het dekbed nooit wast.(12-7-2006)

Uit de Volkskrant van 12 juli

Engelsen en de McMaffia

Cristiano Ronaldo mag in Engeland een haatfiguur zijn geworden, in Schotland zou hij even groots worden ingehaald als de Italiaanse wereldkampioen in Rome. Teams – zoals Portugal – die van Engeland winnen, worden traditioneel ‘ere-Schotten’ genoemd, zelfs als daarbij middelen worden gebruikt die neutrale voetbalsupporters niet echt zullen waarderen.

Is de voetbalhaat tussen Engelsen en Schotten groter dan die tussen Duitsers en Nederlanders? Waarschijnlijk niet, alleen leven Duitsers en Nederlanders niet in hetzelfde koninkrijk.

Indien een ZDF-televisieploeg tijdens het WK een VW Golf met een grote en twee kleine Duitse vlaggen op een zaterdagavond in de Schildersbuurt van Den Haag had geparkeerd, zou er ook een gerede kans zijn geweest dat het voertuig niet onbeschadigd teruggevonden zou worden. Indien aan de vooravond van de wedstrijd ADO-Ajax een Nederlandse auto met een Ajax-vlag daar was geplaatst, zou er heel waarschijnlijk weinig van over zijn gebleven.

De uitkomst van de Newsnight-undercoveroperatie met het parkeren van een in Engeland-vlaggen gedrapeerde auto in een arbeidersbuurt in Glasgow was dan ook tamelijk voorspelbaar en de kritiek over uitlokking van vandalisme niet helemaal onterecht.

Het undercoverproject zegt in dat opzicht ook weinig over de betrekkingen tussen de twee landen die samen met Wales Groot-Brittannië vormen en samen met Wales en Noord-Ierland het Verenigd Koninkrijk. Sportieve rivaliteit is een slechte indicator voor de daadwerkelijke betrekkingen tussen landen en volken.

Engelsen hebben geen hekel aan de Schotten – in tegenstelling tot de Ieren en de Welsh. Schotten worden beschouwd als rechtdoorzee en zuinig en mogen daarom de schatkist bewaren. Misschien zijn ze wat zwaarmoedig, maar ook gastvrij en vriendelijk. Zelfs op sportgebied koesteren Engelsen enige sympathie voor de Schotten, omdat ze bijna altijd zo vriendelijk zijn te verliezen. De echte aartsrivalen zijn de Welsh, vooral met rugby.

De Schotten maken het op hun beurt de Engelsen zelden moeilijk. Sinds de Jacobieten in 1746 het onderspit moesten delven tegen het Britse leger (veertig jaar nadat het Schotse parlement was afgeschaft) is het nooit meer tot een serieuze opstand gekomen. De Schotten koesteren weliswaar graag het romantische beeld van een onafhankelijk Schotland – het land heeft er meer historische rechten op dat menig staatje in Oost-Europa of de Balkan – maar gaan daarvoor niet op de barricades.

In de jaren dertig van de vorige eeuw werd met de Scottish National Party (SNP) een politieke beweging opgericht die nadrukkelijk onafhankelijkheid nastreefde. Maar het duurde tot in de jaren zeventig tot de SNP electoraal werkelijk enige voet aan de grond kreeg. De Mel Brooks-film Braveheart over de Schotse held William Wallace gaf het Schotse nationalisme in 1995 een nieuwe impuls. In 1999 gunde Tony Blair de Schotten een eigen parlement en regering waarmee Schotland – behalve op het gebied van defensie en buitenlandse zaken – zelfbestuur kreeg.

Maar de meerderheid van de Schotten wil geen verdere stap zetten en ook de koningin bij het oud vuil dumpen. De SNP is nooit de grootste partij van het land kunnen worden (nu de tweede achter Labour) en verloor zelfs tijdens de laatste parlementsverkiezingen een deel van haar achterban.

In Groot-Brittannië hebben de Schotten economisch en politiek gezien ook weinig reden tot klagen. Ze zijn hier bijna een bevoorrechte minderheid. De Schotten ontvangen gemiddeld per inwoner 1500 pond per jaar meer uit de staatskist dan de Engelsen.

En de vijf miljoen Schotten (tegen vijftig miljoen Engelsen) zijn oververtegenwoordigd in alle Britse bestuursorganen. Ze hebben relatief meer parlementariërs dan de 10 procent waarop ze getalsmatig recht hebben en vooral veel meer kabinetsleden. Niet alleen heeft Blair zelf sterke Schotse wortels, liefst zeven ministers zijn Schots, onder wie minister van Defensie Desmond Browne, minister van Handel en Industrie Alistair Darling en ook minister van Financien Gordon Brown. De huidige leider van de Liberaal-Democraten is Schots, net als zijn voorganger. En de Speaker van het Lagerhuis (kamervoorzitter) is eveneens een Schot.

De ‘McMaffia’ wordt in Westminster getolereerd. Dat de Schotse kabinetsleden beslissen over onderwijs, gezondheidszorg en pub-openingstijden in Engeland - terwijl Engelse parlementariërs niets te vertellen hebben in Schotland – heeft alleen bij een conservatief deel van de Engelsen kwaad bloed gezet. Zelfs het verscheuren van de Engelse vlag tijdens het WK, windt de meeste Engelsen niet op. Het werd pas een zaak toen de Schotten zich er druk over gingen maken omdat het door de BBC uit Londen was uitgelokt.

Uit de Volkskrant van 10 juli

Huizenjacht

Cash or mortgage?’, klinkt het korzelig. Een jongeman van begin twintig zit achter een tafeltje bij de entree van het showappartement van een nieuwbouwproject in de Londense wijk Bermondsey.

Hier verrijzen op ruim een kwartier loopafstand van station London Bridge 43 nieuwe koopappartementen. De eerste dertien op de twee eerste verdiepingen worden vandaag te koop aangeboden. Vanmorgen stond de advertentie in de krant dat vanaf 10.00 uur een showappartement van het Artesian Building is te bezichtigen.

Als woningzoekenden in Londen hebben we belangstelling. De prijzen zijn voor Londen en zeker voor een wijk met de postcode SE1 heel aantrekkelijk: vanaf 215 duizend pond (ruim drie ton) voor een éénkamerappartement.

De buurt valt in eerste instantie niet mee. SE1 is nog niet zo hip als Islington of Notting Hill, laat staan zo sjiek als Chelsea of Kensingston. Maar Bermondsey is in ontwikkeling en trendy aan het worden, zo wordt ons van alle kanten verzekerd. Dat lijkt echter vooral voor het gedeelte aan de oever van de Theems te gelden.

Het Artesian Building aan Tabard Square ligt nog in een gribusbuurt waar veel winkels zijn dichtgetimmerd en met graffiti beklad, huisvuil op straat is gegooid en de kleine rijtjeswoningen zeker al enkele decennia geen likje verf meer hebben gezien.

Hoe verder we van London Bridge afdwalen hoe stiller het wordt op straat. ‘Ik weet niet of ik hier ’s avonds wel durf te lopen’, zegt mijn vrouw. ‘Het valt mee’, houd ik nog even de moed erin. ‘Kijk, daar is het al. Tenminste dat moet het zijn.’

Om de hoek is de ingang naar het showappartement op de eerste verdieping. Het is even na één uur s’middags. Ineens staan we in de rij. Het showappartement is te klein om alle belangstellenden tegelijkertijd een kijkje te laten nemen.

Als we aan de beurt zijn, volgt meteen de vraag van de jonge vertegenwoordiger van makelaar Savills: ‘In contanten of hypotheek?’ Aan dat antwoord zijn wij eigenlijk nog lang niet toe. ‘We wilden even kijken..’

Kijkers? Hij lijkt verbaasd. ‘Er zijn er nog twee te koop. Type D2 op de tweede verdieping van 71 vierkante meter vloeroppervlak voor 294 duizend en type C2 – eveneens 71 vierkante meter – voor 296 duizend pond.’ Hij zet een kringetje om de twee resterende appartementen op het A4-tje met de hele lijst. In amper drie uur zijn er al elf verkocht.

Drie minuten later lijkt ook de twaalfde een koper te hebben. De man achter ons in de rij zegt meteen ongezien te willen kopen. ‘Oh ja,’ antwoordt de jongeman van Savills. ‘Met hem kunt u de financiën afhandelen.

De Londense huizemarkt is al jaren overspannen, maar lijkt nu compleet te zijn dolgedraaid. We nemen toch maar eerst even een kijkje in het showappartement. In de woonkamer ligt een lametvloer. In de slaapkamer moet je gebukt lopen om het hoofd niet te stoten aan de schuine wand. Het is echt piepklein. Er is uitzicht op een park. Maar er is geen balkon. ‘En de ramen van zowel de woon- als slaapkamer zijn op het noorden. Dus helemaal geen zon’, merkt mijn vrouw op.

En met de aankoopsom ben je er nog lang niet. Er komt ook nog 250 pond grondrente per jaar bij. En dan natuurlijk een fors bedrag aan servicekosten. ‘Is het dan tenminste een freehold?’ Nee, ook niet. Een leasehold van 125 jaar.

We sommen de lijst van nadelen op aan een vrouwelijke medewerker van het makelaarskantoor die een oogje in het zeil houdt. Ze lacht er een beetje om en schudt zelfs het ervaren vastgoedhoofd. Buitenlanders die niets weten van de Engelse woningmarkt en die proberen te onderhandelen over de prijs, zo lijkt ze te denken. In Londen betaal je de vraagprijs, zo niet meer dan de vraagprijs. Twee mensen die ook een kijkje nemen hebben er al één gekocht en kijken nog wat rond. Een echtpaar heeft er een voor de dochter die binnenkort het huis uit wil. Een andere jongen zegt hem als investering te hebben gekocht. ‘Ik ga er niet zelf wonen. Ik hoop als de bouw is voltooid hem meteen weer te verkopen. Dit levert altijd geld op. Van London Bridge heb je ideale verbindingen naar St. Pancras, waar volgend jaar de Channel Tunnel Rail Link eindigt en naar Stratford, waar in 2012 de Olympische Spelen worden gehouden. Ik zou meteen kopen… Location. Location’, adviseert hij.

Als Nederlanders kijken we wekenlang later nog steeds

OUD WORDEN? KIES BURY ST. EDMUNDS

Heiloo en Huizen werden onlangs verkozen tot de gezondste plaatsen van Nederland. Een plaats met de naam Bury St. Edmunds is de gezondste plaats van Groot-Brittannie. De levensverwachting van mensen in het pittoreske Moraton Hall, dat deel uitmaakt van deze stad in Suffolk, is 93,4 jaar. Daarmee worden ze gemiddeld twee jaar ouder dan de inwoners van Greystoke in het Lake District die na de geboorte 91,2 jaar voor de boeg hebben.

De verschillen in Groot-Brittannië tussen plaatsen en regio's zijn veel groter dan in Nederland. De bewoners van de wijk Middlehaven in de stad Middlesbrough worden maar 67,8 jaar en die van Everton in Liverpool 69,8 jaar.

De cijfers duiden op een groot verschil in de levenswijze op het platteland en de noordelijke industriesteden waar mensen bijna 25 jaar eerder dood gaan. Moraton Hall kent geen werkloosheid en nauwelijks misdaad. Middlehaven in Middlesbrough is een wijk met hoge werkloosheid, veel misdaad en straten die als no-go area worden beschouwd.(10-7-2006)

Vijf beste plaatsen	gem.	vijf slechtste plaatsen	gem.
	levensverw.		levensverw.
1. Moreton Hall		Middlehaven
(Bury St. Edmunds)	93,4	(Middlesbrough)	67,8
2. Greystoke		Everton
Lake District)	91,3	(Liverpool)	69,8
3. Didcot Ladygrove		Pelton Fell
(Oxon)	90,3	(County Durham)	70,4
4. Broughton		Pendleton
(Leicestershire)	90,1	(Salford)	70,7
5. Shaftesbury		Ordsall
(Dorset)	89,1	(Salford)	71,1

STILTE IN ARABISCHE ENCLAVE

Alleen de clicks van fotocamera’s verstoorden vrijdagmiddag om 12.00 uur de twee minuten stilte op het Londense metrostation Edgware Road. Voor de rest heerste er volkomen stilte in een straat die bijna een hectische Arabische enclave in het dure centrum van Londen mag worden genoemd.

Precies een jaar geleden vonden hier zes mensen de dood en raakten 163 gewond bij een van de vier aanslagen op een metrotrein. Citybankier Susanne Pell legde vrijdagmiddag hier haar bloemen neer. Zij zat ook in de trein, maar overleefde de aanslag. Sinds die dag heeft ze nooit meer met de ondergrondse durven reizen. ‘Ik hoop dat deze dag een bijdrage zal leveren aan mijn herstel’, zei ze.

Veel Londenaren – vooral in de omgeving van de drie metrostations en de plek waar de dubbeldeksbus werd opgeblazen – herdachten vrijdag de 52 onschuldige slachtoffers die naast de vier daders omkwamen bij de terreuraanslagen van 7/7. Premier Blair, die een plechtigheid bij de Londense brandweer bijwoonde, noemde het een dag van ‘nationale eensgezindheid’.

Politiecommissaris Sir Ian Blair waarschuwde dat Londen voorbereid moet zijn op een nieuwe daad van terreur. Hij erkende dat sinds juli vorig jaar het risico van een nieuwe aanslag ‘tastbaar is toegenomen’. ‘Ik ben bang dat we zullen moeten accepteren dat we voor enige tijd in een periode leven waarbij het gevaar van een aanslag heel reëel is’, stelde hij. Donderdagavond werd op Al Jazeera nog een video uitgezonden, waarin Mohammad Sidique Khan – de man die trein bij Edgware Road opblies - dreigend verklaarde dat de aanslagen op de Londense metro slechts het begin van een campagne zou zijn.

Blair zei dat Scotland Yard in de afgelopen twaalf maanden al drie aanslagen heeft weten te voorkomen. De hoogste politiefunctionaris in het land zei geen excuses te maken voor de massale politie-inval van enkele weken geleden in een woonhuis van een moslimfamilie waarbij een man werd neergeschoten. De politie dacht dat hier een chemische bom werd gemaakt, maar de twee opgepakte mannen bleken totaal onschuldig. Het leidde tot een grote demonstratie van moslims waarbij het aftreden van de poltiiecommissaris werd geëist. Blair stelde dat menselijke fouten bij de strijd tegen het terrorisme onafwendbaar zijn.

In kerken in de omgeving van de metrostations werden vrijdag speciale herdenkingsdiensten gehouden. Gisteravond vond er ook een herdenkingsdienst plaats in Regent Park waar het publiek in de loop van de dag met kleine bloemen een grote roze bloem had gevormd en de namen van de 52 slachtoffers werden voorgelezen.(8-7-2006)

GARDEN GRABBING NEEMT GROTE VLUCHT

Liefst 40 procent van de nieuwe woningen in het gebied rond Londen wordt gebouwd op locaties waar in het verleden één huis en een tuin was.

Projectontwikkelaars zijn massaal op jacht naar huizen met grote tuinen – garden grabbing - om daar meerdere woningen of zelfs complete appartementengebouwen neer te zetten en hiermee grote winsten te maken.

Probleem is dat het niet altijd even makkelijk is een bouwvergunning te krijgen, zeker in de groene beschermde gebieden – zogenoemde green belts – rond Londen. Maar projectontwikkelaars worden steeds slimmer in het vinden van mazen in de planologische procedures. Ze bieden topprijzen voor slechte of armzalige woningen met grote tuinen.

Hoewel buren vaak bezwaren maken tegen de nieuwe bouwplannen, durven lokale overheden de vergunningen vaak niet te weigeren. Ze zijn veelvuldig teruggefloten in beroepsprocedures. Planologische autoriteiten beschouwen huizen en tuinen als brownfield sites en niet als deel van de greenbelt. De Conservatieven in het Lagerhuis hebben inmiddels een wetsvoorstel ingediend om dit te veranderen, maar een meerderheid is daar nog niet voor te vinden. (8-7-2006)

TIPS

Tien tips voor zakendoen in Londen

1. Businesscards worden niet voor een zakengesprek maar daarna uitgewisseld. Maar Britten vergeten ze soms helemaal. Het is geen blijk van desinteresse als iemand zegt dat hij of zij er toevallig niet een bij zich heeft.

2. Britten zijn punctueel met afspraken. Kom op tijd. Vergaderingen beginnen met gekeuvel (over het weer of over sport) voordat de daadwerkelijke agenda aan de orde wordt gesteld

3. E-mails zijn een perfecte uitkomst voor de gereserveerde Britten. Meestal worden ze onmiddellijk beantwoord en het lijkt bijna de favoriete communicatiemethode te zijn geworden (‘stuurt u toch een e-mail’). Pas bij hele goede zakenrelaties worden telefonische gesprekken gevoerd of komt het tot persoonlijke ontmoetingen.

4. Goede onderlinge relaties blijken vooral na werktijd – in de pub of tijdens een informeel diner. De scheiding tussen werk en privéleven is niet zo hecht als in de VS. Wie op vrijdagavond samen met de collega’s dronken wordt, hoeft zich niet te schamen. De maandag daarop wordt er om gelachen.

5. Naast het weer en voetbal is vooral de situatie in het openbaar vervoer een goed begin voor een zakengesprek. Elke Londenaar heeft een mening over de omstreden congestieheffing.

6. ‘Alleen saaie mensen zijn interessant tijdens het ontbijt’, zei Oscar Wilde. Britten ontbijten alleen, liefst met de krant. Maar zakenontbijten nemen in Londen toe, vooral in de breakfastrooms van de grote hotels.

7. Londens toprestaurants zijn duur. Honderd pond per couvert is een klein bedrag. Wie wil reserveren, moet meestal het nummer van zijn creditcard geven.

8. Tafelmanieren worden in de gaten gehouden. Praat niet met je mond vol, geef geen zout en peper door over het op tafel geserveerde eten – laat staan over iemands bord, zwaai niet met het bestek en zeg nooit I’m done tegen de ober.

9. De Britten zijn aan de bar minder politiek correct dan de Amerikanen. Seksistische opmerkingen worden veelvuldig gemaakt bij het drinken van een pint.

10 Fooien geven is ieders vrijheid. In pubs is het zeer ongewoon. In restaurants kan 10 tot 15 procent bovenop de rekening aan fooi worden gegeven, net als in een taxi. Maar wie het niet doet, wordt slechts in een enkel geval boos aangekeken. (7-7-2006)

7 juli 2006

PARTY MET VEEL SPEECHES

BRITSE HITFABRIEK LIGT LINKS VAN M62

Het noordwesten van Engeland is de home of the hits. Volgens een deze week verschenen studie is er een nummer één-notering gehaald per 115.000 inwoners. In Londen is dat maar één keer per 215.000 inwoners en in Schotland één keer per 454.000.

Het noordwesten was uiteraard de thuisbasis van The Beatles, maar ook van ondermeer Oasis, Frankie Goes To Hollywood, M People, Elvis Costello, Simply Red, The Hollies, Joy Division, Cilla Black en The Smiths. Zelfs de fabriekspop van Take That en Atomic Kitten kwam daar vandaan.

Waarom?

Het noordwesten is het domein van de working-classes. Het is ook het gebied van veel immigranten uit Afrika en Ierland die via de haven van Liverpool het land binnenkwamen en hun muziekcultuur hier brachten. In de na-oorlogse periode arriveerden hier de consumptiegoederen en de nieuwe muziek uit Amerika. Veel eerder ontdekten na-oorlogse jongeren als John Lennon hier de rock ''n roll. Het leidde tot het ontstaan van de Merseybeat. En de rst is historie. Liverpool en Manchester behielden hun creatieve voorsprong tot op de dag van vandaag. (7-7-2006)

6 juli 2006

INTERVIEW SEB COE

'DE CUPFINAL KUN JE VERPLAATSEN. DE SPELEN NIET.'

Vanuit zijn kantoor op de 23-ste verdieping van de Barclays Tower op Canary Wharf heeft Sebastian Coe uitzicht op alle toekomstige locaties van de Olympische Spelen van 2012. Alleen is er nog niets aan accommodaties te zien, behalve de roemruchte en al jaren leegstaande Millennium Dome waar in 2012 het turnen zal moeten plaatsvinden, Wimbledon en de contouren van het nog altijd in de steigers staande Wembley.

De voorzitter van het Londense Organisatiecomité is geen moment ongerust dat Londen niet op tijd klaar zou zijn. Een herhaling van het Wembley-debacle is uitgesloten. ‘Dat kunnen we ons eenvoudigweg niet permitteren. De FA Cup Final kun je verplaatsen, de openingsceremonie van de Olympische Spelen op 27 juli 2012 niet’, zo zegt Coe zelfverzekerd.

Vandaag is het één jaar geleden dat Londen in een dramatische finale tijdens het IOC-congres in Singapore de organisatie kreeg toegewezen. Op voorhand was Parijs de huizenhoge favoriet. Maar de Franse arrogantie, het sterke accent op het multiculturele aspect van de Spelen in Londen en mogelijk ook het succesvolle Live Aid van Bob Geldof op de zaterdag daarvoor deden veel IOC-leden op het laatste moment van gedachten veranderen.

Nadat IOC-president Jacques Rogge tergend langzaam de enveloppe openmaakte leek hij zijn lippen te tuiten naar het woord Parijs. Maar ineens veranderde dat in Londen. Op Trafalgar Square brak onmiddellijk een spontaan volksfeest los, waarbij Britten elkaar zoenden en omhelsden.

De enorme euforie rond de uitverkiezing – juist op het moment dat de leiders van de acht machtigste landen in Groot-Brittannië vergaderden over hulp aan Afrika – veranderde de volgende ochtend in een diepe tragedie toen zelfmoordterroristen vier aanslagen in Londen pleegden. Coe was op dat moment nog in Singapore samen met de Londense burgemeester Ken Livingstone.

Maar de terroristen hebben het voorbereidende werk niet kunnen verstoren. Volgens Coe zit een jaar later het organisatiecomité van Londen 2012 op schema. ‘De teams zijn gevormd. Daarnaast houdt hier de zogenoemde Olympic Delivery Unit ook kantoor. Die moet ervoor waken dat alle accommodaties op tijd klaar zijn.’

Coe wijst uit het raam. ‘Daar, naast die drie torens, komt het stadion. We hebben nu 90 procent van het land en zijn bezig met de onteigening van de laatste 10 procent. Maar tegelijkertijd zijn de eerste grondwerkzaamheden al begonnen.’

Hij zegt dat men zich niet blind moet staren op de problemen met Wembley. ‘We moeten juist wijzen op de projecten in Londen die wel op tijd en binnen het budget klaar zijn. Volgend jaar wordt de Channel Tunnel Rail Link geopend, waardoor binnen anderhalf uur van Londen met de trein naar Parijs kan worden gereisd. En onlangs is het Emirates Stadium van Arsenal gereed gekomen – een stadion van 70 duizend zitplaatsen - op tijd en binnen de begroting. En twee weken geleden was ik te gast op Royal Ascot, waar de nieuwe tribune was gerealiseerd. Op tijd en binnen de begroting.’

Coe – Olympisch 1500 meter-kampioen in Moskou 1980 en Los Angeles 1984 – heeft zich ontwikkeld tot een handige lobbyist. Niet alleen gaan alle deuren bij het IOC voor hem open, ook in de Britse politiek heeft hij zijn relaties. Hij was Lagerhuislid en privé-secretaris van voormalig Tory-leider William Hague. Nu is hij als de baron Lord Coe lid van het Hogerhuis. Zijn talenten als organisator moet hij nog bewijzen. Zijn grote voorbeeld is Peter Ueberroth, de man die de Spelen van 1984 in Los Angeles organiseerde en aantoonde dat het geen verlieslijdende operatie hoeft te zijn.

U bent echt op schema? Er lijkt nog geen spade de grond te zijn ingegaan.

‘We zijn met zes jaar te gaan veel verder dan de organisatiecomité’s van vorige Spelen. Voor een deel heeft het te maken met het feit dat de IOC ook steeds gedetailleerdere planning in het biedingproces zelf wil. Maar nadat we de Spelen kregen, zijn we ook meteen begonnen met het vormen van de projectteams. We beseffen als geen ander land dat de Olympische Spelen een van de meest complexe vormen van projectmanagement is. Er zijn meer landen lid van het IOC dan van de VN. De Spelen zijn de grootste niet-politieke samenkomst ter wereld. Maar het gaat niet alleen om de aard en de schaal van de organisatie. Voor ons is het blijvende resultaat na 2012 voor Londen van even groot belang.’

Wat is dat blijvende resultaat? U heeft na 2012 allemaal accommodaties waarmee u niet weet wat u moet doen.

‘Dat weten we wel degelijk. Het worden blijvende accommodaties, zij het dat ze verkleind worden. De Spelen van Londen hebben tot doel het leven van jonge mensen te verbeteren. Niet alleen hier maar over de hele wereld.’

Dat klinkt nogal pretentieus.

‘Maar het is ons streven. En daarmee hebben we ook de biedingstrijd gewonnen.’

U heeft een mooi kantoor. Er werken nu tweehonderd mensen. Wat is er in een jaar nog meer gebeurd naast het voeren van sollicitatiegesprekken

‘Er is bijvoorbeeld al een draaiboek gemaakt voor de overhandigingsceremonie tijdens de Spelen in Peking. Besloten is dat de werving van vrijwilligers in 2010 zal beginnen en een jaar later de verkoop van de toegangskaarten.’

Hoeveel mensen kunnen de Spelen in Londen bezoeken?

‘Er zullen negen miljoen kaarten worden verkocht. Maar we willen dat iedereen in Londen de gelegenheid heeft een keer aanwezig te zijn. Daar zullen we in de distributie en prijszetting rekening mee houden. En de wielerkoers en de marathon kunnen gratis worden bekeken.

Hoe belangrijk zijn de recettes voor het sluitend maken van de begroting?

‘Ons budget is twee miljard pond (drie miljard euro). Een derde is afkomstig van kaartverkoop en merchandising.’

Waar komt de andere tweederde vandaan?

‘Over eenderde van de kosten zal met de IOC worden gepraat. Welk deel van de televisierechten gaat naar de organisatie? In het verleden waren daar vaste percentages voor, maar dat is er niet meer.’

Er ontbreekt nog 700 miljoen pond.

‘Die moet komen van corporate sponsors – bedrijven die zich zes jaar lang Olympisch mogen noemen. We willen vijf tot acht grote sponsors hebben die 80 procent van dat bedrag zullen inbrengen.’

Dus 100 miljoen pond per bedrijf. Dat is nogal wat?

‘Zo werkt het niet. Bedrijven kunnen ook op andere manier als sponsor opereren, bijvoorbeeld door drieduizend auto’s beschikbaar te stellen. Die onderhandelingen moeten nog beginnen.’

Lukt dat?

‘Daar heb ik veel vertrouwen in. Het moet hier makkelijker zijn dan in andere steden. Londen is een rijke stad.’

Wembley? Dat moet een nachtmerrie-scenario zijn.

‘We zullen de fouten die daarbij zijn gemaakt vermijden. Met Wembley wisten ze niet of ze nu een sportstadion wilden hebben of een voetbalstadion. Daarmee ging het al fout. Wij weten het wel.’

De echte bouw van de faciliteiten begint in 2008. U kunt zich geen vertraging permitteren.

‘’Het schema is krap. Maar we zullen ons eraan houden.’

U heeft er geen slapeloze nachten van.

‘Absoluut niet. Iedereen die met mij werk weet dat ik met slapen geen probleem heb. Ik ben een erg ongezellig iemand om mee op reis te gaan. Ik slaap al in het vliegtuig voordat de wielen van de grond zijn.’

Wat herinnert u zich nog het meest van 6 juli vorig jaar?

‘De tijd dat het Jacques Rogge kostte om de enveloppe te openen. De ondraaglijke spanning. Dat zou ik niemand willen toewensen. Ik kom uit Sheffield en die stad is bekend om zijn edelstaal. Dus ik heb Rogge bij een bezoek aan Lausanne een briefopener cadeau gedaan. Ik hoop dat hij die nooit meer vergeet.’

Interview uit de Volkskrant van 6 juli

WERKT DE TOLHEFFING? OF NIET?

Het is een strijd van de Londense burgemeester Ken Livingstone en zijn Transport for London tegen de Londense avondkranten en de autolobby. Terwijl Transport for Londen zegt dat de opstoppingen in het centrum van Londen fors zijn verminderd sinds de invoering van de omstreden tolheffing in februari 2003, stellen onderzoekers van de avondkranten dat de congestie weer terug is op het oude niveau.

Volgens de Evening Standard die samen met de autolobbyclub RAC een onderzoek uitvoerde, is de gemiddelde snelheid op zes belangrijke routes in het congestiegebied nu 7,1 mijl per uur (ruim elf kilometer). In februari was dat nog 8 mijl en vorig jaar 12 mijl. Op de Strand – de verkeersader van Trafalgar Square naar de City – is de snelheid nu nog maar 2 mijl (ruim drie kilometer), zodat zelfs wandelaars de auto’s weer lachend inhalen.

In februari dit jaar kropen de auto’s (en bussen en taxi’s) nog met vier mijl per uur vooruit en vorig jaar haalden ze zelfs een gemiddelde snelheid van vijftien mijl. Ook een onderzoek van de gratis krant Standard naar de congestie in Londen suggereert dat de tolheffing zijn verkeersluwende effect zou hebben verloren. De Standard concludeerde op grond van een onderzoek naar de duur van busritten dat de opstoppingen zelf nog erger zijn dan voor de invoering van de heffing.

Transport for London, de gemeente-organisatie die voor de mobiliteit en het openbaar vervoer in de Britse hoofdstad verantwoordelijk is, zegt echter dat de onderzoeken ondeugdelijk zijn. ‘De Evening Standard is een fervente tegenstander van de heffing en moet ook niets van de burgemeester hebben’, aldus woordvoerder Jamie O’Hara. Hij beweert dat de kranten hun onderzoeken uitsluitend hebben gedaan op door nutsbedrijven opengebroken wegen.

Hij wijst op de eigen onderzoeken van Transport for London. Uit die cijfers blijkt dat het autoverkeer in drie jaar tijd met 21 procent is gedaald.

De congestieheffing werd in februari 2003 door Livingstone ingevoerd. Automobilisten moesten vanaf dat tijdstip dagelijks vijf pond betalen om het centrum van Londen in te rijden. Later werd dit bedrag verhoogd tot 8 pond (12 euro).

In een op 29 juni gepubliceerd persbericht stelt Transport for London dat het aantal files in het gebied van de heffing in 2005 22 procent lager was dan in 2002. De CO2-uitstoot van autoverkeer in het centrum van Londen zou 13 tot 15 procent zijn teruggelopen en het aantal ongevallen zou met zeventig zijn gedaald. ‘De tolheffing blijft de meest efficiente maatregel tegen filevorming in de hoofdstad’, aldus het commentaar van burgemeester Ken Livingstone.

Tegenstanders hebben het echter altijd als een ordinaire belastingmaatregel afgewezen. De heffing leverde Transport for London vorig jaar 122 miljoen pond aan inkomsten op.(6-7-2006)

THEE IN PLAATS VAN COCAÏNE

In Blairs New Britain was het truttig. Het was een relikwie van de Engelse ziekte en klassensamenleving die niet paste in de nieuwe maatschappij van de lange werkdagen, bonussen en prestatiementaliteit.
De afternoon tea – een oude Victoriaanse ceremonie – werd definitief afgezworen. Wie al een keer de tijd had iets te vieren, zou dat mer een champagnelunch doen.
Maar tradities in Engeland zijn nooit helemaal uit te roeien. En nu is de afternoon tea weer hip aan het worden. In trendy Londen is er geen tafeltje meer te krijgen voor een afternoon tea met piepkleine korstloze cucumber-sandwiches.
Twee jaar geleden kon ik in de bekende Palm Court van de Ritz aan Piccadilly nog dezelfde dag een afternoon tea nemen voor 20 pond. Nu moet zes tot acht weken vooruit worden geboekt voor een van de vier dagelijkse twee uur durende thee-sessies: 11.30, 13.30, 15.30 en 17.30. En de prijs is inmiddels opgelopen tot 35 pond. In de Dorchester is met al maanden volgeboekt. En zelfs in de tearoom van het warenhuis Fortnum & Mason, waar ik een half jaar geleden nog spontaan binnenstapte, is nu de eerste twee weken geen tafeltje te krijgen.
Heel lang thee drinken is de nieuwe vorm van onthaasting geworden. En de Ritz houdt zich strikt aan de tradities. De thee wordt op exact dezelfde manier geserveerd als honderd jaar geleden voor Winston Churchill, Charlie Chaplin, Evelyn Waugh en Judy Garland. Het Chinese servies is niet alleen hetzelfde, ook de zilveren theepotten, de melkkannetjes en de zeefjes. En er is natuurlijk een enorme keuze aan sandwiches, scones en cakes.
Het zijn lang niet meer alleen in bloemetjesjurk gehulde Hyacinth Buckets van het platteland en Amerikaanse toeristen die de theeceremonie in Londen doen, het zijn nu popsterren, kunstenaars en zakenbankiers. Renee Zellwegger, Vivienne Westwood en Quentin Tarantino duiken in de thee-etablissementen op. Zelfs Kate Moss heeft de cocaine verruild voor een kopje thee. Sadie Frost heeft de alcohol afgezworen en noemt zichzelf nu tea total. Alexander McQueen opende zijn Londense winkel met een afternoon tea.. (5-7-2006)

NATIE IN ZAK EN AS

Wij Nederlanders hadden zelfs niemand in de vierde ronde van Wimbledon, ons voetbalelftal haalde niet eens de kwartfinale van het WK en met cricket verliezen we mogelijk van België.
Maar zit de Nederlandse natie nu in zak en as? Kampen we met een identiteitscrisis? Worden massaal de driekleur en oranje versieringen in brand gestoken? En zouden we eigenlijk morgen het liefst bezet worden door een vreemde natie die wel in de finale van het WK staat?
Nee.
De Britten zou je de laatste vraag vandaag beter niet kunnen voorleggen. De natie heeft niets meer om trots op te zijn. De verwachtingen voor de sportzomer van 2006 waren hooggespannen. En nu liggen alle dromen op sportroem aan gruzelementen.
Eerst vloog zondag het WK team naar huis na opnieuw met strafschoppen te hebben verloren. Daarna leed het Engelse cricketteam een ontluisterende 5-0 nederlaag in de serie van eendaagse wedstrijden tegen Sri Lanka. En maandag verloor ook de laatste Brit op Wimbledon.
Het mag weer niet zo zijn. De uitvinder van alle sporten slaagt er maar niet in er ook eens in een te winnen.
This Summer Goes From ‘Bagh’ To Worse’, kopte de Daily Mirror vanmorgen na de nederlaag van Andrew Murray tegen de Cyprioot Baghdatis. The Guardian trekt een hele pagina uit voor het beschrijven van de zomer van sporting sorrow. ‘De opeenstapeling van teleurstellingen is lang en vernederend’ schrijft de krant. Het is nog net geen oproep tot een collectieve zelfmoord.
Wel worden alle adviezen gegeven wat te doen met de overbodig geworden Engelse vlaggen. Of in het geval van Murray de Britse..
1. Droog er je tranen mee af
2. Doe net of je niets weet van alle nederlagen en laat hem gewoon wapperen
3. Drapeer hem rond Ronaldo, de meest gehate premierspeler
4. Recycle hem. Ze zijn van polyester
5. Zend de vlag terug naar China. Daar worden ze gemaakt
6. Probeer bij degene die je de vlag hebt verkocht je geld terug te krijgen. Geen handelaar mag misleidende verklaringen afgeven over de waarde van zijn producten. (4-7-2006)

4 juli 2006

Op 6 juli zullen de bobo's samen met hopelijk ook enige belangstellenden van het Engelse volk het spontane feestje van vorig jaar op Trafalgar Square nog een keer overdoen. Op die dag - een jaar na de uitverkiezing van Londen tot organiserende stad van de Spelen van 2012 - begint ook een Olympische Roadshow die het hele land zal doortrekken. De tocht van drieduizend mijl eindigt op 27 juli. De bedoeling is de mensen in het land te informeren over de stand van zaken rond de Spelen en ze enthousiast te maken voor het evenement. Er zal worden verteld op welke wijze ze als vrijwilliger een rol kunnen spelen in het evenement dat op 27 juli 2012 zal beginnen.

3 juli 2006

Nederland is een handelsland. En natuurlijk ruiken we daarom ook olympisch geld. De Olympische Spelen van 2012 in Londen biedt het Nederlandse bedrijfsleven kansen. Dat staat in een nieuwsbrief van de Nederlandse ambassade in Londen. Het komt volgens de ambassade niet vaak voor dat een project van deze omvang en prominentie wordt ontwikkeld zo dicht bij Nederland. Zowel grote bedrijven als kleine bedrijven kunnen een graantje meepikken. In het begin zal de aandacht gericht zijn op grote bouw- en infrastructurele projecten, maar in een later stadium zullen ook vele kleine diensten worden ontwikkeld op het gebied van catering, toerisme, recreatie, transport, interieurinrichting. De economische afdeling van de Nederlandse ambassade kan bedrijven informeren en helpen.

Masterplan Olympisch Park

Het masterplan voor de bouw van het Olympisch park is inmiddels gereed en gepresenteerd. Het park van ruim 200 hectare beslaat 5 Londense ‘boroughs’ (deelgemeenten) en zal bestaan uit het Olympische dorp, het Olympisch stadion en acht overige nieuw te bouwen stadions (totaal 169.000 zitplaatsen). Het Olympisch stadion, waar de openings- en sluitingsceremonie gehouden zullen worden, zal zo’n 80.000 zitplaatsen krijgen.

Alle sporters en officials zullen gehuisvest worden in het Olympische dorp. Dit betekent dat er een groot aantal appartementen gebouwd moeten worden met in totaal 17.000 bedden.

Overige nieuw te bouwen accommodaties zijn:

· het ‘Aquatics Centre’ met o.a. twee 50 meter zwembaden en een duik-zwembad

· Het ‘Hockey Centre’ zal bestaan uit twee stadions en een warming-up veld

· Het ‘Velopark’ met een Velodrome, een BMX track en 4 arena’s voor volleybal, basketbal, handbal en schermen

· Een mediapark

Het masterplan voorziet tevens in de bestemming van de accommodaties wanneer de spelen voorbij zijn. Zo zullen onder andere 9000 nieuwe betaalbare woningen in het Olympische gebied beschikbaar komen.

Tijdspad

Ook al lijkt 2012 nog ver weg, ondertussen zijn de voorbereidingen voor het gereedmaken van het terrein reeds in volle gang. De voorlopige tijdsplanning ziet er als volgt uit:

· 2006: Werven architecten voor ontwerp van de Olympische stadions en overige gebouwen.

· 2007: Aanbesteding van grote bouwcontracten.

· Midden 2007: Afronding aankoop land en hiermee gepaard gaande verhuizingen van bedrijven en particulieren die nu nog gehuisvest zijn in het toekomstige Olympische gebied.

· 2008: Start bouw van Olympisch dorp.

· 2009: Start bouw overige faciliteiten en tendering voor diensten rondom de Olympische Spelen.

· Na 2012: Conversie van Olympisch park naar blijvende faciliteiten.

zie verder website: economics@netherlands-embassy.org.uk

PARKEREN BIJ VLIEGVELDEN PEPERDUUR

Vliegen is dankzij de budgetluchtvaartmaatschappijen EasyJet en Ryanair sportgoedkoop geworden, maar parkeren bij de vliegvelden is peperduur. Vaak kost het parkeren van de auto nu meer dan de vlucht.

Wie voor 19 pond een vlucht van Londen naar Amsterdam boekt, spontaan zijn auto neerzet op Heathrow op een parkeerplaats die op loopafstand is van de terminal en een week later hier terugkeert, is 311 pond kwijt. Wie zijn auto neerzet op de long stay betaalt 106,30 pond, maar moet van en naar het vliegveld met een shuttlebus. Het van tevoren boeken van een parkeerplaats is nog eens bijna de helft goedkoper.

De verschillen tussen de vliegvelden zijn ook groot. Vaak is het voordeliger vanaf Gatwick een duurdere vlucht te nemen dan de goedkope van Heathrow voor wie zelf met de auto komt.

Het beste is overigens gewoon voor het openbaar vervoer te kiezen. Met de metro vanaf de city van Londen kost vier pond. Met de duurdere Heathrow Express is men 26 pond kwijt. (1-7-2006)

	Dagtarief	Weektarie	Weektarief	Weektarief
		Short stay	long stay	geboekt

Heathrow	44,50	311	106,30	58,80
Gatwick	18,50	136,50	59,60	56
Stansted	21,50	150,50	54,60	50,40
Luton	15,75	42	42	36,75

LAGERHUIS ALS TWEEDE KAMER

Moeten ze in de toekomst in het Lagerhuis ook in een halve cirkel gaan zitten zoals in de Nederlandse Tweede Kamer en constructief oppositie voeren?
Als het aan sommige Labourparlementariërs ligt, zou dat de Britse democratie ten goede komen.
Het Lagerhuis heeft nu veel weg van een kolkend voetbalstadion. In het buitenland mag de Britse stijl van debatteren met bewondering worden gadegeslagen, in het eigen land nemen de bedenkingen over deze debatstijl toe.
Volgens Labourparlementariër Graham Allen gaat de inhoud van de discussie totaal verloren in het streven zoveel mogelijk punten te scoren en de lachers op de hand te krijgen. Hij pleitte deze week voor een minder confronterende stijl in het Britse Lagerhuis. Hij wil dat daartoe ook de huidige vergaderzaal wordt vervangen door een nieuwe ‘kamer’ waarbij de partijen niet meer recht tegenover elkaar zitten en staan maar in een cirkel of halve cirkel (zoals de Tweede Kamer) vergaderen.
In het huidige Lagerhuis zijn de beide grote politieke partijen nog als twee legers tegenover geplaatst. De afstand tussen de beide front benches (voorste rij van banken) is zelfs zo bemeten (‘iets meer dan twee zwaardlengten plus één foot’) dat lijfelijk geweld kan worden voorkomen. Maar het verbale geweld wordt niet geschuwd. Britse politici proberen elkaar met kwinkslagen en subtiele humor een hak te zetten, maar deinzen er ook niet voor terug elkaar de huid vol te schelden.
In het Lagerhuis zijn daarnaast maar 427 zitplaatsen voor 646 parlementsleden zodat een deel van de Lagerhuisleden moet staan hetgeen de confronterende sfeer bevordert.
Allen wil een architectuurcompetitie laten uitschrijven voor het ontwerp van een nieuwe vergaderzaal. Hij denkt dat hierin het parlementsdebat inhoudelijk interessanter kan worden. Architecten van naam maar ook beginnende architecten zouden een kans moeten krijgen mee te denken over een ‘kamergebouw dat meer dienstig is aan de oprechte discussie dan het in advertentiestijl uiten van slogans’. Ook zou een betere akoestiek voorkomen dat parlementsleden elkaar uitjoelen en op fluistertoon beledigen.
Jack Straw – de voormalige minister van Buitenlandse Zaken die nu Leader of the House is – zei niet afwijzend te staan voor het idee van een ontwerpwedstrijd – ‘als er tenminste behoefte bestaat aan een ander parlementsgebouw’. In het Lagerhuis vallen voor- en tegenstanders over elkaar heen. Volgens de tegenstanders een nieuwe minder confronterende vergaderzaal de politieke apathie alleen maar doen toenemen. ‘Voor veel kiezers lijken de partijen al te veel op hetzelfde. Als je in een cirkel vergadert is het onderscheid helemaal weg‘, zei één van hen. (1-7-2006)

Juni 2006

ORANJES ZEVEN KEER ZO DUUR ALS WINDSORS

foto

Het Britse koningshuis kost de schatkist jaarlijks 62 pence (90 eurocent) per inwoner, de Nederlandse monarchie kost liefst zes euro per inwoner.
Waarom kan het hier zoveel goedkoper?
Gisteren maakte Buckingham Palace bekend dat de staatstoelage aan het koningshuis in het afgelopen boekjaar met 4 procent is gestegen tot 37,4 miljoen pond (54 miljoen euro). ‘Dat is 62 pence (90 eurocent) per Brit, een bedrag waarvoor je in een Duits voetbalstadion nog geen minuut van een WK-wedstrijd kunt zien De Britse belastingbetaler krijgt waar voor zijn geld’, concludeerde Alan Reid, de hoofdboekhouder van koningin Elizabeth.
Ter vergelijking; het Nederlandse koningshuis kost de belastingbetaler 99,8 miljoen euro. Dat is per inwoner bijna zeven keer zo duur. Een van de redenen is dat de Brits koninklijke familie voor zichzelf zorgt. Zowel koningin Elizabeth als kroonprins Charles haalt een groot deel van de inkomsten uit de privé-domeinen.
De Nederlandse koningin, de kroonprins en zijn echtgenote krijgen volgens de rijksbegroting dit jaar 5,6 miljoen euro uit de schatkist als inkomen. De kosten van het hofpersoneel, het gebruik van paleizen, rijtuigen en auto’s kost de Nederlandse belastingbetaler 22,5 miljoen. En verder komt daar nog 71,7 miljoen bij aan kosten van staatsbezoeken, beveiliging, het onderhoud van paleizen en het gebruik van het regeringsvliegtuig. Opgeteld kosten de Oranjes de belastingbetalers bijna honderd miljoen euro of twee keer zoveel als de Windsors. Per inwoner – Groot-Brittannië heeft 60 miljoen inwoners, Nederland slechts 16 miljoen – is dat verschil nog opmerkelijker.
De stijging van de staatskosten van het Britse koningshuis zou vooral te maken hebben met extra beveiliging nadat een verslaggever van een Britse boulevardkrant erin was geslaagd zich als butler toegang tot het paleis te verschaffen. Ook de nieuwe regels over openbaarheid van informatie en hogere uitgaven voor buitenlandse staatsbezoeken leidden tot kostenstijgingen. Verder worden de kosten van het hofpersoneel, het gebruik en onderhoud van staatspaleizen en het gebruik van de Royal Train en het regeringsvliegtuig worden uit de schatkist betaald, net zoals de interne beveiliging op Buckingham Palace. De externe beveiliging en ceremoniële kosten (zoals die voor de opening van het parlement en de Trooping the Colour) zijn niet direct aan het koningshuis toe gerekend.
De Britse koningin krijgt geen salaris. Wel ontvangt haar echtgenoot de prins of Edinburgh jaarlijks een toelage van 400 duizend pond.
Koningin Elizabeth haalt haar privé-inkomen vooral uit de opbrengst van haar landgoederen en vastgoed, die ondergebracht zijn in de duchy of Lancaster. Vorig jaar leverde dit haar 9,8 miljoen pond op. Dit geld besteedt koningin Elizabeth ondermeer aan het onderhoud van haar twee privépaleizen (Balmoral en Sandringham) en de financiering van de andere leden van de koninklijke familie die geen inkomen hebben zoals de prinsen Andrew en Edward.
Kroonprins Charles heeft zijn eigen bezit. Hij ontvangt zijn geld uit de duchy of Cornwall. Begin deze week werd bekend gemaakt dat dit bedrag met 800 duizend pond is gestegen tot jaarlijks 14 miljoen pond. Charles draagt hiervan weer drie miljoen aan belastingen af.
Alan Reid zei dat in Groot-Brittannië niet gestreefd wordt naar ‘een goedkope monarchie maar naar een kwalitatief hoogstaand koningshuis’. Hij waarschuwde dat in de komende jaren meer geld nodig zal zijn voor het onderhoud van de paleizen. ‘Als we deze historische gebouwen willen onderhouden, dan zal het departement van Cultuur daar ook geld voor moeten uitgeven.’ Met name de daken van Windsor Palace en Buckingham Palace verkeren momenteel in slechte staat van onderhoud. (29-6-2006)

SNELLE BOOT UIT DE VAART

De snelle verbinding tussen Hoek van Holland en Harwich houdt op te bestaan. In de toekomst zal de overtocht weer twaalf uur duren in plaats van de huidige 3 uur en 20 minuten.

Rederij Stena Line, die de dienst onderhoudt, neemt de snelle catamaran Discovery uit de vaart. De boot die met 75 kilometer over de Noordzee raast, is te duur geworden omdat die te veel brandstof gebruikt. Stena Line wil zich nu concentreren op de verbetering en vergroting van de twee langzame veerboten.

„We krijgen de comfortabelste overtocht. We hadden de snelste”, aldus directeur Pim de Lange.

Stena Line heeft 100 miljoen euro over voor het verlengen van de veerboten Stena Hollandica en Stena Britannica. Het worden volgens de directeur heuse ‘superferry’s van 240 meter lang. De Hollandica krijgt er 52 meter bij, het andere schip 28 meter.

Het is de grootste investering die het bedrijf naar eigen zeggen ooit heeft gedaan in het ombouwen van schepen. De investering is het volgens Stena Line waard. Volgens de maatschappij is er een markt voor mensen die een comfortabele nacht willen hebben op de boot naar Engeland.

Verder investeert de maatschappij 200 miljoen euro in twee nieuwe schepen die op de vrachtroute tussen Hoek van Holland en Killingholme gaan varen. Het eerste schip komt naar verwachting in april 2007 in de vaart. De andere volgt ongeveer een halfjaar later, zo verwacht Stena Line.

Het is de bedoeling dat de catamaran blijft varen totdat de twee veerboten klaar zijn. De snelle verbinding houdt op te bestaan, omdat de Discovery enorm veel brandstof gebruikt. ‘Dat brengt extreem hoge kosten met zich mee, aldus De Lange. Bovendien staat de passagiersmarkt onder druk. Het is nog niet bekend wanneer de catamaran voor het laatst zijn overtocht maakt. (27-6-2006)

GEVANGENISSEN OVERVOL

'Tough on crime', zei Tony Blair. En toegegeven, hij heeft één belofte waargemaakt. In Groot-Brittannie zitten nu 77.782 mensen in een gevangenis, relatief het hoogste aantal in Europa. Groot-Brittannie telt 144 misdadigers per 100 duizend inwoners tegen Duitsland 97 en Frankrijk 88. De capaciteit van de Britse gevangenissen is onvoldoende en gevangenen dreigen deze zomer in politiecellen te moeten worden opgesloten.

Waarvoor zitten de Britten gevangen?

geweldsmisdrijven	18.856
drugs	12.196
roof	9.614
inbraak	9.224
seksueel geweld	7.335
diefstal en heling	5.459
fraude	2.184
verkeersmisdrijven	2.112
andere misdaden	7.412
onbekend	1.159

(26-6-2006)

26 juni 2006

Paardenrennen is geen Olympische sport. En de hoedenshow is tegen de Olympische principes. Maar de man die erin geslaagd in de verbouwing van Royal Ascot op tijd en binnen het budget te realiseren zal opgenomen worden in het organisatiecomité van de spelen van 2012 in Londen. Howard Shiplee (59) moet ervoor zorgen dat de bouw van het nieuwe Olympisch stadion niet in eenzelfde bouwkundig fiasco zal eindigen als die van het nieuwe Wembley Stadion. Shiplee wordt bouwkundig directeur van het organisatiecomité dat onder leiding staat van Lord Sebastian Coe. Zijn speciale taak zal worden om toezicht te houden op de bouwwerkzaamheden die eigenlijk nog op gang moeten komen.

WINKELEN IS DE NIEUWE RELIGIE

Engelsen keuvelen niet alleen over voetbal. Ze debatteren ook nog: over de zondagsrust. Winkels met een verkoopoppervlakte van meer dan 280 vierkante meter mogen nu op zondag slechts zes uur open zijn – de enige beperking die de Winkelsluitingswet van 1994 nog kent. Naar volgens een opiniepeiling wil een grote meerderheid van de Britse consumenten de winkels ook op zondag het hele etmaal open. De campagnegroep My Sunday My Choice wil van de zondag een echte winkeldag maken. ‘Toen de zondagopening in 1994 werd toegestaan, was zes uur een mooie periode. Maar we zijn nu twaalf jaar verder. En zowel de klanten als het winkelpersoneel wil nu langere openingstijden’, zegt hun woordvoerder. Hij stelt dat ruimere openingstijden de Britse economie 1,1 miljard pond aan extra inkomsten oplevert. Maar een andere campagnegroep is juist bezig de oude zondagsrust weer in ere te herstellen. De groep Keep Sunday Special wil dat de zondag weer een rustdag wordt, waarop families met elkaar gaan wandelen, een kasteel bezoeken en samen eten. De campagnegroep wordt gesteund door de Church of England en de vakbond van winkelpersoneel. Maar de Britten zelf willen liever winkelen. Van de 2331 mensen die werden ondervraagd in de opiniepeiling wilde 57 procent ruimere winkelopeningstijden op zondag. Slechts 23 procent is tegen. Familie? Kerk? Vakbond? Winkelen is de nieuwe religie en de vrouwen van het Engelse voetbalteam geven al te graag het voorbeeld. (25-6-2006)

NOTTINGHAM - EEN VAN DE MEEST MULTICULTURELE STEDEN VAN ENGELAND - HEEFT EEN SLECHTE REPUTATIE. MAAR HET HEEFT OOK TOERISTISCHE JUWELEN.

PLEK VOOR ALCOHOL EN LIEFDE

Capital of crime, capital of guns, capital of booz (hoodstad van de misdaad, hoofdstad van het schiettuig, hoofdstad van de drank).

Nottingham heeft gezien de koppen van de tabloidkranten geen bijster beste reputatie. ‘Ten onrechte’, zegt Tom Callaghan die voor een van de talloze clubs in het centrum flyers uitdeelt voor een bezoek aan de New York Disco ‘Envy’. ‘Het is hier niet zo erg als de Londense kranten willen doen geloven.’

‘Onzin’, zegt ook de eigenaresse van de lodge waar we slapen. ‘Het is hier een stuk veiliger dan bij jullie in Rotterdam.’ ‘Het is beslist niet waar’, roept de 18-jarige Hannah die haar paspoort moet tonen om een club binnen te mogen gaan. ‘Het is hier cool.’ Ze vindt Nottingham veel leuker – ‘en veiliger’ – dan haar eigen woonplaats Bolton.

Maar volgens de statistieken van de denktank Reform vinden in Nottingham gerekend per inwoner de meeste misdaden (van inbraken en zakkenrollerij tot moord en doodslag) plaats van Groot-Brittannië. Maar de stad zelf noemt dat onderzoek ondeugdelijk. ‘Er zijn leugens, grote leugens en statistieken’, aldus Jim Heelie van Nottingham Experience. Hij beweert bij hoog en laag dat Reform de verkeerde data heeft gebruikt.

Wie spreekt de waarheid? Donderdagavond in bus 69 van mijn lodge aan Third Avenue naar het stadscentrum klinkt er een hoop kabaal van feestvierende jongeren. Een gezet meisje van 19 jaar wordt provocerend door jongens gevraagd hoeveel vriendjes ze al heeft gehad. Ze kijkt uitdagend terug.

Nottingham is een van de meest levendige uitgaanscentra van het land. De stad heeft een grote universiteit. Daarnaast zijn de opleidingen voor de verzorgende sector in deze stad geconcentreerd. Nottingham heeft daardoor een groot meisjesoverschot en is mateloos populair bij jongens op de versiertour. ‘Als je in Nottingham studeert en geen seks hebt dan moet je homo zijn’, vertelde een jongen mij eens.

Geweld wordt afgekeurd. Maar Nottingham koestert zijn reputatie als de plek voor alcohol en liefde. Het is de stad van de oudste pub van het land – de Ye Olde Trip to Jerusalem Inn uit 1189, het jaar dat Richard Leeuwenhart zijn kruistocht naar het Heilige Land begon – en de op een steenworp afstand gelegen andere pub – Ye Olde Salution Inn – die ook beweert de oudste te zijn. Beide pubs zijn historische juwelen, maar niet de lokaliteiten waar de clubbende jongeren of de beruchte stag night-party’s (vrijgezellenfeesten) plegen neer te strijken. De zwoele romantiek van Nottinghams literator Lord Byron heeft in de 20-ste eeuw plaatsgemaakt voor de openlijke seks van D.H. Lawrence, de andere grote schrijver uit deze stad. Zelfs op het nachtkastje van de kamer in mijn lodge ligt Lady Chatterley’s Lover in plaats van de bijbel.

Op donderdagavond – na een WK-voetbalwedstrijd – is het groot feest rond Lace Market, waar de jongerenclubs, bars en pubs zijn geconcentreerd. De politie heeft met een lint een deel van het plein voor Theatre Royal afgezet na een steekpartij. Verderop gooit een jongen met grote kracht een half leeggedronken blikje bier tegen een winkelruit. Bar Circle biedt twee cocktails of drie shooters aan voor 5,50 pond. Jongeren lijken verveeld te zwalken van de Ocean naar de Lizard Lounge om telkens aan een kleerkast weer een identiteitsbewijs te laten zien. Binnen vijfhonderd meter ben ik al drie keer door een dakloze aangesproken voor een fooi – een beetje bizar in de geboortestad van Leger des Heils-oprichter William Booth.

Het lijkt aanvankelijk niet erg fijngevoelig in Nottinhham toe te gaan in deze stad. Maar als de avond vordert blijkt het uitgaanscentrum toch minder gewelddadig en beschaafder te zijn dan aanvankelijk gedacht. Eigenlijk kun je overal veilig heen lopen. Lang niet iedereen is totally pissed. De meeste jongeren zien er hier beter – slanker, netter gekleed – uit dan in andere uitgaanscentra. En ze zijn ook vriendelijker. Er is een goed gesprek mogelijk – tenminste in de uitgaansgelegenheden waar je je enigszins verstaanbaar kunt maken.

De volgende ochtend heeft Lace Market en de rest van het stadscentrum een metamorfose ondergaan. Het is ineens het centrum van winkelende mensen en uitgaande gepensioneerden die op de terrassen zijn neergestreken en cappuccino nuttigen met een scone. De Council House op het terrein van de voormalige ganzenmarkt – in de Tudor-tijd was Nottingham de meest eerlijke handelsplaats – is nu een onderkomen voor de exclusieve winkels. Alleen de namen van de straten eromheen herinneren nog aan de markt: The Poultry, Cheapside en Beastman Hill.

Maar als toerist word je onmiddellijk weer met misdaad en straf geconfronteerd. De populairste toeristenattractie is die van de Prince of Thieves, Robin Hood. En de beste is de Justice Galleries met zijn in 1996 buiten gebruik gestelde rechtbank en gevangeniscomplex. Een inwoner van Nottingham zegt dat dit zijn vierde bezoek is. ‘Ik raak er niet uitgekeken.’ Bezoekers kunnen ook een enquete invullen. Zouden moordenaars ook nu nog moeten worden opgehangen? 22 Procent van de bezoekers zegt ‘ja’, aldus de tussenstand.

De Tales of Robin Hood en Justice Galleries zijn samen te veel misdaad voor één dag – zeker als je de avond ervoor tot de kleine uurtjes heb moeten drinken.

Voor de zaak van de beroemde ontwerper Paul Smith – Tony Blair draagt overhemden en stropdassen uit Nottingham – komt er meteen een vrouw naar mij toe als ik even aarzelend op de plattegrond kijk naar de locatie van de Galleries of Justice. ‘Oh, dan moet u zo lopen.’ Ze geeft meteen advies over de beste restaurants en uitgaansgelegenheden. ‘U moet zeker een sandwich eten in St. Peters Coffee Room. Dat ligt tussen St. Peters Church en Marks & Spencer. Het is heel goedkoop. En het wordt gerund door vrijwilligers.’ Het is inderdaad verbazend goedkoop – waar in Engeland kun je een sandwich kopen voor 80 p?

De mensen in Nottingham zijn heel vriendelijk tegenover buitenlandse toeristen, vermoedelijk omdat ze er niet zo vaak mee worden geconfronteerd. Als toerist ben je hier nog speciaal.

Niet dat ze geen buitenlanders gewend zijn. Nottingham is net als het iets zuidelijker gelegen Leicester juist zeer multicultureel. En net als daar gaan de rassen eigenlijk heel goed met elkaar om. De eigenaresse van de lodge is hierover zeer uitgesproken: ‘Als er iemand stopt voor een zebra, is dat niet een blanke Engelsman maar een Aziaat, een moslim of een Afro-caribbean. Die mensen zijn zo beschaafd en heel erg op de familie gericht. De kinderen worden daar nog goed opgevoed.’ In Nottingham en Leicester krijgt de rechts-extremistische BNP geen voet aan de grond in tegenstelling tot de noordelijke industriesteden en sommige wijken van Londen.

Misschien is sport een goede uitlaatklep. Nottingham is ook een van de toonaangevende sportsteden van het land. Welke provinciestad in Europa kan zeggen twee keer de belangrijkste Europese voetbalbeker te hebben veroverd? Nottingham Forest steekt Chelsea en Arsenal de loef af. De paardenrenbaan en de cricketground van Nottingham zijn toonaangevend in dit land, net als de tennis- en ijscentra. Van de drie stellen in onze lodge komen er twee voor de paardenkoersen en een voor het cricket. Als toeristenstad heeft Nottingham nog een lange weg te gaan. Maar misschien maakt dat de stad ook zo aardig.

Nottingham

388 duizend inwoners

www.visitnottingham.com

Doen:

Galleries of Justice. Een schitterend geconserveerde Victoriaanse rechtszaal met daaronder een mensonterend gevangeniscomplex met pikdonkere en zeer onplezierige cellen, ouderwetse en moderne galgen, martelwerktuigen, een complete vrouwengevangenis. De helse ervaring van een veroordeling in de Victoriaanse tijd is hier mee te maken. De goaler (cipier) eist geld voor zijn verzorging.

Maar het participerende theaterstuk geeft ook inzicht in de ontwikkeling van 250 jaar justitieel systeem. Zeer de moeite waard. Trek er minimaal vier uur voor uit.(www.galleriesofjustice.org.uk)

The Tales of Robin Hood. De man die het geld stal van de rijken en gaf aan de armen. De meest populaire attractie van de stad. Niemand weet of hij heeft bestaan. En als hij al heeft bestaan is het niet zeker dat hij van Nottingham komt. Maar de stad claimt hem al te graag. En dankzij de research van een serieuze professor van Cambridge is er zelfs een echt Robin Hood-avontuur te maken. Educatief plezier, vooral voor jongeren. Je kunt zelfs leren boogschieten (zes pijlen voor 2,50 pond). (www.robinhood.uk.com)

Nottingham Castle. Vlak naast The Tales of Robin Hood. Hier huisde ooit de gehate sheriff van Nottingham. Het middeleeuwse kasteel is vervangen door een 17-eeuwse hertogelijk huis dat een kunstgalerie huisvest. Onder de ‘castle’ zijn grotten te vinden die werkelijk dateren uit de middeleeuwen.

Museum of Costume and Textile. De beste van de andere musea. Nottingham is bekend vanwege de kantindustrie.

Uitgaan:

World Service. Veelvuldig onderscheiden kwaliteitsrestaurant. Maar niet altijd waar voor je geld. (www.worldservicerestaurant.com)

Hart’s Restaurant. Ook heel goed. En goedkoper.

Bell Inn. Vijftiende eeuwse herberg met drie bars: Tudor bar, Elizabethan bar en Snack bar.(www.thebell-inn.com)

Ye Olde Trip to Jerusalem. Oudste pub ter wereld. (www.triptojerusalem.com)

Screen Room. Met twaalf zitplaatsen ’s werelds kleinste bioscoop (www.screenroom.co.uk)

Slapen:

Greenwood Lodge. Kleine zes kamers tellende lodge. Heel erg Engels, hoewel de eigenaar uit Schotland komt.(www.greenwoodcityguesthouse.co.uk)

Hilton hotel. Hier logeren de great & good die Nottingham bezoeken, zoals het testcricketteam.

Rutland Square hotel. Tegenover Nottingham Castle en de Tales of Robin Hood. (www.forestdale.com).

TIPS

Vijf tips voor een gratis vermaak in Londen

Londen is peperduur. Maar vermaak hoeft niets te kosten. Wat is gratis?

1. Museumbezoek: Zeventien museums zijn gratis, waaronder de Natural History Museum, National Gallery, British Museum, Tate. V&A en Science Museum. Doe eens de National Portrait Gallery.

2. Dollen in het park: Londen heeft 39 parken, waarvan 8 de status Royal hebben. Wist u dat 30 procent van Londen bestaat uit groene zones, waaronder honderd golfcourses?

3. Celebrities kijken. Op Leicester Square vinden jaarlijks vijftig filmpremieres plaats. Wie wil niet een keer Hugh Grant of Tom Cruise van nabij zien en misschien met hem op de foto?

4. Wandelen. Londen is een wandelstad. En wandelen is gratis. Doe de Jubilee Walk langs de zuidoever. Vooral op een zomerse vrijdagavond als de mensen massaal neerstrijken op de terrassen van de vele etablissementen een geweldig gebeuren.

5. Markten: Van Portobello Road en Borough Market op zaterdag tot de Camden Market op zondag. Er zijn in de stad alleen al tien farmersmarkten. Ga er zondagmorgen om 8.00 uur heen. Alles is vers. En daarnaast zijn er zoveel markten met andere speciale thema’s: antiek (Portobello Road), kunst (Kings Road), boeken (Riverside Walk), kleding (Camden Lock), vis (Brixton), bloemen (Columbia Road), vlees (Ridley Road), muziek (Berwick Street), fruit (High Street) en rommel (Greenwich vlooienmarkt).(23-6-2006)

MARINEBLAUW IN PLAATS VAN GROEN EN PAARS

Zelfs op Wimbledon zijn tradities niet meer heilig. Er wordt tegenwoordig gespeeld op zondag en over twee of drie jaar zal het centre court zijn overdekt. En dit jaar is het beroemde groen en paars van de ballenjongens en -meisjes, de umpires en officials vervangen door marineblauw.
Het Amerikaanse modehuis Ralph Lauren heeft de nieuwe kledingcollectie ontworpen. Het oorspronkelijke design van de All England Club was te ouderwets geworden. Wimbledon wilde een meer eigentijdse uitstraling. Maar wat ook belangrijk was dat Ralph Lauren als sponsor geld in het laatje brengt.
'We zijn een Engels instituut en wse beschouwen Wimbledon nog altijd als een toernooi in de Engelse achtertuin. Maar het is ook een mondiaal sportevemenent en we moeten internationeel met de tijd meegaan', aldus Wimbledon-directeur Ian Ritchie.
Wimbledon ziet er daarom dit jaar uit als een cruiseschip. (23-6-2006)

Wimbledon krijgt ook een nieuwe stem

Wimbledon heeft dit jaar niet alleen een nieuw uiterlijk, maar ook een nieuw geluid. De fameuze stem die bij de eerste regendruppels aankondige 'play suspened' zal dit jaar niet meer te horen zijn. Chris Gorringe - de man achter de stem - zal worden opgevolgd door Ian Ritchie die het toernooi een meer hedendaags geluid moet geven. Niet meer een half uur later het legendarische 'as the weather forecast is for no further shahs, play will commence on outside courts at 12 noon' van Gorringe maar gewoon 'play will start again at 12 noon' van Ritchie. De verieuwingen kunnen dit jaar vrij onopmerkzaam worden doorgevoerd, omdat het toernooi dat maandag begint, zal worden overschaduwd door het WK-voetbal.

ASCOT 2006

Moderne architectuur naast het oude Windsor Castle. Het meest traditionele sportevenement – de paardenrennen op Royal Ascot - heeft na een twintig maanden durende verbouwing een futuristische stadion gekregen. ‘Het is net of ik met mijn hoge hoed op Waterloo Station sta’.

HOEDEN, VEREN, BUBBELS EN...IN DE VERTE PAARDEN

BRITSE STROOM EUROPA’S DUURSTE

Britse stroom is de op twee na duurste van Europa – na die van Denemarken en Italië. Dit jaar zijn de prijzen met liefst 41,1 procent gestegen. De stijging sinds 2001 is 80 procent.

Dit blijkt uit een onderzoek van NUS Consulting naar de internationale electriciteitsprijzen. Op basis van de zogenoemde ‘Big Mac’-index, die een betere vergelijking is op basis van een lokaal prijsniveau, is de Britse stroom zelfs de duurste van Europa – nog voor Italië.

In de laatste twaalf maanden steeg de elektriciteitsprijs in het Verenigd Koninkrijk van 4,1725 pence per kilowattuur tot 5.273 pence. De gasprijs heeft dezelfde trend gevolgd.

Volgens Richard Soultanian van NUS Consulting zijn de olieprijzen voor een deel de oorzaak van de prijsstijging. ‘Maar de elektriciteitsbedrijven hebben die ook aangegrepen om de eigen marges te verhogen.’ In Duitsland steeg bijvoorbeeld de elektriciteitsprijs maar 9 procent over 12 maanden. (21-6-2006)

FRANSEN MEEST KLANTONVRIENDELIJK

De Franse winkeliers zijn het meest klantonvriendelijk, de Duitse juist het klantvriendelijkst. En de Nederlandse winkeliers doen het internationaal gezien beter dan wat de Nederlanders zelf zouden verwachten. Ze scoren een tweede en een derde plaats. De Britten halen een tweede en een vierde plek.

Dit blijkt uit twee studies van het internationale consultancy-bureau Grass Roots die in zes landen de vakkennis, hulpvaardigheid, efficiency en dienstverlening van het winkelpersoneel heeft getest.

Liefst 3500 mysterieuze klanten van Grass Roots bezochten banken, autodealers, fastfood-ketens, telefoonwinkels en andere zaken in de zes landen. In Duitsland kregen ze de beste bediening: de rijen waren het kortst, de vakkennis het best en de glimlach het mooist.

‘Zowel gerekend naar objectieve performance als naar subjectieve beleving, scoorde Duitsland de hoogste cijfers’, aldus Nick Wake van Grass Roots. Hij ontkent dat er sprake zou zijn van vooroordelen. 'De Franse cijfers zijn door de Fransen zelf gegeven, net zoals de Nederlandse en de Britse.'

Nederland deed het objectief minder goed, maar de kopers hielden vaak toch een goed gevoel over aan het bezoek van een Nederlandse winkel.

Opvallend genoeg was de wachttijd om te worden geholpen in Duitsland, Nederland en ook Groot-Brittannië korter dan in Frankrijk, Spanje en Ierland. Frankrijk deed het op alle fronten slecht. Niet alleen waren de wachttijden het langst, ook de vakkennis was het gebrekkigst. De begroeting van klanten was het minst vriendelijk. Alleen bij de banken en fastfoodketens deden de Spanjaarden het nog slechter. (20-6-2006).

Performance Index	Voldoenings-index
(objectieve meting)	(gevoel van tevredenheid)

1. Duitsland	1. Duitsland
2. VK	2. Nederland
3. Nederland	3. Ierland
4. Ierland	4. VK
5. Spanje	5 Spanje
6. Frankrijk	6. Frankrijk

BUITENLANDERS DRIJVEN PRIJZEN OP

Old Swan House in Chelsea is te koop. Een rode bakstenen huis van drie verdiepingen, parkeerplek voor vier auto’s en een privé-zwembad. Prijskaartje 32 miljoen pond!

Wie kan er zoveel geld uitgeven. Meer mensen dan je aanvankelijk denkt. Maar veelal komen die niet uit dit land.

Buitenlanders zijn verantwoordelijk voor de bizarre huizenprijzen in wijken als Chelsea, Kensington, Holland Park, Begravia en Mayfair. Voor de internationale jetset is een huis in deze buurt een even luxueuze noodzaak als een jacht in Monte Carlo. Slechts 30 procent van de huizen boven de vier miljoen pond wordt verkocht aan Britten en nog maar 25 procent van de huizen boven tien miljoen pond.

Ed Mead van het makelaarskantoor Douglas & Gordon zegt dat het buitenlanders geen bal interesseert wat de prijs is. ‘Of het tien of vijftien miljoen pond kost, maakt hen niet uit. Iedereen voelt zich rijk en wil hier een plek. De meeste woningen worden nu 30 procent boven de vraagprijs verhandeld.’ Savills – een andere makelaar – verkocht onlangs een woning aan Belgravia Square voor 35 miljoen aan een Libanese zakenman en het kantoorgebouw 100 Park Lane voor 37,5 miljoen aan een entrepreneur uit Azië die het nu verbouwt tot een woonhuis met 17 kamers.

De hele buurt is een domein geworden van buitenlanders: Arabische olietycoons, Russische miljardairs en…buitenlandse diplomaten. Want die laten zich niet zo gauw uitkopen (19-6-2006)

GAS EN STROOM OPNIEUW DUURDER

Als in Engeland de revolutie uitbreekt is over de kosten van de utiliteitsbedrijven. Gas- en electriciteitsbedrijven hebben voor de derde keer in twaalf maanden de tarieven fiks verhoogd. Powergen – met zes miljoen klanten een van de grootste leveranciers in Engeland – maakte bekend dat de prijs van gas volgende week 18,4 procent en de prijs van elektriciteit met 9,7 procent zal stijgen. Dit betekent dat de gasprijs sinds begin vorig jaar met 87 procent is gestegen. Een gemiddeld Brits huishouden betaalt nu meer dan duizend pond aan gas en electriciteit. Het steekt de Britten vooral dat Powergen tegelijkertijd recordwinsten maakt en de Duitse moedermaatschappij EON een nieuw peperduur sponsorcontract met de Football Association heeft afgesloten.

Consumentenorganisaties staan op hun achterste benen. Maar veel zal het niet helpen. Powergen noemt de gestegen prijzen van olie en gas op de groothandelsmarkt de reden van de opeenvolging van prijsverhogingen. (19-6-2006)

Gemiddelde jaarlijkse gasrekening in ponden

	Jan 2004	Sept. 2006	Stijging in %
British Gas	606	1120	85
EDF Energy	562	971	73
NPower	579	880	52
Scottish Power	580	990	71
Sc & South. Energy	585	865	48
Powergen	568	1005	76

HOE REIS IK GOEDKOPER PER TREIN?

Reizen per trein is peperduur in Groot-Brittannië. Een retourtje kost gemiddeld 40 procent duurder dan op het continent. Voor een reis van drie uur moet tijdens piekuren tweehonderd pond (bijna driehonderd euro) worden betaald, zodat het bijna altijd voordeliger is over lange afstanden per vliegtuig te reizen of de auto te nemen.

Maar het reizen per trein kan goedkoper worden gedaan, voor wie het slim aanpakt. Zo kost een kaartje van Londen naar Newcastle (standard open return) tijdens de spits 215 pond. Maar de reis kan ook voor 135 pond worden gemaakt door twee kaartjes te kopen – een van Londen naar Peterborough (standard return) en een van Peterborough naar Newcastle (saver return). Dat scheelt tachtig pond.

Hetzelfde kan worden gedaan voor een treinticket van Penzance in Cornwall naar Birmingham. Een standard open return kost 101 pond. Maar twee retourtjes (Penzance naar Cheltenham en Cheltenham naar Birmingham) kostten slechts 75 pond.

Sinds de privatisering van de spoorwegen is een oerwoud van tarieven ontstaan. Wie zo goedkoop mogelijk wil reizen over een lange afstand, moet bijna eerst een dag research doen. Soms is het goedkoper vier enkeltjes te kopen heen en terug dan één retour.

Een van de meest bizarre aspecten van treinreizen in Engeland is dat het vaak voordeliger is om verder te reizen. Zo kost een treinkaartje van Londen naar Carlisle (standard open return) 222 pond. Maar als er hetzelfde kaartje op dezelfde trein wordt gekocht naar Glasgow – met een stop onderweg in Carlisle – kost die maar 94 pond. Officieel mag de passagier dit niet doen en kan hij worden beboet als hij in Carlisle uitstapt. Maar niemand zal daar op letten (18-6-2006)

Tien tips om goedkoper te reizen

1. Boek van tevoren. Veel spoorwegmaatschappijen bieden goedkope kaartjes als bijvoorbeeld zes weken van tevoren wordt geboekt.

2. Koop verschillende kaartjes. Soms is een kaartje voor een rechtstreekse reis van Birmingham naar Bristol duurder dan kaartjes van Birmingham naar Cheltenham en vervolgens van Cheltenham naar Bristol

3. Zoek voor aanbiedingen op internet

4. Soms is het ook voordeliger het kaartje via internet te kopen

5. Vertrek na de spits, vanaf 9.30 of 10.00 uur. Vaak de helft goedkoper

6. Kies de goedkoopste route. Van Londen naar Birmingham kan via Watford maar ook via High Wycombe

7. Koop twee keer een enkeltje. Sommige treinvervoerders stunten met goedkope enkeltjes

8. Koop combinatietickets. Vaak zijn treinkaartjes gekoppeld aan entree van bepaalde attracties goedkoper

9. Groepskaartjes – bijvoorbeeld met zijn vieren reizen – kan besparingen opleveren

10. Rail cards. Kaartjes goedkoper met vast abonnement. Vaak mag twee keer per jaar gratis worden gereisd met een Rail Card

Cardiff is meest auto-onvriendelijke stad

Cardiff in Wales is de meest auto-onvriendelijke stad van Groot-Brittannië. Dit blijkt uit een onderzoek van Virgin Money. Ook in Londen, Reading en Nottingham kan men beter niet met de auto komen.

Het onderzoek is gebaseerd op de prijs van benzine, de parkeertarieven, congestie, het aantal snelheidscamera’s en de kans op een auto-inbraak.

Vooral het laatste aspect heeft Cardiff opgebroken. In 2005 vonden in de hoofdstad van Wales bijna vier keer zoveel auto-inbraken plaats dan woning-inbraken. Uit een eerder onderzoek kwam de Schotse stad Dundee als meest autovriendelijke stad van het land naar voren. Andere autovriendelijkes steden zijn Blackpool, Ipswich, Portsmouth en Southend.

YORK! WAAR ZIJN UW SPOKEN?

De kopjes bewegen niet. Noch daalt plotseling de temperatuur of klinkt er wanhopig gekras op de ramen.

Zelfs in de pub Golden Fleece waren deze dag geen spoken rond. De spookstad van Groot-Brittannië doet zijn naam niet altijd eer aan. Misschien heeft een Duitse markt even verderop – toch heel vreemd juist in de meest Engelse stad van dit land Bockwurst en Tischdecken aangeprezen te zien worden – de spoken zoveel schrik te hebben aangejaagd dat ze zich niet laten zien.

’s Avonds om half acht begint de gids niettemin zijn Ghost Hunt. Liefst 33 mensen hangen aan zijn lippen, een enorm aantal gezien het feit dat er op hetzelfde moment nog zeven concurrerende spooktochten plaatsvinden zoals de Ghost detective, Ghost Trail en Original Ghost Walk.

De gids van de Ghost Hunt moet de beste zijn. Een echte acteur. Met zijn starende holle ogen, zijn zwarte pak en hoed en vooral zijn prachtige gevoel voor Engels understatement zorgt hij voor een uur lang topentertainment. Net zoals zoveel van zijn collega-gidsen is hij afgestudeerd aan de Royal Academy of Dramatic Arts (RADA), de Londense leerschool voor Hollywoodsterren.

Hij – ‘Ladies and gentlemen, my name is unimportant’- is geen echte griezel. In de eerste plaats is hij komiek. ‘Het eerste waarmee ik begin is…THE MONEY! Het is drie pond voor kinderen tot 18 jaar, vijf pond voor volwassenen en tien pond voor 65-plussers omdat die zo langzaam lopen.’

Hij int het geld en loopt daarna weg. ‘Zo dat was het dan.’ Later neemt hij plaats voor de Romeinse column tegenover York Minster en vraagt een gezette vrouw van middelbare leeftijd naast hem te gaan staan. ‘Wilt u eerlijk antwoorden? Zowel tegenover mij als tegenover de groep?’ ‘Ja’, zegt ze, verlegen door alle aandacht. Pauze. ‘Heeft u ooit een man gezien met zo’n erectie?’ ‘Nee’, antwoordt ze blozend. Hij vraagt de deelnemers aan de tour met zijn allen hun gezicht tegen de ruit van een pizzeria aan te drukken en gekke bekken te trekken naar de mensen die daar eten. Hij krijgt ook iedereen zo ver.

Hij vertelt even verderop een triest verhaal. Van de geest van het negenjarige meisje dat in de middeleeuwen de pest kreeg. Haar vader en moeder sloten haar op in haar slaapkamer, verlieten het huis en schilderden een rood kruis erop als teken dat het huis besmet was. Het kind krast nu nog elke avond op de ramen.

De Golden Fleece beweert de pub te zijn met de meeste spoken. Het trekt hiermee extra klandizie. Want iedereen wil ook in de avond wel even iets spannends doen, zelfs als men niet in spoken of geesten gelooft. Ieder optrekje in deze stad heeft daarom zijn eigen spook. En ook daarbuiten. Bram Stoker zette Dracula in het veertig mijl verderop gelegen Whitby. Zelfs de Yorkshire kust kent zijn ghost-wandelingen. Wat hebben Yorkshiremen en women toch met bijgeloof? Heeft het te maken met de Vikingen, de Middeleeuwen of het spookachtige landschap van de moors? ‘Nee’, zegt de gids. ‘Het is meer de traditie van het vertellen van folkloristische verhalen. En een spookwandeling laat je plekjes zien waar je als toerist anders niet komt.’

Voor de meeste toeristen zijn de spoken slechts bijzaak. Zij komen naar York voor de geschiedenis en de winkels. York afficheert zich als Engelands favoriete vakantiebestemming – net als Bath. En niet voor niets. York was al een reisdoel toen het woord vakantie nog moest worden uitgevonden. Jaarlijks komen hier vier miljoen toeristen, waarvan twee miljoen een spooktocht doen. ‘De geschiedenis van York is de geschiedenis van Engeland’, zei koning George VI over de stad aan de Ouse.

York koestert tweeduizend jaar geschiedenis – zijn Romeinse tijd toen het Eboracum heette, de Saksische periode toen de stad Eoforwick werd genoemd, zijn Viking-overheersing als Jorvik, zijn middeleeuwen, de Tudor-tijd en de Stuart- en Georgian perioden. De middeleeuwse muur rond de stad is de langste van Engeland. En binnen de muren is alles zo goed bewaard gebleven: van de beroemde kathedraal York Minster tot de straten Stonegate en Petergate die dezelfde route hebben als de Via Praetoria en Via Principales in het begin van de jaartelling.

Als er iets aan York voorbij is gegaan dan is het de industriële revolutie. Tot de Victoriaanse tijd was het de tweede stad van het land. Nu is het qua omvang slechts een provincieplaats. Dat heeft voor toeristen zo zijn voordelen. Alle bezienswaardigheden en attracties zijn bereikbaar binnen een kwartier loopafstand. Hoewel het krioelt van open toerbussen, treintjes en ander toeristenvervoer, zijn de benen het beste vervoermiddel. Het historische centrum is verkeersluw. En York is op zijn mooist in de smalle en duistere steegjes: de zogenoemde snickleways en ginnels die de stad de pleisterplaats hebben gemaakt van spoken en geesten. Coffee Yard (vergeet niet de nog maar twintig jaar geleden ontdekte Barley Hall te bezoeken), Swinegate, Grape Lane, Mad Alice Lane en Whip-Ma-Whop-Ma-Gate (de kortste straat van York) worden nu beheerst door modieuze boetieks, café’s en restaurants. De oudste en meest beroemde winkelstraat (in 1086 kreeg de straat al een vermelding in de Domesday Book) is The Shambles, een voormalig centrum van slagerijen die de best geconserveerde Middeleeuwse straat van Europa mag worden genoemd.

Wie niet genoeg van de mysterieuze oudheid heeft gesnoven, kan nog samen met andere duizenden toeristen een wandeling maken over de 3,5 kilometer lange muur. Als die tenminste toegankelijk is.

York is niet alleen oude geschiedenis. Er is een museum voor moderne kunst en een spoorwegmuseum met een reuzenrad, de op 12 april dit jaar geopende Big Wheel van het noorden. Wie de toeristenhorden wil vermijden kan een rondvaart maken over de Ouse of een alternatieve wandeling zoals de Georgian Trail langs de beide oevers van de Ouse, de Railway Trail of de Roman Trail.

Er zijn zelfs meer exotische wandelingen, die allemaal een beetje vies, mysterieus of macaber zijn. Er is een Saints & Sinner Trail, een Guy Fawkes Trail (de Bin Laden van begin zeventiende eeuw werd geboren aan Stonegate), een Graveyard, Coffin- en Plague Trail en zelfs een Toilet-trail voor wie in de geschiedenis van de toiletgang is geïnteresseerd en een echte Viking-drol wil zien. Als er geen spoken en geesten kunnen worden gevonden dan biedt de historie genoeg om van te griezelen.

York

200 duizend inwoners

www.visityork.org

Kathedraal: Een bezoek aan York is niet compleet zonder een bezoek aan York Minster, de grootste Gotische kathedraal ten noorden van de Alpen en de meest bezochte in Groot-Brittannië. Het kolossale pronkstuk van de religieuze architectuur vergde 250 jaar om te kunnen worden voltooid. Het is de zetel van de aartsbisschop van York, na die van Canterbury de hoogste religieuze autoriteit in het land.

De kathedraal is tegelijkertijd ook erg toeristisch. Ondanks de enorme omvang is er geen hoekje te vinden waar ongestoord kan worden gekeken zonder dat een gids murmelt, een medewerker de vloer zuigt of een collectebus rammelt voor een nieuwe gift. Maar de glas-in-lood ramen – de East Window uit 1405 is met een omvang van 128 vierkante meter de grootste ter wereld – moeten een keer worden gezien.

Museums: Te veel voor een dagtrip. Er zijn er meer dan dertig. Spoorwegliefhebbers mogen het National Railway Museum niet missen. Het is gratis toegankelijk en alle beroemde en historische treinen zijn hier te zien: van de Mallard – ’s werelds snelste stoomaandrijving – tot de Japanse kogeltrein. Een must in de collectie zijn de koninklijke treinen. En voor echte freaks: het museum heeft een archief van 1,5 miljoen foto’s, vijftienduizend boeken en zevenduizend posters van treinen.

De New Jorvik – een interactieve visie van York in de tiende eeuw. Je kunt hier zien, horen, ruiken en voelen hoe het was om in het jaar 975 in York te zijn. Heel toeristisch, maar kinderen vinden het educatief en de moeite waard.

York Castle Museum – een collectie van honderdduizend items uit de geschiedenis van York: kostuums, gebruiksvoorwerpen, militair materiaal en veel zaken uit de sociale geschiedenis.

York City Art Gallery – meer dan zeshonderd schilderijen van Italiaanse altaarstukken tot het werk van Lowry.

Richard III museum – klein museum gewijd aan Engelands meest boosaardige koning.

Winkelen:

Kay Hyde van York Tourism zegt dat de stad zijn lokale winkels koestert. ‘De grote ketens zie je hier niet.’ Ze overdrijft. Na een uur wandelen door het historische centrum zijn alle bekende namen gevonden: Marks & Spencer, Woolworth, Next, Boots, Border en zelfs een Debenhams. Maar gelukkig zijn hun gevels aangepast aan de lokale hoedenzaken, antiekwinkels en snuisterijenboetieks. Er zijn veertig zaken die alleen in York zijn te vinden. Opvallend is het grote aantal designershops waaronder veel tailors. Yorkshiremen laten hun kleren nog maken.

Hoewel er voldoende attracties zijn voor een week, is York juist populair voor een dagtrip. Het lonkt nu ook veel Nederlanders voor die trips. Met P&O die de veerdienst tussen Rotterdam en Hull onderhoudt, kan een dagje York worden gedaan. Heen en terug slapen de toeristen op de boot. Veel tijd hebben ze niet. Maar York is ook in een dag te doen, als je de museums tenminste overslaat, door de York Minster heen snelt en je beperkt tot de winkels.

Eten:

Waar eten toeristen in York? Vooral in tea-rooms, Italiaanse restaurants en brasseries. Er zijn luxe restaurants als The Pavillion en The Ivy, maar de massa mijdt die. De concurrentie is heel scherp. Wij zaten alleen in ons restaurant Tricksters Lane, terwijl de brasseriën aan de overkant volgeboekt waren. Aan het eten lag het niet. ‘Dit restaurant ademt vervlogen tijden uit. Vrijdag gaan we dicht. En dan opent hier zes weken later Harvilles’, zegt de serveerster. Een andere avond aten we in Wildes Wine Bar aan Grape Lane, waar nog heel laat een maaltijd kon worden gekregen.

Slapen:

Marmadukes. Het hotel van Sir Charles Marmaduke en Lady Emily. Wij waren hier te gast toen het net opnieuw werd ingericht. De bedden zijn gemaakt door Jonathan Tebbs die ook de vliegende bedden voor de Harry Potter-films ontwierp.

Guy Fawkes Hotel. Niet alleen koningen en keizers verbleven in York. Guy Fawkes – de man die het parlement wilde opblazen – werd hier geboren. Zijn geboortehuis herbergt nu twaalf speciaal ontworpen kamers

Churchill Hotel. Luxueus hotel in voormalig Georgian buitenhuis. Het hotel heeft voordelige pakketaanbiedingen.

B&B’s. Zoals het een Engelse toeristenstad betaamt, heeft York talrijke Bed & Breakfasts.

UITVERKOOP DOET BRITTEN PIJN

Wat is er nog Brits aan Groot-Brittannië? De koninklijke familie is Duits, de nationale voetbalcoach Zweeds en de meeste captains of industry Amerikaans of continentaal Europees.
En nu gaat het tafelzilver overzee. Na de vliegvelden krijgen ook de havenbedrijven een buitenlandse eigenaar. Gas, electriciteit en water zijn in buitenlandse handen gekomen. En buitenlanders – onder wie de NS – vervoeren de Britse forenzen.
De uitverkoop van de Britse infrastructuur lijkt oneindig. Een consortium onder leiding van de zakenbank Goldman Sachs neemt nu voor 2,5 miljard pond (3,7 miljard euro) Associated British (AB) Ports over die 21 havenbedrijven in het land exploiteert. Dit betekent dat de havens van Ipswich, Plymouth, Hull, Swansea en Southampton in buitenlandse handen komen.
Eerder nam Dubai World Ports al voor 6,8 miljard pond P&O over dat behalve een rederij ook wereldwijd containerhavens heeft. Ook Mersey Ports en DB Ports (eigenaar van de haven van Teesside) zijn in andere handen gekomen. Vorige week werd bekend dat de Spaanse Gruppo Ferrovial de luchthavens van ondermeer Heathrow, Gatwick en Stansted zal overnemen.
AB Ports behoort tot de bedrijven die tijdens de regeringsperiode werden geprivatiseerd en daarna een notering kregen op de effectenbeurs. Daarmee werden ze automatisch doelwit voor overnemers, ook die uit het buitenland.
In Groot-Brittannië is de nodige onrust ontstaan over het feit dat zo’n belangrijk deel van de Britse infrastructuur in andere en vooral buitenlandse handen komt. Zo nam het Spaanse Telefonica eerder de telefoonoperator O2 over. Een andere Spaanse groep kocht de bank Abbey International.
London Electricity werd het eerste nutsbedrijf dat een buitenlandse eigenaar kreeg. In 1996 werd het gekocht door een Amerikaanse onderneming., Thames Water is sinds 2001 in handen van het Duitse concern RWE, terwijl Wessex Water een jaar later Maleisisch werd. RWE is nu ook eigenaar van Innogy, Npower en Yorkshire Power, terwijl een ander Duits bedrijf EON het gas- en electriciteitsbedrijf Powergen in handen heeft. Franse bedrijven hebben een groot deel van de nutssector in handen gekregen. En nu lonkt het Russische Gazprom naar British Gas.
De Labourregering legt de overnemers niets in de weg. Maar het is pijnlijk voor de Britten dat zij overzee niet dezelfde rechten hebben. Zo vinden de Fransen zelfs hun yoghurtindustrie van strategisch belang – tenminste president Chirac keerde zich tegen een overname van Danone – en vonden de Amerikanen eerder dit jaar dat hun havens niet in Arabische handen mochten komen. Groot-Brittannië laat zich geleidelijk overnemen. Nu de National Trust nog. (15-06-2006)

HEDGESTOCK, POPFESTIVAL VOOR YUPPIES

foto

De hippies zijn overjarige yuppies geworden. Maar deze week staken ze nog een keer de bloemen in het haar. De Citymiljonairs hielden in Knebworth (Hertfordshire) hun eigen popfestival Hedgestock. Het terrein in Knebworth was onverdacht – hier traden ook Oasis en Robbie Williams op – maar de modderbaden en puptentjes hadden plaatsgemaakt voor kleiduivenschieten, polovelden en vijfsterrenhotels.
Topact op Hedgestock – een combinatie van hedgefondsen en Woodstock – was The Who, een van de meest legendarische sixties-bands. Maar dit keer stonden niet peace & love centraal, maar rijkdom & ambitie. In plaats van dat stickies werden gerold gingen dikke Cubaanse sigaren rond. En gezien het aantal Porsches en Ferrari’s op de parkeerplaats waren maar weinig bezoekers liftend naar de plek gekomen.
Vierduizend bankiers hadden ieder 500 pond betaald voor een ticket. Een aantal had zijn kostuum verruild voor kleurrijke hippie-kleding uit de jaren zestig. Simon Ruddick van organisator en hedgefonds-consultant Albourne Partner noemde het festival een groot succes. ‘Het is ontspanning tussen de drukke werkzaamheden. En omdat we onder elkaar zijn, kunnen de zaken toch doorgaan.’
David Clarkson van sponsor Credit Suisse noemde het festival een mooie gelegenheid voor City-bankiers om elkaar eens in een informele omgeving te ontmoeten. In het voorprogramma van The Who trad de band Alphasin op. Maar veel bankiers keken op dat moment nog naar een cricketwedstrijd of zaten achter een Formula 1-simulator. (12-6-2006)

BREKEN G8 HUN BELOFTES?

De zeven rijkste landen van de wereld (G7) dreigen hun plechtige belofte van Gleneagles om de gezamenlijke ontwikkelingshulp in 2010 te verdubbelen niet na te komen. Dit concludeert de humanitaire organisatie Oxfam.

Geschoond voor de kwijtschelding van schulden aan Nigeria en Irak nam het totale bedrag aan ontwikkelingshulp vorig jaar met slechts 8 procent toe. In drie landen werd er reëel in 2005 zelfs minder gegeven. Duitsland gaf 8 procent minder, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk 2 procent. De VS gaven 16 procent meer, maar als de hulp aan Irak en Afghanistan niet wordt meegerekend daalde de hulp met 4 procent.

Oxfam maakte de cijfers bekend aan de vooravond van een conferentie van ministers van Buitenlandse Zaken in St. Petersburg. Deze conferentie is een voorbereiding voor de G8-top (G7 + Rusland) in juli. ‘De G8 faalt in het nakomen van de belofte voor stijging van de ontwikkelingshulp. De G8 faalt ook in de belofte de armoede in de wereld te bestrijden door vrijmaking van de wereldhandel’, aldus de conclusies van Oxfam.

Vorig jaar tijdens de top in Gleneagles in Schotland deed de G8 – geïnspireerd door de Make Poverty History-campagne van Bob Geldof en Oxfam – in 2010 vijftig miljard meer aan ontwikkelingshulp uit te geven dan nu. Tevens beloofde de G8 dat alle burgers in de wereld in 2010 toegang zouden moeten hebben tot geneesmiddelen voor aids.

Op het eerste gezicht lijkt de G8 in 2005 op de goede weg. De hulp nam volgens de eigen cijfers met 21 miljard dollar toe in een jaar. Maar hiervan is volgens Oxfam 17 miljard dollar schuldkwijtschelding aan Nigeria en Irak. ‘Ook in 2006 zal de G8 dit bedrag nog kunnen tonen. Maar in 2007 wordt de echte stijging van de hulp zichtbaar. En dan zal blijken dat de organisatie grote moeite zal hebben de belofte na te komen,. In dit tempo zal de G8 daar al vast niet in slagen’, zegt directeur Barbara Stocking van Oxfam. De organisatie waarschuwt ervoor dat zes miljoen mensen in met name Afrika nog altijd geen geneesmiddelen hebben voor aids.

Oxfam bekritiseert met name de Britse regering. Tony Blair was vorig jaar president van de G8 en samen met zijn minister van Financiën Gordon Brown de belangrijkste initiator van de Gleneagles-afspraken. Blair beloofde toen plechtig dat Groot-Brittannië in 2013 0,7 procent van het BNP aan ontwikkelingshulp zal geven. Maar nu zit het land nog niet op de helft (10-6-2006).

Land	Hulp 2004	Hulp 2005	groei hulp	ontwikkelingshulp
	mlj $	mlj $	in %	in % BNP

Canada	2,5	3,1	+18	0,31
Frankrijk	8,4	8,3	-2	0,38
Duitsland	7,5	6,9	-8	0,24
Italië	2,4	3,5	+46	0,21
Japan	8,9	10,2	+14	0,21
VK	7,8	7,7	-2	0,33
VS	19,7	22,9	+16	0,19

Totaal	57,6	62,7	+8	0,27

Opgave: Oxfam, gebaseerd op OESO-cijfers

Zie Live8

IS HET WOORD 'GAY' NU HOMOFOBISCH?

Gay is ineens het nieuwe modewoord voor ‘troep’ en ‘rotzooi’. Jongeren gebruiken het op deze wijze in het Londense straat- en clubcircuit. En homo-organisaties pijnigen zich de hersenen of hun geuzennaam nu wordt besmet en of de verandering van de betekenis deel uit maakt van een homofobische campagne.
Een BBC-deejee op het popstation radio 1 beschreef onlangs een beltoon als ‘gay’ – in de betekenis van 'hoogst irriterend’. Gay is dialect voor iets slechts, stoms, onzinnigs of ‘voor iets waar jongeren niet zo gauw een ander woord voor kunnen verzinnen’. Een deel van de Londense homoscene is woedend over de negatieve associatie die het woord hierdoor heeft gekregen. Maar volgens anderen is het een bewijs van de levendigheid en dynamiek van de Engelse taal.
Gay is van ver gekomen. Het woord werd in de veertiende eeuw voor het eerst gebruikt in de Engelse taal. Het stond toen juist voor blij en vrolijk.
In een van de romans van de Amerikaanse schrijfster en feministe Gertrude Stein uit 1922 werd voor het eerst opvallend veel in een schijnbaar dubbelzinnige betekenis gebruikt zonder dat duidelijk werd dat het stond voor homoseksueel. In 1935 als bijvoeglijk naamwoord en in 1971 als zelfstandig naamwoord kreeg het de betekenis van homoseksueel.
Op homoseksualiteit rustte in Engeland tot ver in de jaren zestig een groot taboe. Homo’s gebruikten daarom een eigen code of geheimtaal – polari genoemd – waarmee ze moesten communiceren. Woorden daaruit zijn naff (not available for fucking), omi (man), eek (gezicht), raih (hair), polone (vrouwen), fantabulosa (geweldig), gelt (geld), cottage (openbaar toilet), cottaging (sex zoeken in een cottage), carts (penis), kaffies (broek) en lallies (been). Ook het woord gay behoorde hiertoe.
Na de gelijkberechtiging van homoseksuelen vanaf de jaren zestig verdween polari, maar bleven de woorden in de dubbelzinnige betekenis zijn behouden.
Wie in Engeland is, kan gay in de betekenis van vrolijk en blij al lang niet meer gebruiken. Zeg maar jolly, cheerful of light-hearted. Maar nu dreigt het zelfs als geuzennaam voor homoseksueel zijn langste tijd te hebben gehad. (8-6-2006)

LONDENAREN ONTDEKKEN DE FIETS

Het is vaak slalommen tussen de black cabs, bendybussen, dubbeldekkers en terreinwagens. Maar steeds meer Londenaren zijn bereid het risico te nemen van een fataal ongeluk. Ze laten zich niet meer door het drukke verkeer weerhouden en nemen de fiets.

De ‘tweewielrevolutie’, zoals de Londense avondkrant Evening Standard het uitdrukte, is vorig jaar begonnen na de terroristische aanslagen. Omdat veel metrolijnen tijdelijk buiten gebruik waren, moesten forensen een alternatief zoeken. Nadat de situatie onder de grond weer normaal was geworden, vonden velen de fiets eigenlijk wel prettig.

Volgens Transport for London worden er nu dagelijks 450 duizend ritten per fiets in de hoofdstad gemaakt, 50 procent meer dan vijf jaar geleden.

De congestie speelt een rol. In Londen is de gemiddelde snelheid in een auto slechts tien mijl per uur – bijna net zo snel als een fietser. Ook de congestieheffing – het toltarief in de binnenstad – heeft mensen naar een alternatief doen grijpen. Her reizen in overvolle treinen, bussen en metro’s worden door mensen vaker als een belasting gezien. Slechts 44 procent is tevreden over de metro en maar 28 procent over de trein.

Een deel van de Londenaren kiest de fiets ook uit milieu-overwegingen, een deel doet het voor de eigen gezondheid en een ander deel vindt het wel macho om met een fietshelm in de hand een zakelijk bezoek af te leggen. Fietsen is mogelijk ook cool, omdat het gevaarlijk is.

Fietsers vormen in het Londense een kwetsbare groep, omdat automobilisten weinig rekening met ze houden of zelfs aversie tegen de lycralui koesteren. In 2005 overleden 328 fietsers in het Londense verkeer en raakten er meer dan twintigduizend gewond.

Over en weer maken fietsers en automobilisten elkaar verwijten vanwege gevaarlijk rijgedrag. Tory-Lagerhuislid en fietsliefhebber Boris Johnson begon onlangs niet alleen een campagne tegen het asociale weggedrag van automobilisten maar ook van wandelaars die zich bij het oversteken niet om fietsers bekommeren.

Transport for London spreekt op dit moment zelfs van een ‘Slag om het Asfalt’. Campagnegroepen voor fietsers zoals Sustrans laken het gebrek aan veilige fietspaden in de stad. Fietsers moeten nu vaak hun weg zien te vinden over busbanen. Binnenkort zal een campagne worden begonnen om meer begrip onderling begrip te creëren tussen de weggebruikers.

Het Londense gemeentebestuur moedigt het fietsgebruik aan. In 2010 moet er 560 mijl fietspad in de hoofdstad zijn aangelegd tegen 310 mijl nu. Het huidige netwerk van fietspaden is vooral toeristisch. Op de routes naar het werk zijn fietspaden nog zeldzaam.

Directeur Andrew Cope van Sunstrans zegt dat het een ‘opwindende tijd is voor fietsers in Groot-Brittannië’. ‘Met name op verkeersvrije routes in de stedelijke gebieden is het fietsgebruik geëxplodeerd. Als de voorzieningen er zijn, dan volgen de fietsers vanzelf zoals nu in Stoke.’ Ondanks de fenomenale groei bungelen de Britten nog op een van de onderste plaatsen staan op de fietsranglijst in Europa. Slechts 2 procent van het woon-werkverkeer wordt met de fiets gedaan tegen 27 procent in Nederland. Er zijn enkele uitzonderingen zoals Cambridge (28 procent), York (19 procent) en Crew (12 procent). (7-6-2006)

'WIJ ETEN STAMPPOT EN KIJKEN GTST'

Een volgend WK. En alle campagnes van vier jaar om de vooroordelen over Nederland weg te nemen liggen weer aan gruzelementen.
Ineens worden Nederlanders weer afgeschilderd als een volk dat op klompen loopt, in molen woont en elk weekeinde massaal vingers in de dijk steekt om overstromingen te voorkomen.
Net als de Nederlandse kranten produceren de Britse media stapels WK-bijlagen die vol moeten. Behalve aandacht voor het Nederlandse voetbalteam – bekend cliché: the best team never to win the world cup – is er ook ineens veel aandacht voor het Nederlandse volkskarakter. En Pim Fortuyn ten spijt, we blijven een tolerant en veel te liberaal land..
De WK-bijlage van The Guardian beschrijft Nederlanders als een verongelijkt volk. ‘Iedereen denkt dat ze de hele dag in een coffeeshop hasj roken en over de wallen lopen, maar ze exporteren ook kaas. En door de rare Grolsch-advertenties heb je de illusie dat bij elke Nederlander een steekje los zit.’
Volgens de bijlage eten we stamppot en kijken we allemaal naar Goede Tijden Slechte Tijden met karakters als Big Mauricius en ‘sneaky’ Stef Williams. – ‘een soap die zo flut is dat Hollyoaks ineens een arthouse-film wordt'. En ja, Holland telt twee keer zoveel fietsen als auto’s en ons wapenspreuk ‘Ik wil overleven’ wordt in het Frans geschreven. En ons volkslied gaat over een uit Duitsland afkomstige held die de mensen aan de riviermondingen bevrijdde van de Spanjaarden. De Daily Telegraph, die zich op de borst klopt als de grootste kwaliteitskrant van het land, zegt dat Hollanders geen sauerkraut eten. 'De Nederlanders zijn gek op stamppot - een boerengerecht dat een combinatie is van gestampte aardappelen en groenten'. De krant beweert ook dat we onze oliebollen - doughnuts - eten op nieuwjaarsdag, omdat het geluk brengt en de cirkel van het jaar volmaakt. En onze grootste held is volgens die krant niet Johan Cruyff maar Vincent van Gogh - iemand die veel last had van mentale problemen. Verwachting voor Nederland: eerste ronde eruit. Volgens de WK-bijlage van The Observer hebben Nederlanders de neiging om ‘te imploderen’ en ‘aan onderlinge ruzies ten onder te gaan’. Gewaarschuwd wordt voor de Nederlandse schwalbes – Van Nistelrooij heeft de vorm, Robben de potentie. En oh ja. De feiten over Nederland: ‘Amsterdam heeft 250 bordelen en meer dan 700 coffeeshops. Doe het daar maar mee’.(6-6-2006)

NAMEN BEPALEN PIKORDE

Hoe je heet bepaalt waar je staat. De naam van Jeremy Fortescue plaatst je bovenaan de ladder. Die van Wayne Brownley meteen onderaan.

University College Londen heeft een lijst geproduceerd van de sociale status van 26 duizend namen in Groot-Brittannië – op inkomen, waarde van hun woningen, studieresultaten en gezondheid. Hiervan is een snobsonline database gemaakt.

Bovenaan de lijst staan de familienamen van Fortescue, Montgomerie, Mukherjee en Margolis. Onderaan die van Riddock, Rushford en Parveen. Opvallend genoeg staat de naam Windsor – de naam van de koninklijke familie slechts in de middenmoot – en die van Blair zelfs in de onderste helft. Heel gebruikelijke namen als Jones, Baker en Carpenter staan opvallend hoog genoteerd

Ook de sociale status van voornamen is onderzocht hoewel die nog niet op de database zijn te vinden. Rosamund, Piers, Giles en Jeremy scoren hoog. Wayne, Kayeleigh en Dwayne doen het veel minder goed. (4-6-2006)

De database is te vinden op:

www.spatial-literacy.org/UCLnames/default.aspx.

Uit de Volkskrant van 2 juni

Schild begraven onder croquetgazon

Een onschuldig spelletje croquet is de nieuwe nagel aan de Blair-regering’s doodskist die zoveel nagels nodig lijkt te hebben.

Vice-premier John Prescott werd vorige week gesnapt toen hij tijdens kantooruren croquet speelde op het gazon van zijn buitenhuis Dorneywood in Buckinghamshire, een langoed dat in de jaren veertig door de Courtauld-familie ter beschikking van de regering werd gesteld.

Indien premier Blair zich op zijn eigen Chequers aan deze sport had gewaagd had er waarschijnlijk geen haan naar gekraaid. Maar nu de arbeidersklassejongen John Prescott – de man het linkse gezicht van de Blair-regering moet ophouden – zich aan dit upperclass-vermaak bezondigde was Westminster in rep en roer. Zijn verdediging – ‘ik kende de regels niet eens. Ik werd er door mijn mensen toe gedwongen en kon toch moeilijk zeggen dat het tegen mijn ideologische positie is’ – hielp hem weinig. Woensdagavond moest Prescott zijn buitenverblijf opgeven om zijn politieke lijf te redden.

‘Als een minister negen dagen van slechte krantenkoppen weet te overleven, dan kan hij aanblijven’, formuleerde de fameuze spindoctor Alastair Campbell ooit de regels binnen Blairs kabinet.

Prescott ligt al een meer dan een maand lang onder vuur van de Britse media, maar heeft tot nu toe zijn functie kunnen behouden. De woensdag 68 jaar geworden vice-premier is een bijzonder geval in Blairs kabinet. Hij is, zoals hij gisteren zelf uitdrukte, het schild van de premier. Hij is ook de scheidsrechter die de opvolging van Blair door Gordon Brown in goede en soepele banen moet gaan leiden.

Volgens sommigen vormt hij een onverbrekelijk duo met de premier. Als Prescott valt, dan valt ook Blair. Verkiezingen voor een nieuwe plaatsvervangend leider voor Labour, betekenen ook automatisch verkiezingen voor een nieuwe leider. Of zoals Prescott het gisteren zelf zei: ‘Het eigenlijke doel van de campagne tegen mij is de scalp van de premier.’

Prescott heeft daardoor altijd meer krediet gehad dan welke andere minister dan ook. Hij overleefde een crisis rond zijn persoon toen hij over twee dienst-Jaguars bleek te beschikken. ‘Two Jags’, zoals zijn bijnaam vervolgens luidde, mocht ook aanblijven nadat hij twee keer in de Jaguars op te hard rijden werd betrapt. En nadat Prescott in 2001 op de vuist ging met iemand van het publiek die een ei op zijn rug had stukgegooid, ontlokte hij zelfs een glimlach bij Blair. ‘Dit is John! Je kent hem toch.’

Heethoofd Prescott was te belangrijk voor Blair. Hij werd geboren in een gezin dat in 1951 door een krant werd uitverkoren als een typisch Britse familie en daarvoor een prijs kreeg van duizend pond. Zijn vader was een spoorwegarbeider uit Noord-Wales die later naar Yorkshire verhuisde. Op zijn elfde jaar zakte hij voor het toelatingsexamen voor een VWO-school. Hij kreeg nog een ander trauma te verwerken toen zijn ouders scheidde en zijn moeder mij vroeg mijn vader op te hangen. Hij werkte als steward op een oceaanstomer voordat hij dankzij zijn verbale talenten in 1970 een parlementszetel voor Labour wist te veroveren als een voorbeeldige representant van de arbeidersklasse.

Toen Blair in 1994 leider werd, zag hij in Prescott de man die zijn Derde Weg aan de linkervleugel zou kunnen verkopen. Prescott was graag bereid die rol te vertolken. En de schavuit hield het lang uit totdat hij eind april een affaire bleek te hebben met zijn secretaresse. Blair ontnam hem na het verkiezingsdebacle van 3 mei al zijn departementale functies, maar hij mocht zijn positie als vice-premier (inclusief dienstwagens, salaris, pensioenvoorziening en buitenhuis) behouden.

Labourparlementarièrs zagen dit met argusogen aan. ´Waartoe dient John?’ vroegen zij zich openlijk af nadat de vice-premier keer op keer door de oppositie werd geridiculiseerd. Zelfs Blairs naaste medewerkers hadden zo weinig waardering voor het krampachtige compromis dat ze een vertrouwelijk gesprek tussen Blair en zijn vice-premier lieten uitlekken, waarin Prescott smeekte zijn landgoed te mogen behouden omdat zijn vrouw het daar zo leuk vond. Maar toen de vice-premier hier besloot met een houten hamer een bal onder negen poortjes probeerde door te slaan, moest hij zijn vrouw het genot alsnog ontnemen.

Na zijn departement is Prescott ook zijn buitenhuis kwijt. Hij heeft nog zijn functie, Londense huis, Jags en salaris over. Hoe lang nog? Is de nieuwe concessie opnieuw te laat en te weinig? Binnen Labour zoemen de namen van Prescott opvolger al rond: staatssecretaris Harriet Harman (die het vrouwelijke electoraat aan Labour zal moeten binden) of minister Allan Johnson (een andere uitgesproken arbeidersjongen). De opvolger van Blair is al bekend.

VOLKSMUSEUM VOOR MODERNE KUNST

Zes jaar na de opening is Tate Modern een fenomenaal succes. Het populairste museum voor moderne kunst ter wereld heeft na 26 miljoen bezoekers de indeling veranderd. ‘Beter’, zegt de een. ‘De ene warboel voor de andere warboel’, vindt de ander. De –ismen zijn terug door de achterdeur. Iedereen wil gewoon even in het gebouw zijn.

Hannah Wellburn (31) wandelt met een vriendin en haar vierenhalve maand oude zoon Bobby in de kinderwagen door Tomoko Takahashi’s Tekenkamer (een chaos van junkmail, tekeningen en ander papier) in de Tate Modern. ‘Indrukwekkend’ mompelt ze. Ze woont in Londen en het is de vierde keer dat ze het museum bezoekt. ‘Of ik van moderne kunst hou? Eh, de mooiste kunst hier is het uitzicht vanuit de espressobar over de Theems op St. Paul’s. Maar ik ben het wel meer gaan waarderen. Voor 2000 hield ik eigenlijk alleen van Oude Meesters. Nu zie ik eigenlijk vaker moderne kunst.’

Veel Londenaren maar ook toeristen wippen even langs in Tate Modern op hun wandeling door Londen. Met kinderen, met familie of met wie dan ook. Het is gratis en altijd speciaal.

Tate Modern is een absolute voltreffer. Zelfs op woensdagmiddag is het chaotisch druk. ‘Ik wil dit niet druk noemen. Afgelopen weekeinde hadden we honderdduizend bezoekers’, zegt curator Achim Bochardt-Hume tijdens zijn rondleiding. Britse kranten schreven onlangs dat het museum aan zijn eigen succes ten onder dreigt te gaan. ‘Je doet het ook nooit goed. Als je geen mensen trekt, ben je elitair. Als het stormloopt, ga je weer aan je eigen succes ten onder’, moppert de curator.

Tate Modern heeft Centre Pompidou in Parijs en de Met in New York overtroffen als het populairste museum voor moderne kunst in de wereld. Sinds de opening is 2000 hebben 26 miljoen mensen het museum bezocht: soms voor de kunst zelf, soms alleen voor het gebouw, soms voor het uitzicht vanuit de koffiebar en soms voor een speciale expositie. Een deel van de bezoekers kwam niet verder dan de grote Turbine Hall, waar in de afgelopen jaren de enorme spin van Louise Bourgeois of de oranje zon van Olafur Eliasson te zien waren. Maar veelvuldig pakte men toch ook een deel van de vaste collectie mee.

Telkens weer werden ze verrast door het onverwachte. Tate-directeur Nicholas Serota had bij de opening van het museum in 2000 de gebruikelijke indeling van museums laten varen. De collectie modern werk van de Tate werd niet chronologisch geëxposeerd noch in stijlperioden. Serota koos voor een themagewijze indeling van het museum. Er kwamen vier verschillende galerieën onder de titels Landschappen, Naakten, Stillevens en Geschiedenis. Maar die indeling had zijn praktische problemen. Waar moest een werk naartoe? De schilderijen van Picasso pasten in al die thema’s of juist in geen enkele.

Het publiek had er minder moeite mee dan de critici. ‘De bedoeling was de indeling voor vijf jaar zo te houden. Dat zijn er zes geworden’, zegt Bochardt-Hume. Vorige week werd eindelijk de één miljoen pond kostende herinrichting voltooid. De bedoeling is dat er nu meer ordening en logica is gebracht in de collectie. Maar voor de argeloze bezoekers klinken de thema’’s van nu nog vager dan die uit het verleden. Landscapes/Matter/Environment is Poetry and Dream geworden, Nude/Action/Body heet nu Material Gestures, Still Life/Real Life/Object is veranderd in Idea and Object en History/Memory/Society wordt States of Flux genoemd. ‘De ene warboel is veranderd in de andere warboel’, schreef recensent Waldemar Januszczak van The Sunday Times die er nog steeds geen touw aan kon vastknopen.

Maar zonder dat er sprake is van een complete ommezwaai heeft Serota wel degelijk een concessie gedaan aan de traditionalisten onder de museumbezoekers. ‘De kunstgeschiedenis is binnen gelaten door de achterdeur’, zegt Bochardt-Hume.

De vier nieuwe vaag klinkende thema’s staan voor vier kunststromingen - kubisme en futurisme, surrealisme, abstract expressionisme en minimalisme – die elk een eigen vleugel hebben gekregen op de derde en vijfde verdieping van het kolossale museum. De thema-vleugels hebben ieder een entree met twee werken. Van daaruit belandt men in de centrale zaal – de hub – waarin de essentiële werken van de stijlperiode staan opgesteld. De hub is de ingang naar allerlei satellietzalen waarin het thema wordt uitgebouwd of waar er op wordt gevarieerd. Hierdoor heeft Tate ondanks de nieuwe indeling niets van zijn succesvolle verrassingseffect ingeboet. Bochardt-Hume: ‘Een nevenvoordeel is dat we veel meer ruimte voor onze werken hebben gecreëerd. In totaal kan 20 procent meer van Tate’s enorme collectie worden geëxposeerd.’ In de vleugel States of Flux (kubisme en futurisme) is in de entree Roy Lichtensteins Whaam uit 1963 – een popartwerk van een neerstortend vliegtuig dat tot nu toe niet te zien was – gecombineerd met een futuristisch beeldhouwwerk van Umberto Boccioni uit 1913. In de hub hangt uitsluitend kubistisch en futuristisch werk uit de beginperiode van de twintigste eeuw. De satellietzalen zijn gewijd aan post-impressionisme, Andy Warhol, stalinistische kunst uit de jaren dertig, Marclay’s Video Quartet en de farmacie-opstelling van Damien Hirst. ‘Kubisme en futurisme gaven de dynamiek en snelheid weer van de nieuwe tijd. Het Sovjet-realisme was een eerbetoon aan de dynamiek van een ideologie’, legt Borchardt-Hume de bizarre combinatie uit.

Of de combinaties geslaagd zijn is een kwestie van smaak en heeft tot een hoogoplopend debat onder Britse critici geleid. In de vleugel Idea & Object (minimalisme) hangt het neon-licht van Turner Prize-winnaar Martin Creed boven een vloersculptuur van Carl André. De Volkswagenbus met 24 sleeën van Joseph Beuys heeft hetzelfde thema gekregen als een werk van Piet Mondriaan. Poetry & Dream (Surrealisme) combineert werk van Man Ray en Salvador Dali met karikaturen over politieke corruptie. En opnieuw is hier werk van Joseph Beuys te zien.

De meeste recensenten hebben positief gereageerd op de nieuwe indeling. ‘De nieuwe opstelling is een grote verbetering. Je kunt zelfs zeggen een spectaculaire verbetering’, aldus de criticus van The Guardian.

Hannah Wellburn wil niet zo ver gaan. ‘Maar het is anders. Ik denk dat ik binnenkort toch maar weer even kom. Voor nog een galerie en natuurlijk het uitzicht over de Theems.’ (2-6-2006)

CHELSEA 3 KRIJGT AANVAL VAN WERELDKLASSE

De Portugese doelman Hilario van Nacional wordt waarschijnlijk de vierde aankoop van Chelsea in korte tijd. Hij wordt derde keus achter Peter Cech en Carlo Cudicini. Na Michael Ballack, Andrej Sjevtsjenko, Salomon Kalou en Hilario is mogelijk ook Roberto Carlos van Real Madrid op weg naar Londen. Verkopen zijn er (nog) niet, zodat Chelsea elke plaats driedubbel bezet lijkt te hebben. Zelfs bij de wedstrijden van Chelsea 2 zijn er volgend seizoen verongelijkte gezichten te zien op de reservebank. De inhaligheid van Roman Abramovitsj kent geen grenzen, net zoals zijn financiÃ«le mogelijkheden. Joe Cole, Sjevtsjenko en Arjen Robben vormen de voorhoede van Chelsea 1 met Makelele, Lampard en Ballack op het middenveld. Chelsea 2 heeft Wright-Phillips, Drogba en Damien Duff in de voorste linie staan met daarachter Essien, Gudjohnsen en Mikel.

De aanval van Chelsea 3 is ook nog van wereldklasse: Carlton Cole, Crespo en Kalou. Daarachter staat een veelbelovend middenveld, met Diarra, Jarosik en Anthony Grant. En als verdediging kan het derde team nog altijd Glen Johnson en Wayne Bridge (beiden waren tot voor kort Engels international), Michael Mancienne (Engels jeugdinternational) en het Zwitserse wonderkind Jonas Elmer opstellen - kortom een ploeg die in de Premiership in de subtop niet zou misstaan. Hoewel Chelsea dit jaar voor de tweede achtereenvolgende keer kampioen werd, was coach Jose Mourinho ontevreden. Komend seizoen zal niet alleen de landstitel voor de derde keer moeten worden behaald, maar zal ook Barcelona van de Europese troon moeten worden gestoten.

Abramovitsj zal hiervoor kosten noch moeite sparen. Thierry Henry en Samuel Eto'o zijn vooralsnog niet te koop, maar iedere andere ster is een doelwit voor de Engelse landskampioen. In de diepte kan volgend jaar geen club in de wereld tegen Chelsea op. Een grote kwaliteit van Mourinho is dat hij bankzitters tevreden weet te houden. Didier Drogba en William Gallas - de spelers die tot voor kort het meest mopperden met suggesties over een mogelijk vertrek - lijken nu te blijven, hoewel ze niet zeker zijn van hun ideale plek in het eerste elftal. De aankoop van Sjevtjenko is de duurste in de geschiedenis van Chelsea en meteen ook van het Engelse voetbal. De AC Milan-spits kostte de club 30,2 miljoen pond (46,5 miljoen euro), twee miljoen pond meer dan Manchester United in 2002 voor verdediger Rio Ferdinand betaalde. Sjevtjenko zal samen met Ballack ook de hoogst betaalde speler worden in de Premiership, met een weeksalaris van 130 duizend pond (een kleine 200 duizend euro).

Hieruit blijkt dat geld er niet toe doet bij het speeltje van de Russische miljardair. Zowel Sjevtjenko als Ballack zijn 29 jaar oud en naderen de herfst van hun carriere, waardoor ze op de toekomstige transfermarkt niet veel meer zullen opbrengen. Dat weerhoudt Abramovitsj niet. Mourinho mag van hem zelfs de 33-jarige Braziliaan Roberto Carlos kopen, die de Portugees nog altijd beschouwt als de beste verdediger ter wereld. De Rus ziet Chelsea niet, zoals Malcolm Glazer van Manchester United wel doet, als een investering maar als een extravagante liefhebberij. Hij heeft er geen moeite mee dat een speler 100 duizend pond verdient om op de bank van het reserveteam te zitten. Zo lang die speler het ook niet erg vindt, is er weinig aan de hand. (2-6-2006)

Voor het eerst daling van loonkosten

Voor het eerst in jaren zijn de salarissen van de profspelers in de Premier League, de topklasse van het Engelse voetbal, gezakt. Het accountantskantoor van Deloitte publiceerde donderdag het jaarlijkse financiÃ«le overzicht van de duurste competitie ter wereld en constateerde voor het seizoen 2004/2005 een daling van de loonkosten met 3 procent. In de voorgaande periode waren de salarissen jaarlijks met 20 procent gestegen. 'Onze analyse laat een beter evenwicht tussen kosten en baten zien', zei een woordvoerder van Deloitte. 'De clubs gaan bewuster om met de lonen van hun spelers. Hoewel de verschillen wel groter worden. De topspelers ontvangen steeds hogere salarissen of transferbedragen, terwijl de grote meerderheid steeds minder krijgt.' Chelsea en Fulham waren vorig seizoen de enige clubs in de Premier League die in de rode cijfers doken. Veruit de meeste winst werd met 48,2 miljoen euro geboekt door Manchester United, 27,7 miljoen minder dan in het recordseizoen 2003/2004. Liverpool zag zijn winst vorig seizoen, mede door de successen in de lucratieve Champions League, oplopen tot ruim 36 miljoen euro.

DUBBELDEKSGRAVEN' IN LONDEN

Met wie wil je samen in het graf liggen? Karl Marx, Dickens, een simpele mijnwerker of toch liever Charles Darwin . Voor deze moeilijke keuze staan de Britten. De begraafplaatsen zijn vol en de enige mogelijkheid om nog doden te bergen is ze te stapelen. Niemand zou er over peinzen om zoals in Nederland oude graven te ruimen. Sinds 1857 is het zelfs bij wet verboden.

Staatssecretaris Harriet Harman zei dat politieke taboes moeten worden doorbroken en dubbele graven bespreekbaar moeten worden gemaakt. Oude graven zullen weer worden geopend zodat daar nieuwe lijken kunnen worden geborgen. ‘We hebben de beslissing steeds uitgesteld. Maar die zal een keer genomen moeten worden’, aldus Harman die binnen Blairs kabinet verantwoordelijk is voor de doden.

Ze zegt dat mensen er begrip voor moeten hebben dat de beperkte ruimte niet langer alleen horizontaal maar ook verticaal wordt gebruikt. ‘Het is een complexe zaak, omdat er nu eenmaal in verschillende culturen anders tegen de dood wordt aangekeken.’

Graven van meer dan honderd jaar oud zouden volgens haar plan moeten kunnen worden geopend. De overblijfselen zouden dan in een kleine container moeten worden gestopt die dieper in de grond wordt begraven. De vrijkomende ruimte kan worden gebruikt voor een nieuwe kist.

Het plan vereist echter een wetswijziging. En hoewel na honderd jaar meestal weinig meer over is van de lijken, zouden nabestaanden de mogelijkheid moeten krijgen bezwaren in te dienen, De Anglicaanse en Rooms-Katholieke kerk zeggen er geen moeite mee te hebben, zolang het op waardige wijze gebeurt. Ook de moslimgemeenschap zegt dat het niet tegen de wetten van de islam indruist.

Hoewel 70 procent van de Britten zich nu na de dood laat cremeren, is het ruimteprobleem nijpend. Vooral in Londen. De drie begraafplaatsen in het centrum van de hoofdstad zijn al vol. De zestien andere in de omliggende wijken zullen binnen vijf jaar geen plek meer hebben, ondanks het feit dat de kosten van een graf nu meer dan duizend pond bedragen. Uit een enquete onder de mensen in Londen bleek dat een meerderheid ‘dubbeldeksgraven’ wil accepteren.(1-6-2006)

Mei 2006

SHARON OSBOURNE VERSUS REBECCA LOOS

‘Als ik jou was zou ik een slipje aandoen. Misschien word je stem wat warmer’, bijt Sharon Osbourne haar toe. Als blikken kunnen doden.

Het mooiste duel in Engeland vindt niet plaats in het parlement of een sportarena. Nee, de bitterste confrontatie is deze week te zien op het ITV-programma X-factor, waar de Nederlandse diplomatendochter Rebecca Loos elke dag een duet zingt met James Hewitt – ja de man waarmee wijlen prinses Diana vreemd ging toen Charles in de armen van Camilla lag.

De X-factor is een op Pop Idols gelijkende talentenjacht die elk jaar ook een zogenoemde celebrity-versie heeft.. Rebecca Loos – alleen beroemd vanwege een vermeende affaire met Beckham – heeft het gedurfde plan opgevat om samen met haar nieuwe liefde James Hewitt aan deze show mee te doen. Maar net als Hewitt kan ze absoluut niet zingen.

Tot overmaat van ramp wordt ze beoordeeld door een jury met Sharon Osbourne – Ozzy’s pinnige echtgenote – die een van de beste vriendinnen is van Victoria Beckham.

Het anders zo suikerzoete jurylid Osbourne, die in tegenstelling tot haar mede-juryleden Louis Walsh en Simon Cowell meestal alleen maar lof uit, benadert de gehate verleidster Loos en partner Hewitt met een geniepigheid en gemeenheid die alleen een bepaald soort vrouwen eigen is. ‘James, jij zat toch in het leger? Ze hadden je moeten fusilleren.’ En tegen Loos zei ze: ‘Je hebt een slechte uitstraling.’

Gisteravond maakte ze haar excuses aan Loos voor het feit dat ze de avond daarvoor niets had gezegd over haar zangtalenten. ‘Wat zit er eigenlijk vast in je keel?’

Maar tot nu toe oogst Osbourne het omgekeerde effect. Loos en Hewitt – veruit de slechtste act van alle celebrity’s – worden in de show gehouden door het publiek die elke avond een artiest de deur wijst. ‘Bedankt Louis, bedankt Simon’, sloeg Loos gisteren terug. De confrontatie tussen de beide bitches is iets om toch weer naar uit te zien, zij het dat bij het zingen zelf het geluid even moet worden uitgezet. (31-5-2006)

Lezing 31 mei voor vertegenwoordigers sociale zorg uit Nederland

David Beckham en de drop-outs

We zijn hier vanavond op Hoxton Square in de East End van Londen. Ooit was dit een van de armste plekken van de stad – een verzamelplaats van sloebers, kermisartiesten, prostituees en moordenaars als Jack de Ripper die hier even verderop in Whitechapel op gruwelijke wijze huishield.

– Doe nooit zijn tour, het is de populairste van de stad maar ook de grootste anti-climax

Nu wordt Jack geromantiseerd, zoals Engelsen graag hun grootste en meest bloedige criminelen romantiseren. Misschien is daarom de East End ook trendy geworden. Hoxton nu is een geliefde verzamelplek van studenten excentriekelingen, jonge kunstenaars, mode-ontwerpers en sociale wetenschappers die de wederopstanding van een gribusbuurt bestuderen. Jamie Oliver is hier begonnen met zijn Fifteen en ook vanavond worden we hier in Hoxton Apprentice door werklozen in opleiding geserveerd.

Het zijn de enige plekken waar de Britten nog serveren. In de rest van de stad doen de Polen het.

In de White Cube – een van de galerieen hier – kun je miljoenen kostende kunstwerken kopen. Eind jaren tachtig, begin jaren negentig ontwikkelde zich hier de Britart – een nieuwe onder Jay Jopling en Charles Saatchi geëntameerde kunststroming die deze wijk van Londen op de kaart zette. Misschien zeggen de namen van Damien Hirst – hij is nu bezig met een kunstwerk van platina en diamanten – en Tracy Emin – die van het onopgemaakte bed met lakens vol gele vlekken – Jake & Dinos Chapman en Gilbert & George jullie iets.

In hun voetspoor trokken ze cityyuppies aan voor wie deze plek zo mooi strategisch ligt, ingeklemd tussen aan de ene kant het oude financiële hart – de City van Londen – en de andere kant het nieuwe bankendomein – Canary Wharf.

Ze willen hier wonen, maar niet in de oude councilestates (sociale woningbouw) maar in fraaie appartementen. Speculanten kopen oude panden op, laten ze vaak jarenlang leegstaan – of brengen er tijdelijk immigranten in onder – in de hoop toestemming te krijgen ze te slopen of om te bouwen tot penthouses met powerdouches, gyms en privézwembaden. Verbaas je over niets: Maserati’s, Ferrari’s en Range Rovers rijden nu ook rond in de East End.

Het is deels een natuurlijke ontwikkeling. Londen is in zijn hele geschiedenis een wandelende stad geweest – van noord naar zuid en weer terug. Of van oost naar west. In de negentiende eeuw keerden de opkomende middleclass zich af van de haven- en gribusbuurten van de East End en zochten de ruimte op in het groene westen van de stad – Kensington, Chelsea en nog verderop Chiswick.

Go west, my boy, go west’ was de gevleugelde uitspraak. Toen Jack de Ripper hier zijn slachtoffers in stukjes hakte, woonde er nog bijna één miljoen mensen in de East End. Het was nog een industrie- en havenwijk, waarvan je lopend over de schepen de zuidoever van de Theems kon bereiken, in 1980 waren de havenkranen en pakhuizen verdwenen en woonden er nog maar 150 duizend mensen, meestal werklozen en immigranten (joden en Bengalen) uit de koloniën die het als startplaats zagen voor een beter leven in Engeland.

Maar nu wandelt de stad terug naar het oosten. Er wordt overal gesloopt en opnieuw gebouwd. Canary Wharf was de eerste grote uitbreiding in die richting. Nog verder in het oosten in Stratford zullen in 2012 de olympische spelen plaatsvinden. En in de monding van de Theems staat de grote stadsuitbreiding gepland.

Dat de East End trendy en daardoor duur is geworden vindt niet iedereen leuk. De traditionele Eastenders – de Cockneys – worden verdrongen door de mensen met de dikke portmonnee: Amerikaanse zakenbankiers, Nederlandse lawyers, Duitse accountants, Indiase IT’ers en Britse entrepreneurs.

Misschien is nergens de groeiende tegenstelling tussen arm en rijk in dit land van zo dichtbij te zien als juist in deze wijk. Er zijn nog eindeloze rijen verouderde council flats uit de jaren vijftig, waar de projectontwikkelaars nog niet aan hebben kunnen zitten. Maar vlak daarnaast staat de luxueuze nieuwbouw van yuppie-ppartementen.

De lagere inkomensgroepen worden verdrongen. Er is voor hen nergens betaalbare huisvesting meer te vinden, dichtbij de stad. Na het westen hebben de rijken en succesvollen ook het oosten van Londen ingepikt. Onderwijzers, verpleegsters en andere mensen die geen bankiersbonussen of advocatensalarissen verdienen, kunnen geen woonruimte in Londen meer vinden. Of ze moeten, zoals de Polen, met zijn zestienen op een kamer willen zitten.

Vorige week was ik op een kijkdag van nieuwe eenkamerflats en studio’s vanaf 350 duizend pond – een half miljoen euro. Om twee uur s’middags waren er van de vijftig al vijfenveertig verkocht.

In de afgelopen 25 jaar is veel veranderd in Groot-Brittannië. Onder Thatcher maar niet in de laatste plaats onder Tony Blair. Ooit was zijn Labour de partij van de herverdeling. Nu is het de partij van de groeiende tegenstelling tussen arm en rijk. De na-oorlogse nivellering – eerst door oud Labour bewerkstelligd – is nu onder New Labour teruggedraaid. Groot-Brittannië is een van de meest ongelijke samenlevingen in Europa geworden.

Vroeger was de Engelse samenleving makkelijk in te delen: je had de upper class, de middle class en de working classes die wegens hun massaliteit in het meervoud werden uitgesproken. Vanaf het begin van de twintigste eeuw werden de working door de de-industrialisatie gedecimeerd. Het grootste deel wist op te klimmen naar de middle class. Maar een andere deel miste de boot. Zij vormen nu een onderklasse.

Nu heb je superrijken, welvarenden en armen.

De superrijken – of de superclass – is een bovenlaag van succesvolle entrepreneurs, oude aristroctaten, voetbal- en filmsterren, captains of industry en de rijke buitenlandse jetset. Ze worden in dit land met open armen ontvangen, door de fiscus met fluwelen handschoenen aangepakt en krijgen alle prerogatieven. Ze zijn graag geziene gasten op Buckingham Palace en zeker ook op 10 Downing Street.

In de sociale revolutie van de afgelopen kwart eeuw is Groot-Brittannië een van de meest gepolariseerde welvaartstaten ter wereld geworden. Slechts 1 procent van de Britten verdient 10 procent van het nationale inkomen. Zij baden zich in de ongekende weelde van limousines, champagneparty’s, privéjets en privé-eilanden.

Richard Branson verkocht deze week zijn 17,5 miljoen kostende woning in Holland Park hier in Londen. Niets aan de hand. Hij heeft er nog vijf, waaronder een privé-eiland ter waarde van vijftig miljoen in de Virgin Isles.

Vorige week bekende David Beckham een stel trainers – sportschoenen – nooit meer dan één keer te dragen. ‘Maar’, zo zei hij met zijn bekende piepstemmertje – ‘ik gooi ze niet weg, ik geef ze weg.’

De rijke bovenlaag is zich in de Engelse geschiedenis niet alleen altijd te buiten gegaan extravagantie, ze heeft ook een dominante politieke en uiteraard economische rol gespeeld. In de negentiende eeuw was de dominantie van het establishment zo groot dat het tegenstromen in de vorm van nieuwe massabewegingen als het socialisme en communisme uitlokten. Voor één generatie – de periode na de Tweede Wereldoorlog – werd hun welvaart en invloed aan banden gelegd – met name door de Labourregering van Clement Attlee – de Britse Drees - die met torenhoge successierechten en progressieve inkomstenbelastingen de rijke bovenlaag aanpakte.

Maar, het was slechts een tijdelijk fenomeen. In de laatste twee decennia zijn de rijken in dramatische stijl opgeveerd en hebben hun oude status opgepakt en hun fortuinen weer verder vergroot.

Het aantal superrijken is niet alleen geëxplodeerd, ook hun vermogen is exponentieel gestegen. Vergeleken met 1995 verdienen tien keer zoveel Britten meer dan één miljoen pond per jaar. Het aantal mensen met vijf miljoen pond aan liquide middelen stijgt jaarlijks met 13 procent! Het aantal miljardairs is in die periode verdrievoudigd en het aantal mensen met meer dan honderd miljoen pond op de bank is vervijfvoudigd. Zelfs in historisch context zijn dergelijke stijgingen zonder precedent.

Het huidige New Labour ziet de groeiende welvaartskloof niet langer als een misstand, maar als een groot goed. ‘New Labour is relaxed over het feit dat mensen stinkend rijk worden’, zei New Labour-goeroe Peter Mandelson. New Labour huldigt dezelfde opvatting als ‘nieuw rechts’, namelijk dat herverdeling welvaartsgroei blokkeert. In de negentiende eeuw was het in een Brits mijndorp duidelijk dat de mijneigenaar zijn rijkdom vergaarde over de ruggen van de arme mijnwerkers.

In de mondiale economie is de gemene kapitalist moeilijker te vinden. Bill Gates heeft zijn miljarden niet rechtstreeks voer de ruggen van het proletariaat in Seattle verdient of Roman Abramovitsj niet rechtstreeks over dat in Moskou. En Richard Branson niet over die van cd-kopers en vliegtuigpassagiers.

Rijkdom in de 21-ste eeuw wekt minder afgunst op dan in de 19-de en 20-ste eeuw. Welvaartsconcentratie en ongelijkheid zijn acceptabeler geworden.

New Labour verdedigt megarijkdom door erop te wijzen dat de huidige Britse samenleving meritocratischer zou zijn dan de oude klassensamenleving. Rijkdom is te verkrijgen door iedereen ongeacht afkomst of klasse. Margaret Thatcher en Tony Blair hebben afgerekend met het establishment en de aristocratie en geven iedereen de kans van krantenjongen op te klimmen tot miljonair, zoals David Beckham, of met Endemols Big Brothers een megaster te worden.

Maar in werkelijkheid is het aantal selfmade-figuren op de ranglijst van duizend rijkste Britten nog altijd klein. Veruit de meeste hebben een geprivilegieerde afkomst. ‘De belangrijkste kwaliteit voor het bereiken van een miljonairschap is ook in 2006 nog altijd een rijke vader. Groot-Brittannië scoort ondermeer als gevolg van het public school-systeem internationaal gezien slecht op het gebied van sociale mobiliteit. Een eeuw van economische en sociale veranderingen heeft de mogelijkheden van mensen uit kansarme groepen om de top te bereiken slechts marginaal vergroot. Meritocratie is in dit land een mythe, ondanks Beckham en Big Brother.

Tegenover de 1 procent superrijken staan de armen. Het proletariaat is geen massabeweging meer. Viervijfde van de Britten rekent zich tot de middleclass. Dat betekent dat 19 procent tot de onderklasse behoort – de drop outs in de hedonistische vechtsamenleving.

De working classes - de lauw bier drinkende, petten dragende, in rijtjeshuisjes wonende arbeiders die ooit als de ruggengraat van de Engelse samenleving gold – zijn alleen nog te vinden in Coronation Street. De working class hero bestaat niet meer. De roemruchte stakingsleider Arthur Scargill kreeg bij de verkiezingen in 2001 in het district Hartlepool slechts een paar honderd stemmen.

Dee working classes zijn in de jaren zeventig en tachtig van de twintigste eeuw op straat gezet door de bankroete staalbedrijven en mijnen.

Ze vonden geen baan meer. Ze belandden in de ww of nog vaker in de wao- de incapacity benefit. Deze uitkeringen zijn net als het staatspensioen onder Thatcher en Blair tot een absoluut minimum bevroren of zelfs teruggebracht. Hierdoor ontstond een nieuwe onderklasse van mensen die niet allen zelf nooit meer een baan hebben gevonden maar ook wier kinderen tot de kansarmen in de samenleving behoren.

Ze zijn geconcentreerd in de slums van Britse steden die vaak nog naargeestiger zijn dan de Brazilaanse favela’s. Aan deze deprived areas is de economische opbloei van de jaren tachtig en negentig voorbij gegaan. De straten worden beheerst door de kaalgeschoren hoofden van agressief ogende tieners die zich met ciggies, blikjes bier - of nog erger drugs – verveeld op straathoeken ophouden.

De wijken ogen als een slagveld. Ze kenmerken zich door eindeloze rijen voor een groot deel leegstaande council houses - vaak met onverzekerde auto’s in de tuinen -gesloten winkels met dichtgetimmerde ramen vol graffiti, met prikkeldraad afgezette scholen en met kinderwagens wandelende tienermoeders.

Terwijl de elite zich kleedt in trendy Burberry, houden de bewoners van verpauperde wijken de hele dag hun pyjama aan. Vrouwen brengen in nachtgewaad hun kroost naar school of doen 's avonds om tien uur boodschappen bij de Asda-supermarkt. In achterstandswijken is arbeid na decennia van structurele werkloosheid - grootvader in de jaren zestig ontslagen in de textiel, vader altijd werkloos geweest, net als zoon - een bijna onbekend begrip geworden: jongeren weten niet beter dan dat ze hun hele leven een uitkering zullen krijgen. Niet werken is een manier van leven geworden. De jonge generatie staat ook niet als unemployed te boek maar als workless. Hoe komt deze klasse uit de misere als ze niet voor Big Brother worden geselecteerd?

De upper class en middle classes bekommeren zich nauwelijks om de onderklasse. Ze komen nooit in achterstandswijken. Ze zien de sociale misère hoogstens als een openbare orde- en criminaliteitsprobleem. Ook de politiek, inclusief Labour, heeft zich van hen afgewend: de mensen in de onderklasse vormen een minderheid en meestal gaan ze toch niet naar de stembus. Ze hebben geen vakbond noch een andere spreekbuis. Ze zijn of zielig of gevaarlijk.

Niemand bekommert zich waar en hoe ze wonen. De sociale woningbouw in dit land is vrijwel tot stilstand gekomen. De mensen zijn niet dakloos, maar wonen vaak onder erbarmelijke omstandigheden. Geisers en boilers werken niet, het vocht druipt van de wandel, ramen zijn dichtgetimmerd. Jaarlijks overlijden in Groot-Brittannië meer bejaarden aan de koude dan in Siberië. Net als in de VS is eigenlijk alleen de liefdadigheid die zich met die mensen bezighoudt. Weldoeners als Jamie Oliver en de eigenaren van dit restaurant.

Smakelijk eten.

(lezing 31 mei in Hoxton Apprentice aan Hoxton Square)

NATIONALE FEESTDAG OP 15 JUNI

Nederland heeft koninginnedag, de Fransen quatorze juillet en de Amerikanen Independence Day (4 juli). Maar de Britten hebben geen nationale feestdag.

Tony Blair wil daar in zijn nadagen iets aan doen, al is het alleen maar om te bewijzen dat ook een van zijn initiatieven kan slagen. Zijn rechterhand en opvolger Gordon Brown zei in januari dat het Verenigd Koninkrijk ‘een dag nodig heeft om te vieren wie we zijn en waar we voor staan’.

De premier die het vak Britishness verplicht wil maken op de Engelse scholen, vindt dat er ook een dag moet zijn om Britishness te vieren. Voorlopig lijkt 15 juni daarbij de hoogste ogen te gooien. Op deze dag in 1215 ondertekende koning John de Magna Carta – een serie van beloften aan de opstandige adel die de macht van de koning beperkte en de onderdanen burgerrechten gaf.

Uit een enquete onder vijfduizend mensen koos 27 procent 15 juni als de beste optie. Op de tweede plaats eindigde VE Day 8 mei, waarbij de overwinning op de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog werd gevierd. Derde in de enquete kwam D Day 6 juni.

De enquete was georganiseerd door BBC History Magazine. Hoofdredacteur Dave Musgrove zegt dat de keuze voor de Magna Carta bewijst dat het land niet alleen meer kijkt naar de Tweede Wereldoorlog als baken in de geschiedenis. ‘Het is fascinerend en eigenlijk ook verrassend dat een gebeurtenis uit de Middeleeuwen is gekozen en dat mensen liever een constitutionele dan militair moment willen vieren.’

Het idee dat een koning niet boven de wet staat is volgens Musgrove nog even actueel als achthonderd jaar geleden. ‘Het werkte weliswaar niet in de praktijk, maar het schiep een precedent.’ De Magna Carta baande de weg voor vrijheid, het parlement en een grondwet – allemaal dingen die de Britse natie tot op de dag van vandaag (Irak) over de wereld probeert te propageren.

Het enige nadeel is dat de Magna Carta voor het ontstaan van de Britse natie werd getekend en daardoor eigenlijk alleen een Engels feest kan zijn. Een ander nadeel is dat de grote meerderheid van de Engelsen niet eens zou weten dat Magna Carta op 15 juni werd getekend. ‘Ik ben totaal verbaasd. De meeste schoolkinderen weten die datum niet eens. Misschien hebben ze er even van gehoord op de basisschool, maar er wordt op dit moment nog maar heel weinig geschiedenis onderwezen, laat staan middeleeuwse geschiedenis’, aldus professor Dennis Kavanagh van de universiteit van Liverpool. (30-5-2006)

De toptien:

Magna Carta (15 juni 1215) 27 procent

VE Day (8 mei 1945) 21 procent

D-Day (6 juni 1944) 14 procent

Armistice Day (11 november 1918) 11 procent

Trafalgar Victory (21 oktober 1805) 10 procent

Afschaffing slavenhandel (25 maart 1807) 6 procent

Waterloo (18 juni 1815) 4 procent

Geboortedag Churchill (30 november 1874) 3 procent

Cromwells republiek (19 mei 1649) 2 procent

Reform Act (7 juni 1832) 2 procent

IEDEREEN IN ENGELAND IS EEN EXPERT

Op 8 mei ging Guy Goma – een aan de universiteit afgestudeerde immigrant uit Kongo - voor een sollicatiegesprek naar de BBC die een vacature had voor Data Support Cleanser bij de IT-afdeling. Hij kwam daarbij in dezelfde wachtkamer terecht als expert-journalist Guay Kewney die op het journaal commentaar zou geven op de rechtszaak die Apple Records – de platenmaatschappij van The Beatles – had aangespannen tegen Apple computers – over het beeldmerk.

De assistent van de journaalredactie die de expert Kewney moest ophalen voor het tv-interview, benaderde per ongeluk Goma. Die liep met hem mee in de illusie dat het iemand van personeelszaken was. Daarna werd Goma tot zijn eigen verbazing naar de make-up gebracht en in de rechtstreekse nieuwsuitzending van de BBC geleid. De presentator introduceerde hem als Guy Kewney. Uit de gezichtsuitdrukking bleek dat Goma er weinig van snapte, maar hij beantwoordde gewoon de vragen over de rechtszaak. En zijn mening – ‘Was u verrast over het oordeel in deze zaak? Ja zeker’ - kwam nog vrij geloofwaardig over. De argeloze kijker vermoedde niets, net als de presentatoren.

Kewney die nog in de wachtkamer zat met een televisie voor zich, zag het allemaal met stijgende verbazing aan. Na de uitzending werd de fout hersteld en excuseerde de BBC zich bij de kijkers.

Goma was in een klap een beroemdheid. Hij verscheen op Channel 4, op BBC-talkshows en andere programma’s om te praten over zijn ervaringen als nepexpert. Hij werd een cultfiguur en zo beroemd dat hij zelfs zijn eigen PR-agent kon inschakelen.

Maar plotseling kwam er een kink in de kabel toen kranten meldden dat hij illegaal in het land zou verblijven. Goma zou vier jaar geleden met vrouw en kind in Groot-Brittannië met een toeristenvisum zijn aangekomen. Zijn kind en zijn vrouw – van wie hij inmiddels gescheiden is – keerden terug naar Kongo.

Maar Guy overschreed zijn toeristenvisum en vond een baantje bij de sociale dienst als computertechnicus. Zes maanden geleden werd hij daar ontslagen zodat hij opnieuw op banenjacht moest. Er leek een geweldige Hirsi Ali-achtige rel te ontstaan. Er kwam zelfs een handtekeningenactie tot stand om Guy aan een visum te hepen. Maar het was helemaal niet nodig. Na onderzoek bleek dat hij gewoon legaal in Engeland woont. Drie jaar geleden heeft hij al een verblijfsvisum gekregen.

De nieuwe rel heeft zijn populariteit geen kwaad gedaan. Hij duikt nu op in televisie-panels, heeft verschillende websites – de Vrienden van Guy, de Verkeerde Guy. En de televisiebloober is al miljoenen keren van internet gedownload.

De BBC staat onder druk hem een baan te geven. Maar tot nu toe hebben ze dat nog niet gedaan. Het is de vraag of Guy die baan nog wil. Als celebrity kan hij nu een veelvoud verdienen. Of anders als expert (29-5-2006)

VOLVO OCEAN RACE

DE ZEE IS EEN GEVAARLIJKE PLAATS

De collega’s van de vorige week om het leven gekomen zeezeiler Hans Horrevoets zijn zwaar aangeslagen door het tragische ongeluk. Maar ze zijn niet banger geworden op zee.

Zullen ze over drie jaar opnieuw aan deze zeilrace rond de wereld willen meedoen? ‘Ja’, roepen alle teamleden van ABN Amro 2 dat vorige week zo tragisch een bemanningslid verloor. Zelfs Simeon Tienpont (24), de enig andere Nederlander aan boord, twijfelt er niet aan. ‘Ben ik banger geworden op zee? Nee, ik denk het niet echt.’
Woensdagnacht sloeg de 32-jarige Hans Horrevoets overboord en verdronk. Hij was niet aangelijnd en droeg ook geen zwemvest. Het was op dat moment tien over twee ’s nachts en pikkedonker. ‘De wind was plotseling enorm opgestoken – van 12 knopen tot 25 knopen. We hadden vlak daarvoor de zeilen verwisseld en nu gingen we één voor één naar beneden om het harnas aan te trekken. Hans die als trimmer nog aan de gennaker frommelde, was als laatste aan de beurt. Ineens maakte de boot een duik en werd overspoeld door een golf. Toen ik opkeek wapperde het zeil. En Hans was er niet meer’, vertelt de Franse schipper Seb Josse in Portsmouth, waar de boot maandagavond is binnengelopen - bijna twee etmalen na etappewinnaar ABN Amro 1.

Tienpont weet zich het fatale mond nog precies te herinneren. ‘Ineens riep Seb. Waar is Hans? Waar is Hans? Iedereen reageerde heel professioneel.’ De ‘Man Overboord’-procedure werd onmiddellijk en volgens het boekje opgestart. De jonbuoy werd uitgegooid en ander identificatiemateriaal als de reddingsboei en het flitslicht. Navigator Simon Fisher probeerde beneden in zijn zwarte cabine met zijn eps (electronic positioning system) de plek te bepalen waar Horrevoets overboord was geslagen. De boot lag op een volle snelheid van 45 kilometer per uur en het duurde enige tijd voordat die kon worden gestopt. ‘Maar binnen één en kwart mijl was het spinnakerzeil naar beneden gehaald’, zegt Tienpont.

De boot keerde om en voer op de motor terug op zoek naar Hans Horrevoets. ‘In Melbourne hadden we het scenario nog doorgenomen voor wat iedereen zou moeten doen als er iemand overboord zou gaan.’ De schijnwerpers werden aangestoken en Tienpont had zijn drysuit aangetrokken, zodat hij de woeste en koude zee zou kunnen inspringen om Horrevoets aan boord te helpen.

De jonbuoy en de andere spullen werden na twintig minuten ontdekt. Om exact 3.00 uur zagen ze ook Hans Horrevoets in het water. Tien meter van de boot. ‘Iedereen verkeerde in een overwinningsroes. De grootste angst was dat we hem niet zouden vinden en de zoektocht zouden moeten opgeven’, zegt Tienpont.

Het duurde echter nog een kwartier en twee extra rondjes zeilen met een snelheid van drie knopen voordat hij kon worden opgepikt. ‘Hij was buiten bewustzijn. Maar we dachten dat we hem wel zouden kunnen reanimeren. Vijf man van de bemanning hield zich met de reanimatie en het warm maken van Horrevoets, terwijl er over de radio overleg werd gevoerd met de medische afdeling van een ziekenhuis in Engeland. Een van de bemanningsleden had de taak de boot zoveel mogelijk te stabiliseren. Om tien voor vier kreeg Horrevoets een adrenalineshot toegediend. Tien minuten later werd door de specialisten van het ziekenhuis de dood geconstateerd. ‘We hebben ook daarna nog een kwartier lang gereanimeerd.. Het ergste moment was dat hij in de lijkzak ging. Dan besef je ineens wat er is gebeurd en begint de verwerking’, stelt Tienpont.

Aan boord was het op dat moment een chaos. Overal lagen de zeilen verspreid over het dek. Om tien over vijf diezelfde nacht besloot de bemanning weer te gaan zeilen – ‘op gewone snelheid, geen racesnelheid’. Pas donderdagmiddag werd weer aan de wedstrijd meegedaan. Maar de macabere tocht kreeg zondag nog een andere bizarre wending. ABN Amro 2 moest ook nog terug zeilen om de bemanning van de in moeilijkheden geraakte Spaanse boot Movistar op te pikken. De reddingsactie bij tien meter hoge golven was heel speciaal. ‘Ik denk niet dat ik ooit tien gelukkigere mensen heb gezien dan die we van de Movistar hebben opgepikt’,. aldus Fisher. Movistar-schipper Bouwe Bekking zei dat ze de ABN Amro 2 ontzettend dankbaar zijn. ‘We wisten hoe moeilijk het juist voor hen was om te keren. Hopelijk hebben ze wat troost geput uit het feit dat ze tien levens hebben gered.’

Het stoffelijke overschot van Horrevoets werd uiteindelijk maandag van boord gehaald door het marinefregat HLMS Van Galen. De bemanning nam daarbij een minuut stilte in acht. ‘We hebben de etappe afgemaakt als eerbetoon aan Hans’., aldus Fisher. Later werd het door een helicopter opgepikt en naar luchthaven Zestienhoven gebracht.

De bemanningen van alle andere boten stonden op de kade toen ABN Amro 2 maandagavond de haven van Portsmouth binnenvoer. ‘Normaal is het aanmeren al een emotionele gebeurtenis. Maar dit keer was dat zeker het geval’, vertelt Tienpont. En helemaal voor hem. ‘Hans was een landgenoot en alleen door je taal heb je daar al een speciale band mee.’

Zeildirecteur Roy Heiner van het ABN Amro-project prees dinsdag de moed van de jonge bemanning op de ABN Amro 2. ‘Het is een ongeluk. En ongelukken gebeuren met zeilen op de oceaan. De zee is een gevaarlijke plaats.’ Heiner ontkende dat Horrevoets en de rest van de bemanning de veiligheid aan boord niet voldoende serieus zouden hebben genomen. ‘Je moet de veiligheid in acht nemen, maar je moet ook zeilen.’ Veiligheid aan boord is volgens hem ieders eigen verantwoordelijk, stelde Heiner. Juist Hans Horrevoets had in de koude zuidelijke oceaan het gebruik van veiligheidslijnen met harnas gepropageerd. Hij werd uiteindelijk het slachtoffer. De komende dag zal worden gesproken of de ABN Amro 2 de race vervolgt en zal meedoen aan de etappe van Portsmouth naar Rotterdam. ‘Het team zal moeten beslissen, maar het moet unaniem zijn. Ik accepteer geen splitsing’, aldus Heiner.

Uit de Volkskrant van 23-5-2006

ABN Amro 2 zeilt weg uit New York

Persconferentie ABN Amro 2 in Portsmouth: van rechts naar links schipper Sebastien Josse, zeildirecteur Roy Heiner en bemanningslid Simeon Tienpont.

NOTTINGHAM WEER ONDER VUUR

Nottingham is de meest criminele stad van het land. Dat vindt niet de stad zelf, maar de denktank Reform die de cijfers over moorden, verkrachtingen, inbraken, straatroof en autodiefstallen bij elkaar heeft opgeteld in alle Britse steden met meer dan 100 duizend inwoners.

In Nottingham vinden relatief vier keer zoveel misdaden per jaar plaats als in Southend, de stad met de laagste criminaliteit. Het gemeentebestuur van de stad die door de media al eerder werd uitgeroepen tot ’s lands Gun Capital, staat op zijn achterste benen. De laatste maanden was veel geïnvesteerd om het imago van de stad te verbeteren en Nottingham te promoten als een el dorado voor studenten, winkelend publiek en toeristen. Dat is door deze cijfers in een klap ongedaan gemaakt. Volgens de gemeente van de stad van Robin Hood en tweevoudig Europacup-winnaar Nottingham Forest vergelijkt Reform appels met peren. ‘Er zijn leugens, grote leugens en statistieken.’

In Nottingham bedraagt het aantal misdaden volgens de statistieken van Reform 115,54 per duizend inwoners. De een na meest criminele stad in Leeds (107,22), gevolgd door Stockport bij Manchester met 100,42 en Bradford met 100.

Londen is relatief veilig. Op de lijst van 55 steden staat de stad 29-ste. Maar er is een groot verschil tussen de veilige buitenwijken (Richmond, Kingston en Sutton) en de onveilige wijken in de binnenstad als Hackney, Westminster en Islington.

Southend-on-the-Sea in Essex – vooral bekend dankzij de pier - is met 30,01 misdaden per duizend inwoners de veiligste grote stad van het land, gevolgd door Poole in Dorset (32,71) en Colchester in Essex (33,9). Nottingham is ook de stad met relatief het hoogste aantal moorden en autodiefstallen. (23-5-2006)

Slechte steden voor criminaliteit

Autodiefstal: Nottingham

Verkrachting: Portsmouth

Inbraken: Stockport

Overval: Leicester

Straatroof: Manchester

Wapengeweld: Bradford

Moord: Nottingham

Mobiel Links. Is dat de nieuwe weg?

Geen ‘Derde Weg’ meer noch een ‘Vierde’ of ‘Vijfde Weg’. Denis MacShane – een voormalig minister voor Europa in Blairs kabinet – predikte zaterdag de permanente hervorming van de sociaal-democratie.

Hij zei in de slotconclusie van de voorjaarsvergadering van Policy Network in Londen dat de sociaal-democraten in de 21-ste eeuw voortdurend zullen moeten inspelen op de veranderingen in de samenleving en nieuwe uitdagingen zoals klimaatverandering en mondialisering. ‘De permanente hervorming in plaats van de permanente revolutie. Links moet mobiel zijn. Noem het Mobiel Links!’

Eind jaren negentig leefde links volgens MacShane in de wolken. ‘Je had Blair, Kok, Jospin, Schröder, maar het eindigde allemaal in tranen. We verkeren nu aan het einde van het tijdperk Blair. En we moeten zorgen dat we een nieuwe stap kunnen zetten.’

Het policy network werd eind jaren negentig door Tony Blair en Bill Clinton opgericht voor vernieuwing van de progressieve politiek. Een nieuwe generatie politici – onder wie Wouter Bos – moet het roer nu overnemen.

Voormalig minister Alan Milburn – een van Blairs andere discipelen en volgens sommigen de belangrijkste kandidaat om Gordon Brown in een leiderschapsstrijd uit te dagen – zei dat niet het verschil in inkomen het meest schrijnend is in de wereld. ‘Het is het verschil in bezit. Daarom moeten we van de arme klasse een bezittende klasse maken.’

Hij somde in zijn slotconclusie de drie grote uitdagingen voor links op. ‘Hoe zorgen we ervoor dat de mondialisering tot meer sociale gelijkheid leidt? Hoe pakken we de demografische en milieuproblemen aan? En hoe gaan we om met het internationale terrorisme?’

Eerder op de dag was PvdA-leider Wouter Bos in aanvaring gekomen met de Britse Labour-vertegenwoordigers over de bestrijding van terrorisme. Hij kritiseerde de regering van Blair hierbij voor het tarten van de grenzen van de rechtstaat. Hierbij doelde Bos op de plannen om zonder aanklacht verdachten van terrorisme lange tijd vast te houden en het vorige week door Blair gelanceerde initiatief om vluchtelingen die zich schuldig hebben gemaakt aan criminele activiteiten terug te sturen naar hun land, ook als ze daar een doodsrisico lopen.

Hij erkende dat terrorisme en criminaliteit met moderne 21-ste wetgeving moeten worden bestreden. ‘Maar er moeten daarbij harde grenzen worden gesteld om de rechtsstaat te beschermen? Alle maatregelen moeten controleerbaar, toetsbaar en terugdraaibaar zijn.’ Hij laakte het begrip dat de voormalig Britse minister voor Buitenlandse Zaken Jack Straw had getoond voor het verzet tegen publicatie van de beruchte Deense cartoons. ‘Een slappe geste. Een van de die grenzen is de vrijheid van meningsuiting.’ (20-5-2006)

OVERHEID SCOORT ONDER STUDENTEN ALS WERKGEVER

Waar willen Britten beginnen met hun carriere nadat ze hun universiteit hebben afgerond? De National Health Service (NHS) is in 2006 een geliefde werkgever geworden.

Dit blijkt uit de jaarlijkse enquete waarbij 7700 studenten van 39 universiteiten die dit jaar afstuderen, naar hun favoriete werkkring is gevraagd.. Opvallend is dit jaar dat de publieke sector goed scoort en het bedrijfsleven minder. De BBC blijft populair bij alle studenten. Snelle stijgers op de lijst, zij het niet in de toptien, waren dit jaar ook het winkelconcern John Lewis – van 111 tot 26 – en Sky – van 104 naar 12.. De Bank of England en McKinsey daalden fiks. (20-5-2006)

Favoriete werkkring

Business-studenten

(1) Price Waterhouse Coopers
(2) HSBC Bank
(3) BBC
(7) Deloitte
(10) Virgin
(8) Goldman Sachs
(5) Ernst & Young
(23) L’Oreal
(6) BMW
(4) KPMG

Technische, wetenschap en IT-studenten

(1) BBC
(56) NHS
(86) Environment Agency
(2) GlaxoSmithKline
(3) Minister van Defensie
(9) IBM
(8) Microsoft
(7) AstraZeneca
(12) Pfizer
(17) Rolls Royce

Studenten klassieke vakken

(1) BBC
(2) Foreign & Commonwealth Office (Ministerie Buit. Zaken)
(-) Ambtelijke dienst fast stream
(5) Intern. Comité van het Rode Kruis
(3) Cabinet Office
(3) Ministerie van Defensie
(138) Environment Agency
(-) Teach First
(6) Reuters
(53) NHS

BOS NIEUWE DARLING VAN DE DERDE WEG

Is Blairs beruchte spinmachine nog steeds in staat de internationale sociaal-democratie te hersenspoelen met zijn Derde Weg? Of is het imago van de Britse premier te veel bedoezeld? New Labour-architect en Blairs prince of Darkness Peter Mandelson gooit nu Wouter Bos in de strijd.

‘Er is een nieuwe weg van progressief denken nodig. Wouter Bos is niet alleen de leider van de Nederlandse sociaal-democraten, hij is ook de meest uitgesproken en vooral meest charismatische vertegenwoordiger van die stroming.’

Europees commissaris en Blairs superspindoctor Peter Mandelson introduceert vrijdag PvdA-voorzitter Wouter Bos als zijn nieuwe darling van de Derde Weg. I love you too, Peter’, antwoordt Bos aan het begin van zijn spreekbeurt voor een wereldwijd gezelschap van regeringsleiders, politici en intellectuelen die vernieuwing van de sociaal-democratie nastreven.

Het Policy Network – het door Blair en Clinton opgerichte alternatief voor de Socialistische Internationale – houdt zijn jaarlijkse conferentie in een sjiek golfresort in het zuiden van Londen.

Blairs is in zijn nadagen en heeft door Irak veel van zijn populariteit ingeboet. Maar dat betekent niet dat zijn ideeën over economische dynamiek met sociale rechtvaardigheid niet meer hoeven te worden geëxporteerd. ‘Het is juist harder nog om die ideeën veilig te stellen’, zegt Mandelson, zelf ooit de grote organisator en New Labour.

De markt voor Blairs ideeën is uitgebreid naar andere continenten. Er zijn ook Canadese en Australische Derde Weg-aanhangers uitgenodigd. Er is behoefte aan nieuw bloed. Van de 160 genodigden zijn er vrijdagmiddag maar tachtig komen opdagen voor de twee dagen durende bijeenkomst, waarop ondermeer het ambitieuze onderwerp: ‘Hoe maken we de mensen tevreden en gelukkig?’ staat geagendeerd.

Peetvader Tony Blair kan er zelf vrijdagmiddag plotseling niet bij zijn, maar Peter Mandelson neemt de honneurs waar. De Prince of Darkness – ‘de eeuwige voorzitter’, merkt Bos voor de conferentie op – legt in zijn inleiding de 21-ste eeuwse versie van de middenweg uit. ‘Dit is de weg die we willen zien.’

Maar willen de sociaal-democraten zich nog laten hersenspoelen door de zwarte tovenaar? De Derde Weg klinkt nu al bijna even stoffig als het Marxisme, zegt er één. Frans Becker, adjunct-directeur van de Wiardi Beckman Stichting, zegt dat de vraag op dit moment luidt of de vernieuwingsideeën voor de sociaal-democratie nog altijd uit Engeland komen.

Het is niet alleen Blair die vrijdagmiddag ontbreekt, maar ook de Franse en Duitse sociaal-democraten schitteren door afwezigheid. Vaste klanten Laurent Fabius en Dominique Strauss-Kahn zijn er dit keer niet en ook de SPD heeft geen hoge politicus naar Londen kunnen afvaardigen. ‘Ze hebben misschien andere zaken aan het hoofd. Het accent ligt erg sterk op het noordwesten van Europa’, erkent de huidige PvdA-voorzitter Michiel van Hulten.

Máns Lönnroth, een voormalig Zweeds staatssecretaris, wil het woord Derde Weg eigenlijk niet meer horen. ‘Voor ons Sandinaviërs heeft het nooit bestaan. Dat klinkt arrogant, maar we hadden die weg al eerder ontdekt.’ Thomas Dürr, een Duits politiek adviseur, zegt dat de sociaal-democratie in zijn land echter de weg nog moet vinden. ‘Maar Tony Blair is daarbij niet de leidsman. Het Scandinavische model, niet de Derde Weg, is het voorbeeld.’ Kare Hagen, een Noors politiek wetenschapper, zegt dat het Policy Network eigenlijk van naam zou moeten veranderen. ‘Het zou geen Blairite politiek instituut moeten zijn, maar een club die het intellectuele debat wil aanwakkeren.’

Maar Labours gloednieuwe partijvoorzitter en kabinetsminister Hazel Blears is het daar niet mee eens: ‘Wat heb je aan een intellectuele discussie als die geen politieke follow-up heeft’, zegt ze.

De Derde Weg-politici willen zich ook politiek blijven manifesteren. Giuliano Amoto is in Italië weer een kabinetsminister geworden. En Blairs kabinet is goed vertegenwoordigd met verschillende ministers. En Wouter Bos is volgend jaar mogelijk de nieuwe Nederlandse premier.

Bos vindt het Policy Network nuttig als een forum voor informele gedachtewisseling over progressieve politiek. Bos heeft Blair nog altijd hoog in het vaandel staan, ‘vooral door de wijze waarop hij een hoogstaande publieke dienstverlening bezig is te creëren.’.

Maar de Britse premier heeft Bos en de andere sociaal-democraten aan de vooravond van hun bijeenkomst weer behoorlijk geprovoceerd. Binnen drie dagen toonde hij zich een voorstander van kernenergie, ondertekende een petitie voor het houden van dierproeven en kondigde aan in de toekomst alle vluchtelingen met een strafblad terug te zenden naar het eigen land – iets waarmee hij in aanvaring kan komen met de Conventie van de Mensenrechten.

Bos is het daar allemaal niet erg mee eens. ‘Wij zijn tegen kernenergie. En morgen wil ik nog een hartig woordje uitwisselen over hoe Labour met de mensenrechten omgaat.’

Bos als boegbeeld van de Derde Weg? Professor – en inmiddels ook Lord – Anthony Giddens vertrouwt het nog niet. De filosoof van de Derde Weg vraagt Bos hoe hij zijn pleidooi voor nationale consensus kan rijmen met het kosmopolitische Europa van de Derde Weg. ‘Misschien niet. Maar als het met Europa langzamer moet, dan kies ik daarvoor.’ (19-5-2006)

WOESTIJN GROOT-BRITTANNIE

Engeland droogt uit. Volgens het ministerie van Milieu is er in het zuiden van het land per huishouden nu minder water beschikbaar dan in de Soedan. Buitenstaanders zullen het niet begrijpen. De Engelsen zelf nog minder. Zeker nu het de hele week regent. ‘Is dit de natste droogte ooit?’

De regen komt woensdagavond met bakken uit de lucht. Emma Walton stapt de pub binnen. Drijfnat. ‘Minder water dan in de Soedan? Wie is hier gek?’ Een andere klant die hoort dat er een Nederlandse journalist hier een reportage maakt over de droogte, wordt bijna kwaad. ‘Waarom? Er is hier niets mis. Willen jullie Nederlanders soms een pijpleiding met drinkwater aanleggen?’

Op de Three Bridges Junior School in Crawley worden donderdagochtend de kinderen op het schoolplein verzameld voor het jaarlijkse Crawley in Bloom-project (Crawley in bloei). ‘Onze school ligt heel mooi in een buitengebied, dus we scoorden hier altijd mee’, vertelt Caty Wharton, de hoofdonderwijzeres. De lucht is dreigend en even latet barst ook een bui los. De kinderen vluchten naar binnen.

Niettemin is het watertekort zo nijpend dat dit jaar op en rond de school alleen kunstbloemen zullen worden geplaatst. Op de plek van de beroemde hanging baskets worden kunstwerken opgehangen. ‘Het watertekort is met dit weer moeilijk te begrijpen. Mensen vinden water in dit land een vanzelfsprekend iets’, zegt Stephanie Malyon, de vertegenwoordiger van het gemeentebestuur. ‘Opvallend genoeg is er bij kinderen meer begrip voor de problemen en voor onze campagne: “Ga Wijs Om Met Water”.’ De twee zwembaden in de stad zijn dicht. ‘Dat scheelt 819 duizend gallon, genoeg om de baden in alle 45 duizend woningen in deze stad te vullen’, legt Malyon uit.

Twintig mijl verderop meet Matthew Thompson van de Evironment Agency het waterpeil in de rivier Lod in Sussex. ‘Zo laag heb ik het nooit gezien.’ De regen lijkt niet te helpen. ‘Ja, het is de natste droogte ooit’, grapt hij.

Engelsen raken graag in paniek over het weer – een vorst van twee graden onder nul heet hier al de Big Freeze en leidt per definitie tot chaos op wegen en meer doden dan in Siberie – maar het droogteprobleem gaat zelfs de Engelsman boven hun pet.

In het hele zuiden van Engeland – een gebied met 13 miljoen inwoners - geldt al anderhalve maand een sproeiverbod. Het motto luidt hier douchen in plaats van een bad nemen, niet meer dan een keer per dag de toilet doortrekken en de geraniums in de hanging baskets vervangen door plastic bloemen.

Maar deze maatregelen zetten onvoldoende zoden aan de dijk. Sinds deze week mogen in de Engelsen in het graafschap Surrey daarom ook hun auto niet meer wassen met leidingwater (slootwater mag nog wel), hun privé-zwembad niet meer vullen (die men juist daar het meeste heeft), hun tuinvijvers en fonteinen niet meer bijvullen (tenzij de goudvissen op apegapen liggen) en zijn de wasstraten gesloten. Wie de regels overtreedt, loopt het risico van een boete van vijfduizend pond (ruim zevenduizend euro).

‘En dit is nog maar het begin. Als het nog enkele weken droog blijft, dan zal het water op rantsoen gaan’, voorspelt directeur David King van de Evironment Agency. Het zou beteken dat de Engelsen hun water moeten gaan halen bij een centraal punt en ze thuis niet meer kunnen douchen en de afwasmachine gebruiken.

‘Ik heb soms het idee dat de boodschap niet over komt. Er is 50 procent kans op een droge zomer en we hebben per persoon al minder water dan in de Soedan of delen van het Middellandse Zee-gebied. Het waterniveau in het hele Theemsgebied is uitzonderlijk laag.’ Hij durft niet te speculeren over de rampscenario’s die er zouden kunnen worden gemaakt als het niet alleen deze zomer maar ook de volgende winter weer droog blijft.

King kan nu al genoeg lange kuilen vol zand en grind tonen die vijf jaar geleden rivier moeten zijn geweest. De rivier Pang, die op de kaar staat aangegeven in Berkshire en Kenneth Grahame inspireerde tot Wind in the Willows is onvindbaar geworden. ‘Waar ie is? Ik weet het echt niet’, zegt een bewoner van het vlakbij gelegen East Isley. Uiteindelijk is de rivier herkenbaar aan een houten brug waaronder echter geen druppel water te zien is. Pas drie mijl verderop is er water, maar het is een vijver – geen rivier.

Het is de grote paradox van William Blake’s green & pleasant land. Het land dat ongeveer synoniem staat voor regen en druilerigheid en waar iedereen altijd een paraplu bij zich heeft voor het geval dát, is een van de droogste gebieden van Europa geworden. Het is nu volgens King per huishouden droger dan de Soedan – een gebied dat iedere Engelsman onmiddellijk doet denken aan Live Aid.

Hoe het land tot een woestijn kan vervallen, is voor veel Engelsen een bizarre vraag waarop geen bevredigend antwoord wordt gegeven. ‘We zijn nu eenmaal dichter bevolkt dan de Soedan’, aldus King.

Maar er heerst veel onbegrip. Jamie Bland weet nog hoe hij enkele weken geleden muurvast raakte met zijn auto in de prut tijdens een bezoek aan een point to point-race, een van de meest traditionele Engelse hippische evenementen. ‘Watertekort? Wat een onzin! Alles stond vol plassen. En nu mag ik de auto niet eens wassen’ wijst hij op de modderplekken die zijn veroorzaakt door nutteloos ronddraaiende wielen.

Maar er is wel degelijk minder water gevallen. Sinds oktober 2005 is er in het zuiden van Engeland 390 millimeter regen gevallen tegen normaal 450 millimeter. Het grondwaterpeil is daardoor tot een lager niveau gezakt dan in 1976 toen water ook op de bon ging.

Een andere reden van het huidige tekort is dat de Engelsen veel meer water gebruiken dan mensen in de Soedan. Nieuwe apparaten, een toenemend aantal fonteinen en vijvers en het voornemen zich net zo vaak te douchen als de mensen op het continent, drijven het watergebruik op.

Een derde reden is echter dat Engeland kampt met een Victoriaans leidingnetwerk waar al honderd jaar niets aan is gedaan en dat lekt als een zeef. Per dag sijpelt drie miljard liter water door de poreuze buizen van de geprivatiseerde waterleidingbedrijven – 160 liter per persoon – die juist deze week recordwinsten bekend maakten.

Het heeft de motivatie van de Engelsen om zuinig te zijn met water en de kraan bij het tandenpoetsen dicht te draaien niet vergroot. Directeur David King van de Evironment Agency waarschuwt echter dat de lekkages geen excuus zijn om niets te doen. ‘Lekkage is een probleem waar iets aan wordt gedaan. Maar dat heeft tijd nodig. Het is niet alleen een probleem voor waterleidingbedrijven, maar ook voor ondernemingen en particulieren.’

Het watertekort is al lang niet meer beperkt tot het zuiden van het land. Thames Water heeft al aangekondigd ook waterbeperkende maatregelen te zullen nemen in Londen. En ook in de graafschappen Suffolk, Essex, Hertfordshire en Buckinghamshire wordt nu gesproken van de ergste droogtecrisis in honderd jaar. Maar in het noorden van Engeland en Schotland is het probleem veel minder erg. Daar is de regenval de laatste achttien maanden normaal. Al enkele keren is gesuggereerd om een nationaal waternetwerk op te richten waardoor tekorten in het ene deel van het land kunnen worden aangevuld met het overschot van elders. Maar de Environment Agency vindt dit veel te duur. ‘Het kost daarnaast enorm veel energie om grote hoeveelheden water van het ene naar het andere deel van het land te pompen’, aldus King.

Een extra zorg is dat het watertekort nu het grootst is in de gebieden waar de toekomstige woningbouwlocaties rond Londen zijn gepland. Niemand weet waar de bewoners hun water vandaag zullen moeten halen.

Ook de beroemde Engelse flora en fauna kunnen door de droogte schade oplopen. Verschillende vissoorten kunnen hun paaigebieden niet meer bereiken. De weidevogelpopulatie kan eronder lijden. Beuken en berken krijgen tekort water.

De beroemde Chelsea-tuinenshow die op 23 mei begint, heeft al voorzorgsmaatregelen genomen en een eigen irrigatienetwerk aangelegd. Er is een honderd meter diep gat in de grond van de tuin van de Royal Chelsea Hospital geboord, waaruit 20duizend liter water kan worden gehaald. Maar er zal ook hier een sproeiverbod van kracht zijn.

Veel exposanten zullen echter werken met bomen en planten die weinig water nodig hebben: olijf- en bananenbomen, rozemarijn, lavendel, mint en basilicum. Uitheemse Afrikaanse plantensoorten zijn al ingekocht bij Kew Gardens en het Eden Project. De Afrikaanse tuin zal dit jaar ongekend populair zijn om de zomerse tuinenshows.(19-5-2006)

Een gekweld volk

Hoe kun je een Engelsman in het diepste van zijn ziel krenken?

Eén: door zijn hond te mishandelen. Twee: door hem te verbieden zijn oldtimer te wassen. Drie: door het hem onmogelijk te maken zijn gazon piekfijn te onderhouden.

Honden worden van hogerhand nog niet mishandeld. Maar de weergoden hebben het volk al genoeg in zijn trots aangetast.

Over de Engelse zomer van 2006 hangt een grote schaduw. De Engelsen mogen hun oldtimer niet meer wassen noch hun tuin onderhouden. De classic TVR of Jaguar, die in de eerste plaats is gekocht om te poetsen en pas op de tweede plaats om mee door de countryside te rijden, moet deze zomer onder het stof in de garage blijven staan.

Maar die kan nog worden opgescholen. Nog erger is dat de tuin en vooral het gazon niet kan worden onderhouden. Niets is zo beschamend in dit land als een geel gekleurd grasperk in de voortuin.

Terwijl op het Europese continent de helft van de nieuwbouw bestaat uit appartementen, is dat in Engeland nog geen 20 procent. Een huis met een lapje grond is voor een Engelsman het hoogste ideaal. Tweederde van alle Engelsen noemt zichzelf een ‘actief tuinier’

Tuinieren is meer dan een hobby. Het drukt ook levensstijl en klasse uit. Engelsen planten in hun tuin niet de bloemen die ze zelf mooi vinden, maar die door de omgeving mooi worden gevonden, status geven of als trendy worden gezien. Alle Engelsen hebben twee soorten tuinen: de voortuin en de achtertuin. De voortuin is er voor de buurt, de achtertuin voor de bewoners. De voortuin is om te onderhouden – rozen te snoeien en vuil te wieden, de achtertuin om in te zitten en thee in te drinken, afgeschermd van de buitenwereld door schuttingen, hoge muren en ondoordringbare hagen. Door de droogte is het deze zomer de enige veilige plek.

LONDEN IS GEEN VOETBALSTAD

Wat delen Londen, Parijs, Berlijn en Rome? Nooit won een team uit een van de vier machtigste steden van Europa de Europacup 1 of Champions League.
Is het kosmopolitische arrogantie? Is er daar geen echte liefde voor voetbal? Gaan de mensen in deze steden liever naar het theater? Of worden vanuit deze steden de echte oorlogen geleid?
Engelse clubs hebben een reeks van de belangrijkste Europese bekers veroverd. Liverpool, Manchester United, Aston Villa en zelfs het nietige Nottingham Forest hebben de Europa Cup 1 in de prijzenkast staan. Maar een Londense club is het nooit gelukt. Arsenal lukte het ook dit jaar niet het belangrijkste Europese toernooi te winnen, hoewel de club een kwartier voor tijd er nog veel uitzicht op had. Maar uiteindelijk zegevierde Barcelona. Wel was het voor het eerst dat een club uit Londen de finale bereikte. bereikte. Vorig jaar won Liverpool uit het niets. Maar Liverpool is een echte voetbalstad. Net als Barcelona of Milaan. Londen is dat nie. (18-5-2006)

In de Londense pub waar ik gisteravond was, heerste een uur lang een angstwekkende stilte. Ineens gingen de armen omhoog toen Samuel Eto'o voor Barcelona gelijk maakte. 'Yeeeeeeees' klonk het uit tientallen kelen.
Het was een pub bij White Hart Lane, het bolwerk van Tottenham. Hier werd tot in de kleine uurtjes feest gevierd. Wie wilde gisteravond dat Arsenal won? Niemand in Manchester of Liverpool en ook niemand in West-Londen - het domein van Chelses en Fulham - of Zuid-Londen - Crystal Palace en Charlton - of Oost-Londen - West Ham United.
Maar zelfs in Noord-Londen is het fangebied van de Gunners beperkt. Een paar straten van Highbury ligt het stadion van de Spurs waar de overwinning van Barcelona het luidst werd begroet. Eigenlijk juichte 99 procent van Engeland gisteravond. Slechts rond Highbury werden tranen vergoten.

VERTEL OVER DAT DOELPUNT, HELMUT

Hij kwam te laat – ‘dat verkeer. HIER!’ – en liet ook daarna iedereen heel lang in het ongewisse waar zijn voordracht ‘Vertel nog eens over dat doelpunt, Helmut’ zou gaan.

Ex-voetballer en columnist Jan Mulder zorgde op de dag dag dat voor het eerst een Londense club in de finale van de Champions League stond, voor een eigen spannende vertoning.

Op de Citylunch in de Nederlandse Kerk vertelde hij van een telefoontje van iemand die dacht dat hij linksback was geweest. ‘Wat is een grotere belediging dan linksback? Rechtsback misschien’ over Stan Mortinsen (de befaamde middenvoor van Blackpool) het gebroken middenvoetsbeentje van Wayne Rooney – de fourth metatarsal! – en het feit dat hij bij huiselijke ruzies zijn vrouw de arm uit de kom draait maar niet wurgt.

En wat had Helmut er dan mee te doen? Helmut Rahn was de Duitse speler die in de WK-finale van 1954 twee doelpunten maakte waardoor Duitsland won van het oppermachtige Hongarije. Rahns tweede en Duitlands derde doelpunt zorgde voor het Wunder von Bern

Zijn hele leven werd Rahn achtervolgd en gek gemaakt door de dodelijke vraag: Vertel nog eens over dat doelpunt, Helmut? 'Als Rooney niet ongelukkig wil worden, dan kan hij beter geen beslissend doelpunt maken tijdens het WK, laat staan met de voet met een bijna geheelde fourth metatarsall. (17-5-2006)

BRITISHNESS IN PLAATS VAN GESCHIEDENIS

Is er iets specifieks Nederlands? Onze tolerantie misschien. Of de rare gewoonte om onszelf en onze huizen al ver voor het WK Voetbal compleet uit te dossen in oranje. Het eerste lijkt iets meer op een kostbaar goed uit het verleden, het tweede een afwijking van deze tijd. Het zijn meer trends dan een deel van het volkskarakter. Het zou niet meevallen het vak Nederlanderschap op school te doceren.
De Britse regering wil op haar middelbare scholen het vak Britishness verplicht gaan stellen voor alle leerlingen tussen de 11 en 18 jaar. Volgens staatssecretaris van Onderwijs Bill Rammell is het van essentieel belang dat jongeren de Britse waarden leren begrijpen. Hierbij verwijst hij naar de aanslagen van juli vorig jaar.
Leerlingen in Engeland moeten al verplicht tot hun 16-de jaar het vak ‘burgermanschap’ volgen met onderwerpen als duurzame ontwikkeling en gemeenschappen, culturen en identiteit.
Nu zullen ze ook verplicht worden onderwezen in vrijheid van meningsuiting en democratie in de hoop dat die in het multiculturele land een band van nationale eensgezindheid tussen de etnische groepen zullen smeden. Het ministerie van Onderwijs zal nu een zes maanden durende studie houden wat de exacte onderwerpen moeten zijn. ‘Met het oog op de mondialisering moeten sterke hechte gemeenschappen worden gevormd die gebaseerd zijn op wederzijds respect en gedeelde waarden. Onze diversiteit moet worden gevierd, maar er moet ook geleerd worden wat de gemeenschap van iedereen verlangt.’
Niet iedereen is enthousiast. De Tories zeggen dat de regering beter meer aandacht zou kunnen geven aan het vak geschiedenis. Dit vak kunnen leerlingen nu al op hun 14-de jaar op school laten vallen. ‘Het is geen kwestie van het aanleren van Britse waarden, maar van Britse geschiedenis. Er is toch niets tegen om onze grote historische wapenfeiten te belichten. Het Britse onderwijsestablishment heeft een knieval gemaakt voor het multiculturalisme en daarmee alle instellingen en symbolen die ons land verenigen, verwaarloosd’, aldus Tory-woordvoerder Boris Johnson.
Maar onderwijsbonden hebben gezegd faliekant tegen een voorstel te zijn om Groot-Brittannie tijdens de schoollessen als superieur te portretteren. ‘Het zou onfatsoenlijk zijn de imperialistiche mythe weer te promoten’, aldus een woordvoerder van de onderwijsvakbonden. ‘Er is een andere waarde die de regering zou moeten aanmoedigen – verschillende visies.’
Wat in het lesprogramma moet komen, zal de komende tijd voer voor discussie zijn. De kranten vielen gisteren over elkaar heen met suggesties.(16-5-2005)

Daily Mirror

1. FA Cup Final

2. Greyhoundraces op donderdagavond

3. Tolerantie

4. Fair play

5. Goede manieren

6. Pubs die niet verandert zijn in bars

7. BBC-televisieprogramma’s

8. Ongelijkheid door het ontbreken van een revolutie

The Guardian

1. Snobbery

2. Eilandgevoel

3. Anti-intellectueel

4. Beleefdheid

5. Pessimisme

6. Nostalgie

7. Zelfverachting

8. Vies en vuil – qua uiterlijk

BATH BEPERKT TOURBUSSEN

foto Het Romeinse stadje Bath gaat het aantal tourbussen in het stadje aan banden leggen. De gemeente wil regels uitvaardigen voor hun frequentie, hun routes en hun dienstregeling in de hoop hiermee de lawaai-overlast en CO2-uitstoot in het historische centrum te beperken. Het aantal bussen dat het stadje met vijfduizend monumenten bezoekt, is de laatste jaren geexplodeerd. Vaak leidt de invasie van tourbussen tot opstoppingen in de binnenstad. Soms staan er drie of vier voor hetzelfde monument. Omwonenden hebben al diverse keren geklaagd en hebben zelfs bussen met toeristen met tomaten bekogeld. Ze zijn niet alleen hun uitzicht kwijt, maar zitten ook de hele zomer in de herrie en uitlaatgassen. Touroparators die met bussen Bath aandoen, moeten in de toekomst een vergunning aanvragen Die krijgen ze alleen als ze zich aan de regels houden. Bath is niet de enige stad die klaagt over de groei van het aantal tourbussen. Ook een andere historische stad York overweegt beperkende maatregelen te nemen.
(16-5-2006)

FA CUP FINAL

BALLENVANGER REDT LIVERPOOL

Welke club durft het nog op penalty’s te laten aankomen tegen Liverpool? De meest gelauwerde Engelse voetbalclub weet telkens weer mallotige ballenvangers te vinden die een bizarre vertoning tijdens de wedstrijd kunnen bekronen met heldendaden in de beslissende strafschoppenserie.

Zaterdag deed de Spaanse keeper Jose ‘Pepe’ Reina de spelers van West Ham United van zenuwen verstijven. Na tijdens de wedstrijd drie keer opzichtig te hebben geblunderd stopte hij drie strafschoppen, waardoor Liverpool de laatste club werd die de FA Cup in Cardiff veroverde. Reina zal op Anfield een plekje krijgen op hetzelfde standbeeld als Grobbelaar en Dudek die eerder op clowneske wijze grote trofeeën voor de club wisten te veroveren.

Het Liverpool dat in de jaren zeventig en tachtig zijn glorietijd beleefde en vier Europa Cups veroverde, was een van de meest dodelijk efficiente voetbalmachines.

Het Liverpool van de 21-ste eeuw is een ongeleid projectiel. Het verovert zijn cups bijna per definitie op spectaculaire wijze. In 2001 werd Alaves in de UEFA Cup finale met 5-4 verslagen en vorig jaar veroverde Liverpool de Champions League na een 3-0 achterstand. De Reds geven zelfs kleur aan de FA Cup Final, het visitekaartje van het Engelse voetbal. De afsluiting van het Engelse voetbalseizoen – de oudste cupwedstrijd ter wereld – heeft het imago van een dodelijk saaie zomermiddagvertoning die meestal eindigt in 1-0 na een onverwacht doelpunt vlak voor tijd. In de laatst zeven finales voor zaterdag had de verliezer nooit gescoord – een keer uitgezonderd. In 2001 toen de Cup Final voor het eerst in Cardiff plaatsvond, maakte Michael Owen tegen Arsenal twee doelpunten in het laatste kwartier na een 1-0 achterstand.

De wedstrijd van zaterdag was een ongekend spektakelstuk. De grote underdog West Ham United nam in de eerste helft een 2-0 voorsprong. Eerst schoot verdediger Jamie Carraghar in eigen doel, nadat de Liverpool-verdediging zich verkeek op buitenspel en Reina veel te vroeg het doel uitkwam. Zeven minuten later werd het 2-0 voor The Hammers toen Reina een bal losliet en Dean Ashton kon scoren.

De cup final leek al na een half uur beslist. Maar Djirbiel Cisse had andere gedachten en bracht Liverpool in de 31-ste minuut terug in de wedstrijd. De tweede helft was de wedstrijd van Steven Gerrard. De Liverpool-aanvoerder maakte in de 54-ste minuut met een genadeloos schot gelijk. Paul Konchesky zette West Ham nog even op fluweel door een welgemikte voorzet over de grabbelende Reina, maar opnieuw sloeg Gerrard toe. In de 90-ste minuut schoot hij op magnifieke wijze van dertig meter laag in de benedenhoek, 3-3.

West Ham United had opvallend genoeg de beste kansen in de verlening, maar ineens kreeg de schlemiel Reina de vorm te pakken. Met handen- en voeten keerde hij schoten van Bobby Zamora, Konchesky en Ferdinand. Het gaf hem voldoende zelfvertrouwen voor de strafschoppenserie. Drie spelers van West Ham United faalde oog in oog met hem, waardoor Liverpool dit jaar ook een trofee in zijn prijzenkast kan zetten. Als Arsenal komende woensdag de Champions League verovert hebben de Engelse topvier de prijzen keurig verdeeld. Manchester United won eerder dit jaar al de League Cup en Chelsea werd kampioen.

Liverpool-manager Rafael Benitez sprak na afloop terecht van een magnifieke finale en prees West Ham United dat als troostprijs volgend jaar aan de UEFA Cup mag meedoen. ‘Je kunt niet zeggen of wij verdiend hebben te winnen. We waren de gelukkigste’ erkende hij. Gerrard sloot deze cup diep in zijn hart. Hij hoopt nu na 63 wedstrijden voor Liverpool dit seizoen uitgerust te zijn voor het WK. Maar Pepe Reina was de grootste held. ‘Keepers opereren nu eenmaal in het grensgebied van grote fouten en grote reddingen. Ik had geluk met de strafschoppen.’

Jan Kromkamp – de enige Nederlander in deze finale – drukte zijn eigen stempel op de wedstrijd. Hij maakte een goede invalsbeurt. Hij hoopte dat niet alleen Marco van Basten zaterdag had gekeken en genoten. Kromkamp die na zijn transfer van Villa Real bij Liverpool niet verder in gekomen dan de bank, mag een andere club gaan zoeken waarbij de naam wordt genoemd van Ajax maar ook van Real Madrid en Juventus.

Uit de Volkskrant van 15-5-2006

BIG BROTHER IS WATCHING YOU

Wat voor land is Engeland aan het worden? In Tony Blairs New Britain is het niet zo moeilijk om over de scheef te gaan. Voor alles kun je worden beboet. De moraalpredikers van New Labour kennen geen genade. En Big Brother is watching you. In Londen wordt iedereen driehonderd keer per dag door een bewakingscamera geregistreerd. Het is een wonder dat in geen ander Europees land er zoveel rotzooi op straat ligt als in Groot-Brittannie en dat juist daar het meest geklaagd wordt over overlast en vandalisme.

1. Drie vrouwen tussen de 55 en 76 jaar kregen een boete van 60 pond wegens het voeren van de eendjes in een vijver in Portsmouth. De havenplaats vreest dat de overgebleven restjes ratten aantrekken en de vijver vervuilen.

2. Een vrouw in Gateshead kreeg een boete van 50 pond, omdat een parkeerbon van haar ruit waaide toen ze weg wilde rijden wegens het vervuilen van de straat. Ook de bon zelf moest ze nog voldoen.

3. Bernard Hambleton (66) uit Stockport kreeg een verbodsorder opgelegd, omdat hij de duiven voor zijn huis voerde. Buren hadden een klacht ingediend vanwege de overlast van geluid en duivenpoep.

4. Hillary Buckland (46) uit Luton kreeg een even hoge boete toen ze een stukje chips uit het raam van de auto gooide dat haar kind op haar schoot had gegooid.

5. Tiener van zestien jaar uit Manchester barstte in huilen uit nadat ze het stokje van een ijsco op straat gooide en door de politie een boete van 75 pond kreeg opgelegd wegens het vervuilen van de openbare weg. Sorrell Walsh wilde het stokje oprapen en in de vuilnisbak gooien, maar het was te laat.

6. Vrachtwagenchauffeur in county Durham werd voor 250 pond beboet omdat hij op een rontonde iemand de weg vroeg en tegelijkertijd chips at.

7. Een 58 jaar oude man uit Whitby kreeg een boete van 30 pond, omdat hij achter het stuur aan een ijsje likte.

8. Familie in Scarborough kreeg een verbodsorder opgelegd, omdat hun dochter Celine Dions hit Myu Hearh Will Go On tge luid op de piano speelde.

9. Een 35-jarige man uit Hull werd liefst voor 1500 pond beboet, omdat hij met zijn vrienden om 9 uur ’s morgens een song van The Beatles zong in een heet bad dat in de tuin was opgesteld. De rechter: ‘Het is erg genoeg als mensen Yellow Submarine zingen om 9.00 uur ’s avonds, laat staan 9 uur ’s morgens.’

10. Een groep jongeren kreeg een boete van 250 pond, omdat ze op Parliament Square in Londen een theeceremonie hadden georganiseerd. (13-5-2006)

BRITSE OUDERSCHAPSVERLOF ONDERMAATS

In West-Europa hebben vrouwen in het Verenigd Koninkrijk en Ierland de slechtste regeling voor ouder- en zwangerschapsverlof. Wie wil genieten van zijn pasgeboren baby kan beter in Nederland blijven, hoewel daar de verloftegemoetkoming ook niet ideaal is. De Nederlandse regeling is vergelijkbaar met die van Frankrijk en Spanje, maar is veel minder goed dan die in de Scandinavische landen.

Dit blijkt uit een studie van Mercer Consultancy naar de zwangerschaps- en ouderschapsverlofregelingen in dertien landen. In Denemarken en Noorwegen zijn de vrouwen gemeten over zes maanden twee keer zo goed af als in het Verenigd Koninkrijk en Nederland.

In de eerste zes maanden van het verlof genieten vrouwen in Denemarken en Noorwegen een uitkering van 11 duizend euro. In Noorwegen krijgen vrouwen 43 weken lang hun hele salaris doorbetaald of 53 weken 80 procent. In Denemarken is de regeling ingewikkelder, maar de uitkomst gelijk.

Italië – vijf maanden 100 procent salarisvergoeding met daarna nog een optie voor zes maanden verlof met 30 procent – komt derde op de ranglijst met 9167 euro over een periode van zes maanden. Zweden staat vierde met 8800 euro. Opvallend genoeg zijn de vrouwen in Hongarije beter af dan die in Nederland. Zij ontvangen 7106 euro of 24 weken lang 70 procent van hun gemiddeld salaris. Nederlande vrouwen krijgen slechts 16 weken een volledig salaris, dezelfde regeling als in Frankrijk. In Duitsland bedraagt het betaalde verlof maar 14 weken. Britse vrouwen krijgen slechts zes weken hun volledige salaris. Daarna is er een maximum vergoeding van 106 pond per week voor nog eens twintig weken. Vrouwen in de VS krijgen helemaal niets.

Mark Sullivan van Mercer noemt het vreemd dat in Europa zoveel regels worden gestandaardiseerd en geharmoniseerd maar dat de ouderschapsverlofregelingen nog zo ver uiteen lopen. ‘Maar’, zo zegt hij. ‘Veel bedrijven bieden vrouwen extra faciliteiten aan in het kader van een eigen arbeidsovereenkomst.’

De lengte van de verlofregeling scheelt enorm: van slechts zes weken volledig doorbetaald in Groot-Brittannië tot 96 in Zweden. ‘Maar de duur van het verlof correleert vaak niet met de genoten uitkering. Sommige landen geven hele lange verlofperiodes, maar een lage vergoeding’, zegt Sullivan (12-5-2006)

Ouderschaps en zwangerschapstegemoetkoming

(gebaseerd op een inkomen van 22 duizend euro)

Land	uitkering	(in euro's)		verlof	(in wkn)
	3 maanden	6 maanden	12 maanden	bet.	onb.

Tsjechië	1038	2075	2235	28	-
Denemarken	5500	11000	22000	50	-
Frankrijk	5500	6769	6789	16	-
Duitsland	5500	5923	5293	14	-
Hongarije	3850	7106	7106	24	-
Ierland	3453	5843	5843	22	-
Italië	5500	9167	9167	47	-
Nederland	5500	6769	6789	16	-
Noorwegen	5500	11000	18192	53	-
Polen	5500	6769	6769	16	-
Spanje	5500	6769	6769	16	-
Zweden	5500	8800	12138	96	-
Verenigd Koninkrijk	3348	5319	5319	26	52
Verenigde staten	0	0	0	0	12

BRITSE JEUGD VERSUS NEDERLANSE JEUGD

Britse jongeren zijn de grootste vandalen, Nederlandse jongeren zijn de allerbraafste.

De eerste conclusie is niet echt verrassend voor wie ooit in een Britse of een bij Britse jongeren populaire Spaanse of Griekse badplaats is geweest. Nergens wordt zo luidkeels geschreeuwd, nergens zo veel gekotst en nergens gaat zo vaak de broek naar beneden – mooning. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken besloot begin dit jaar dan ook dat eigen burgers die in het buitenland door dronkenschap in justitiele of andere problemen raken, niet meer zonder vergoeding te helpen.

Dat Nederlandse jongeren relatief een goede reputatie hebben zal vooral Nederlanders verbazen. Maar het is het resultaat van een enquete onder zevenduizend Europeanen in opdracht van het internationale beveiligingsbedrijf ADT.

In alle landen werd asociaal gedrag door jongeren op straat een ‘groot probleem’ genoemd. En in alle landen uitgezonderd Italie vonden de geënquêteerden dat het probleem de laatste jaren is verergerd. En in alle landen vonden de eigen inwoners het erger dan de mensen van buiten. Gebrek aan discipline, slechte opvoeding en het ontbreken van positieve rolmodellen werden de voornaamste oorzaken van asociaal gedrag genoemd. In Groot-Brittannie zeiden zeven van de tien respondenten dat alcohol een belangrijke rol speelde. In Duitsland en Frankrijk werden vaker werkloosheid en sociale en culturele spanningen genoemd als oorzaak van vandalisme door jongeren.

Liefst 76 procent noemde asociaal gedrag een groot probleem in Groot-Brittannie. Opvallend was dat Frankrijk op de tweede plaats kwam met 75 procent. Slechts 44 procent denkt echter dat Nederlandse jongeren hebben een opvallend goede naam in Europa. Slechts 44 procent vond echter ascoiaal gedrag bij Nederlande jongeren een groot probleem. Een van de mogelijke redenen voor de goede naam van de Nederlandse jeugd is dat jongeren daar meer talen spreken en zich daardoor makkelijker met jongeren mengen en minder bedreigend als groep overkomen. (10-5-2006)

Is asociaal gedrag op straat een groot probleem?

Verenigd Koninkrijk: 76 procent

Frankrijk: 75 procent

Duitsland: 61 procent

Italië: 52 procent

Spanje 51 procent

Nederland: 44 procent

Lezing 9 mei voor studenten marketing van Universiteit Groningen in Londen

Engels of Nederlands? Nederlanders rukken in Londen op, dus laten we ook onze taal hier maar laten klinken. De machtigste zakenman van dit land is tenslotte een Nederlander: Lloyds TSB-baas Maarten vd Bergh. BT heeft een Nederlander aan het hoofd, Ben Verwaayen.

Als Nederlanders worden we hier dus blijkbaar ook buiten het voetbalstadion en het schilderijenmuseum gewaardeerd. Tenminste zo lang we maar Engels spreken. Een van onze sterkste eigenschappen in Britse ogen is dat we saai zijn – of degelijk om het wat positiever te stellen. Dat geldt misschien een beetje meer voor Van den Bergh dan voor Verwaayen die eigenlijk al veramerikaniseert was voordat hij naar Londen kwam.

Van de week stond er een column over Jan Peter Balkenende in een Engelse krant. Met enige jaloezie werd vastgesteld dat Nederland over een premier beschikte die zichzelf saai vond. ‘Hadden wij maar saaie politici, dan zou het een stuk beter gaan in het land.’

Nederlanders zijn ook spaarzaam. Ze denken op lange termijn. Er is geen Engels equivalent voor de Nederlandse zinsnede ‘Wie wat bewaart, heeft wat.’

Hebben jullie The Apprentice gezien? Ik geloof dat morgenavond de finale is tussen The Badger en The Blonde – twee pinnige dames die allesbehalve saai zijn maar waar geen Nederlander voor zou kunnen of willen werken. Ze zetten alles op het spel. Het enige doel is winst op korte termijn.

Kenmerkt de serie de Britse ondernemingscultuur? Het zegt in de eerste plaats heel veel over de reality tv-cultuur. Maar het is ook zeker een weerslag van de huidige ondernemerscultuur. Organisaties in dit land zijn veel hiërarchischer. Iemand als Sir Alan Sugar – de man die in The Apprentice op een stoel zit met een extra hoge leuning en met een vinger priemt You’re fired – is geen uitzondering. Tony Blair deed afgelopen vrijdag hetzelfde. En de ontslagen ministers liepen over van begrip. ‘Het is zijn recht en verantwoordelijkheid’, zei minister Charles Clarke. Het is fair play. Men ligt zich neer bij de autoriteit.

Nederlanders hebben er meer moeite mee. Alex Ferguson ontsloeg Ruud van Nistelrooij nadat hij eerder ook al Jaap Stam had ontslagen. Wij reageren verongelijkt.

Toen mijn vrouw hier een baan vond in een echt Engelse onderneming, viel ze op haar werk meteen van de ene verbazing in de andere. Zo moest ze haar Hollandse eigenzinnigheid inleveren. Ze werd geacht te luisteren, niet mee te denken. In Engeland is de baas nog de baas. Zij nemen de beslissingen en invloed of inspraak van onderaf wordt niet geduld. Geen baas laat zijn autoriteit aantasten door bijvoorbeeld suggesties van ondergeschikten over te nemen. Als een werknemer een goed idee heeft, dan wordt het verworpen als slecht. Mogelijk wordt het later toch doorgevoerd, maar pas als de baas het zelf een keer als idee heeft geopperd.

Werknemers gedragen zich vaak als kwajongens in een schoolklas. Ze luisteren netjes naar hun chef, maar steken hun middelvinger omhoog als hij zijn rug toedraait. De oude hiërarchische structuur is nog in tact en opvallend genoeg hechten niet alleen de chefs en bazen aan deze duidelijke gezagsverhoudingen, maar willen ook de ondergeschikten niet anders.

Elke Britse organisatie heeft een militaire structuur. Ondanks een lange rij voor de kassa neemt de caissière in een tearoom alle tijd voor het ontkalken van de koffiezetmachine, omdat op de instructie staat dat ze dat moet doen als het rode lichtje gaat branden.

De caissière bij het golfcentrum weet niet wie de golfleraar is of de clubsecretaris. Zij is aangenomen om af te rekenen. ‘Ik kan u echt niet helpen. U moet de clubsecretaris daarvoor hebben.’ ‘Mag ik dan misschien zijn telefoonnummer?’ ‘Sorry, maar dat weet ik niet. Daar ga ik niet over.’

Ook secretaresses beperken zich strikt tot de opgedragen taken: het opnemen van de telefoon, het bijhouden van de agenda en het uittypen van de brieven. ‘Ik wilde graag de locatie van de persconferentie weten die morgen wordt gehouden’, vroeg ik aan de secretaresse van de persafdeling die de telefoon opnam. ‘Sorry maar dat kan ik u helaas niet zeggen. U moet daarvoor de perswoordvoerder hebben.’ ‘Oké, verbindt u mij maar door met hem.’ ‘Dat kan helaas niet. Hij is in vergadering.’ ‘Hoe laat is de vergadering afgelopen?’ ‘Dat weet ik niet. Maar ik zal een briefje neerleggen dat hij u moet terugbellen.’ Meestal hoor je er niets meer van.

In Nederland zijn werknemers gewend zelfstandig te opereren en zelf verantwoordelijkheid te nemen. Vaak wordt de afwezigheid van de baas niet eens opgemerkt. In Engeland verschuilen de werknemers zich continu achter hun baas. Als in Engeland de chef op vakantie is of een dag vrij, loopt onmiddellijk alle besluitvorming vast. Niemand neemt zijn werk over. Voor Nederlanders die de eigen platte organisaties gewend zijn, is het erg wennen aan de strikte hiërarchische structuur van het Britse zakenleven.

Een Britse kennis kwam op zijn negentiende jaar in dienst bij het winkelconcern Marks & Spencer. Hij werd gedetacheerd bij een van de zaken in Londen, waar hij achtereenvolgens moest werken bij verschillende afdelingen – van herensokken tot damesondergoed. ‘De hoofden – veelal mannen en vrouwen die er al decennia werkten – beschouwden de afdeling als hun eigen koninkrijkjes. Het waren allemaal captain Peacocks’, constateerde hij. Alle ideeën die door de nieuwe jonge bediende werden aangedragen, werden onmiddellijk als bedreigend ervaren en verworpen. ‘Al een keer geprobeerd.’ Niettemin maakte de kennis carrière. Uiteindelijk werd hij plaatsvervangend hoofd van een Marks & Spencer Foodstore in Londen. Toen in een van de andere winkels aan de overkant van de Theems de baas ziek werd, moest hij hem waarnemen. ‘Het was een nieuwe zaak’, zo vertelde hij mij. ‘Op donderdag moet je de inkopen voor het weekeinde doen: de groenten, de vleeswaren, de kippenbouten enz. Je moet er daarbij voor zorgen dat er aan het einde van de zaterdag zo weinig mogelijk aan bederfelijke waar overblijft – een zo laag mogelijk percentage afval. Ongeveer 5 procent is heel goed. Omdat het een nieuwe zaak was, kon ik de omzet niet goed inschatten. Maar ik had enorm veel geluk. Zaterdagavond resteerde er slechts een afval van 3 procent. De regiodirecteur kwam na het sluiten van de winkel poolshoogte nemen. Ik kreeg enorm op mijn lazer vanwege het ‘hoge’ afval-percentage. Toen ik de maandag daarop mijn beklag deed bij mijn eigen baas, keek hij nauwelijks verrassend op. “Je denkt toch niet dat een regiodirecteur iemand die net nieuw is op die positie een compliment geeft”.’

In Nederland mogen jonge werknemers ouderen de tent uitkijken, in Engeland worden ouderen met respect bejegend. Zelfs in een beroepsgroep als de journalistiek – in Nederland zijn er alleen hoofdredacteuren en redacteuren/verslaggevers – is er een complete hiërarchische structuur. Er zijn senior correspondents en chief sport writers.

De hiërarchische structuur maakt het moeilijk snel carrière te maken in grote en vaak stroperige organisaties. Interne carrières lopen vaak stuk op wijzigingen in de top. Als in een organisatie een nieuwe chef wordt benoemd, dan worden talrijke veelbelovende loopbanen abrupt afgebroken. De nieuwkomer neemt vaak een heel team van vertrouwde gezichten mee van zijn vorige betrekking die de mooie en belangrijke functies krijgen. De rest is terug bij af.

Jonge ongeduldige Britten beginnen daarom ook liever voor zichzelf. Meer dan de helft van alle Britten die van school komen, zegt een eigen bedrijf op te willen richten, terwijl in Nederland tweederde juist de veiligheid zoekt van een baan als werknemer.

Entrepreneurschap wordt in het land ook gewaardeerd. Sinds de Thatcheriaanse revolutie heeft het ondernemersklimaat een metamorfose ondergaan. Engeland geeft alle ruimte aan entrepreneurs. Iedereen kan een eigen bedrijf beginnen zonder veel administratieve rompslomp: je koopt een huis, doet de voordeur open, hangt er twee jurken op en je hebt een eigen modewinkel. Veel immigranten nemen niet alleen een baan – of vaak twee banen – maar beginnen tegelijkertijd een eigen bedrijf.

Wie niet voor zichzelf begint, moet zich echter aan de bestaande Engelse bedrijfscultuur aanpassen. Dat betekent dat je diplomatiek moet leren te zijn.

Engelsen zeggen nooit waar het echt op staat. Ze verschuilen zich achter hun understatements.

Nederlanders mogen zich op de borst kloppen over hun directheid, in Britse ogen is dat soms ordinaire botheid. ‘Als een Brit iets totaal niet interesseert, zegt hij juist: ‘that’s interesting.’ Quite good betekent in de VS ‘heel goed’ maar in Engeland ‘waardeloos, maar we maken er geen woorden over vuil’. Als een buitenlander wordt gevraagd ‘Would you like another coffee?’ is dat een signaal dat het gesprek is beëindigd en het beter is weg te gaan. Wie zegt ‘lekker’ wordt niet-begrijpend aangestaard.

Nederlanders die op directe wijze hun mening kenbaar maken, worden algauw onbeschoft gevonden. ‘Talking like the Dutch’ is een Engels spreekwoord voor ‘op een botte manier praten’.

Wie als buitenlander denkt beleefd te zijn door te zeggen ‘Please close the door’ zal algauw de vergissing inzien. Britten doen het verzoek in de vorm van een vraag: ‘Would you mind closing the door?’ Wie na een week hard werken op vrijdagmiddag roept ‘We must go to the pub’ zal de collega’s niet meekrijgen. Dat klinkt heel opdringerig. ‘Would you fancy a drink?’ is beter.

De cultuurverschillen zijn niet beperkt tot de subtiliteiten van de taal. Nederlanders hebben een collegiale bestuursstructuur. Managers zijn gewend een voorstel te doen en het daarna dagenlang onderling te bespreken. Vervolgens wordt een vergadering belegd met een officiële agenda, waarin de knoop wordt doorgehakt. In Groot-Brittannië worden de besluiten voorgekookt in de wandelgangen. Het land kent niet voor niets de beroemde lunchcultuur.

Nederlanders vinden zakendoen in dit land over het algemeen lastig. ‘Engelse managers zijn net als hun politici. Ze zijn geniepig. Ze proberen hun opponenten continu een beentje te lichten. Ze geven een gunstige draai aan ongunstige tijdingen, de spin. Ze laten zaken lekken. Ze nemen hun toevlucht tot roddel en achterklap’, vertelde iemand die veel zaken in dit land deed. De trage respons, de besluiteloosheid en de eilandmentaliteit stuiten Nederlanders tegen de borst.

Engelsen komen ook hun afspraken niet na. Nederlanders hebben moeite met het aangeboren acteertalent en de politieke vaardigheid van de Britten. Het ‘doen alsof’ ligt de recht-door-zee Nederlanders niet. Een bekende uitdrukking in Londen is: ‘The Dutch are too honest to be embarrassed and the English are too embarrassed to be honest’ (‘De Nederlanders zijn te eerlijk om het gênant te vinden en de Engelsen vinden het te gênant om eerlijk te zijn’).

(lezing Nederlandse ambassade, 9-5-2006)

HUIZENPRIJZEN BLIJVEN STIJGEN

Een flat voor 25 miljoen en een parkeerplaats voor 80 duizend pond. Bestaan er geen plafonds meer? Hoe lang gaat de bizarre huizenprijsexplosie door? Wie tien jaar geleden dacht te wachten met het kopen van een huis in dit land omdat de markt overhit zou zijn, slaat zich nu keihard voor het hoofd. De huizen zijn inmiddels drie keer zo duur. De markt is niet langer overhit, maar volkomen irrationeel. In de laatste twaalf maanden (tot 31 maart) zijn de huizenprijzen opnieuw met ruim 5 procent gestegen. De vraag is enorm. Het aantal huizentransacties nam met 37 procent toe. De gemiddelde huizenprijs in Engeland is nu 192.745 pond. In Londen is de gemiddelde prijs echter voor het eerst boven de 300 duizend pond (450 duizend euro) gekomen. In 1996 steeg de gemiddelde prijs voor het eerst boven de 100 duizend, in 2001 boven de 200 duizend en nu weer vijf jaar later is opnieuw een barriere geslecht. Wie echter een beetje op stand wil wonen is in Londen al gauw één miljoen pond kwijt. Citybankiers en rijke buitenlandse immigranten drijven de huizenprijzen in Londen telkens weer op. De duurste wijk in Londen is nu Kensington & Chelsea (gemiddelde prijs: 827.553 pond), gevolgd door Westminster (637.954) en Camden (498.702). Te gek? Het is maar waarmee het wordt vergeleken. Het voormalig Bowater House kantoor aan Hyde Park zal vervangen worden door 86 woonflats, ontworpen door Lord Rogers. Elke flat zal 25 miljoen pond of meer gaan kosten. Maar daarvoor krijgt de eigenaar ook een uniek adres: One Hyde Park. Wie nog extra parkeerruimte zoekt, kan even om de hoek kijken. Een parkeerplaats - bestaande uit 60 procent asfalt, 20 procent beton en 20 procent klinkers - in Knightsbridge is te koop aangeboden voor 80 duizend pond!!!.Buiten Londen blijft Surrey het duurste graafschap met een gemiddelde huizenprijs van 318,980 pond, gevolgd door Buckinghamshire 307.451.

Wie de prijs van een huis in een regio wil weten, kan via deze huizenprijsindicator een exact bedrag te weten komen. Men hoeft alleen de volledige postcode in te tikken of een plaats.


Bij postcode:
Of selecteer:

Huizenprijzenvergelijking per wijk in Londen in ponden

	1995	1996

Barking & D’Ham	36.403	170.326
Barnet	69.950	321.973
Bexley	43.188	201.266
Brent	52.773	266.061
Bromley	53.188	272.967
Camden	121.219	498.702
Westminster	153.363	637.954
Croydon	41.535	222.043
Ealing	65.872	281.658
Enfield	51.517	232.984
Greenwich	56.958	228.219
Hackney	46.900	259.446
H’Smith & Fulham	98,766	437.855
Haringey	64.346	288.080
Harrow	62.851	267.824
Havering	47.438	219.782
Hillingdon	52.213	247.715
Hounslow	64.717	278.812
Islington	85.190	334.403
Ken.. & Chelsea	180.073	827.553
Kingston	65.579	290.528
Lambeth	56.067	279.189
Lewisham	43.090	208.025
Merton	62.471	294.272
Newham	35.540	208.988
Redbridge	55.059	244.761
Richmond	80.759	421.751
Southwark	72.429	273.140
Sutton	49.016	237.626
Tower Hamlets	70.885	261.796
Waltham Forest	41.506	208.371
Wandsworth	42.777	364.456

Bron: Land Registry (18-5-2006)

TOP 10 DUURSTE REGIO''S BUITEN LONDEN:

NAAM Gem.prijs) KWARTAAL JAAR VERKOPEN

Windsor And Maidenhead
£335,761 -0.7% 1.1% 496

Surrey
£318,980 2% 8% 5037

Buckinghamshire
£307,451 2.5% 8% 1733

Greater London
£306,664 6.5% 5.9% 29242

Wokingham
£272,890 -0.8% 3.8% 697

Poole
£261,746 10.2% 4.1% 736

Oxfordshire
£257,528 1.1% 1.6% 2417

Hertfordshire
£257,311 3.8% 3.2% 4520

West Berkshire
£255,346 1.8% 2.6% 721

Bath And North East Somerset
£249,488 0.7% 3.6% 646

(9-5-2006)

LIEGEN OVER POSTCODE

Het fenomeen heet al ‘het nieuwe klassensysteem’. 42 Procent van de Engelsen zegt er niet voor terug te deinzen om te liegen over de woonplek. Een goede locatie is nog belangrijker dan een droomhuis. Dat geldt met name voor de mensen in Londen. De locatie moet niet alleen chic zijn maar vooral ook cool. ‘Iedere dag hoor ik de verzuchting als ik maar in Chelsea of Notting Hill had gewoon, dan zou het leven zo goed zijn’, vertelde iemand.

De kwaliteit van de locaties wordt afgelezen van de postcodes. Welke postcodes in Londen zijn nu in opmars?

W12 – Shepherd’s Bush. Rond Loftus Road, stadion Queen Park Rangers. Huizenprijzen: 450 duizend pond voor driekamerappartement, 180 duizend voor een van tweekamers

W6 – Brackenburg Village. Bij Anglesea Arms, een van de beste gastropubs van de stad. Huizenprijzen: 650 duizend pond voor driekamerappartement, 215 duizend voor tweekamers.

SE13 – Lewisham. Bij Horniman Museum. Huizenprijzen: 180 duizend voor drie kamers, 120 duizend voor twee

SE4 – Hilly Fields. Speeltuin Honor Oak. Huizenprijzen: 240 duizend voor driekamerappartement, 160 duizend voor twee kamers.

N19 – Archway. Vlak bij de bekende Suicide Bridge over de A1. Huizenprijzen: 330 duizend (drie kamers), 210 duizend (twee kamers)

N6 – Highgate. High Cemetery met het graf van Karl Marx. Huizenprijzen: 490 duizend (drie kamers), 250 duizend (twee kamers)

E1 – Whitechapel. Whitechapel Art Gallery. Huizenprijzen: 340 duizend (drie kamers), 155 duizend (twee kamers)

N1 – Hoxton. White Cube Gallery. Huizenprijzen: 600 duizend (drie kamers), 250 duizend (twee kamers). 4-5-2006

GIRLPOWER IN BRITSE APPRENTICE

‘Waar ik mij aan erger? Aan daklozen die het blad ‘Big Issue’ verkopen en alleen maar op de hoek van de straat Big Issue, Big Issue roepen.’

Headhunter Paul Tulip (26) – een van de deelnemers aan de BBC-reality show The Apprentice – had in zijn tomeloze ambitie om zoveel mogelijk geld te verdienen zelfs het laatste greintje medeleven voor de zwaksten in de samenleving laten varen.

Woensdag werd zijn geldzucht zelf Sir Alan Sugar te bar. Tulip werd ontslagen – ‘te veel een colporteur’ , net als Ansell Henry (34), een voormalig voetballer van Millwall – ‘te aardig’.

In de finale van de Britse versie van The Apprentice staan hierdoor twee vrouwen tegenover elkaar. ‘The Badger’ Ruth Badger en ‘The Blonde’ Michelle Dewberry zullen volgende week strijden om een lucratieve baan bij de computer- en vastgoedtycoon Sir Alan Sugar, die met een vermogen van 1,2 miljard euro in de tophonderd van rijkste Britten staat.

De soms beangstigd gebekte Badger – ‘Denk je echt dat ik agressief ben? - is een telecom-consultant, de wat meer gereserveerde Michelle een selfmade entrepreneur die op haar zestiende achter de kassa van de discounter Kwik Save stond. Beiden hebben geen academische achtergrond. In de finale zullen ze beoordeeld worden op creativiteit, marketing en leiderschap tijdens de organisatie van een party op Tower Bridge.

De tweede serie van de reality tv-show – die ook ooit in de VS werd gedaan door Donald Trump – is ongekend populair. Woensdagavond keken 4,2 miljoen Britten naar de uitzending. Tienduizend kandidaten meldden zich aan. Veertien mochten meedoen, waarvan er na twaalf uitzendingen twee over zijn. Elke week moesten de deelnemers in twee teams tegen elkaar strijden. Wie de meeste winst maakt - van het verkopen van Londense appartementen en kleding tot het organiseren van party’s op cruiseschepen- haalt de volgende ronde. De zwakste schakel van het verliezende team wordt ontslagen.

Volgens columnist Jonathan Freedland is de serie de beste illustratie van de huidige staat van Blairs Groot-Brittannië. ‘New Labour wilde tien jaar geleden een maatschappij waar het niet alleen ging om korte termijnwinsten, maar waar ook gedacht werd aan de gemeenschap, de werkenden en het milieu. Die droom is dood. Sir Alan geeft geen punten voor aardig tegen elkaar zijn. Alleen geld telt.’

De Britse versie van The Apprentice is zelfs harder dan de Amerikaanse. ‘Durf vuile handen te maken’, zo houdt Sir Alan zijn deelnemers voor. Wie dat niet doet, krijgt te horen ‘You’re fired’. Uit het feit dat girlpower zegeviert, blijkt dat vrouwen met hun ellebogen niet onderdoen voor mannen. ‘Maar het zegt meer over het succes van vrouwen in reality tv-shows dan in de directiekamers’, concludeerde een columniste Emily Bell (4-5-2006)

LIEVER LOL DAN KINDEREN

De nieuwe generatie Britten heeft liever lol en geld dan baby’s. Liefst 64 procent van de mannen en 51 procent van de vrouwen zegt dat het voor vrouwen belangrijker is in het leven plezier te hebben dan kinderen te krijgen. Een meerderheid noemt een goede baan en inkomen belangrijker dan kinderen.

Dit blijkt uit een ICM-enquete die gisteren is gepubliceerd in The Guardian. Hoewel de Britten vinden dat kinderen het beste op jonge leeftijd kunnen worden gebaard, stelt een steeds groter aantal vrouwen het besluit uit. Nu al is eenvijfde van de Britse vrouwen op hun veertigste kinderloos tegen slechts 10 procent in de jaren veertig.

De feministische golf heeft de opvatting van mannen over vrouwen en kinderen drastisch veranderd. Nog maar een van de drie mannen vindt dat vrouwen het krijgen van kinderen belangrijker zouden moeten vinden dan een eigen carriere. Uit de enquete blijkt ook de paradox in de Britse samenleving. Als er dan toch kinderen moeten komen, dan zouden die volgens 79 procent van de Britten het best kunnen worden gebaard door vrouwen onder de dertig jaar. In werkelijkheid wordt nu 49 procent van de baby’s geboren van vrouwen boven de dertig.

Het lage geboortecijfer – 1,77 in 2004 – heeft volgens de Britten ook te maken met het probleem om werk en familieleven te combineren en een partner te vinden. Liefst 63 procent van de werkende Britten zegt dat de zorg voor kinderen ten koste gaan van de carriere. Daarnaast vindt een toenemend aantal Britten het moeilijker een geschikte partner te vinden om samen kinderen mee te krijgen. Vijf van de tien Britten denkt tegenwoordig dat echtparen niet hun hele leven meer bij elkaar blijven. In Groot-Brittannië eindigt een van de drie huwelijken nu in een scheiding (3-5-2006)

SNOOKER 2006

WORDT DOTT DE VERGETEN KAMPIOEN?

Het werd later dan ooit. Een wat kleurloze Schot werd vannacht wereldkampioen snooker. Maar het is twijfelachtig of het door Graeme Dott gewonnen titelgevecht even legendarisch wordt als de finale van 1985 toen de man met de omgekeerde bril Dennis Taylor 19 minuten na middernacht favoriet Steve Davis versloeg na een hopeloos lijkende achterstand.
Toen was snooker nog een nationale verslaving. Nu niet meer. Het festival van de safety’s, century’s, double kisses en midsession intervals kan steeds minder boeien. Misschien word iedereen overvoerd. Zeventien dagen lang snooker die uitliep tot een achttiende dag. En het WK in de Crucible is al lang niet meer het enige toernooi op de televisie. Tegenwoordig wordt alles uitgezonden en belangrijk gemaakt.
Er waren enkele leuke wedstrijden – met name de halve finale tussen Fu en Ebdon – maar voor de rest was het teleurstellend. Britse vrienden en kennissen haken nu ook massaal af en denken met weemoed terug aan de jaren tachtig en negentig toen de echte helden miljoenen aan de buis gekluisterd hielden.
De tijden zijn voorbij. Misschien ligt het aan de BBC die het toernooi nu zo uitmelkt. Te veel quizzen, prijsvragen, commentaren, frivoliteiten en ander randgebeuren in de uitzending. Misschien word iedereen de gezichten van die Davis en Parrot ook een beetje zat.
De finale was vanavond was niet erg hoogstaand. Dott en Ebdon zijn geen genieën zoals Hendry of O'Sullivan maar verdedigers die hun score een voor een bijelkaar sprokkelen. Het leek nog even spannend te worden toen Peter Ebdon zes frames achter elkaar won en terugkrabbelde van een achterstand van 15-7 naar 15-13. Maar uiteindelijk won de steeds nerveuzer wordende Dott alsnog de wedstrijd. Het spel was ongekend traag. Daardoor kon pas een uur ’s nachts de beker aan Dott worden uitgereikt. Maar volgens Steve Davis mag er geen kritiek op worden geuit.
De perfecte anti-climax? Dat niet. Maar ook niet de finale waarover nog jaren zal worden nagepraat. Of zoals The Guardian concludeerde. Er zijn maar vijf dingen saaier dan een snookerfinale tussen Dott en Ebdon: een Italiaanse Champions League-finale, een F1-titel voor Michael Schumacher, boring boring Arsenal uit begin jaren negentig, Pete Sampras op Wimbledon en een cricketinning van voormalig Engeland-aanvoerder Mike Brearley. (2-5-2006)

April 2006

LONDENSE ORANJEBAL SLAAT AAN

Tot nu toe reisden Nederlandse expats naar Amsterdam voor de viering van koninginnedag. Maar vanaf nu zal iedereen het mogelijk in Londen willen vieren.

‘Koninginnedag is geweldig hier. Te gek. Heel vet’, zei een Nederlander zaterdagavond. ‘Queens Day. Very cool! viel zijn Engelse vriend hem bij.

Waar vind je een betere avond dance dan in de Inner Temple Gardens aan de oevers van de Theems op de Nederlandse Koninginnedagviering? De DJ’s Michel de Hey en Don Diablo waren speciaal ingevlogen om Londen op stelten te zetten. ‘Is Londen ready for a Dutch party? Ja, was het overtuigende antwoord.

De viering was georganiseerd door het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC). Manager Andrew van der Feltz had het programma in amper tien weken in elkaar gezet. Te weinig voor veel publiciteit, zo vreesde hij even. ‘Ik heb vannacht twee uur geslapen’, zei hij zaterdagmorgen.

Maar de opkomst overtrof de verwachtingen. Het gehoopte aantal van vijfduizend aantal werd flink overtroffen. ’s Middags vond een Nederlandse markt plaats, ’s avonds was de marquee omgetoverd tot The Clubbing Zone. Onder het oog van een flink aantal bobby’s – de Nederlanders zouden zich hier toch niet te goed doen aan XTC en marihuana – werd er tot de erg Britse tijd van half elf feest gevierd.

De NBTC had het evenement opgezet om bij de Britten een citybreak naar Nederland onder de aandacht te brengen, maar in feite leek het meer op een Nederlands expat-feest. Hoewel het NBTC fiks wat reclame had gemaakt op de Londense radio en in de lokale bladen bleek vooral de Nederlandse kolonie te zijn bereikt. De Nederlandse ambassadeur graaf Jan de Marchant et d’Assumbourg had ’s middags in een voor hem heel gedurfd kostuum van oranje het feest in het Holland House geopend. Hij constateerde dat in Londen in tegenstelling tot Nederland wel een oranjezonnetje scheen. Daardoor konden alle buitenactiviteiten voor de kinderen gewoon doorgaan. Binnen was er een markt met Nederlandse producten – drop, kroketten en totaal oneetbare zoute haringen – ingericht en werd een megagrote Nachtwacht geschilderd. Maar het echte feest begon toch ’s avonds. Het was wat vroeg afgelopen, maar gelukkig lagen aan de oever van de Theems nog een aantal boten, zoals de bekende nachtclub Queen Mary, waar de clubbing nog vele uren door kon gaan. Of het volgend jaar opnieuw een Holland House zal zijn op 30 april? ‘Het is wel de bedoeling’, aldus Andrew van der Feltz. Of er niet wat te veel Nederlanders waren? ‘Fifty, fifty, denk ik. Dat is toch mooi.’ (29-4-2006)

WELLY'S GERED

In een week dat er door de regering 21 nieuwe iconen werden aangewezen - van de minirok tot de pub - is ook een icoon gered. De befaamde groene welly zal niet verdwijnen. Hunter Rubber die het materiaal leverde voor het meest befaamde Britse schoeisel, is door investeerders van een bankroet gered. Tot de groep behoren ondermeer Peter Mullen, eigenaar van shirtfabrikant Thomas Pink, en Tory-penningmeester Jonathan Marland. 'Het is een fameus Brits merk. Ik draag de welly's zelf', aldus Mullen. (29-4-2006)

DEPRESSIE IS VOLKSZIEKTE NUMMER EEN

Niet werkloosheid, maar depressie is nu het grootste sociale probleem van het Verenigd Koninkrijk. Liefst 15 procent van het Britse volk kampt met depressies, aanvallen van angst en andere vormen van mentale ziekten.

Dit concludeert Richard Layard, de belangrijkste adviseur van de regering op dit gebied. Layard wil dat in het land een netwerk van 250 gezondheidscentra worden opgezet die zich uitsluitend met psychologische klachten bezig houden.

De kosten van het probleem zijn groot, zo’n 17 miljard pond of 1,5 procent van het Bruto Nationaal Product (BNP). Meer dan één miljoen Britten krijgen een uitkering, omdat ze thuis zitten met psychologische klachten – meer dan er een werkloosheidsuitkering krijgen. (28-4-2006)

Uit de Volkskrant van 28 april

Ethiek! Is dat iets uit Middlesex?

Kunnen alleen Britse ministers niet van hun secretaresses afblijven?

Soms lijkt het er op. Het politieke seksschandaal is in Nederland vrijwel onbekend (Lubbers?), in Amerika uitzonderlijk (nu ja, Clinton dan), in Frankrijk zeldzaam maar in Groot-Brittannië een onafwendbaar einde van bijna elke politieke carriere met uitzondering van die van Margaret Thatcher.
Het is niet de vraag met wie een minister het nog meer doet dan met zijn eigen vrouw, het is de vraag wanneer het uitkomt. In het laatste Conservatieve kabinet van John Major waren buitenechtelijke affaires en prostitutiebezoek schering en inslag. Alleen de moraalpredikende premier (overhemd in de onderbroek, aldus Spitting Image) stond erboven. Zeven jaar na zijn aftreden werd bekend dat Major in die tijd zelf een affaire had met zijn mede-minister Edwina Currie.

Tony Blair met zijn belofte van witter dan wit en schoner dan schoon, stelde na zijn aantreden een kabinet samen van keurige huisvaders en
– moeders. Maar tien jaar later is van dat imago niet veel meer over. Het mannelijk deel van zijn New Labour doet tenminste in rokken jagen niet onder voor dat van de Tory’s.

Wijlen minister Robin Cook ging er met zijn secretaresse vandoor, minister David Blunkett kostte een affaire met een journaliste de kop en nu is het toppunt van hypocrisie bereikt: vice-premier John Prescott blijkt een affaire van twee jaar te hebben gehad met zijn secretaresse. Juist de man die keer op keer de Conservatieven openlijk pestte over hun losbandigheid en zedeloosheid (‘Tory’s denken dat ethiek een graafschap in de buurt van Middlesex is’) staat nu in het centrum van een seksschandaal.

Kolommen krantenpapier worden gevuld met de smeuïge escapades van de gezette 67-jarige vice-premier die door zijn 24 jaar jongere secretaresse tijdens het liefdesspel DPM (Deputy Prime Minister) werd genoemd. Niemand weet hoe de affaire openbaar is geworden – haar vriend: ‘mijn hart houdt nog steeds van haar, maar mijn verstand haat haar nu’ – maar gezien de vele foto’s die nu in de kranten verschijnen zal er goed geld aan zijn verdiend.

Toeval of niet: de affaire kwam aan het licht op de dag dat twee andere ministers van Blairs kabinet onder vuur kwamen te liggen. Een bewindsvrouwe werd uitgefloten door woedende verpleegsters, terwijl een andere bewindsman eindeloos sorry moest zeggen omdat duizend criminelen spoorloos in de maatschappij zijn verdwenen.

Tony Blair heeft in tien jaar al vele crises meegemaakt, maar de driedubbele van woensdag kon toch met een hoofdletter worden bijgeschreven. Zelfs Labour sprak over ‘Zwarte Woensdag’ – een term die ook werd gebruikt voor 16 december 1992 toen het pond sterling onder druk van valutaspeculanten uit het Europees Monetair Stelsel (EMS) werd gehaald. De dag geldt nu in de historie als het begin van het einde van het Tory-tijdperk.

‘Zwarte woensdag’ 26 april 2006 zou het symbolische einde van New Labour kunnen inluiden. De opeenstapeling van ‘incompetentie, corruptie en zedeloosheid’ vergde gisteren van de dagbladen complete bijlagen. De Daily Mail had er alleen al veertien pagina’s voor uitgetrokken. Maar ook het Blair vriendelijk gezinde deel van de media sprak over ‘een ineenstorting van New Labour’. Op zijn aardigst werd het kabinet beschreven als een gezelschap ‘politieke clowns’.

Binnen Labour zelf wordt echter niet gelachen. De zaak Prescott kan nog worden afgedaan als een privé-affaire (‘Heeft Clinton die ook niet overleefd’, zei Labourparlementariërs Ian Gibson), maar de posities van minister van Gezondheidzorg Patricia Hewitt en vooral minister Charles Clarke van Binnenlandse Zaken zijn heikel geworden. Clarke heeft al tweemaal zijn ontslag aangeboden, maar tot nu toe heeft Tony Blair dit geweigerd. Maar indien blijkt dat een van de verdwenen criminelen recidive heeft gepleegd zal zijn positie waarschijnlijk onhoudbaar worden. Dat laatste is zeker niet ondenkbaar. Liefst 40 procent van de ex-gedetineerden in dit land komt na vrijlating opnieuw in aanraking met justitie.

Als Blair echter Clarke verliest dan lijkt het spel van tien kleine negertjes te kunnen beginnen. Prescott is de laatste barriere voordat de premier zelf valt. Vanaf het aantreden van Blair is de getapte man van de working classes erin geslaagd de natuurlijke achterban aan de partij te blijven binden. Nu is hij aangeschoten wild geworden, net als zoveel van zijn mede-ministers en zijn premier zelf. Alleen moddert aangeschoten wild soms ook nog jaren voort.

BRITSE SUPERMARKT CONCURRENT MAKELAAR

Makelaars vormen in Groot-Brittannië de meest gehate beroepsgroep – nog voor politici. De slechte reputatie van de zogenoemde real estate agents heeft een van de grote supermarktketens van het land geïnspireerd zelf huizen te gaan verkopen.

Tussen de toiletrollen, shampoo’s en megapakken chips zullen in de toekomst ook woningen worden aangeboden. Supermarkt Asda – de een na grootste supermarktgroep van het land – stelt hiertoe computerterminals in de supermarkten op, waarop huizen worden aangeboden. Wie iets van zijn gading vindt, kan zijn persoonlijke gegevens op het scherm inbrengen. Daarna zal een medewerker van de afdeling Homes opbellen voor een bezichtiging. ‘Het is maar een kleine stap’, zegt directeur Gev Lynott van Asda Financiële Dienstverlening. ‘Al jarenlang bieden mensen via onze gratis prikborden huizen te huur aan. Nu doen we hetzelfde voor mensen die hun huis verkopen.’

Mensen die via de Asda-supermarkt hun huis willen verkopen, zullen in de winkel hun huis te koop kunnen aanbieden. Asda zegt een 50 procent lagere courtage te zullen rekenen dan de traditionele makelaars die tussen de 1 en 2 procent van de verkoopsom in rekening brengen. Daarnaast zal voor elke verkoper als extra service een gratis Home Information Pack (HIM’s) worden geregeld – een bewijs van eigendom, een rapport over de kwaliteit van de woning (een survey) en een verklaring van de lokale overheid. Deze zogenoemde HIM’s – kosten tussen de 600 en duizend pond - zijn volgend jaar in Engeland verplicht bij elke huizentransactie.

Asda zegt dat de makelaarsbranche zelf een gat in de markt heeft gecreëerd. ‘De huizenprijzen zijn de afgelopen jaren geëxplodeerd, maar de courtages zijn procentgewijs hetzelfde gebleven. Makelaars hebben daardoor goede zaken gedaan. Wij denken dat er ruimte is voor lagere courtages.’

Makelaars zullen niet gerust zijn op de nieuwe concurrent. De laatste tien jaar hebben supermarkten al een groot deel van de omzet van vele andere bedrijfstakken veroverd. Asda is al een van de grootste op de markt van mobiele telefoons en was ook de eerste die met een eigen modemerk aan de weg timmerde. Nu verkoopt Ada meer kleding dan Marks & Spencer. Een kwart van alle cd’s en dvd’s worden in supermarkten verkocht en meer dan 10 procent van alle boeken. Zowel de drogisterijketen Boots al de Doe-het-zelfketen B&Q hebben de supermarkten al de schuld gegeven van de dalende omzet. De groeiende macht van supermarkten – van elke acht pond aan winkelbestedingen wordt er één bij Tesco uitgegeven - heeft in Engeland al tot verontrusting geleid. Velen vrezen voor een verwoestend effect in de traditionele Britse high streets (winkelstraten). Maar het lot van de makelaars zal veel Britten niet echt een zorg zijn. (28-4-2006)

SPORTFAN VERLIEST GEDULD VOOR GRANDSTAND

De Britse zaterdagmiddag zal nooit meer dezelfde zijn. De BBC stopt met het programma Grandstand dat het volk 48 jaar aan de buis gekluisterd hield met de bekende Britse sporticonen als Wimbledon, de FA Cup, de Derby, de Lakeside Darts, de Grand National, de Boat Race en zoals nu het WK Snooker.
De BBC vindt Grandstand te ouderwets klinken in het digitale tijdperk. De nieuwe generatie kijkers zal sportprogramma's van computers en mobiele telefoons halen en niet alleen meer van radio en televisie. 'Een mix van kleine en grote sportevenementen in een programma van vijf of zes uur is niet meer zo populair. De kijkers willen een enkel sportevenement zien en gebruiken interactieve digitale diensten om naar programma's te kijken als zij het willen', concludeert de BBC.
De BBC zegt dat het schrappen van Grandstand niet ten koste gaat van het sportaanbod in zijn geheel. In de toekomst zal er evenveel sport worden uitgezonden. In de afgelopen jaren heeft de BBC echter de uitzendrechten van veel sporticonen zoals Formule 1, testcricket en dit jaar ook de Boat Race verloren aan de commerciële kanalen.
Grandstand was jarenlang de overkoepelende titel voor alle sportprogramma's. Liefst 22 Olympische Spelen werden onder de titel uitgezonden. In 1966 beleefden 27 miljoen Britten hun mooiste sportmoment op Grandstand bij de finale tussen Engeland en West-Duitsland op het WK voetbal.
Van presentatoren als Frank Bough, David Coleman, Bob Wilson, Steve Ryder en Des Lynam maakte Grandstand grote sterren. De laatste jaren werd het programma gepresenteerd door onder anderen Hazel Irvine, Sue Barker en Ray Stubbs.
Sir Paul Fox, die in 1958 met het programma begon, kan de beslissing billijken. 'Het programma komt uit een andere periode.' Des Lynam zegt het besluit te hebben zien aankomen. 'Het programma is een beetje een dinosaurus. In de jaren zestig en zeventig gingen de mensen een hele middag voor de televisie zitten en naar een kanaal kijken. De nieuwe generatie kijkers is daarvoor te ongeduldig.' Maar ex-presentator Bob Wilson denkt dat de BBC hiermee een grote merknaam te grabbel gooit.
De BBC is eigenlijk al jaren bezig Grandstand te ontrafelen. Nieuwe programma's als Football Focus en Final Score worden al niet meer onder de Grandstand-paraplu uitgezonden. Nu zal Grandstand helemaal verdwijnen, hoewel de BBC de begrafenis pas in 2009 wil laten plaatsvinden.
Veel Britse sportliefhebbers staan op hun achterste benen. Het is net of Wimbledon in de toekomst niet meer op gras zal worden gespeeld. Grandstand staat na bijna vijftig jaar zelf bol van de tradities. Het muzikale intro is een van de meest herkenbare melodieën van het land. De voetbaluitslagen zijn in die periode door slechts twee mensen voorgelezen: de Australiër Len Martin, van het eerste programma tot zijn dood in 1995, en Tim Gudgin. Hun stemgeluid - Sheffield United 3 - Arsenal (kleine pauze) 4 - werd door Michael Palin ooit omschreven als het toppunt van Britishness.
Het commerciële kanaal ITV probeerde tussen 1965 en 1985 het programma te beconcurreren met een eigen sportshow op zaterdag, maar moest uiteindelijk de handdoek in de ring gooien. Grandstand viel niet te beconcurreren, behalve dan misschien door de tijdsgeest. (26-4-2006)

EUROPA'S HOOGSTE APPARTEMENTEN

Is dat leuk? Op 171 meter hoog wonen. De Beetham Tower in Manchester is Europa’s hoogste woonflat. De architect Ian Simpson zal zelfs op de hoogste verdieping in een penthouse gaan wonen met uitzicht op Liverpool, Blackpool Tower, Snowdonia en de televisiesetting voor Coronation Street.
De flat telt 47 verdiepingen, waarvan de eerste 23 in gebruik zullen worden genomen door een Hilton Hotel. Daarboven zijn 219 appartementen die allemaal zijn verkocht. (26-4-2006)

KONINGINNEDAG ZONDER ZOUTE HARING

De twee coupletten van het Wilhelmus konden geen zoute haring tevoorschijn toveren. Op de jaarlijkse koninginnedagviering van de Nederlandse ambassade in het Institute of Directors in Londen was er alleen zure haring of rolmops aan een stokje te prikken - iets wat ook in Engeland zelf verkrijgbaar is. Maar de echte Nederlandse zoute haring ontbrak. Waarom? Niemand kon een antwoord geven. Waren ze zoek geraakt op de Eurostar? Was het vliegtuig per ongeluk in Bristol geland? Is vlaggetjesdag geen Nederlandse trots meer? Ach, het maakte ook niet veel uit. De koninginnedagviering van de ambassade wordt even goed druk bezocht. Heineken was er wel. Maar zonder de echte zoute haring is het eigenlijk toch niet echt koninginnedag. Dit jaar wordt in Londen het feest nog een keer dunnetjes overgedaan. Komende zaterdag zal aan Temple het zogenoemde Holland House worden ingericht - een echte Hollandse vrijmarkt. Zal daar zoute haring zijn? (26-4-2006)

GAAT HET ZIEN! STUKJE BEHANG

Is een miniem stukje behang ook een toeristische attractie. Kew Palace is na tien jaar weer open voor het publiek. En de tweede verdieping is nu ook te bezichtigen, zij het dat er niet veel te bezichtigen valt. Het is helemaal kaal – een lege zolder met wanden van oude planken. Oh ja, en een stukje behang van twee vierkante centimeter uit de Georgian tijd.
‘Maar daarin schuilt het geheim’, vertelt de gids. ‘Er is tweehonderd jaar helemaal niets veranderd.’ De ruimte moet de fantasie van de bezoekers prikkelen. Tweehonderd jaar geleden liepen hier de kinderen rond van koning George III die Kew Palace als zijn residentie had. De prinsessen Augusta en Amelia beschreven hun verblijf hier als een kloosterleven of een leven als een plant. Ze konden hier volkomen geïsoleerd van de buitenwereld weinig anders doen dan borduren. George III die vijftien kinderen had, staat nu bekend als de dwaze koning, waarschijnlijk als gevolg van de ziekte porphyria wat zich kenmerkte door blauw urine, ogen met de kleur van zwartebessenjam en een onophoudelijk gezwets waarbij het schuim uit de mondhoeken liep. Hij gebruikte aan het einde van elke zin de woorden ‘hey, hey’ of ‘what, what’ en wist in 1818 niet af van het overlijden van zijn vrouw.
Kew Palace – ook wel de Dutch House genoemd - bevindt zich in Kew Gardens maar het kost nog vijf pond extra om het te bezichtigen. Op de begane grond en eerste verdieping zijn een aantal kleding- en interieurstukken uit de periode bijeengebracht, net als een wassen beeld van George III die door Madame Tuassaud persoonlijk is gemaakt. (26-4-2006)

Zie ook reizen

24 april 2006

De problemen met de oplevering van het nieuwe Wembley hebben de leden van het Internationale Oympische Comité niet verontrust. De IOC-leden bezochten donderdag en vrijdag de locaties van de Spelen van 2012 en toonden zich na afloop tevreden over de voortgang. 'De aanpak bulkt van energie en ambitie', stelde IOC-lid Denis Oswald vast. Hij zei vooral enthousiast te zijn hoe de Britten de organisatie van de Spelen als onderdeel hebben gemaakt van de herontwikkeling van een desolate wijk. De IOC-leden zeiden bij hun bezoek geen vragen te hebben gesteld over de problemen met Wembley - het voetbalstadion dat maar niet op tijd klaar lijkt te kunnen komen. Deze week is het eerste project voor 2012 afgerond. Het nieuwe treinstation Stratford International kon bij de komst van de IOC-delegatie worden getoond. Het is het eerste nieuwe grote treinstation in Londen sinds de opening van Marleybone in 1899, maar pas in 2009 zullen de eerste treinen hier stoppen. Onduidelijk is of de Eurostar hier in de toekomst ook een tussenstop zal maken. Het ontwerp voor het nieuwe 80 duizend plaatsen tellende Olympische Stadion is nog niet klaar. De architecten moeten er in hun ontwerp rekening mee houden dat het stadion na de Spelen zal worden teruggebracht tot een capaciteit van 25 duizend. De bouw van het stadion zal in 2008 moeten beginnen. Nu al is duidelijk dat Londen zich daarna geen vertragingen in de bouw kan permitteren. Ook het watersportcentrum moet nog worden getekend, omdat de organisatoren het eerste ontwerp te duur vonden.

‘IK BEN REDELIJK HANDIG MET EEN PENSEEL’

Of hij een groot kunstenaar is? Egmonder Ewoud de Groot houdt niet van al dat zwaarwichtige gedoe. ‘Ik ben redelijk handig met een penseel’, zo zegt de 37-jarige Egmondse kunstschilder maandag op de eerste dag van de expositie in de prestigieuze Arndean Gallery aan Cork Street in het centrum van Londen. De Groot heeft hier acht schilderijen hangen die de belangstelling opwekken van chic en trendy Londen.

Zelf blijft de Egmonder met beide voeten op de grond staan. ‘Ik hoef geen miljonair te worden. Zo lang ik er van kan leven, vind ik het goed.’ Zijn vader was aannemer in Egmond a/d Hoef, zijn grootvader gemeente-architect. ‘Ze konden allebei goed tekenen. Dus dat heb ik in de genen.’ Ewoud volgde zelf de Miverva-kunstacademie in Groningen. Daarna maakte hij etsen, illustreerde kinder- en natuurboeken en werd tekenleraar aan de Jac. P. Thijsse in Castricum.

‘Ik was lid van een vereniging van zeeschilders en die nodigde mij uit voor een tentoonstelling in kunstzaal Van Heiningen in Den Haag. En daar viel ik in het oog van de Britse beeldhouwer Simon Gudgeon. Hij nodigde mij uit te exposeren in de VS. Van het ene kwam het andere. Daarna kwamen mijn werken te hangen op de expositie Birds in Art in Chelsea. 90 Procent van mijn werk werd daar verkocht. En nu mag ik hier zijn.’

Hij exposeert hier uitsluitend schilderijen van vogels, maar zegt dat hij lokaal vooral bekend is voor zijn landschapschilderijen. Zijn vogels zijn detaillistisch geschilderd, maar vaak is de achtergrond surrealistisch. Het valt in de Britse smaak.

De Ardean Gallery tussen Piccadilly en Regent Street is zeer exclusief. Rond de galerie staan de fameuze juwelierszaken van De Beers en Tiffany’s en zijn de beroemde Londense klerenmakers gevestigd. De schilderijen van Ewoud de Groot zijn daar te koop voor maximaal 2600 pond. ‘Word ik daar rijk van? Ik denk van niet. 40 Procent gaat naar de galerie. Weet jij toevallig een hotelletje. Ik heb nog geen slaapplek voor vannacht’, drukt hij zijn eigen bescheidenheid uit (24-4-2006)

ENJOY ENGLAND OF NIET

Engeland is een natie van ‘te dikke, alcopop zuipende, door seks en celebrity geobsedeerde en aan televisie verslaafde mensen’.

Dit is het oordeel van de nieuwe uitgave van de reisgids Rough Guide over het eigen land. De gids waarschuwt toeristen ervoor dat de Engelse binnensteden bestaan uit vrijwel identieke winkelcentra. Het spontaan aanspreken van mensen wordt hier door Engelsen gelijkgesteld met fysiek geweld. Buitenlandse toeristen worden verder gewaarschuwd dat het openbaar vervoer te duur en te slecht is

Hoewel het toeristenbureau Enjoy England de gids als ‘onjuist’ en ‘niet erg behulpzaam’ heeft gekwalificeerd, staat er ook lof in voor het land en het volk. Zo worden de Engelsen geroemd voor hun liefde voor dieren, hun ironie, hun theeceremonie en hun liefdadigheid.

Engeland is volgens de gids ook een land waar ‘individualiteit en creativiteit bloeit’. ‘Het produceert een levendige popcultuur en een dynamisch kunst-, mode- en muziekleven’. Steden als Newcastle, Manchester en Birmingham hebben interessante sociale en architectonische ontwikkelingen ondergaan. En de Engelse stranden zijn mooier dan die aan de Middellandse Zee. De topdrie stranden zijn: Par Beach op het eiland Scilly en Porthcurno en Polzeath in Cornwall (22-4-2006)

TRANSACTIEKOSTEN STIJGEN SNELLER DAN HUIZENPRIJZEN

De kosten van het kopen en verkopen van het huis in Groot-Brittannie nemen zelfs sneller toe dan de huizenprijzen. Gemiddeld komt er bovenop de huizenprijs 18 duizend pond (25 duizend euro) aan makelaars- en notariskosten en overdrachtsbelasting - estate agent fee, solicitor fee en stamp duty. Wie een flat van 150 duizend pond koopt, is drieduizend pond kwijt aan kosten. Voor een huis van 300 duizend pond loopt dat op tot 13 duizend. Wie een mooie woning of luxe appartement van één miljoen koopt, moet rekenen op 40 duizend pond aan kosten. (21-04-2006)

BLAIR WIL MEER BUITENLANDSE STUDENTEN

De Britse premier Blair wil in 2011 honderdduizend studenten extra naar zijn land trekken. Hiertoe zal een nieuwe simpeler visumregeling worden opgezet. Ook is 27 miljoen pond uitgetrokken voor een wervingscampagne.

Blair hoopt hierdoor de Britse kenniseconomie naar een hoger plan te kunnen tillen. Maar idealisme is in dit geval slechts een bijzaak. Buitenlandse studenten zijn een belangrijke inkomstenbron voor de Britse economie in het algemeen en de Britse universiteiten in het bijzonder.

Buitenlandse studenten dragen volgens Blair jaarlijks vijf miljard pond bij aan de economie. Daarnaast betalen zij het volle pond voor hun studies waarmee ze indirect de Britse studenten subsidiëren. Bijna eentiende deel van de totale inkomsten van de Britse universiteiten komt van buitenlandse studenten.

Dit percentage dreigt juist af te nemen. In de periode tussen 1998 en 2003 is het aandeel van de Britse universiteiten op de internationale studentenmarkt met 3 procent gedaald. Blair wil dat nu opkrikken. Deze week lanceerde hij hiertoe ondermeer een samenwerkingsproject met India – het UK India Education and Research Initiative. Op dit moment studeren jaarlijks 230 duizend studenten in Groot-Brittannië. In 2011 moet dat aantal boven de driehonderdduizend komen. De wervingscampagne richt zich met name op studenten uit Rusland, India, China en Afrika. ‘Maar het is niet alleen te doen om meer studenten, het is ook om het creëren van samenwerkingsverbanden. Er moeten meer gezamenlijke onderzoeksprojecten en studierichtingen komen. Het onderwijs moet in dit land echt internationaal worden’, aldus Blair. (19-4-2006)

WOUTER BOS ALS TONY BLAIR. OF TOCH NIET?

Het grootkapitaal in de City van Londen had er warme woorden voor over. ‘Hele goede speech’ luidde een van de reacties. ‘Zeer interessant’ vond een ander. Alleen een mijnheer die net bezig was zijn mensen in Frankrijk te ontslaan – ‘ze zijn nog maar 18 maanden in dienst en nu moet ik ze zeven maanden doorbetalen’’ - vond dat Wouter Bos nog niet ver genoeg ging.
De PvdA-fractieleider sprak woensdag de Citylunch toe, een onderonsje van City-bankiers die zich nog een lange lunch kunnen permitteren en gepensioneerde Nederlanders die het iedere maand leuk vinden om in gezelschap van een BN’er elkaar weer te zien.
Bos veroordeelde in de Britse hoofdstad de Lissabon-agenda – het mooi geformuleerde uitgangspunt van de EU-regeringsleiders uit 2000 – ter dood.. ‘Binnen tien jaar de meest dynamische kenniseconomie ter wereld? Over vier jaar dus. Ridicuul’, concludeerde Bos.
Tony Blair – samen met ondermeer Wim Kok – was een van de grote voorvechters van de Lissabon Agenda. Maar het betekende niet dat de Britse premier had afgedaan voor Bos, hoewel Blair mogelijk geen premier meer zal zijn als de PvdA-leider het volgend jaar wordt.
Bos roemde zijn durf. Hij zei waardering te hebben voor Blairs visie progressieve oplossingen te hebben voor problemen. ‘In het verleden hadden de Conservatieven problemen en de socialisten idealen. Nu durven we problemen op te lossen.’ Ook had hij waardering voor Blairs strijd voor betere publieke voorzieningen, hoewel veel Britten er weinig van merken. ‘We verschillen van mening over Irak’, stelde Bos.
Hij pleitte voor hervormingen. Nieuw rechts moet niet bestreden worden met de halsstarrigheid van Oud Links. Maar dat betekent niet dat alle veranderingen van rechts voor zoete koek moeten worden geslikt, want dan zetten de mensen zoals in Frankrijk de hakken in het zand. ‘Er is een alternatief. Modern Progressief, waarin flexibiliteit en zekerheid geen vijanden van elkaar zijn.’ Als flexibiliteit gepaard gaan met een goed sociaal vangnet zoals in Scandinavië, dan is het wel acceptabel en aan de kiezers te verkopen, stelde Bos. Hij pleitte voor een nationale hervormingsagenda met hogere uitgaven voor onderwijs – met name door het bedrijfsleven op te brengen – en betere kinderopvang. Hierdoor zou de mobiliteit van mensen kunnen worden bevorderd.
‘Mensen snappen best dat er moet worden hervormd en zien ook dat naast
de nationale, ook de Europese schaal daarbij nodig is, maar zij weigeren een sprong in het totale duister, zij weigeren hun lot in handen te leggen van leiders die kennelijk economische groei en winstgevendheid tot hoogste doel hebben verklaard en elke zorg die mensen daarover hebben, daaraan ondergeschikt verklaren’, zei Bos.
Verder sprak hij over de solidariteit tussen generaties. Zowel ouderen als jongeren zullen water bij de wijn moeten doen, betoogde hij. ‘Van jongeren mag worden verwacht dat zij de tijdelijke onzekerheid van flexibelere arbeidscontracten accepteren en dat zij premies betalen voor de sociale zekerheid waar veel ouderen op zijn aangewezen. Maar dan mag van ouderen worden verwacht dat zij ook flexibiliteit accepteren, liefst zelfs omarmen bij bijvoorbeeld het moment waarop zij met pensioen gaan of de wijze waarop zij hun arbeidzame leven over een langere periode afbouwen en daarbij ook bereid zijn financiële offers te brengen.’
De City vond het prachtig, zij het niet ver genoeg gaan.(19-4-2006)

zijn speech

eerdere speech Frits Bolkestein

KAMPEREN IN ENGELAND IS WEER COOL

Kamperen is niet langer exclusief voor verkenners, oude hippies en zuinige families. Kamperen is cool. Maar de nieuwe kampeerder eist wel goede voorzieningen. Hij slaapt in merktenten op merkmatrassen en kiest de meest luxueuze campings. Kamperen is oké, maar dan wel op comfortabele wijze.

Het aantal kampeervakanties in Groot-Brittannië is explosief gestegen. De Camping & Caravanning Club heeft het aantal leden dit jaar met 10 procent zien stijgen. Kate Moss, Kim Wilde en Jamie Olivier en Jodie Kidd praten openlijk en enthousiast over hun kampeerervaringen.

De nieuwe lichting kampeerders kiest voor Ted Baker-opblaasmatrassen, slaapzakken van Cath Kidston en Mongolische tenten. Jonathan Knight – auteur van het boek Cool Camping: Engeland – zegt dat merkproducten een element van stijl aan kamperen hebben toegevoegd.

Hoewel veel campings in Engeland nog primitief sanitair hebben, is er een nieuwe soort campings ontstaan die mozaïeken vloeren in de toilettengroepen hebben en klassieke muziek in de bars draaien.
De yuppies hebben kamperen ontdekt als een manier om weer in contact te komen met het platteland. In de weekeinden verruilen ze hun peperdure appartementen in de Londense binnenstad voor een camping waar ze een keer op het gras van de buitenlucht kunnen genieten. De traditionele kampeerders hebben soms moeite met de luxe bloemententen en yurts van de nieuwe kampeerders.

Blackberry Wood in Sussex is de coolest camping van het land. Radio’s zijn verboden, iedereen heeft zijn eigen plekje in het bos en er is gelegenheid elke avond een eigen kampvuur aan te steken. Ook thema-campings winnen aan popularieit. Een camping op het eiland Wight adverteert nu met jaren zestig kampeerstijl met pick-ups en oude radio’s. (18-4-2006)

SCHOLIEREN KRIJGEN LESSEN IN GELUK

Het is de nuttigste les die ze ooit hebben gehad. Leerlingen van het Wellington College in Berkshire krijgen les hoe gelukkig te worden. De wijze raad is dat snel geld, faam en hoge rapportcijfers niet tot meer geluk leiden. Maar dat het helpen van anderen, moeilijke doelen bereiken en sporten wel meer geluk geven.
‘De taak van een school is om jonge mensen gelukkig en zelfverzekerd te maken’, zegt directeur Anthony Seldon. Voorlopig worden de lessen in gelukkig worden een keer per week gegeven aan alle leerlingen tussen de 14 en 16 jaar. Aspecten van de lessen zijn relatievorming, fysieke en mentale gezondheid, omgaan met negatieve emoties en hoe de ambities in het leven te vervullen. De lessen worden gegeven door leraren die een speciale cursus positieve psychologie hebben gevolgd. (18-4-2006)

Uit Seasons van 15 april

Leve het kanalenvolk

Het zou ons niet gebeuren. Misschien zou na driehonderd mijl een keer een plastic Tesco-zak in de schroef kunnen raken, maar een paar keer goed gas geven in de voor- en achteruit zou afdoende zijn om het euvel te verhelpen. Na drie mijl ging het echter al mis en sloeg op het Trent & Mersey Canal in canalcounty Staffordshire een fuik met metalen ringen om de schroef.

Meteen leerden we het onderscheid tussen het Engelse kanalenvolk en het rivieren- en merenvolk kennen. Binnen een kwartier waren drie boten aangemeerd om een helpende hand te bieden.

Eigenlijk is er geen mooiere manier om het green & pleasant land te zien dan vanaf het water. Wandelen – meestal is het klauteren – is te vermoeiend. En daarnaast raak je heel gemakkelijk de weg kwijt in het labyrint van wandelpaden. Sightseeing in een auto over de smalle slingerweggetjes vereist te veel aandacht voor het verkeer. En op de fiets is te gevaarlijk. Dubbeldeksbussen, lorry’s en terreinwagens drukken je continu de berm in als er al een berm is.

Vanaf de kanalen zie je de achterkant van Engeland, het onzichtbare leven van de talrijke mrs. Buckets in bloemetjesjurken die thee drinken uit met de hand geschilderde Royal Doulton-serviezen. Zelfs de achtertuinen – een veilig bastion waar de op privacy gestelde Engelsen normaliter buitenstaanders weren – zijn nu ineens te bewonderen.

Wie echt van de Engelse countryside wil genieten, moet zich verkleden als James Onedin en een narrow boat huren – een twee meter brede, twintig meter lange oncomfortabele ogende schuit die zo is gebouwd dat er mee door de smalste kanalen van de wereld kan worden gemanoeuvreerd.

Nederlanders zouden het niet verwachten. Maar Engeland is niet alleen omringd door water, het heeft ook in land talrijke waterwegen. Niet uit zichzelf. De Duke of Bridgewater, die in de 18-de eeuw zijn kolen naar Manchester wilde krijgen, besloot dat het rivierenarme land zelf de waterwegen zou moeten graven. Vijftig jaar later had Engeland een net van smalle kanalen gecreëerd waar door paarden voortgetrokken schepen de industriële revolutie mogelijk maakte, bijvoorbeeld de bouw van de beroemde aardewerkfabrieken (Wedgwood, Royal Doulton) van Staffordshire.

Maar al in de tweede helft van de 19-de eeuw kwam door de opkomst van de spoorwegen de klad in het watervervoer. Honderd jaar later waren de kanalen vervallen tot onbegaanbare sloten en nutteloos viswater. De oude voor deze kanalen gebouwde transportschepen roestten weg langs de kant.

Maar de afgelopen drie decennia zijn in het kader van de toeristische revolutie de kanalen uitgebaggerd en de sluizen hersteld. De narrow boats zijn opgekalefaterd en hebben moderne bedden en dito sanitair gekregen. Vaak zijn ze overgeschilderd in zulke bonte kleuren dat Venetiaanse gondeliers er zere ogen van moeten krijgen.

De boten zijn nu te koop, te huur of in time-sharing te verkrijgen. Niet iedereen is echter meteen een Engelse pikbroek. Wie zich op de narrow boat wil wagen, moet een korte cursus van een uur volgen hoe met de boot om te gaan. Het lange bakbeest wil niet altijd even snel op elke beweging van het roer reageren. Daarnaast moet kunnen worden geschut, want alle sluizen zijn handmatig en moeten zelf worden bediend. En ten slotte moet de geschreven en ongeschreven gedragsregels van de kanalen worden geleerd. Zo moet ineens heel onlogisch weer rechts worden gevaren. En ook is de maximum snelheid slechts vier mijl, zodat de rietkragen niet worden beschadigd. Iemand die stevig doorwandelt over het jaagpad, haalt tot zijn verbazing en soms niet geringe plezier de dobberende schippers in.

Ergernis daarover op het water is ongepast. Volgens de ongeschreven regels zijn kanalenvaarders geduldige mensen die van het landschap genieten en probleemloos een uur wachten bij een drukke sluis. Uiterlijk vertoon is eveneens taboe. Patserige jachten horen niet thuis op de kanalen, net als schippers met geruite petten of Nike-sportschoenen. Op het kanaal wordt niets op het hoofd gedragen, behalve een wollen muts bij extreme koude. Kanalenvaarders schuiven s’avonds in de pub bij elkaar aan en drinken samen een pint met real ale – nooit pils of wijn. Ze eten biologische groente die ze zelf telen in koperen ketels op het dak van de schuit. En kanaalmensen helpen elkaar in nood. Ze assisteren elkaar bij de sluizen. ‘Ja, ik hoorde dat u vanavond nog in Stone moest zijn. En het wordt al gauw donker. Daarom heb ik de sluis maar even voor u open gedaan’, zegt een vrouw die zelf even verderop al is aangemeerd voor de nacht.

En kanalenvaarders pakken hun gereedschapskist, trekken hun mouw op en knippen met een tang de metalen ring van de fuik door. Leve het kanalenvolk.

LEVEN MET ECOLOGISCHE SCHULD

Vanaf paaszondag zijn we hier niet meer zelfvoorzienend. Groot-Brittannië heeft voor dit jaar het in eigen land geproduceerde voedsel en energie opgemaakt – in drieënhalve maand. Voor de rest van het jaar moet het allemaal van elders komen. We hebben het buitenland nodig.

Dat wil geen Brit horen. Britten denken dat de wereld hen nodig heeft – al in het maar om van despoten af te komen. Maar de Open Universiteit en de denktank New Economics Foundations hebben wetenschappelijk vastgesteld dat het andersom is. Het ‘ecologische omslagpunt’ voor dit jaar is op 16 april bereikt. Een paar jaar geleden was dat in mei en in de jaren zeventig nog in juli. Britten consumeren en vermorsen te veel. Als iedereen op deze wereld net zo met het voedsel en de energie zouden omgaan als de mensen in dit land, dan zouden meer dan drie wereldbollen nodig zijn ze hieraan te voorzien.

Volgens het rapport van de Open Universiteit en de NEF wordt er enorm slordig met de natuurlijke hulpbronnen omgesprongen. Zo exporteerde Groot-Brittannie in 2004 1500 ton aardappelen naar Duitsland, maar werd ook 1500 ton aardappelen uit dat land geimporteerd. Er werd 10.200 ton aan zuivel geexporteerd naar Frankrijk, maar evenveel uit dat land geimporteerd - een zinloze verplaatsing van voedsel (15-4-2006)

CONCORDE MOOISTE BRITSE ONTWERP

Is het Frans of is het toch echt Brits? In een nationale enquete is de Concorde uitgeroepen tot het beste Britse ontwerp uit de 20-ste eeuw.
De enquete was georganiseerd door de BBC en de London Design Museum. Er deden meer dan tweehonderdduizend Britten aan mee. Tweede werd Harry Becks beroemde plattegrond van de London Underground uit 1931 en derde de door Reginald Mitschell ontworpen Spitfire.

Opvallend is dat in de topdrie twee vliegtuigen staan, hetgeen erop wijst hoe vliegtuiggek de Britten nog altijd zijn.
De Concorde werd ontwikkeld door British Aerospace samen met het Franse Aerospatiale in Toulouse. Niettemin beschouwen de Britten het als hun ontwerp, omdat de eerste tekeningen in 1956 in Bristol werden gemaakt. Sir Morien Morgan geldt als de vader van de Concorde. Uiteindelijk zou de eerste Concorde in 1969 opstijgen. In 2002 werd het supersonische toestel buiten gebruik gesteld na een ramp in Parijs.
Tot de nominaties behoorden verder de Routemaster-dubbeldekker (vorig jaar uit dienst genomen), de rode telefooncel, de Mini, de hoes van het Beatles-album Sgt. Peppers, het E-type van Jaguar en de anglepoise lamp. (12-4-2006)

1.	Concorde
2.	London Underground plattegrond
3.	Spitfire
4.	Mini
5.	World Wide Web
6.	Routemaster Bus
7.	Kattenogen op de weg
8.	Tom Raider videospel
9.	Grand Theft Auto videospel
10.	K2 telefooncel
11.	E-type Jaguar
12.	Aston Martin DBS
13.	Dr. Martens schoen
14.	Penguin pocket
15.	Minirok
16.	Britse wegwijzering
17.	Anglepoise Lamp
18.	Raleigh chopper
19.	London A-Z
20.	Peter Blake's Sgt. Peppers Album

Uit de Volkskrant van 10 april

Woodward & Woodward

98 Keer zal ze haar mooiste glimlach tonen. Het is elf uur in de grote ballroom van Buckingham Palace. Koningin Elizabeth begint met het uitreiken van de onderscheidingen – een ceremonie die hier twintig keer per jaar plaatsvindt en nog een keer in Schotland.

Thomas Woodward uit Wales wordt als eerste naar voren geroepen – een zonnebankgebruinde zestiger met pikzwart geverfd haar. Hij wordt onmiddellijk herkend als het popidool Tom Jones, maar niemand in de zaal kan dat tegen zijn of haar buurman zeggen. Van te voren is te kennen gegeven dat tijdens de plechtigheid niet mag worden gefluisterd, laat staan mag worden geklapt of andere vormen van bijval mogen worden geuit.

De koningin prevelt een paar zinnetjes tegen hem en hij antwoordt. Maar in de zaal is er niets van te verstaan. Het geluid gaat verloren in de achtergrondmuziek van een militaire kapel. Iedereen heeft recht om een moment van privacy met hare majesteit. Daarna volgt de ridderslag. Vanaf nu heet de zanger van Delilah, Green Green Grass of Home en Sex Bomb Sir Tom Jones.

Voor de koningin is het routinewerk, maar voor de 98 mannen en vrouwen die een lintje krijgen is het een hoogtepunt in hun leven. David Woodward (59) – naamgenoot van Thomas (‘ook ik heb voorouders in Wales’) – heeft zijn vrouw en twee kinderen mee mogen nemen naar de ceremonie. Zijn andere gasten moeten buiten de paleispoort wachten. ‘Er is een maximum van drie gasten die je binnen mag uitnodigen’, zegt hij.

Hij heeft jarenlang voor BP in Azerbeidjan gewerkt aan een nieuwe pijpleiding en wordt daarvoor nu beloond met een CMG (Companion of St. Michael en St. George). Officieel behoort hij ook tot de British Order of Knighthood, zij het dat hij zich geen Sir kan noemen. Maar hij kan de titel wel achter zijn naam in het telefoonboek zetten. Twaalf Britten krijgen vandaag een CMG, een onderscheidingen die in de diplomatieke dienst ook wel gekscherend Call Me God wordt genoemd.

Quinta Woodward, zijn Nederlandse vrouw, is reuzentrots. ‘Ik was nog nooit op Buckingham Palace geweest. Het is leuk om mee te maken. En perfect georganiseerd.’ En ook de onderscheiding spreekt haar aan. ‘Niet zo’n klein dingetje als in Nederland. Neen. Een fors kruis. Met een groot lint en een klein lint zodat je het op het jacquet kunt dragen.’ Er zijn ook rechten aan verbonden. Zo mogen de familieleden van David Woodward in de toekomst hun doopjes en trouwerijen houden in de Royal Chapel van St. Paul’s Cathedral. ‘De bedoeling is eigenlijk wel dat je daarvoor in ruil een donatie geeft voor het onderhoud van de kapel’, zegt Quinta.

De koningin wisselt ook met David een paar woorden uit, nadat hij is aangekondigd als ‘president van BP in Azerbeidjan’. ‘Werkt u aan de pijpleiding?’ Ze weet ervan. ‘Ik moet haar bewonderen. Een uur lang staat ze recht overeind en heeft ze voor iedereen een persoonlijk woordje. Bijna honderd keer’, zegt Quinta Woodward.

Er volgen andere beroemdheden. Paddy Ashdown – voormalig Lib-Demleider en high representative in Bosnië – krijgt er een onderscheiding, net als de dames van het zangtrio The Beverly Sisters, die veel jonger zijn dan de koningin maar er veel ouder uitzien.

En daarna volgt het leger van naamlozen die ook een keer hun opwachting mogen maken op het paleis om hun OBE of MBE (Order of the Britsh Empire en Member of the British Empire) in ontvangst te nemen. Er mogen zelf geen foto’s worden gemaakt noch video’s gedraaid. Na afloop kan iedereen de officiële foto of video krijgen. Koffie of thee wordt evenmin geserveerd. Maar niemand ergert zich aan de koninklijke karigheid. ‘Het duurt maar een uurtje.’ De media wachten op de binnenplaats van het paleis de beroemdheden op. David Woodward schiet hier even zijn naamgenoot Thomas Woodward aan, nadat de laatste zijn interviewtje voor de BBC heeft gedaan. Vervolgens gaat iedereen over de grote trap het paleis weer uit. Toeristen vergapen zich aan de mensen die hun onderscheiding hebben opgehaald. Met hun hoeden en jacquets – vaak voor deze gelegenheid aangeschaft – lijkt het echt een hoog gezelschap. Uiteindelijk zullen ze niet alleen zijn onderscheiden, maar ook in een Amerikaans of Japans fotoboek belanden.

10 april 2006

Groot-Brittannië wil tijdens de Olympische Spelen van 2012 in eigen land zestig medailles halen en een vierde plaats in de medaillespiegel. Hiertoe is zestig miljoen pond (bijna honderd miljoen euro) uitgetrokken. Het meeste geld gaat naar de sporten waarin de Britten traditioneel sterk zijn (zeilen, roeien, wielrennen op de baan en atletiek), maar ook sporten zoals volleybal krijgen een ontwikkelingsbijdrage. Tijdens de Spelen van 2000 in Sydney en 2004 in Athene haalde Groot-Brittannië een tiende plaats op de medailleranglijst met respectievelijk 28 en 30 plakken..

UNION JACK JUBILEERT

Eigenlijk was de Union Jack ooit alleen bedoeld om op zee te wapperen, maar de Britse vlag tooit nu ook de vele historische gebouwen op het land zelf.

Het ontwerp van rood, wit en blauw is voor veel Britten nog altijd en nostalgische herinnering aan de tijden dat het land over de wereldzeeën regeerde. Eigenlijk vormen de kleuren in de vlag een rommelige combinatie, maar het is ook het resultaat van pragmatisme en niet van idealisme. Deze week viert de Union Jack het vierhonderdjarig jubileum, hoewel het pas in 1801 de officiële vlag werd toen Ierland onderdeel werd van het koninkrijk en de rode diagonale lijnen van het St. Patrick’s kruis er aan werden toegevoegd.

De allereerste Union Jack (het woord Jack komt mogelijk van boeg van het schip of van jacket – uniformjas) werd op 12 april 1606 bij koninklijke proclamatie tot vlag gekozen. Drie jaar eerder had Jacobus I de koninkrijken van Engeland en Schotland verenigd. Hij wilde een vlag waarin de St. George’s en St. Andrew’s-kruisen zouden zijn verenigd, maar de aanvankelijke ontwerpen stonden hem niet aan. Daarom besloot Jacobus het Engelse St. George’s kruis gewoon over dat van Schotland te leggen.

De vlag werd aanvankelijk alleen gebruikt op zee. ‘Iets als een nationale vlag bestond toen niet, zoals ook geen naties bestonden. Er waren alleen koninkrijken’, zegt Graham Batram van het Flag Institute. Onder koning Karel 1 werd besloten dat de vlag niet meer door de koopvaardij gevoerd zou mogen voeren, omdat handelsschepen hiermee probeerden de belasting te ontduiken. Deze regel geldt nog steeds. Oliver Cromwell schafte de vlag helemaal af, maar uiteindelijk werd het in 1801 definitief een nationaal symbool. ‘Groot-Brittannië begon een imperium te stichten en dan heb je een vlag nodig om te zeggen: dit land is van ons’, aldus Batram. Koningin Victoria gebruikte de vlag ook voor festiviteiten op het land zoals de terugkeer van militairen van het front. Uiteindelijk werd de Union Jack de enige echte vlag van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland. (10-4-2006)

GRAND NATIONAL 2006

NUMBERSIXVALVERDE WINT GRAND NATIONAL

Als ze op het continent voorjaarsklassiekers fietsen over muren en kasseienstroken, vermaken de Britten zich met hun eigen soms bizarre sporticonen. Nadat twee teams vorige week op de Theems tegen elkaar roeiden in The Boat Race, sprongen vanmiddag veertig paarden over enorme van coniferen opgetrokken obstakels.
De Grand National is mogelijk de meest Britse sport van allemaal. Buitenstaanders mogen het tamelijk dieronvriendelijk vinden, in het land zelf staat het niet ter discussie. Het land kijkt gefascineerd naar de jumpers waarvan er bij de eerste hindernis al een aantal struikelt en de jockey verliest. Meestal komt er maar een handvol aan de finish aan.
De race werd zaterdag gewonnen door een Iers paard met de onmogelijke naam Numbersixvalverde, vernoemd naar het zomerhuisje van de eigenaar op de Algarve. Het paard troefde de beide favorieten Hedgehunter (winnaar vorig jaar) en Clan Royal af. De Britten die een gokje hadden gezet, op dit paard (11-1) wreven zich in de handen.
Wie het bij het verkeerde einde had had toch een goede middag. Er was voldoende spektakel. Bij elke hindernis viel er wel iemand van zijn paard. Uiteindelijk kwamen er negen aan. En wij buitenlanders vragen ons opnieuw een jaar af waarom de Britten er zo gek op zijn
(8-4-2006)

GE ZIJT VRIJ NU OP LONDENSE GEVEL

‘Ge zijn vrij’. De woorden van premier Gerbrandy op 5 mei 1945 staan nu op de gevel van Stratton House aan Piccadilly. In aanwezigheid van niemand minder dan Winston Churchill en Pieter Gerbrandy onthulde premier Balkenende donderdag 27 oktober een plaquette op het gebouw waar het Nederlandse oorlogskabinet tussen 1940 en 1945 kantoor hield.

Premier Churchill overleed in 1965 en premier Pieter Gerbrandy in 1961. Maar hun kleinzonen die zijn gezegend met dezelfde naam, waren wel bij de onthulling aanwezig. Kleinzoon Gerbrandy is dominee van de Church of Scotland en woont in de buurt van Edinburgh. ‘Mijn grootvader heeft ook in Schotland gestudeerd.’ Kleinzoon Churchill beheert na een in 1997 afgebroken politieke carriere vooral de erfenis van zijn grootvader. ‘Vorig jaar heb ik nog een reunie gehad met de kleinzonen van Roosevelt en Stalin. Eigenlijk was er niets veranderd. De kleinzoon van Stalin vond mij net zo onhandelbaar als mijn grootvader. Dat vatte ik op als een compliment. En toen ik de kleinzoon van Stalin vroeg hoe het is om een afstammeling te zijn van een massamoordenaar, zei hij dat het een leugen was. Ze zouden iedereen die dat durfde te zeggen, meteen moeten neerschieten’, zo vertelde hij mij.

Churchill noemde de ontmoeting overgetelijk. 'De kleinzoon had zijn opa maar een keer in zijn leven mogen zien. Toen hij paradeerde als soldaat over het Rode Plein op 1 mei. Zijn vader - nota bene Stalins eigen zoon - was na de oorlog geexcuteerd omdat hij zich gevangen liet nemen door de Duitsers. "Ik maak geen onderscheid tussen soldaten", had Stalin gezegd.'

In Stratton House aan 79 Piccadilly - schuin tegenover de Ritz - is nu de HSBC Bank gevestigd. De gedenksteen valt voor de voorbijganger niet erg op, omdat de inscriptie nogal hoog op de gevel is aangebracht. Het initiatief is genomen door de ambassade in Londen en het NIOD dat op dit moment bezig is de Londense verblijfplaatsen van de regering in ballingschap beter in kaart te brengen.

Van het oorlogskabinet resteert alleen nog de stoel waarin Gerbrandy de vergadering leidde. Balkenende zei dat de Nederlandse ministers hier geen makkelijke tijd hadden gehad. ‘Ze moesten werken in een vreemde omgeving en zonder ambtelijke ondersteuning.’ Maar volgens Balkenende was er grote bewondering voor de Britse stiff upper lip tijdens de bombardementen. ‘Nadat een tabakszaak tijdens een bombardement de gevel verloor, opende de Britse eigenaar de volgende ochtend de zaak weer met de tekst “Meer Open Dan Gewoonlijk”.’

Balkenende – net terug van een niet erg inspirerende EU-top in Hampton Court – zei dat de Brits/Nederlandse vriendschap veelvuldig getest wordt, maar altijd voortduurt. De Nederlandse ambassadeur memoreerde hoe Gerbrandy op 13 mei arriveerde in Londen – zonder bagage en zonder veel kennis van het Engels. ‘Hij wist het verschil tussen ‘Hello’ en ‘Goodbye’ niet eens. Toen hij Churchill ontmoette, zei hij ‘Goodbye prime minister’. Churchill antwoordde: “Dit is de kortste ontmoeting ooit”.’

Kleinzoon Pieter Gerbrandy zei later dat het verhaal niet waar was. ‘Dat was De Geer, de voorganger van Gerbrandy. Dat heeft de toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Van Kleffens gezegd. En daar kan je op afgaan.'

Namens de regering van Tony Blair was barones Amos aanwezig. De Leader of de House of Lords zei blij te zijn dat Balkenende zo snel terug kon zijn uit Hampton Court. 'Het paleis van Hendrik VIII kent de grootste doolhof van het land.' Balkenende vertelde maar niet hoe zijn politie-escorte de hele Londense avondspits had verstoord.


Premier Balkende, Winston Churchill, barones Amos en Pieter Gerbrandy voor Stratton House	Pieter Gerbrandy in de premiersstoel van zijn grootvader

DE SPAANSE LENTE

foto Engeland nat? Het watertekort noopt de Britten deze lente zelfs de hanging basket – het symbool van de Britse countryside – te vullen met plastic bloemen. Na twee kurkdroge winters kunnen de dorpen in het zuidoosten van Engeland (Kent, Surrey, Sussex) geen bonte bloemenpracht meer tonen. Zelfs de gazonnetje zullen er verdord bij liggen als de natuur niet helpt. Inmiddels is al tot na de zomer een sproeiverbod aangekondigd. Maar nu mogen ook de geraniums en lobelia’s niet meer worden bewaterd. Sommige bewoners hebben al besloten cactussen in hun hangplantenmanden te zetten. De waterleidingbedrijven vinden het nog niet genoeg. Zij willen ook een verbod op het wassen van auto’s en het vullen van privézwembaden en vijvers. In Margate heeft de gemeente alle bewoners geadviseerd plastic bloemen in de hanging baskets te doen.

‘Het is moeilijk om enerzijds verstandig om te gaan met water en anderzijds toch iets van de bloemenpracht te laten zien’, aldus de gemeente. Brighton heeft besloten de jaarlijkse hanging basket-tentoontstelling te schrappen. Littlehampton en Crawley zullen alle gemeentelijke hanging-baskets dit jaar weghalen en hebben ook besloten de buiten-zwembaden te sluiten. Canterbury laat de hanging baskets wel toe, maar vult ze met mediterrane planten die weinig water nodig hebben. ‘Het wordt een klein beetje Spanje deze zomer’, zegt een gemeentewoordvoerder optimistisch. De vergelijking is bijna bizar. Engeland staat bekend als een nat land en vorige week heeft het ook behoorlijk geregend. Maar de eigenlijke oorzaak van het waterprobleem is de gebrekkige infrastructuur. Jaarlijks lekken miljarden liters water weg, omdat het netwerk is verouderd. Gemiddeld gebruikt een Brit 150 liter water per dag, maar een even groot deel per huishouden zakt ongebruikt weg in de kalkgronden van Kent en Sussex.

Wat mag niet op straffe van een boete van duizend pond?

Met een tuinslang de auto wassen

Met een tuinslang of sproei-installatie een privétuin of hanging-basket bewateren

Met een tuinslang de taxi wassen

Wat mag wel?

Met de tuinslang een bedrijfswagen wassen

Sproeien van openbare gazons, cricketgrounds en golfgreens

privezwembaden vullen

THE BOAT RACE 2006

AMERIKAANSE REUZEN VERSLAAN DUITSE KLEERKASTEN OP THEEMS

Zeven maanden lang beulen ze zich af als andere studenten op bed liggen of in de pub hangen. Dagelijks consumeren ze 8000 calorieën aan vaak smaakloze maagvulling, maar uiteindelijk bepalen vooral de omstandigheden wie een van de oudste sporticonen in de wereld wint.
De 152-ste Boat Race over ruim vier mijl werd zondag gewonnen door de acht roeiers van de universiteit van Oxford die beter met de wind en golven op de woelige Theems konden omgaan dan het achttal uit Cambridge. Oxford dat de toss won en voor de gunstige startpositie aan de Surrey-kant koos, nam meteen een voorsprong en zette na Hammersmith Bridge een tussensprint in op een moment dat het water de roeiers om de oren spatte. De boot van Cambridge kwam in een ongunstige positie terecht, maakte te veel water en was volstrekt kansloos.
Van tevoren had niemand met dit scenario rekening gehouden. Cambridge leek niet alleen met gemiddeld zwaardere roeiers meer fysieke kracht te hebben, maar beschikte ook over ruimere ervaring. Liefst vijf roeiers van het team hadden ook vorig jaar al deelgenomen. Van de acht van Oxford uit 2005 was alleen president Barney Williams nog over. Maar Oxford roeide tactisch slimmer en won uiteindelijk met vele lengten voorsprong.
De Boat Race die in 1829 begon als een studentencuriositeit is inmiddels tot een mega-evenement uitgegroeid. Vooral in de afgelopen jaren is de roeiwedstrijd tussen de beide beroemdste Britse universiteiten, steeds commerciëler en professioneler geworden. Van de zestien roeiers in de beide boten waren er gisteren nog maar vijf van Britse afkomst. Cambridge had een ‘machinekamer’ van drie Duitse kleerkasten – allemaal voormalige wereldkampioenen – en Oxford een van drie Noord-Amerikaanse reuzen. Beide teams hadden ook een buitenlandse president: Oxford de Canadees Barney Williams en Cambridge de Australiër Tom Edwards.
Formeel volgen al deze roeiers een postgraduate op een van de universiteiten, maar in feite doen ze niets anders dan zeven maanden keihard voor deze wedstrijd trainen. De Nederlander Gerrit-Jan Eggenkamp maakte op deze wijze in 2002 al deel uit van de winnende boot van Oxford. Gisteren was Bastien Ripoll de eerste Fransman in de historie die zich winnaar mocht worden van dit pure Engelse sportevenement. Dat de commercie zich stevig heeft ontfermd over de race, bleek ook gisteren overduidelijk. Voor het eerst werd de Boat Race niet meer uitgezonden door de BBC maar door het commerciële kanaal ITV die diep in de buidel had getast voor de rechten. Voor de roeiers gaat het vooral echter nog om de eer. Barney Williams mocht voor het tweede achtereenvolgende jaar de traditionele beker voor Oxford in ontvangst nemen, de roeiers van Cambridge kregen niets. Oxford-stuurman Seb Pearce die op het laatste moment was ingebracht, toonde zich tevreden. ‘We hebben de race beslist na Hammersmith Bridge. Onze roeiers ploegden beter door het ruwe water dan die van Cambridge.’ De president van Cambridge gaf de schuld van de nederlaag aan de barre omstandigheden.
Oxford heeft in de afgelopen jaren de achterstand in de totaalscore flink verkleind. Cambridge staat nu op 78 overwinningen, Oxford op 73. Een keer eindigde de wedstrijd onbeslist. Zaterdag roeiden ook de damesteams van beide universiteiten bij Henley hun wedstrijd. Oxford won ook hier van Cambridge dat de Nederlandse Njord-roeister Elselijn Kingma in de boot had. (3-4-2006)

Lezing 3 april voor Commission for Racial Equality in Manchester

Non-white, yet better in ‘Britishness’

When in the Post Office to pay my TV-licence, I say

“I’d like to pay” to the Indian counter clerk. “You have to pay” is his witty answer. The ethnic minorities have even adopted the British sense of humour.

The annual finals of the most difficult TV quizzes, Hard Spell and Mastermind, had taken place a month earlier. The final of Hard Spell, consisting of spelling quantities of practically incomprehensible words like disequilibrium or genealogical, was fought between a 13 year old girl of Indian origin and a 12 year old girl of Indian origin, after having eliminated all the children of Oxford professors, English Lit teachers and other representatives of the elite.

The 13-year old Gayathri Panikker who, at the age of five, still lived in India and did not speak a word of English, won the spelling competition from hundreds of thousands teenage participants.

If language is the main aspect of ‘Britishness’ the natives are beaten on their home ground. That same evening, the final of Mastermind was won by a 44-year old Londoner of Jamaican origin, on the very British subject of queen Elizabeth II.

After the break-up of the Empire in the 50’s and 60’s of the previous century, many people from the former colonies settled in Great Britain. Apart from the unskilled, who were taken by industry, they consisted of the commercial classes and civil servants, who had received a certain amount of education in their own country. It was in particular the Indian contingent that progressed, initially into the lower middle classes and now into the upper middle. By now it seems hardly possible to find a white face in the medical field.

Many lawyers as well as professors were born in immigrant families. A considerable number of businessmen are immigrants, even a merchant

Bank like Merrill Lynch in the City, immigrants have been promoted to vice-president and managing directors.

In general, the British do not divide society into white versus non-white. The British are rather more interested in class and status then in colour or religion. Even during the British Empire people from other races were enthusiastically accepted by the establishment if they had money or were something special (e.g.a maharadjah or sultan). Their children were welcomed with due respect at Oxford and Cambridge. They were guests of honour at parties and played polo.

“The British” do not consist of a single race, but

are a loose conglomerate of various races. That is why Britishness cannot be defined by race or ethnic background as stated by the late Foreign Secretary Robin Cook in 2001.

Anyone taking a walk in Hyde Park on a sunny day in August will see many different costumes and hear a number of languages. There will be orthodox Islamic women wearing a veil and sexy Western girls with their string protruding from the top of their jeans. Like New York, London is a melting pot of immigrants, a kind of Manhattan on Thames. Immensely rich Arab oil tycoons and Russian oligarchs have a summer residence near Hyde Park. Hampstead, Islington and Notting Hill are the trendy domain of American and Japanese bankers and members of the British art world. The loudspeakers in Brixton play Bob Marley: No Woman no Cry. At the Saturday market, a visitor in this part of London would think he was in Kingston, Jamaica. In Brent and Southall, only 15 tube stations further out, you are in little Bombay. Some streets in the East End belong to the Bengalis, and the Turks are concentrated in districts of North London. London is undeniably a multi-cultural city.

But there is a considerable difference between London and the rest of the country. If in London a black Catholic man marries a white Jewish woman, with a Hindu and a Muslim as witnesses, almost everyone thinks this is quite normal. If that kind of a marriage would take place in a northern town like Sunderland, many would rather disapprove.

The total number of people from ethnic minorities in Great Britain is 5 millions. A large part of these are underprivileged, in particular the children of illiterate immigrants who were working in the industry. They hardly speak English and are part of the underclass, together with the children of white dismissed industrial labourers. It is precisely between these two groups, who should really be on the same side, that racial tension often occurs, expressing itself by support of extreme right-wing extra-parliamentary groupings.

Discrimination and right-wing extremism are not unknown in Great Britain. In 1968, when the Netherlands boasted of being the birthplace of tolerance, Enoch Powell already made his River of Blood speech (‘race riots will eventually result in rivers of blood’). The National Front and the BNP (British National Party) are propagating right-wing extremism. There were race riots in Brixton at the start of the eighties, as well as on sultry summer evenings of 2002 in Bradford and Oldham.

As many as 85 per cent of the British worry about the massive immigration and now the politically correct parties react more openly to the populist mood. But a visit to Leicester, the first town where the minorities are going to be the majority, indicated that many ethnic minorities feel more at home in England than in Holland. It is easier to start their own business over here - rent a house, open its door, hang a few dresses on it, lo and behold - we have a new fashion shop. Furthermore, they are not forced to assimilate, they have their own schools, their own holidays as well as their own shops without anyone getting worked up about it. Occasionally one gets the impression that they cherish their segregation. It looks as if many Somalis who lived in Holland and have now settled here, took some of their African traditions as well as of their Dutch history, Dutch products (Brinta cereal and Calve peanut butter), with them to England and every week they even fly over video-tapes of Dutch soaps: Good Times, Bad Times.

2 april 2006

De Olympische Spelen van 2012 zullen waarschijnlijk voor Londen veel duurder uitvallen dan tot nu toe werd gedacht. David Higgings, de baas van de Olympic Delivery Authority, verwacht dat er zeker twee miljard pond (drie miljard euro) nodig zal zijn.. Higgins die ook bij de organisatie in Sydney 2000 betrokken was en de bouw van het winkelcentrum Bluewater in Kent, vreest vooal dat de nieuwbouw in het oosten van Londen wordt onderschat. 'Hier zullen 15 duizend woningen komen. De Spelen zullen een enorme katalysator zijn'.' De echte begroting zal komende zomer worden gepresenteerd.

INTERVIEW

AANVALLUHHHH

Weggeschoven tegen de verwarming onder zijn bureau staan drie abstracte kunstwerken. ‘Afschuwelijk’, zegt Ben Verwaayen wijzend op de oranje-groene vlekken. De Nederlandse topman van British Telecom heeft ze van de muur laten halen toen een tv-ploeg in zijn kantoor kwam filmen. ‘Ik heb niet eens meer de moeite genomen ze terug te hangen.’ Dat zijn voorganger Sir Peter Bonfield er een klein kapitaal voor neertelde, deert hem niet. De kale plastic ophanghaken die nu de muur ontsieren evenmin.
Ben Verwaayen (54) heeft lak aan conventies. Ben Who?, reageerde de Britten sceptisch toen hij vijf jaar geleden aantrad als de nieuwe Chief Executive van BT. Anno 2006 is het Big Ben en Ben Hur. Aangesprokene wappert het eerbetoon luchtig weg. Liever begeleidt hij zijn bezoek na afloop van het gesprek persoonlijk naar de uitgang - ‘nee, nee, het achterste poortje’ - van het BT-hoofdkantoor in hartje Londen.
Een paar maanden geleden werd hij uitgenodigd door Arsenal dat die avond tegen Ajax moest spelen. ‘Het was bitter koud dus ik ging even langs huis om wat warmers aan te trekken, een gifgroen wollen vest. Wist ik veel dat in de bestuurskamer van Arsenal het jasje-dasje nog verplicht is. Ik kwam daar aan en dacht: ach, als ik nou een beetje hard aan dat vest trek is het net een jasje. Ik loop naar binnen, 200 man aanwezig: je kon een speld horen vallen. De 73-jarige voorzitter stapt direct op mij af en zegt: je kan ook heel vooruitstrevend zijn terwijl je toch de tradities blijft respecteren. Het was verdomme hartstikke koud buiten!’
Hij is al bijna 40 jaar lid van de VVD. Geheel monogaam, nooit op een andere partij gestemd, nog zoiets tegendraads. ‘Ik koos voor de VVD in 1968. Dat was absoluut not done in die tijd. Je werd toen als jongere geacht links te zijn.’
Dat juist deze dwarse globetrotter - ‘ik zit soms meer in het vliegtuig dan op kantoor’ - voorzitter is van de commissie die het VVD-verkiezingsprogram gaat schrijven, mag volgens hem geen verbazing wekken. ‘Nee, ik verveel me niet bij BT. Ik heb een grote mond. En als je een grote mond hebt, moet je ook daar ook de daad bijvoegen. Ik heb veel kritiek op Nederland omdat het mij ter harte gaat. Ik werk dan wel in het buitenland, ik ben gewoon een Nederlander.’
Verwaayen leidt een multinational, dus begint zijn analyse over wat er fout zit in Nederland op mondiaal niveau. Heel, heel lang geleden, in de jaren tachtig, vertelt Verwaayen met een glimlach, had je Japan. ‘Japan was een meester in het kopiëren van onze spullen. Toen zijn we in Europa allemaal weer naar school gegaan om betere spullen te maken, waarmee we vervolgens Japan uit de markt drongen.’ En ze leefden nog lang en gelukkig, zouden velen er aan toe willen voegen.
Maar niets is minder waar, stelt Verwaayen. ‘Er is nu iets heel anders aan de hand. Niet alleen maken China en India betere spullen, ze maken onze spullen! Westerse bedrijven hebben op grote schaal hun productie uitbesteed. De naam van het bedrijf staat nog steeds groot op de gevel maar het is een façade. Als je achter de voordeur kijkt, blijkt dat het werk elders gebeurt.’
Hij werd onlangs zelf nog eens met zijn neus op de feiten gedrukt. ‘Ik had een huishoudelijk product nodig en ontdekte een prachtige Engelstalige website daarvoor. Één muisclick en ik dacht: dat moet ik hebben. Ik heb ze onmiddellijk gebeld en gevraagd of ik even langs kon komen. Dat was een beetje lastig: ze waren in Moskou gevestigd.’
Wat je ziet is niet meer wat het is, concludeert Verwaayen. ‘Als consument profiteer ik van de globalisering. Ik koop voor weinig geld een prima dvd-speler, krijg hem misschien wel cadeau als ik een reisje naar Benidorm boek.' Ook de producent is beter af want die kan concurreren met lagere kosten. 'Maar de vraag is wat de burger en het land ermee moeten. Banen verdwijnen, belastinginkomsten drogen op en we hebben geen antwoord!’
Wee degenen die denken met wat slimheid hier elders geproduceerde goederen van toegevoegde waarde te kunnen voorzien. ‘Het idee dat kennis een exclusieve zaak is voor West-Europa en Amerika, is volstrekt bezijden de waarheid. India en China zijn magneten voor kennis. De beste mensen zijn niet meer te definiëren aan de hand van hun paspoort.’
Eerste conclusie in de wereld volgens Verwaayen: erken hoe beroerd we er vandaag voor staan, ontwikkel een wenkend perspectief en leg uit waarom de weg er naartoe is geplaveid met pijnlijke saneringen.

-Het kabinet wil ook steeds maar uitleggen. Misschien wil de burger noch de maatregelen noch het perspectief.
‘Je kunt zoveel willen maar sommige dingen zijn feitelijk zo. Ik wil ook niet dat het regent, maar hier in Londen regent het verduveld vaak. Perspectief krijgen betekent harde keuzes maken. Dat zijn we in Nederland niet gewend. We kiezen en dan dempen we het af. Elke groep, soms bijna elk individu moet gecompenseerd worden. Sorry, maar dat gaat niet meer.’

-Wie is verantwoordelijk voor die cultuur?
‘Bovenal de politiek, daarna de belanghebbenden. Er zijn mensen van mijn generatie die zeggen: het is waar dat we achteruitgaan, maar we doen het langzaam en het is nogal comfortabel. Daar kan ik mij vreselijk boos om maken. Dat comfort geldt voor mij, maar zeker niet voor die achttienjarige allochtone werkloze en absoluut niet voor mijn tweejarige kleinzoon. Het comfort van de generatie die het nu voor het zeggen heeft, is egoïstisch en onaanvaardbaar. Waren wij het niet die riepen dat de armoede in de Derde Wereld moest worden aangepakt? We zouden de mensen een hengel geven, zodat ze meer konden vangen. Wel, die hengel maken ze inmiddels zelf en ze vissen beter dan wij op sommige terreinen. Dat is goed voor de wereldeconomie, de koek wordt groter, maar niet noodzakelijkerwijs ons deel. Wij zijn zo verwend geraakt, dat we doen wat elke voetbalclub juist niet moet doen: houwen wat we hebben, dus verdedigen. Als je alleen maar verdedigt, kun nooit winnen, hooguit gelijk spelen.’

-Hoe maken we van Nederland een Ajax of PSV?
‘Aanvallen! We moeten aanvallen. We moeten van Nederland een aanvallende samenleving maken. Eentje die leuk is, waar je zin in hebt, waar het zin heeft om ergens energie in te steken. Waar resultaat wordt beloond. Met een overheid die mensen niet langer beschouwt als een noodzakelijk onderdeel van haar procestheorie. Daarom ga ik het VVD-verkiezingsprogramma schrijven.’
‘Nederland is een klein jongetje dat boos naar de wereld kijkt, met zijn armpjes voor de borst. 'Blijf van mijn speelgoed af, dat zijn mijn rechten.' Maar er bestaat in de economie geen geboorterecht. Je zult je positie in concurrentie met andere wereldburgers, die het gelukkig een beetje beter krijgen, moeten bevechten. Met passie en energie. Als je niets doet, slaat iemand je een bloedneus.’
Gelukkig is de samenleving klaar voor harde ingrepen, weet Verwaayen. Kijk naar de websites van kranten, radio- en tv-programma's waar de burger zijn mening over de politiek wordt gevraagd. Honderden reacties levert dat op met een vrijwel identieke strekking: 'ze' in de Den Haag zijn zakkenvullers. ‘Het onbegrip stuift er aan alle kanten vanaf. Er is zo'n hoop chagrijn in de samenleving. Iedereen voelt aan dat het zo niet gaat. Er vinden mega-verschuivingen plaats waar we geen grip op krijgen.’
Natuurlijk is er altijd wel een goed weer-gelovige die zegt: volgend jaar gaat het iets beter. ‘Ja, als je naar de economie kijkt zal het volgend jaar conjunctureel een beetje beter gaan. Maar structureel hebben we een giga-probleem. De demografie werkt tegen ons: we hebben minder mensen terwijl we meer productie moeten krijgen. Als de koek niet groeit zijn de sociale zekerheid en de zorg straks onbetaalbaar.’
Tijd voor lef dus, stelt Verwaayen met vreugde vast. ‘We moet herdefiniëren wat goed is voor Nederland. Geen heibel krijgen wordt nu als goed gezien. Dat klopt niet als we daardoor noodzakelijke keuzes geweld aandoen.’

-Kom maar op met de heibel. Welke voorstellen doet u voor het VVD-verkiezingsprogram?
‘Één: ik zal in de programcommissie pleiten voor slimme immigratie. Hoe meer waarde een immigrant voor onze arbeidsmarkt heeft, hoe meer punten hij krijgt, hoe makkelijker het voor hem is om binnen te komen. In Engeland werken ze daar al mee, een bijzonder aanvallend systeem. Twee: de bestuurlijke dichtheid moet drastisch naar beneden. Er zijn in Nederland 15.000 gekozen politici - ik heb het niet over ambtenaren - die regels mogen opstellen! Daar gaat als het aan mij ligt de bijl in.’
‘Ten derde zijn er de dode gewichten op de economie. Dat zijn de fiscale druk, de sociale zekerheid, regelgeving en administratieve lastendruk. Dit kabinet heeft hartstikke goed werk verricht op het terrein van de sociale zekerheid. Vriend en vijand zijn het erover eens dat de verbouwing van de VUT, de WAO en de Bijstand nodig was. Ik wil nu de fiscaliteit onder handen nemen. In mijn partij zeggen sommigen: als je meer dan 50 procent belasting betaalt ben je onderdaan, betaal je minder dan ben je burger. Dat is iets om diep over na te denken. In de huidige afwentelcultuur is de overheid er voor alles en iedere uitzondering en betaalt de burger daar driedubbel en dwars voor. De overheid moet zich bezinnen op haar taken, met als uitgangspunt dat als zij minder gaat doen de burger zijn geld terugkrijgt. Werkgelegenheidsbeleid? De staat schept geen banen. Zorg van wieg tot graf? Een illusie. Wat ik voorstel is fiscale discipline: de overheid wordt periodiek getoetst of de burger waar voor zijn geld krijgt. Zo niet: taak afschaffen, geld terug. Dan kunnen de belastingtarieven misschien omlaag. Bij de bakker wil ik ook goed en lekker brood voor mijn euro's.’

-Nog een dood gewicht: de hypotheekrenteaftrek.
‘Haha, die suggestie was nog niet bij mij opgekomen. Als je sommige onderwerpen aanraakt, kun je de rest van je verhaal net zo goed in het Russisch schrijven want niemand zal het lezen. Keuzes moeten relevant zijn, niet slechts de pennen in beweging brengen.’

-Kent u de titel: Ruimte, respect en vooruitgang?
‘Zegt me helemaal niets.’

-Dat is de naam van het huidige VVD-program, geschreven door voormalig Robeco-topman Korteweg. Dit lot wacht ook uw inspanningen.
‘De kunst is om relevant te zijn. Je kunt een prachtig document afleveren, vervolgens duizenden amendementen van alle partijafdelingen behandelen, daar ben je maanden mee bezig, en dan belandt jouw stuk in de onderste la. Maar als je de kans ziet het juiste temperament erin te brengen omdat je niet probeert het iedereen naar de zin te maken, dan heb je de kans relevant te zijn. Niet alleen voor de partij, maar voor heel de samenleving.’
‘Laat ik nog een tipje van de sluier oplichten van het verkiezingsprogram: het starten van een onderneming moet straks in Nederland makkelijker zijn dan waar dan ook in Europa. Door het fiscaal te stimuleren maar ook door allerhande belemmerende regels overboord te zetten. Ja, dan gaat het over ontslagbescherming en sociale rechten. Allemaal heel erg eng maar hard nodig. En leuk! We zijn in Nederland helaas op het punt beland dat mensen liever achter een overheidsloket zitten dan in hun eigen bedrijf.’

-Sinds 1994 heeft de VVD bijna 12 jaar in de regering gezeten, de PvdA 8 jaar, het CDA 4 jaar. Wie is verantwoordelijk voor dat ingedutte Nederland?
‘Dat vind ik ontzettend flauw om te zeggen. Ik zit hier niet als historicus om te beschouwen hoe het gegaan is. Mij is gevraagd het verkiezingsprogramma te schrijven. En dat doe ik zonder rekenschap af te leggen over het gevoerde beleid. Het is idioot om goede ideeën af te schieten op basis van oud beleid.’

-U heeft een grote mond en een relevant programma. U grijpt de uitdaging aan om dat als minister uit te voeren?
‘Het is ook heel uitdagend om reisleider te zijn in een gevaarlijk land, dat ben ik ook niet gaan doen.. Ik ben geen politicus en heb die pretentie ook niet. Het is een onzinnige gedachte dat politicus zijn het hoogste goed is. Ik ben een burger die een bijdrage levert aan de maatschappelijke discussie. Dat debat kunnen we toch niet aan politici alleen overlaten?’

-Over welke kwaliteiten moet een politicus anno 2006 beschikken?
‘Politicus zijn is een heel moeilijk vak. Je brandt snel op. Fnuikend is de steeds verdergaande specialisatie. Specialisten knokken zich dood op de vierkante millimeter. Politici moeten authentieke generalisten zijn met de moed en het lef voor scherpe keuzes. Ze dienen het algemeen belang, niet dat van een individu of belangengroep. Niet makkelijk want burgers zijn steeds mondiger. Een druk op de knop en ze hebben alle info. Het grote smoezenboek bestaat niet meer voor politici.’

-Balkenende is authentiek en heeft moed getoond. Toch scoort hij slecht in de peilingen.
‘Dat laat ik graag aan het CDA over. Ik ben hun coach niet die zoals bij het schaatsen met twee bordjes omhoog staat: 37 punt 6, laatste ronde. VVD-kandidaatlijsttrekker Rutte heeft het volgens mij wel: hij inspireert en communiceert.’

-Rutte lijkt erg op PvdA-leider Bos. Is één Bos niet genoeg voor de VVD?
‘Dat vind ik oppervlakkig. Ja, ze zijn allebei man, hebben tanden en dragen geen das. Maar laat Bos eerst maar eens bewijzen dat hij ergens voor staat. Bos heeft een aardig boekje geschreven, maar het is niet meer dan een boekje. Hij beschrijft de keuzes maar maakt ze vervolgens niet. Het klinkt misschien vreemd maar als ik hier in Engeland had mogen stemmen had ik voor Blair gekozen. Geen enkele twijfel. Hij bracht echt een gevoel van verandering en perspectief. Helaas is daar nu weinig meer van over. Politiek elan is kennelijk net als dagmelk: beperkt houdbaar.’
Terwijl de lift van zijn kantoor op de negende verdieping naar beneden zoeft, legt Verwaayen uit waarom aanvalslust in Nederland beperkt blijft tot wat gamen op de pc. ‘In jaren vijftig was er een heel populair boek: 'Hoe hoort het eigenlijk' van mevrouw Groskamp-Ten Have, zeg maar miss Etiquette. Een bundel met fatsoens- en gedragsregels die je uit het hoofd moest leren. In ons privé-leven hebben we die bundel buiten de deur gezet, maar maatschappelijk klampen we ons vast aan duizenden regeltjes. De samenleving is een beetje mevrouw Groskamp-Ten Have geworden.’ (2-4-2006)

Ben Verwaayen (54) wordt wel het belangrijkste exportproduct van de Nederlandse managementschool genoemd. Hij werd op 11 februari 1952 geboren in Driebergen. Op heel jonge leeftijd sloot hij zich al aan bij de VVD. Hij studeerde Rechten en Internationale Politiek aan de Universiteit van Utrecht, maar hij was een matige student. Tijdens zijn studiejaren werd hij lid van de Nieuwe Kiezerswerkgroep van de VVD. En tussen 1983 en 1990 zat hij in het hoofdbestuur. Hij organiseerde verscheidene verkiezingscampagnes voor de partij.

In 1975 trad hij als manager PR in dienst van ITT Europe. Hij was geen carrierejager (‘carrieres zijn niet maakbaar die worden je gegund’, is een van zijn lijfspreuken) maar werd in 1983 daar executive vice president en directeur operationele zaken.

In 1988 stapte hij over naar wat toen nog Koninklijke PTT Groep heette en werd daar de drijvende kracht achter de privatisering en beursgang van het bedrijf. Samen met Ad Scheepbouwer maakte ‘de prediker van de vrije markt’ van de PTT een modern bedrijf. Terwijl Scheepbouwer de post leidde, vormde Verwaayen de telefoondienst om in KPN Telecom.

In 1997 verhuisde hij naar de oostkust van de VS, waar hij als tweede man achter Rich McGrinn Lucent Technologies een nieuwe mondiale impuls moest geven. Het bedrijf groeide en bloeide totdat in 2000 de internetzeepbel knapte. Anderhalf jaar later werd Verwaayen de nieuwe Chief Executive Officer (CEO) – de hoogste baas - van British Telecom.

Maart 2006

DIRECTEUR VIJF KEER BETER BETAALD

Het loont niet alleen om taken van de werkvloer out te sourcen naar India, ook bestuursfunctie kunnen daar veel goedkoper worden gedaan. Directeuren aan de top verdienen in de VS en Europa vier tot vijf keer zoveel als die in India. Dit blijkt uit een onderzoek van het consultancybureau Mercer.
Financiële directeuren verdienen gemiddeld het meest. Hun salaris zit het onder dat van de CEO of bestuursvoorzitter. ‘In de afgelopen jaren zijn ze meer gaan verdienen, ook omdat hun verantwoordelijkheden groter zijn geworden. Als gevolg van nieuwe en striktere regels zijn ze direct aansprakelijk voor falend risicomanagement en corporate governance’, zegt Mark Edelstein, partner van Mercer in Londen.
Financieel directeur wordt in Groot-Brittannie aanzienlijk beter beloond dan in Nederland, net als directeur Human Resources. Alleen marketingdirecteuren verdienen in Nederland bijna hetzelfde.
Nederland behoort met Duitsland, Polen, Hongarije tot de landen waar marketingdirecteuren meer verdienen dan financieel directeuren. 'In deze landen worden marketing en merkpositionering als de sleutelstrategie gezien om het bedrijfsresultaat te verbeteren.’ Personeel blijft het stiefkindje. De directeuren Human Resources zijn in bijna alle landen de slechtst betaalde functionarissen in de top. Het basissalaris voor een directeur Human Resources is het hoogst in de VS, maar die in Duitsland krijgen uiteindelijk dankzij bonussen meer in het loonzakje. Volgens Mercer is de taak in Duitsland zwaarder, omdat bedrijven daar meer te maken hebben met vakbonden en andere inspraakorganen.
Mercer heeft het salarisniveau van directeuren in vijftig landen in de wereld vergeleken. Daarbij is een gemiddelde genomen van vijftig topposities in verschillende bedrijfssectoren. In de VS zijn de bezoldigingen het hoogst – volgens Mercer omdat daar de concurrentie voor talentvolle topmanagers het grootst is. (30-3-2006)

Financieel directeuren

Land	Basissalaris (€s)	Totale salaris (€s)
VS	200,000	259,697
Canada	149,152	210,169
Groot-Brittannië	144,200	189,286
Hong Kong	134,800	169,633
Italië	127,204	158,006
Duitsland	123,500	161,825
Frankrijk	118,620	143,634
Australië	117,138	140,590
Brazilië	112,422	164,556
Spanje	106,257	117,128
Nederland	100,900	141,100
Polen	86,567	102,374
Hongarije	47,810	61,990
India	43,019	51,045

Marketing directeuren

Land	Basissalaris (€s)	Totale salaris (€s)
VS	162,480	208,928
Italië	135,266	160,854
Groot-Brittannie	134,211	173,804
Nederland	132,200	157,200
Duitsland	132,000	168,468
Hong Kong	114,554	140,618
Frankrijk	105,931	124,876
Spanje	102,750	116,811
Australie	100,895	123,243
Brazilië	98,729	144,399
Polen	88,452	104,674
Singapore	87,285	113,590
Hungarije	72,776	80,235
India	32,013	37,798

Human resources directeuren

Land	Basissalaris (€s)	Totale salaries (€s)
VS	140,000	175,196
Groot-Brittannië	129,540	161,986
Duitsland	128,400	181,972
Hong Kong	119,594	149,269
Italië	119,000	142,594
Nederland	117,200	140,400
Brazilië	107,953	159,988
Frankrijk	104,232	118,029
Australie	99,552	114,745
Spanje	99,350	117,915
Singapore	96,665	124,596
Polen	76,874	88,970
Hongarije	45,659	57,454
India	38,296	44,536

30 maart 2006

Sinds vandaag is de Olympische Spelen van 2012 ook wettelijk vastgelegd. Het Britse Lagerhuis nam de olympische wet aan die de overheid vergaande bevoegdheden geeft om de organisatie zo goed mogelijk aan te pakken. De nieuwe wet verbiedt ondermeer het ongeautoriseerd gebruik van het beeldmerk en de handel in kaarten. Ook kunnen de organisatoren nu een begin maken met de bouw van de faciliteiten, het olympisch dorp en de transportvoorzieningen. Zo heeft het comité extra bevoegdheden om land te onteigenen. Ook krijgt de burgemeester van Londen bevoegdheden om ervoor te zorgen dat Londen in 2012 klaar is voor The Greatest Show on Earth. Hoe hard nodig is bleek vandaag ook nog. Wembley Stadion besloot de organisatie van drie popconcerten in juni en juli (Bon Jovi, Take That en Rolling Stones) af te gelasten, omdat het stadion nog niet klaar zal zijn. Eerder moest de voor 13 mei geplande FA Cup Final al worden verplaatst. (30-3-2006)

WAAR NA JE 65-STE?

Een badplaats met de langste pier ter wereld is uitverkoren tot de beste plek in dit land om dood te gaan. Southend-on-Sea aan de monding van het Theems-estuarium is de favoriete stek voor gepensioneerden.

Het blad Yours Magazine heeft een onderzoek gedaan naar de beste badplaats om naar een arbeidzaam leven tot rust te komen. Sterke punten van Southend-on-Sea zijn ondermeer het lage misdaadcijfer en de lage gemeentebelastingen.

Daarnaast is het plaatsje relatief vlak en is het winkelcentrum afgesloten voor autoverkeer. De badplaats heeft ook zeven bekroonde stranden, 80 parken en veel activiteiten voor oudere mensen. ‘Southend-on-Sea klinkt misschien als het idyllische oord wat je zou wensen, maar het biedt alles wat een oudere nodig heeft

Op de tweede plaats staat Poole in Dorset dankzij de mooie haven en de korte wachttijden bij het ziekenhuis voor heupoperaties. Whitehaven in Cumbria – in het verre noorden – staat derde. Behalve dat ook hier de wachttijden voor het krijgen van een nieuwe heup lager zijn, biedt de plaats goedkope huisvesting – bijna de helft goedkoper dan de rest van het land.

Andere plaatsen in de toptien: Swansea in Wales, Clecton-on-Sea in Essex, Stirling in Schotland, Leamington Spa in Warwickshire, Skegness in Lincolnshire, Weymouth in Dorset en Southport aan Merseyside.

Jongeren weten wat hen te doen staat: deze badplaatsen zijn beter te mijden. (30-3-2006)

Lezing 28 maart voor bijeenkomst leraren Engels in Ede

He'yer fa'got a dickey? Zo werd ik onlangs begroet toen ik vanuit Hoek van Holland in Harwich aankwam. Ik woon nu zes jaar in Groot-Brittannië, maar het was voor mij volkomen abacadabra. De Engelse vertaling bleek te zijn ‘Has your father got a donkey’ maar daarna begreep ik er nog weinig van. Na navraag bleek het een traditionele begroeting te zijn in Norfolk, het graafschap dat geografisch het dichtst bij Nederland ligt.Wie met zijn Nederlandse Engels denkt zich in het Verenigd Koninkrijk verstaanbaar te kunnen maken, komt niet alleen in Norfolk bedrogen uit. In het kosmopolitische deel van Londen en in Oxford en Cambridge, mogen Britten spreken in het Queens English wat we op school hebben geleerd, in de rest van het land wordt een onverstaanbare variant van de wereldtaal gesproken die als dialect te boek staat. Brummies, scousers, geordies, cockneys – ze koesteren het allemaal, vooral als ze mensen uit het continent te woord moeten staan.

Tot nu toe had ik nog de illusie dat het een kwestie van tijd zou zijn voordat al die dialecten zouden uitsterven en in het land overal hetzelfde Engels zou worden gesproken. Maar de droom is inmiddels uiteen gespat. Het regionale dialect zal in de toekomst worden gepropageerd, net als de oude Keltische talen (Gaelic, Welsh en Cornish) die in andere uithoeken van het land worden gesproken.

De ‘Vrienden van het Norfolk Dialect’ kregen vorige week zelfs subsidie om de jeugd die van elders afkomstig is, het lokale dialect te leren. Het project Lost in Translation zal dit najaar in elf scholen van start gaan. ‘Scholieren moeten worden onderwezen over de taal die hun voorvaderen spraken’, stelde een trotste voorzitter van de “Vrienden van het Norfolk Dialect’.

Wie in de toekomst van Hoek van Holland in Harwich arriveert met zijn Engelse kennis, zal met een onverstaanbaar dialect worden geconfronteerd. Het enige juiste antwoord op He'yer fa'got a dickey?, zal zijn ‘Yis, an' he want a fule ter roid 'im?' wat betekent 'Yes and he wants a fool to ride him, will you come?'.

Hoewel niemand zal beweren dat Engels de mooiste taal ter wereld is, is de belangrijkste bijdrage van de Britten aan de wereld waarschijnlijk de taal. ‘Het grootste bezit dat we hebben is onze taal,’ zegt professor Henry Higgins in My Fair Lady als hij Eliza Doolittle haar achterbuurtaccent probeert af te leren.

Twee miljard mensen in de wereld spreken Engels of een beetje Engels. Als iemand uit Zambia met een Noor wil communiceren, gebeurt dat in het Engels. Engels is de taal van de wetenschap, de politiek, het reiswezen en de computers. Driekwart van alle e-mail in de wereld is in het Engels. Frans behoort aan de Fransen, Duits aan de Duitsers, Nederlands aan de Nederlanders maar Engels is van iedereen.

De Engelsen hebben al opgegeven zelf een andere taal te leren. Slechts één op de tien Britten kan in een vreemde taal tot tien tellen. Nog niet de helft van de Britten kan How are you? in het Frans vertalen. En 20 procent denkt dat Quelle heure est-il? betekent ‘Wat voor dag is het?’

Engelsen hebben er soms moeite mee dat buitenlanders wel zo goed hun taal spreken. Een Labour-minister die een keer tijdens een diner naast de Chinese ambassadeur zat, vroeg zijn tafelgenoot bij het eten van de soep ‘Likee Soup?’ Nadat de ambassadeur ja knikte, dacht hij aan zijn plicht van conversatie te hebben voldaan en keerde zich naar de andere kant. De Chinese ambassadeur die was opgeleid aan Eton, hield na het diner een toespraak. Op het einde keerde hij zich naar de minister: ‘Likee Speechie?’

Engelsen doen vaak net of ze buitenlanders niet verstaan of verkeerd begrijpen. Een kennis is Iers en woont in een huis met het nummer fortyfive. Drie keer zei hij tegen een bedrijf dat ze een brief naar fortyfive moesten sturen – ‘yes four two five’ – werd telkens geantwoord. ‘No FORTY FIVE,’ benadrukte hij wanhopig.

Waarom is Engels wereldtaal nummer één geworden? Een verklaring is dat de grammatica praktisch, betrouwbaar en simpel is. De meeste talen hebben vele vormen om jij te zeggen – afhankelijk van hoe goed je iemand kent. De Engelsen kennen alleen you. De Engelsen hebben ook geen boodschap aan vervormingen van zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden: geen mannelijk, vrouwelijk, enkel- of meervoud om maar niet te noemen eerste, tweede en derde naamvallen.

De Engelse taal heeft daarentegen veel voorzetsels. Dat is gemakkelijk bij het zoeken naar iets. Maar een buitenlander vraag zich wel continu af welk voorzetsel er moet worden gebruikt. Is she in the toilet or on the toilet? Is the melk on, in, beside, by, beneath of between de cornflakes.

Een ander voordeel is dat de Engelse taal ongekend veel synoniemen heeft: vijftig voor gek, tachtig voor dronkenschap en 231 voor het weer. Toen ik een keer bij wijze van experiment lezers op mijn weblog uitnodigde een lijst van woorden voor toilet samen te stellen, had ik binnen twee dagen meer dan vijftig inzendingen plus nog een dertig uitdrukkingen voor de toiletgang.

Engels is een levende taal die continu wordt vernieuwd. Jaarlijks komen er tientallen nieuwe woorden in de Collins- en Oxford-dictionaries. Terwijl de Fransen, de Vlamingen en misschien ook de Nederlanders hun taal zuiver proberen te houden en vreemde woorden weren staat het Engels open voor woorden uit alle culturen. In totaal telt de Engelse taal nu ruim 650 duizend woorden, die zijn opgenomen in de Oxford Dictionary of the English Language.

Wie al deze woorden heeft geleerd, moet echter niet de illusie koesteren zich overal in Engeland ook verstaanbaar te kunnen maken. Inmiddels lijkt het spreken van proper English allesbehalve een must. Eliza Doolittle’s uitspraken die Higgins een knallende hoofdpijn bezorgen, zouden tegenwoordig op de Engelse televisie niet misstaan. Niemand schrikt meer van ‘cuppatea’ in plaats van ‘a cup of tea’ en niemand slaat achterover als op Ascot een paard worden aangemoedigd met ‘Move yer arse’ – Jamie Oliver zou het kunnen zeggen. Het is helemaal niet meer cool om ‘The rain in Spain stays mainly in the plain’ perfect uit te spreken.

Het lijkt tegenwoordig juist een voordeel te zijn voor een televisiecarrière om in een accent te spreken of een spraakgebrek te hebben. De BBC lijkt zijn presentatoren, analisten en verslaggevers er bijna op te selecteren. Wie een avond naar de BBC kijkt hoort talrijke slissende reporters. Jonathan Ross, BBC’s sterpresentator, kan de r niet uitspreken. Regionale accenten zijn cool tot groot verdriet van buitenlanders die met hun middelbare school-Engels op vakantie ineens met een mond vol tanden staan. Veel klinkers en woorden worden anders uitgesproken dan wij geleerd hebben: with it klinkt als wi it, isn’t it wordt innit en because is cos. Als Engelsen ja zeggen, dan is het niet yes maar meestal yeah of yeap. Nee (no) is naw, nowt of nope. Daarnaast worden alle regels van de uitspraak aan de laars gelapt. Wie in Londen de weg naar Southwark vraagt, wordt door de taxichauffeur vreemd aangekeken. In Londen heet de wijk Suwurk. Het dorp Westerham in Kent wordt Westram genoemd. Dorchester wordt uitgesproken als ‘Dorchester’ maar Worcester als ‘Woester’.

Het bekendste accent is cockney, de taal van de bewoners van de East End in Londen. Een echte ‘cockney’ is iemand die is geboren. binnen gehoorafstand van de zogenoemde Bow Bells, de klokken van St.Mary-le-Bow. Kenmerken van het dialect zijn het niet uitspreken van de ‘h’, het gebruik van ain’t in plaats van isn’t of am not, het uitspreken van de ‘th’ als een ‘f’ en het gebruik van een lange ‘a’ in plaats van ‘ou’. Het woord ‘thousand’ klinkt als ‘faas’nd’.

Wie als student in het huis van een Engelse familie intrekt, hoort ineens een heel ander Engels: een samenraapsel van idioom, dialect, jargon en alledaagse uitdrukkingen. ‘Mrs Jones is her indoors. Mr Jones is her other half and their children are nippers. The woman next door is a pain in the neck, her son sells dodgy mobile phones, while her daughter is as nice as pie. Mr Jones likes to go down the boozer but mrs. Jones keeps the tabs on him because he is a ‘Jack the lad’. They are a little bit hard up at the moment, that’s why the bit extra of the foreign student comes in handy’.

Niet alleen de regionale accenten, de rhyming slang en de verschillende uitspraak maakt Engels moeilijk. Het grootste probleem, zo heb ik en met mij vele andere Nederlanders die in Engeland wonen ondervonden, is de interpretatie van de taal. Wij denken dat de Engelsen bedoelen wat ze zeggen. En vaak is juist het omgekeerde het geval.

Er is een bekend verhaal binnen Shell van een Nederlander die terugkeert van een gesprek met zijn Britse baas. Hij vertelt zijn vriend: ‘Ik dacht even dat hij mij wilde ontslaan maar het enige wat hij zei was of ik misschien zou kunnen overwegen een andere baan te zoeken.’

Nederlanders denken dat ze de Britten begrijpen, omdat ze de taal spreken, naar Britse televisieseries kijken en hun humor leuk vinden. En als de Britten in werkelijkheid complexere wezens blijken te zijn, voelen ze zich al gauw verongelijkt zo niet bedrogen. ‘Hun glimlach is verraderlijk,’ zo zeggen veel zakenmensen die met Britten te maken hebben.

In de jaren tachtig van de vorige eeuw fuseerden veel Nederlandse bedrijven met Duitse ondernemingen. Omdat Nederland in de Duitse invloedssfeer verkeert, dachten Nederlandse bedrijven dat de Duitsers de ideale fusiepartners waren: stipt, hardwerkend en op dat moment opererend in een bloeiende economie. Maar de fusies eindigden allemaal in een nachtmerrie. In de jaren negentig wilden alle bedrijven ineens een Britse partner. Hadden Koninklijke Olie en Shell en Lever Brothers en Margarine Unie niet bewezen dat Brits/Nederlandse bedrijfshuwelijken na negentig respectievelijk zeventig jaar nog even fris waren als in de eerste huwelijksnacht? ‘De Duitsers begrijpen onze humor niet. Maar wij begrijpen wel de Britse humor’, zo luidde het nieuwe bedrijfsadagium.

DAF ging in zee met Leyland, uitgever Elsevier fuseerde met Reed, ABN Amro en ING kochten Britse zakenbanken, Nedlloyd Lijnen ging op in P&O en Hoogovens vond een nieuwe fusiepartner in British Steel. Maar in vele gevallen vloog het servies in de wittebroodsweken al door de kamer. De tegenstelling van de stiff upper lip en de Hollandse nuchterheid bleek groter te zijn dan verwacht.

Nederlanders mogen zich op de borst kloppen over hun directheid, in Britse ogen is dat soms ordinaire botheid. ‘Als een Brit iets totaal niet interesseert, zegt hij: ‘that’s interesting.’ Quite good betekent in de VS ‘heel goed’ maar in Engeland ‘waardeloos, maar we maken er geen woorden over vuil’. Als een buitenlander wordt gevraagd ‘Would you like another coffee?’ is dat een signaal dat het gesprek is beëindigd en het beter is weg te gaan. Wie zegt ‘lekker’ wordt niet-begrijpend aangestaard.

Nederlanders die op directe wijze hun mening kenbaar maken, worden algauw onbeschoft gevonden. ‘Talking like the Dutch’ is een Engels spreekwoord voor ‘op een botte manier praten’. Wie als buitenlander denkt beleefd te zijn door te zeggen ‘Please close the door’ zal algauw de vergissing inzien. Britten doen het verzoek in de vorm van een vraag: ‘Would you mind closing the door?’ Wie na een week hard werken op vrijdagmiddag roept ‘We must go to the pub’ zal de collega’s niet meekrijgen. Dat klinkt heel opdringerig. ‘Would you fancy a drink?’ is beter.

Vaak verraadt de intonatie wat wordt bedoeld. Er zijn talrijke manieren om sorry - I’m sorry (sor-re) - te zeggen: als een manier om zich te verontschuldigen, als een manier om zich niet te verontschuldigen, als een manier om iemand de mond te snoeren, als een manier om te zeggen dat je iemand niet hebt verstaan, als een manier om iemand te kennen te geven dat hij op moet schieten of plaats moet maken, als een manier om te interrumperen, als een manier om ongeloof te tonen, als een manier om ongeduld uit te drukken en als een manier om medelijden te tonen: ‘sorry, little man’. Als je Britten niet kunt verstaan, kun je beter zeggen: Could you repeat that, please? I’m not with you, I haven’t a clue of gewoon What”Eh?, Huh?

De cultuurverschillen tussen Nederlanders en Engelsen zijn niet beperkt tot de subtiliteiten van de taal. Nederlanders hebben een collegiale bestuursstructuur. Managers zijn gewend een voorstel te doen en het daarna dagenlang onderling te bespreken. Vervolgens wordt een vergadering belegd met een officiële agenda, waarin de knoop wordt doorgehakt. In Groot-Brittannië worden de besluiten voorgekookt in de wandelgangen. Het land kent niet voor niets de beroemde lunchcultuur.

Omdat de Britten graag met een enkele baas werken, ontstonden in veel Brits/Nederlandse bedrijven met een tweekoppige leiding algauw spanningen. Na de fusie van de uitgevers Reed en Elsevier in 1992 volgde een exodus van managers totdat Morris Tabaksblat – bij Unilever gepokt en gemazeld in Brits/Nederlandse verhoudingen – orde op zaken stelde. Ook Corus koos na de fusie in 1999 van British Steel en Hoogovens voor een tweehoofdige leiding. Maar na ruim een jaar werd het duo de laan uitgestuurd en kwam er één echte baas. Binnen Hoogovens was de bestuursvoorzitter de eerste onder zijn gelijken. Binnen British Steel werd krachtig individueel leiderschap verwacht. De Britten willen één duidelijke baas, in dit land CEO (chief executive officer) genoemd.

De strikte hiërarchie in Groot-Brittannië leidt in Nederlandse ogen vaak tot inefficiëntie. In Groot-Brittannië bestaat in het bedrijfsleven – zeker in de industrie – nog een klassenstructuur. Niet altijd wordt de beste gekozen. Afkomst is bij benoemingen vaak even belangrijk als geschiktheid. Vaak moeten buitenlanders het puin ruimen dat door het Oxbridge-establishment is veroorzaakt. De Lords en Sirs zijn de laatste jaren uit de gratie geraakt omdat ze enorme verliezen bleken te combineren met even enorme salarissen, gratificaties en gouden handdrukken. British Airways (BA), British Telecom (BT) en Marks & Spencer trokken buitenlanders als topman aan.

De Nederlander Maarten van den Bergh die eind 2005 door The Times zelfs tot machtigste manager van het Britse zakenleven werd uitgeroepen, zegt dat Britten de besluitvaardigheid van buitenlanders kunnen waarderen. ‘Als je een vergadering met Britten hebt, dan krijg je zelden een duidelijk ja of nee. Na afloop moet je vragen: “Gaan we het nu doen of niet?”’’

Nederlandse managers denken meer op lange termijn. Ze zijn ook spaarzaam. Er bestaat geen Engelse equivalent voor het spreekwoord ‘Voor wie wat bewaart heeft wat.’ Britse topmanagers koesteren ook de mysterieuze aureool van hun hoge positie. Nederlandse directeuren loodsen hun goede klanten zelf langs de beveiliging. Britse ceo’s laten een klant – hoe belangrijk ook – altijd door een secretaresse ophalen. Daarna wordt de klant in een wachtkamer gezet en wordt koffie beloofd die er meestal niet komt.

Secretaressen zijn in dit land ‘voetvegen’ en gedragen zich er naar. Ze doen werkelijk alles – van het halen van een fles melk tot het poetsen van de schoenen. Een Nederlandse manager die na en carriere in Londen naar Nederland terugkeerde en zijn secretaresse vroeg of zij zijn declaratie wilde doen, kreeg als antwoord: ‘bij ons doen de managers de expenses zelf’.

Britse topmanagers houden zich – mogelijk in hun jacht op ridderslagen en aristocratische titels – in Nederlandse ogen ook te veel bezig met nevenactiviteiten die weinig met het werk te maken hebben: liefdadigheid, cultuur en de herenclubs. Nederlanders zijn pretentieloos. Ze houden niet van flauwekul en opsmuk. De gulle gaven van Reed aan instellingen als de National Gallery en de Royal Opera House noopte de Elsevier-top tot zijn grote verdriet zelf maar het Concertgebouw te sponsoren. Britten vinden Nederlanders op hun beurt algauw provinciaals en zuinig. Ze lijden aan een soort van Calimero-complex – ‘Zij zijn groot en ik ben klein’ – en kunnen niet accepteren dat networking er toedoet.

De Britse visie op Nederlanders is tamelijk paternalistisch en arrogant. Britten zien Nederlanders als good chaps die eeuwenlang zij aan zij stonden in de strijd tegen despoten, die stoer genoeg waren om hen een paar keer te verslaan, maar nu samen met hen optrekken in Bosnië en Irak. Als zakenpartners vinden Britten de Nederlanders efficiënt, professioneel en hardwerkend. Ze begrijpen de Britse humor weliswaar niet echt, maar hebben er meer waardering voor dan de Fransen en Duitsers.

Nederlanders zijn een solide volk - goede techneuten die je projecten kan toevertrouwen - maar die helaas ook tamelijk bot zijn. Britse ondernemers vinden Nederlanders koppig en weinig behulpzaam bij klachten. Nederlanders hebben op hun beurt moeite met het aangeboren acteertalent en de politieke vaardigheid van de Britten. Het ‘doen alsof’ ligt de recht-door-zee Nederlanders niet. Een bekende uitdrukking in Londen is: ‘The Dutch are too honest to be embarrassed and the English are too embarrassed to be honest’ (‘De Nederlanders zijn te eerlijk om het gênant te vinden en de Engelsen vinden het te gênant om eerlijk te zijn’).

‘Engelse managers zijn net als hun politici. Ze zijn geniepig. Ze proberen hun opponenten continu een beentje te lichten. Ze geven een gunstige draai aan ongunstige tijdingen, de spin. Ze laten zaken lekken. Ze nemen hun toevlucht tot roddel en achterklap’, vertelde iemand die veel zaken in dit land deed. De trage respons, de besluiteloosheid en de eilandmentaliteit stuiten Nederlanders tegen de borst.

Britten hebben het altijd druk, zelfs als ze niets te doen hebben. ‘Ik heb al twee keer gebeld of u de videoband zou willen opsturen.’ ‘Sorry. Maar ik heb nog geen tijd gehad.’

In dit land kan beter geen druk worden uitgeoefend als iemand zijn afspraak niet nakomt. Wie boos of argwanend wordt als iemand er op het afgesproken tijdstip niet is, spant het paard achter de wagen. ‘Het werkt averechts,’ zo wordt van alle kanten gezegd.

Als in Nederland een manager geen tijd of zin heeft met iemand te praten, dan wordt gezegd ‘onze manager heeft geen gelegenheid u te ontvangen’. Engelsen vinden dat bot. ‘Ik kan de manager niet vinden’, zo luidt de smoes van de secretaresse. Het gevolg is dat iemand uren voor niets wacht in de hoop dat hij alsnog wordt gevonden.

Buitenlanders kunnen behoorlijk gefrustreerd raken van de Britse werkethiek. ‘We hadden afgesproken dat ieder zijn deel zou doen. Na een week bleek alleen ik mijn deel te hebben gedaan,’ vertelde een Nederlander die bij een Britse bank was gaan werken.

De Britse werkmoraal ligt ergens tussen die van het protestantse ‘het-moet-vandaag-af’-ethiek en het katholieke ‘het-kan-morgen-ook’-ethiek. Britten nemen hun werk serieus, maar niet te serieus. Werk is een plicht, maar geen heilige plicht. Mensen die niet werken worden met de nek aangekeken, maar ook mensen die zich te veel uitsloven. Britten relativeren hun werk vooral via hun gevoel voor understatement. Als iemand denkt ‘Verdorie, dat had gisteren al afgemoeten’, zegt hij: ‘Ik denk dat we een klein probleem hebben’.

De meeste Britten klagen altijd over hun werk. Vooral op maandagmorgen. Meestal komt een Brit binnen met de opmerking: ‘It’s bloody cold’ of ‘Raining again’. Er wordt geklaagd over het openbaar vervoer, de werklast en vooral het aantal vergaderingen,

De vergaderlast is enorm. Iedereen zit altijd in een meeting. De vergaderingen of briefings zijn niet bedoeld om het personeel inspraak te geven, maar alleen om instructies van hogerhand door te geven.

De tijd wordt gevuld met grappen. Vergaderingen zijn meestal vrolijke gebeurtenissen vol kwinkslagen. Humor scoort tijdens deze bijeenkomsten. Het is een wapen om staande te blijven. Vergaderingen beginnen met gezelligheid en wat plagerijen. Met milde zelfspot slaan de Britten zich door de bijeenkomst.

Buitenlanders – hoe goed ze ook Engels spreken – hebben het vaak moeilijker tijdens vergaderingen en briefingsdoor de beperktheid van hun woordenschat en uitdrukkingen. Daarnaast hanteren Engelsen op hun werk een soort dialect – kantoorslang – dat voor buitenlanders vaak onbegrijpelijk is. Buitenlanders verliezen niet zelden de discussie binnen een organisatie door hun taalachterstand.

Managers beleven niet, ze verzoeken het personeel om medewerking. De toon is vriendelijk en gereserveerd. De relatie tussen managers en medewerkers is niet erg hecht. Britten zijn niet zo handig met persoonlijke gevoelens. Kritiek wordt vaak in een grapje verpakt. Opmerkingen of ongenoegen wordt op subtiele wijze kenbaar gemaakt. De chef fronst zijn wenkbrauwen of roept je even bij zich. Het is not done mensen in bijzijn van anderen af te zeiken.

Collega’s gaan vriendschappelijk met elkaar om, maar houden wel een zekere afstand. Na het werk met de collega’s naar de pub is vrij gebruikelijk, maar men nodigt de collega’s niet thuis op verjaardagen uit. Collega’s verwachten van elkaar dat ze onderhoudend gezelschap zijn en humor hebben. Grappen zijn soms subtiel maar soms ook ongewoon grof (zelfs uitgesproken seksueel getint of racistisch). Sociologen verklaren dat als uitlaatklep voor de gereserveerde en soms bekrompen omgangsvormen. In de televisiekomedie The Office – door Ricky Gervais geschreven op grond van zijn eigen ervaringen op kantoor – is David Brent een zelfvoldane bureauchef die voortdurend politiek incorrecte grappen maakt en hunkert naar waardering van zijn medewerkers.

Doordat samenwerking de norm is, zit de competitie meer in teams tegen elkaar dan tussen collega’s onderling. Daardoor lijken er geen individuele toppers te bestaan in het bedrijfsleven. Maar schijn bedriegt. De toppers zitten hoog in de organisatie en worden niet alleen op basis van kennis en kunde geselecteerd, maar ook rangen en standen spelen mee.

De topmensen herkennen vooral elkaar; voor buitenstaanders is dat vaak nauwelijks aan te voelen. Buitenstaanders denderen soms onwetend over onzichtbare grenzen heen en begaan dan in de ogen van de Britten de vreselijkste blunders, zoals het aantrekken van een fout pak met een das van een club of privé-school waar je helemaal geen band mee hebt.

Ook op het werk beschermen de Britten hun privacy. Vaak weet je niet of collega’s zijn getrouwd, kinderen hebben, laat staan waar ze tijdens hun vakantie naartoe gaan.

Britten beschermen hun privacy zelfs aan de telefoon. Ze nemen veelvuldig de telefoon op met het noemen van het telefoonnummer. Als ze bellen en iemand anders willen spreken noemen ze niet hun naam, maar vragen alleen naar de juiste persoon.

Maar Britten vinden zichzelf hierdoor allesbehalve onbeschoft. Ze gaan er juist prat op altijd beleefd te blijven. Zelfs bij hoogoplopende ruzies gooien ze in tegenstelling tot mensen van het continent nooit de hoorn op de haak. Ze laten zich niet meevoeren door hun emoties, zelfs niet als jij kwaad of woedend wordt. Maar ze sturen je met een kluitje in het riet door eindeloos te blijven doorverbinden – ‘daar ga ik niet over’ - en niet terug te bellen.

Vooral met dat laatste kunnen ze het bloed onder de nagels vandaan halen. Omdat Britten zo veel uren in vergaderingen doorbrengen, is het een ware kunst om in dit land de juiste persoon aan de lijn te krijgen. De secretaresse – of telefoniste – belooft altijd plechtig dat er wordt teruggebeld. Maar de beleefdheid beperkt zich tot de belofte. In werkelijkheid wordt er nooit teruggebeld.

Een Britse vriend van mij bedacht een oplossing voor dit dilemma. Als je de inkoopdirecteur aan de lijn wilt, zo legde hij uit, dan bel je de secretaresse van de algemeen directeur op. Je zegt tegen haar dat je de directeur inkoop wilt spreken. Zij zal zeggen dat je de secretaresse van de directeur inkoop moet bellen. Daarna bel je de secretaresse van de directeur inkoop op en zeg dat je door de algemeen directeur naar hem bent verwezen. ‘Kijk, hoe snel je wordt teruggebeld.’

BEDANKT

Lezing Peter de Waard op WASP-reporterdag 2006

Uit de Volkskrant van 27 maart

‘Katholiek, protestant, katholiek, protestant’

Het is een koddig gezicht: dertig kleuters van vijf en zes jaar in hun uniformpjes en petjes voor de ophaalbrug van het kasteel. Ze staan even perfect in de rij als een peloton soldaten op Sandhurst. De school uit zuid-Londen heeft een excursie georganiseerd naar Hever Castle in Kent, het geboortehuis van Anna Boleyn, de tweede vrouw van koning Hendrik VIII.

In dit land kan de vaderlandse geschiedenis niet vroeg genoeg worden onderwezen. Het rijtje koningen sinds 1066 – William, William, Henry, Stephen, Henry, Richard, John, Henry, Edward, Edward, Edward, Richard enz. – wordt er op dezelfde wijze ingestampt als het rijtje Indische eilanden – Sumatra, Java, Bali, Lombok, Sumba, Sumbaya, Floris, Timor enz. – bij Nederlandse scholieren in de jaren dertig.

Maar het lijkt zelfs voor een privéschool overdreven om kinderen van die leeftijd al met de reformatie te confronteren. Mijn vrouw die daar als gids werkt en nooit verlegen zit om een aangepaste anekdote voor welke bezoekersgroep dan ook (van lichtelijk beschonken Londense effectenmakelaars tot negenjarige leerlingen van een immigrantenschool in een achterstandswijk), weet dit keer amper hoe ze moet beginnen met het verhaal.

Hoe leg je zulke jonge kinderen uit waarom de koning zes vrouwen had? En hoe zeg je dat Hendrik door te willen huwen met de tweede vrouw de paus van Rome tegen zich in het harnas joeg en daarna besloot zelf maar hoofd van de kerk te worden?

Tussen de twee valhekken na de ophaalbrug zijn gelukkig de moordenaarsgaten te zien. ‘Zien jullie ze ook?’ wijst ze omhoog. ‘Als de vijand naar binnen kwam werden de valhekken neergelaten en werd door die gaten pek en kokende olie op hun hoofden gegooid. Hoeveel tellen jullie er?’ De kinderen die bijna wezenloos met grote ogen het verhaal aanhoren, worden ineens actief. Ze gooien hun hoofden achterover en schreeuwen om het hardst. ‘Vijf.’ ‘Zeven.’

Het spelletje ‘ik zie, ik zie, wat jij niet ziet’ lijkt aan te slaan. Binnen in het kasteel zijn er de priestergaten – de plekken waar de katholieke priesters die in de Tudor-periode werden vervolgd zich opscholen als de protestanten binnenkwamen. De kinderen vinden ze tot bovenop het hemelbed van Hendrik VIII. ‘Maar waarom deden ze dat?’ willen ze daarna weten.

‘Ja, eerst was iedereen katholiek en toen kwam de zoon van Henry en die wilde dat iedereen protestant zou zijn. Maar hij overleed al snel. Daarna kwam er een koningin op de troon die katholiek was en Bloody Mary heette. Maar ze werd opgevolgd door haar halfzus die weer protestant was. En elke keer gingen de anderen weer op de brandstapel. Je weet wel zoals bij jullie thuis op de barbecue’, legt ze uit.

Met de schilderijen van Hans Holbein hoef je als gids bij deze kinderen niet aan te komen, net als de fraaie lambrisering. De namen van de zes vrouwen van Hendrik kennen ze ook niet, maar wel het rijmpje waarmee iedere Brit ze onthoudt: divorced, beheaded, died, divorced, beheaded, survived (gescheiden, onthoofd, doodgegaan, gescheiden, onthoofd, overleefd). Dat hebben ze op school al uit hun hoofd moeten leren.

Anna Boleyn was de tweede en werd onthoofd, zo weten ze. ‘Maar hoe?’, wil een kind weten. ‘Met een zwaard.’ ‘Dat zwaard.’ ‘Nee, maar wel met een soortgelijk zwaard.’ ‘Waar werd ze onthoofd?’ vraagt een ander kind. ‘In de Tower of London.’ ‘Welke City is dat?’ vraagt een jongetje met een rood hoofd. ‘Londen!.’

De tour eindigt op de Long Gallery vol manshoge poppen met figuren uit de Tudor-tijd en een kamer met martelwerktuigen en een middeleeuws toilet. ‘Wat een koude billen kregen de mensen op dit toilet’, merkt de grootste slimmerik op. Het is een sprookje, zij het een eng sprookje.

Heb je er wat van opgestoken, vraagt ze aan het einde van de anderhalf uur durende tour. ‘Ja,’, zegt de kleinste kruimel. ‘catholic, protestant, catholic, protestant.’ Zelfs de juffrouw – een streng kijkende dame in mantelpak – moet er even om lachen.

NEDERLANDERS SLIMMER DAN BRITTEN

Britten kloppen zich op de borst, omdat ze intelligenter zijn dan Fransen. Maar gelukkig zijn ze niet zo slim als wij Nederlanders. En helaas: Duiters zijn weer net slim als wij.
De bron is niet onomstreden. Professor Richard Lynn van de Universiteit van Ulster heeft de ranglijst opgesteld van de meest en minst intelligente Europeanen. Vorig jaar joeg hij de vrouwenbeweging tegen zich in het harnas door in een onderzoek te beweren dat mannen slimmer zijn dan vrouwen. En nog eerder stelde hij dat Aziaten en Europeanen een hoger IQ hebben dan Afrikanen.
Het nieuwe onderzoek van professor Lynn zal dan ook door velen met een korreltje zout worden genomen. Maar hij zegt het wetenschappelijk te hebben onderbouwd. Hij heeft duizenden tests in een periode van dertig jaar vergeleken. Hij concludeert daaruit dat de Duitsers en Nederlanders in Europa de hoogste IQ hebben met 107, vergeleken met 100 bij de Britten. De Belgen scoren 99, maar de Fransen slewchts 94. Helemaal onderaan staan de Serven met 89.
De bewoners van de landen die hoog scoren, vinden het resultaat begrijpelijk. Rebecca Loos, de ex-maitresse van Beckham en nu een Nederlandse prominent in Groot-Brittannië, zegt in de Daily Mail dat Nederland altijd een zeer intelligent land is geweest. ‘De Nederlanders spreken minimaal drie talen, waaronder Engels. Kijk maar naar mij. Ik ben Nederlander en zie hoe intelligent ik ben.’ Maar de Roemeense popstertweeling The Cheeky Girls uit noemt het onderzoek een belediging voor de mensen uit dit land. Over het algemeen scoren de landen in Noord-Europa hoger dan die in het Mediterrane gebied. Volgens professor Lynn heeft dit te maken met een grotere herseninhoud: 1,320 kubieke centimeter tegen 1,312 kubieke centimeter. ‘In Noord-Europa bood de aarde minder dan in het warmere klimaat, zodat mensen bij het jagen en verzamelen van planten slimmer moesten zijn.’
Professor Lynn schuwt controversiële verklaringen niet. Op de vraag waarom Britten slimmer zijn dan Fransen zegt hij dat dit het resultaat is van militaire conflicten. ‘De partij met de hoogste intelligentie wint meestal, behalve in 1942 toen Duitsland getalsmatig werd overtroefd.’ (27-3-2006)

Land gem. IQ Land gem. IQ

Nederland 107 België 99

Duitsland 107 Denemarken 99

Polen 106 Finland 99

Zweden 104 Tsjechië 98

Italië 102 Spanje 98

Oostenrijk 101 Ierland 97

Zwitersland 101 Frankrijk 94

Groot-Brittannië 100 Roemenië 94

Noorwegen 100 Servië 89

HELP 'POTHOLE'

Heel terecht pakt de Britse regering de terreinwagen fiscaal aan, maar tegenwoordig lijkt een stadstank bijna een noodzaak om veilig over de Britse wegen te rijden. Engeland moet het slechts onderhouden wegdek van Europa hebben. Vooral op lokale wegen is soms geen vijf meter te rijden zonder een volgende pothole, een put in het wegdek. Een flink deel van de ongelukken op Britse wegen is direct te wijten aan slecht onderhoud. Gemiddeld worden wegen in Engeland nu eens in de 73 jaar opnieuw geasfalteerd. Tussentijds worden door wegwerkers de gaten met een pot teer gedicht.
De Labourregering zegt in de afgelopen vijf jaar lokale overheden drie miljard pond te hebben gegeven om de onderhoudsachterstand in te lopen, maar het is een druppel op de gloeiende plaat. Lokale besturen krijgen maar 32 procent van het bedrag dat ze echt nodig hebben om het wegdek fatsoenlijk bij te houden. De gevolgen zijn overal te zien. In de West-Midlands worden zelfs de soms tien centimeter diepe kuilen niet meer opgevuld. Met een pot verf wordt een cirkel om de ergste putten geschilderd om automobilisten te waarschuwen.
Steeds vaker spannen weggebruikers rechtszaken aan tegen de overheid. Vorig jaar moest alleen Londen al 16 miljoen pond vergoeden aan weggebruikers die schade hadden opgelopen door gaten in het wegdek. In heel Engeland was het geclaimde bedrag bijna 60 miljoen pond. (24-3-2006)

DARTS

BARNEY BEDWINGT THE POWER

Twee sprookjes op een avond. Niet alleen gooide Raymond van Barneveld donderdagavond voor het eerst een negendarter op televisie, ook wist hij eindelijk Phil “The Power” Taylor te bedwingen.
Amper een maand na zijn controversiële overstap naar de Professional Darts Corporation (PDC) zit Raymond van Barneveld goed in zijn vel. Tot nu toe heeft hij alle wedstrijden gewonnen. En de entourage bevalt hem. Afgelopen donderdag speelde hij in Bournemouth in een zaal met liefst drieduizend mensen. En het inspireerde de drievoudig wereldkampioen van de BDO die na zijn nederlaag tegen Jelle KLaasen besloot over te stappen naar de wilde bond waar hij tot dan toe nooit iets van had willen weten.
De PDC heeft hierdoor de twee sterkste darters ter wereld onder contract, want Van Barneveld heeft inmiddels duidelijk gemaakt dat zijn nederlaag tegen Klaasen in de BDO-finale niet meer dan een ongelukkige misstap was. In de laatste confrontatie versloeg hij Klaasen met 5-0.
In de Holsten Premier League gooide Van Barneveld donderdagavond in de wedstrijd tegen Peter Manley twee keer een perfecte 180 om daarna uit te gaan met 141 – treble 20, treble 19 en dubbel 12. Het was voor het eerst in zijn zestienjarige loopbaan dat Barney tijdens een televisie-uitzending met negen pijltjes een leg uitgooide.
Van Barneveld noemde de door Sky geregistreerde negendarter dan ook een hoogtepunt van zijn carriere. ‘Dit was een van mijn dromen, de andere is Phil Taylor te verslaan’, zei hij. Van Barneveld, die Manley uiteindelijk met 8-3 versloeg, kreeg die kans later op de avond. Voor het eerst speelde Van Barneveld tijdens een PDC-wedstrijd tegen ‘The Power’, de dertienvoudige wereldkampioen van deze bond. Van Barneveld begon goed en kwam 3-1 voor. Maar daarna kwam Phil Taylor met steun van het Engelse publiek terug. Hij kwam 6-4 voor en maakte er zelf 7-4 van, nadat Van Barneveld een dubbel 11 miste. Taylor had nog een set nodig om de wedstrijd te beslissen. Maar Van Barneveld wilde dit keer hoe dan ook niet verliezen en won de drie volgende sets. Met 7-7 eindigde de wedstrijd in een gelijkspel, zodat zowel Van Barneveld als Phil Taylor ongeslagen zijn. Op 20 april (Raymonds 39-ste verjaardag) spelen de beide giganten opnieuw tegen elkaar (24-3-2006)

BRITTEN GEVEN SLIPPERS DE SCHOP

Wat doet de 21-ste eeuwse Brit? Hij drinkt champagne, luistert naar een i-pod, eet kippenborst en rookt een gezondheidsfiltertje.
Het Office of National Statistics (het Britse CBS) heeft het boodschappenhandje aan de hand waarvan elke maand het inflatiecijfer wordt berekend, gemoderniseerd. Weg zijn de chocoladebiscuits, de diepvrieskip en de slippers. De nieuwe Britten drinken liever een fles Champagne dan dat ze zondagmiddag met de familie rond de tafel de Sunday Roast verorberen.
In totaal zitten in het mandje 650 producten. Nadat eerder de grammofoon en de cassettedeck al verdwenen heeft nu ook de draagbare cd-speler zijn plek in het mandje verspeeld. Daarvoor in de plaats is er nu de i-pod waarvan er in 2005 14 miljoen werden verkocht. Ook de kosten van het downloaden van muziek zijn nu in het inflatiecijfer opgenomen. Nieuw zijn ook digitale camcorders en platte televisies, net als surfplanken (Hebben de Britten die nu pas ontdekt?) en kayaks. Kindersandalen en de honkbalpet zijn verdwenen uit het mandje. (22-3-2006)

Wat is in?	Wat is uit?
Kippenborst	Gebraden kip
Fles Champagne	Fles Cavia
Bureautafel	Nachtkastje
Kindermeisje	Theedoek
MP3-speler	Portable CD-speler
Fles pils in bar	Warme melk
Mentholsigaretten	Slippers
Houtschroeven	Diepvriesgebak

SIX NATIONS RUGBY 2006

FRANKRIJK WINT BIZAR ZESLANDENTOERNOOI

Het was vorige week ijskoud in Stade de France, het was vandaag mogelijk nog kouder op Twickenham. Vooral voor Engeland en zijn supporters. De wereldkampioen leed zijn derde achtereenvolgende nederlaag in het toernooi.van de zes sterkte Europese rugbylanden.
Maar niet alleen door de Engelse nachtmerrie, was het zeslandentoernooi van dit jaar een van de meest bizarre en sensationele in de rugbygeschiedenis. Op de ochtend van ‘superzaterdag’ waren nog vier teams in de race voor de titel. In dit toernooi leek iedereen van iedereen te kunnen winnen en ook op de laatste dag werden alle wedstrijden in de laatste minuten beslist.
Maar uiteindelijk liep het af zoals iedereen van tevoren had voorspeld. Het op voorhand favoriete Frankrijk versloeg Wales in Cardiff met 21-16 en greep de titel.. Ierland won met 28-24 van Engeland en kwam daarmee in punten op gelijke hoogte met Frankrijk, maar eindigden door een slechter puntensaldo als tweede. Wel wonnen de Ieren de triple crown - de beker voor het beste team van de Britse eilanden.
De titel ging naar Frankrijk, maar de Fransen lieten geen enkele keer iets zien van hun verwachte soevereiniteit en zijn ondanks de triomf favoriet af voor het wereldkampioenschap dat volgend jaar in hun eigen land zal plaatsvinden... In het Millennium Stadion keken de Fransen tien minuten voor tijd nog tegen een achterstand van 16-11 aan. Maar uit het niets scoorden ze een try en met een penalty stelden ze uiteindelijk de zege veilig. Wales dat de eerst gevierde en daarna verguisde Gavin Henson weer in de basis had, speelde zijn beste wedstrijd van het toernooi. Maar het mocht niet baten. De Grand Slam-winnaars van vorig jaar eindigen net boven Italie op de een na laatste plaats.
Engeland probeerde op een winderig Twickenham revanche te nemen voor de wanvertoning in Parijs waar het team vorige week niets meer leek te kunnen. Coach Andy Robinson had voor de wedstrijd tegen Ierland zes wijzigingen doorgevoerd. Maar de Engelsen speelden opnieuw weinig indrukwekkend. Andy Goode verving Charly Hodgson als kicker, maar zijn eerste drie penalty’s gingen ver naast de palen. Beide ploegen begonnen de wedstrijd met een try. Daarna oefenden de Ieren aanvankelijkt de meeste druk uit. In de tweede helft was Engeland beter. Maar dankzij een omstreden try wonnen de Ieren in de laatste minuut.
Schotland won zaterdag voor het eerst sinds vier jaar weer een uitwedstrijd in het zeslandentoernooi... In Rome werd Italie met 13-10 verslagen. De Schotten kwamen vroeg in de wedstrijd met 7-0 achter na een magistrale try. Ze scoorden echter vlak daarna een eigen try en namen voor de rust nog een 10-7 voorsprong door een dropgoal. Na de rust kwam Italie uit een penalty weer op gelijke hoogte. Maar vlak voor tijd benutte Schotland een eigen penalty.
Frankrijk is zeslandenkampioen, maar Nieuw-Zeeland – de sterkste rugbynatie ter wereld – zal zich in de aanloop naar het wereldkampioenschap niet ongerust maken over wat er op de Europese velden te zien was. Zelfs het B-team van de All Blacks zal makkelijk deze Europese teams de baas zijn. (18-3-2006)

PORTSMOUTH VERSUS SOUTHAMPTON

Waarom is Portsmouth interessanter dan Southampton? Bij de een zijn de beroemde schepen aangemeerd, bij de ander zijn ze gezonken of liggen ze in verboden gebied. Beide havensteden liggen naast elkaar aan de Solent, de zeestraat tussen het eiland Wight en de Britse zuidkust. De een – Portsmouth – is de verdediging voor de ander – Southampton. Maar het zijn ook grote rivalen. Vooral op het voetbalveld.

In Portsmouth is het elke dag Sail

‘Waar komen jullie vandaan? Ah. Nederland. We hebben heel veel oorlogen tegen elkaar gevoerd. Begonnen jullie die nu of waren wij dat?’
Linda is de barvrouw van de pub The Mary Rose in het midden van het oude garnizoensgedeelte van Portsmouth. Als zij er is, hoeven er geen andere klanten te zijn. Ze praat honderduit. Vooral over de oorlog. ‘Je moet naar het D Day Museum gaan. Heel indrukwekkend. Heb ik het verhaal al verteld van mijn moeder. Ze woonde tijdens de oorlog in Portsmouth. Elke nacht vielen er bommen. Als de Luftwaffe nog bommen overhad, werden die op de terugweg losgelaten boven Portsmouth. Mijn moeder sliep onder de trap. Je kon niet elke nacht naar de schuilkelder gaan. De rest van mijn familie komt uit Coventry. Die stad is verschrikkelijk gebombardeerd geweest. Maar dat was maar een keer.’
In Portsmouth denken de mensen continu aan de strijd. Hier regeert Groot-Brittannië nog altijd over de wereldzeeën. Elke pub is naar een schip of admiraal vernoemd. En elk restaurant of publiek gebouw heeft tenminste een foto, schilderij of afbeelding van een oorlogsschip.
In de pub Mary Rose hangt ook een oude poster: ALL SEAMAN AND ABLE-BODIED LANDMAN willing to serve on his majesty’s ship BEAULIEU OF 40 GUNS The right honourable W. Earl of Northefk commander now fitting out in Portfmouth Harbour.
Honderd meter verderop hangt buiten een groot spandoek ROYAL NAVY AND ROYAL MARINES recruit now 08456 075555. Behalve de spelling van sommige woorden is er in al die eeuwen weinig veranderd. Linda: ‘Wij beginnen eigenlijk nooit oorlogen. Maar als de oorlog begonnen is, dan “we enjoy it”.
Behalve een marinebasis is Portsmouth een garnizoensstaat. De overzeese strijd heeft de burgers van deze stad door de eeuwen heen te eten gegeven. De kust is bezaaid met forten en verdedigingswerken. Boven vanaf het historische Roundhouse zie je nu nog elke tien minuten een marineschip de haven uitvaren. ‘Vlak voor de invasie van Normandië in 1944 kon je over de schepen heenlopen naar het eiland Wight’, vertelt Jacquie Shaw van het toeristenbureau. Ze leidt de wandeling over Roundhouse en de 18 guns battery waarvan in het verleden familieleden hun jongens uitzwaaiden die nieuwe koloniën gingen veroveren of landen gingen bevrijden.
Portsmouth is in tegenstelling tot Southampton compact. De beroemde historic dockyard ligt vlak bij de nieuwbouw. Hier liggen bij elkaar de HMS Victory waarvan Nelson de slag bij Trafalgar leidde en de HMS Warrior, het eerste ijzeren oorlogsschip. Sinds het in 1982 uit de haven werd gelicht, wordt hier ook de Mary Rose geconserveerd – het enige bewaard gebleven oorlogsschip uit de zestiende eeuw. Het wordt al 23 jaar natgehouden om te voorkomen dat het uit elkaar valt.
Portsmouth pronkt ook buiten de historic dockyard graag met zijn achthonderd jaar oude maritieme geschiedenis vol zeeslagen en invasies. Er is een ‘Overwinningen-, Slagen- en Blunders’-wandeling, er is een D-Day-wandeling en er is uiteraard een Nelson-trail. Alle grote zeehelden, admiraals en generaals liepen hier over de kade, bepaalden hun strategieën en vermaakten zich zo goed als dat in Portsmouth mogelijk was.
Maar de stad is niet alleen nostalgie naar de tijd van Britain rules de waves. In 2003 heeft de stad een nieuw ijkpunt gekregen. Een 170 meter hoge toren is het visitekaartje van de nieuwe stad. De Spinnaker Tower zoals het gebouw heet lijkt nog het meest op Burj-al-arab in Dubai. Vanuit het kraaiennest in de top is er een fenomenaal uitzicht over de omgeving.
Niet alle inwoners zijn enthousiast over het controversiële millenniumproject. Het gebouw werd jaren te laat opgeleverd en was ver over de begroting. Veel inwoners schudden nog elke dag hun vuist in de richting van de toren die midden in het nieuwe winkelcentrum Gunwharf Quay is gelegen.
Gelukkig heeft Portsmouth een andere kant – even weg van de zee. Het is de stad van de grote engineer Isambard Kingdom Brunel die juist de spoorlijnen aanlegde. Het is ook de geboortestad van Charles Dickens, Rudyard Kipling en de acteur Peter Sellers. Southampton moet het doen met komiek Benny Hill.

Tips Portsmouth

Portsmouth (ook bekend als Pompey – spreek uit pompie) is een stad van 196 duizend inwoners die is gelegen op Portsea Island aan de zuidkust van Engeland. Het is een marinehaven en garnizoensstad met de oudste droogdok ter wereld.

Hotels: wij sliepen in de Holiday Inn aan Pembroke Road. Het was gunstig gelegen. In de lounge kon alleen een groot glas wijn worden besteld – ‘neen, een klein glaasje doen we niet’ – en het was daar erg onrustig – televisie aan met voetbal, radio aan en continu mensen die in en uitliepen van en naar het zwembad.
- Portsmouth Marriot (viersterrenhotel) aan Southampton Road. Voor wie meer rust wil
- Florence House Hotel aan Malvern Road in Southsea. Klein zeven kamers tellend boutiek-hotelletje in oud Edwardian huis.

Pubs: The Old Custom House in Gunwharf Quays. Home of torpedo & mine. Moderne pub in een monumentaal gebouw uit 1790. Het was jarenlang de stamkroeg van de bemanning van HMS Vernon. Het gebouw is in de oude staat hersteld, met vele kleine ruimten waar in alle rust gegeten of gedronken kan worden. Bangers Mash en Beer Battered Cod + chips voor 4,95 pond.
- The Mary Rose aan St. Georges Road. Pub met de leukste barvrouw (Linda) van de stad. Oude pleisterplaats voor reizigers naar Wight. Vooral in de zomermaanden is het afgeladen vol.
- Still & West Country House. Klassieke pub uit 1733 op het mooiste puntje van de haven. ‘Well behaved children’ zijn welkom, aldus een bord.

Restaurants: we aten in het Yellow River Café in Gunwharf Quays. Hier promoveert de Beer Battered Cod tot Tiger Beer Battered Cod en wordt het gerecht meteen twee pond duurder. Er zijn echter ook uitgebreide menu’s met namen in de haventraditie van de stad zoals Silk Trade en Spice Merchant.
- The American Bar in Old Portsmouth. Bekend visrestaurant.
- The Spice Inn Leuk klein restaurant

Bezienswaardigheden: The Historic Dock Yard is een absolute must. Drie beroemde schepen uit de Britse historie - Hendrik VIII’s Mary Rose, Nelsons Victoria en HMS Warrior - liggen hier naast elkaar. De schepen geven een heel goed idee van het leven aan boord honderden jaren geleden. Daarnaast zijn er musea en winkels met veel interactief vermaak. Niet alleen volwassenen maar ook kinderen zullen zich een dag lang geen moment vervelen. En het kost maar 15 pond per persoon (familiekaart 40 pond). En wie het niet allemaal gezien heeft, mag de volgende dag het kaartje nog een keer gebruiken.
- Het D Day Museum. Het enige museum ter wereld dat geheel gewijd is aan de invasie in Normandië op 6 juni 1944. Zeer de moeite waard.
- Geboortehuis van Charles Dickens. De beroemde schrijver woonde hier alleen toen hij nog in de luiers lag, maar zijn geboortehuis is prachtig in de oude stijl gerenoveerd.

Winkelen: Gunwharf Quay heeft trendy boetieks.

Omgeving: Bosham – pittoresk dorpje in de haven van Chichester, tien kilometer van Portsmouth. Hoogtepunten – prachtige cottages aan de haven, toeristisch Arts & Craft Centre en vooral een boulevard die bij vloed onder water loopt. Ondanks alle waarschuwingen parkeren toeristen hier hun auto’s wat tot grote hilariteit kan leiden.
- Wight – 20 minuten varen van Portsmouth. Aan te raden Osborne House – het vroegere paleis van koningin Victoria.
- Porchester Castle – kasteel met Romeinse historie. Hendrik V verzamelde hier zijn troepen voor Agincourt en Richard II woonde er. Perfecte plek voor een picknick.

Verbindingen: 70 minuten met de trein van London Waterloo
- Veerdiensten uit verschillende Franse steden
- (Le Havre, Cherbourg en Caen) en Spanje (Bilbao)

www.vistportsmouth.co.uk
www.portsmouth.gov.uk

SOUTHAMPTON MIST MONUMENT VOOR IJSBERG

‘Waarom hebben jullie geen monument voor een ijsberg opgericht?’ vraag ik provocerend aan de mijn vriendelijke blue badge-gids Lesley Tudor Pole. Ze heeft mij langs zeven Titanic-monumenten gevoerd – de laatste ter herinnering aan de postbeambtes die op het schip zijn omgekomen.
Maar op de kade waarvan het onzinkbaar geachte schip in 1912 vertrok voor zijn eerste en laatste tocht mag ik niet komen. Er is aan het begin van de kade een gele lijn getrokken na al weer een monument. ‘Als je hier overheen stapt maait een van de veiligheidsmensen je neer met een machinegeweer’ grapt ze. De Britse politie is zo bang dat terroristen zullen toeslaan in de thuishaven van de grote cruiseliners Queen Elizabeth 2 en Queen Mary 2 dat ze buitenstaanders verbieden de kades te betreden.
Het is een anti-climax. Als je zo veel met Titanic wordt geconfronteerd tijdens een rondleiding, wil je ook de real thing zien. ‘Er gaat wel een speciale bus langs’, zegt Lesley. ‘Maar wandelend mag je er niet komen.’
In 1914 werd een eerste monument voor de slachtoffers opgericht, een jaar later een tweede. En nu zijn er liefst zeven: van een voor de muzikanten, de postbestellers en de engineers tot een voor de omgekomen obers op het schip. Maar de twee uur durende Titanic-wandeling door Southampton beperkt zich niet tot monumenten. Alles wat in de verste verte iets met het schip te maken heeft, is inmiddels een toeristische attractie – de plek waar de post gesorteerd werd (‘de RMS van RMS Titanic staat niet voor niets voor Royal Mail Ship’, vertelt Lesley) tot het oude kantoor van de White Star Line en de hotels waar ontwerper Thomas Andrews en veel van de miljonair-passagiers sliepen.
Een monument voor de ijsberg zou eigenlijk geen gek idee zijn. De ijsberg die in de weg stond van de Titanic, heeft ten minste de stad toeristisch op de kaart gezet.
Southampton heeft meer tragedie gekend, maar die zijn met minder romantiek omgeven dan de ondergang van de Titanic. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het de meest gebombardeerde stad van het land. Niet vreemd als bedacht wordt dat juist hier de door de Luftwaffe gevreesde Spitfires werden gemaakt.
De bombardementen hebben het huidige stadspatroon bepaald. Southampton is voor Britse begrippen groen. Er zijn vele grote parken. En de wegen zijn breder dan in welke andere Britse binnenstad ook, waardoor het een van de weinige steden in het zuiden van Engeland is waar redelijk veilig kan worden gefietst. Maar Southampton mist daardoor ook karakter. De door de Luftwaffe veroorzaakte kraters lijken te zijn opgevuld met studentenappartementen, bejaardenwoningen en foeilelijke flats.
Southampton mist in tegenstelling tot Portsmouth een eigen kathedraal. Maar het heeft na York wel de best behouden middeleeuwse stadswal van Engeland en een prachtige stadspoort Bargate aan het begin van de High Street, de grote winkelstraat. De muren waren zo sterk dat zelfs de Luftwaffe ze niet klein kreeg. Ze staan ook zo dicht aan het water dat het soms oude dijken lijken. In de gewelven die tijdens een georganiseerde wandeling kunnen worden bezocht, is het koud en vochtig.
Het nieuwe winkelcentrum West Quay is tegen de stadswal aangeplakt. De combinatie van oud met nieuw zal niet iedereen meteen aanspreken. Maar Southampton koestert zijn positie als de vijfde winkelstad van het land. Mogelijk heeft het te maken met het karakter van zijn bezoekers: cruisepassagiers doen blijkbaar niets liever dan winkelen.
Southampton koestert zijn handelstraditie zoals Portsmouth zijn militaire traditie. ‘Dit is de plek waar de wol werd geëxporteerd en de wijn geïmporteerd. Weet je dat deze stad eeuwenlang het monopolie had voor de wijnimport’, zegt de eigenaar van een club. Als rijke handelsstad was Southampton in de geschiedenis een doelwit van piraten. De Grimaldi’s namen uit Southampton het zilver mee en financierde daarmee de oprichting van hun eigen staatje Monaco.
Er bestaat grote rivaliteit met Portsmouth. Southampton pocht niet alleen de grotere maar ook de betere universiteit te hebben – de afdeling oceanografie is wereldberoemd. En tot voor kort had de stad ook altijd de beste voetbalclub. Maar The Saints degradeerden twee seizoenen geleden, terwijl Pompey juist net naar de premiership gepromoveerd was. Die rolwisseling doet de inwoners veel pijn. Gelukkig heeft Southampton nog zijn jaarlijkse botenshow waarmee Portsmouth niet kan concurreren. En de stad heeft nog een ander sterk punt ‘Southampton is de op twee warmste plek van het Verenigd Koninkrijk. We liggen aan de zuidkust in de beschutting van het eiland Wight’, zegt Lesley Tudor Pole.
Helaas zegt ze het op een dag dat het bitter koud is en zelfs een echte ijsberg hier niet zou smelten.

Tips voor Southampton

Southampton is een stad van 221 duizend inwoners aan de zuidkust van Engeland. Het heeft een belangrijke koopvaardij- en cruisehaven. Het was de haven waar de Pilgrims Fathers in 1620 vertrokken op de Mayflower naar Amerika en de Titanic in 1912 zijn eerste en tevens laatste reis begon.

Hotels: The Dolphin. Jane Austen danste er, Nelson sliep er, Charles de Gaulle keek er tijdens de oorlog naar zijn geliefde Frankrijk en een kamermeid werd er zwanger gemaakt en pleegde vervolgens zelfmoord. The Dolphin is het veruit leukste hotel van Southampton. Iedere kamer is ingericht door een andere artiest. Kamer 204 was de populairste, zo werd mij verzekerd door de receptioniste. Kamers kosten tussen de 115 en 190 pond per nacht. Te duur voor deze krant. Daarnaast dwalen de spoken van Nelson en de kamermeid er nog rond.
- Jurys Inn. Splinternieuw hotel dicht tegen het centrum. Wij sliepen hier op de tiende verdieping. Mooi uitzicht. Jammer dat de stad zo saai is. De tuna melt die onder de middag is besteld komt pas na drie kwartier met duizend excuses. En de douchekop valt spontaan naar beneden, net als het zeepbakje. Maar dat zijn kinderziekten.
- The Grapes. Fraai gelegen B&B aan Oxford Street, de sjiekste straat van de stad. Sommige passagiers van de Titanic verslaapten zich hier op de dag van het vertrek van het schip nadat ze te veel hadden gedronken in de bar. Ze zullen de alcohol dankbaar zijn geweest.
- De Vere Grand Harbour. Vijfsterrenhotel voor de miljonairs onder onze lezers.

Pubs: The Standing Order aan High Street. Een JD Wetherspoon Pub, hetgeen meestal niet een aanbevelingswaardig teken is. Op de maandagavond dat wij er waren, was het hengstenbal. Maar uiteindelijk werd het wel gezellig. Er is een kleine bibliotheek en de drankjes zijn voor Engelse verhoudingen spotgoedkoop. Waar krijg je in dit land een fles Chablis voor tien pond en een Chardonnay voor zeven pond?
- De Duke of Wellington. Al in de 12-de eeuw importeerde deze localiteit bier uit Amsterdam. Sinds 1488 een echte public house. En Amsterdam is nog steeds heilig. De pub serveert Amstel, chilled in Amsterdam.
- Platform Tavern. Een herberg waar een van de Titanic-passagiers zijn kaartje vergokte. Hij kon later zijn geluk niet op.

Restaurants: Bleu aan Dolphin Lane. Een grill & wine gallery in het leukste steegje van de stad. Goede bediening, heel gezellig en een leuke aanbieding. Het enige smetje was dat de manager zei dat de aanbieding niet meer gold, maar beloofde dat hij ons de Grand Vina Soll toch voor 7,95 pond zou serveren. Aan het einde van de avond wist de Poolse serveerster er niets van en eiste ze 8,95 pond.
- Dockgate 4. Onderdeel van het South Western House, het hotel waar dertien miljonair-passagiers van de Titanic verbleven en de koningin-moeder zou hebben gedanst en dronken is geworden.

Bezienswaardigheden: City Art Gallery. Southampton pretendeert na Londen de beste plaats te zijn om moderne kunst te zien. Een absoluut juweel van een museum is de City Art Gallery met 3500 werken.
- Maritime Museum aan Town Quay. Aardig museumpje over de historie van de grote passagiersschepen.

Winkelen: West Quay Nieuw overdekt winkelcentrum met bekende warenhuizen als John Lewis en Marks & Spencer naast de oude stadswal van Southampton.

Omgeving: New Forest. Het nieuwste nationale park van Engeland. Het beroemdste Engelse bos.
- Beaulieu. Het nationale motormuseum met speciale expositie van de auto’s uit de James Bond-filmserie.
- Winchester Cathedral. Even oud als indrukwekkend. Het is altijd speciaal om over dezelfde tegels te lopen als mensen duizend jaar geleden.

Verbindingen: 90 minuten met de trein van London Waterloo.
- Verschillende luchtvaartmaatschappijen onderhouden rechtstreekse verbindingen van Amsterdam naar Southampton International Airport. (18-3-2006)

www.visit-southampton.co.uk
www.southampton.gov.uk

TAXI TAXI

Roger Bannister (60) voor zijn London cab in Portsmouth

Bannister is taxichauffeur in Portsmouth sinds 1975. Hij rijdt nog een oude Londen cab. In totaal heeft Portsmouth daarvan nog 80. Nieuwe taxi’s in Portsmouth moeten zilverkleurig zijn en van de merken Peugeot, Citroen en Fiat. Tarief 2 pond + 1,39 pond voor elke mijl.

Eldon Seandron (47) in zijn London cab in Southampton.

Seandron is taxichauffeur in Southampton sinds 1995. Alle taxi’s in Southampton zijn verplicht wit. Seandron rijdt een van de 23 nog actieve Londen cabs. Tarief 1,90 pond + 20 pence voor elke 200 yards.

REVIVAL VAN BRITSE STEDEN

Wie er af en toe komt weet het. Maar de meeste buitenstaanders komen er weinig of nooit. Het echte Engeland voor hen is het geluid van de dorpssmederij is de rural. Maar de steden worden steeds aantrekkelijker. De tijd dat ze symbool stonden voor grauw en grijs, is voorbij. Voor het eerst sinds de 19-de eeuw hebben Britse steden de kans in de Europese elite te komen, aldus een studie van de regering. Niet alleen zien ze er beter uit, ook zijn de mensen welvarender geworden. De stedelijke economie groeit sneller dan die op het platteland. Problemen als misdaad, graffiti en vervuiling nemen af. Ook het verschil tussen achterstandsbuurten en betere wijken is minder geworden. Heel erg hard juichen kunnen de Britten ook weer niet. In de Europese topvijftig staan slechts vijf Britse steden - Londen (23), Edinburgh (25), Glasgow (29), Bristol (34) en Leeds (43). Duitsland heeft er alleen al twaalf in de toptwintig. (16-3-2006)

	Gemiddelde inkomen		Gemiddelde inkomen
	in euro’s		in euro’s
1. Frankfurt a/m	74.465	32. Den Haag	30.110
2. Karlsruhe	70.097	34. Bristol	29.437
3. Parijs	67.200	40. Rotterdam	26.227
4. Munchen	61.360	42. Florence	25.693
5. Dusseldorf	54.053	43. Leeds	25.619
7. Brussel	51.106	54. Berlijn	23.432
15. Amsterdam	38.203	56. Birmingham	22.069
18. Dublin	36.519	57. Manchester	22.019
23. Londen	35.072	58. Newcastle	20.499
25. Edinburgh	35.018	60. Barcelona	18.449
29. Glasgow	31.893	61. Liverpool	16.446
30. Utrecht	31.712

Lezing 4 en 5 maart 2006 in St. Pieterskerk in Leiden

ODE AAN HET BRITSE PLATTELAND

Onlangs vertelde een professor mij dat een Duitser een lezing begint met een definitie. En een Engelsman begint die met een grap.
Hoe kun je het Britse platteland definieren? Mensen in Londen noemen het platteland het gezondste graf van Engeland.
Wie niet tegen de dynamiek van Londen kan, vindt hier de rust. Wie de stad te hectisch vindt, de buik vol heeft van de herrie en de rotzooi en wie de cultuurschok en het inleveren van een cool imago op de koop toe wil nemen, kan zich hier levend laten begraven.
Engelsen noemen het platteland de schepping van God, de stad is die van de mensen. In William Blake’s Jeruzalem – het onofficiële Engelse volkslied, wordt er zelfs vanuit gegaan dat Jezus ooit voet op Engelse bodem heeft gezet, om de schepping van zijn vader te bekijken. Een Britse kennis zei dat dit onmogelijk is: ‘Jezus droeg geen sokken onder zijn sandalen’ zoals de Britten zelfs op strand schijnen te doen.
Maar Engeland is op zijn mooist in de dorpen en de velden. Het enige echte Engeland is het geluid van dorpssmederij.
D.H. Lawrence schreef: ‘Het platteland is zo lieflijk, het door de mensen gemaakte Engeland zo afschuwelijk.’ Daar valt wat op af te dingen. Wie wandelt over het platteland ziet de keerzijdes (het gedumpte afval) en de steden zijn niet meer zo lelijk als in de tijd van D.H. Lawrence.

Engeland is in veel opzichten een gespleten natie. Behalve de tegenstellingen tussen upper en lower class,arm en rijk en noord en zuid (hoe noorderlijker, hoe armer en hoe vriendelijker de bevolking) is er die tussen stad en platteland – volgens Londenaren al het gebied dat veertig kilometer of verder van station Charing Cross af ligt.

Stedelingen hebben een even geromantiseerd als verwrongen beeld van het Engelse platteland, de rural. Ze zien de countryside als een groot museum, waar Agatha Christie’s Miss Marple de geraniums bewatert en Catweazle in een afgelegen schuur verwonderd naar elektrisch licht kijkt als een zonnetje in een glazen omhulsel. Als ze de Big Smoke in het weekeinde ontvluchten en op het platteland arriveren, dan begeven ze zich naar middeleeuwse kastelen, Victoriaanse landhuizen, straatjes met Tudor-cottages en traditionele plattelands pubs die uit commercieel oogpunt de nostalgie hoog houden met het serveren van ondrinkbare koffie en volgens grootmoeders recept geprepareerde gerechten.

De Britse televisie doet met haar eindeloze historische programma’s en kostuumdrama’s haar best de vooroordelen over het in het verleden levende platteland te bevestigen. De plattelanders doen zelf ook een duit in het zakje door zich onder het oog van stedelijke toeristen op straat te begeven in kniekousen en bloemetjesjurken.

Plattelanders zien de stadsbewoners als bevoogdende, in krijtjespak geklede regenten die geen hond van een vos kunnen onderscheiden. Londen is in hun ogen een reuzenparasiet die niets produceert en zich voedt met de rijkdom van de rest van het land. Hun karikatuur van de stedelingen wordt bevestigd door de soaps (Coronation Street en Eastenders) en in mantelpakjes gestoken weervrouwen die vanuit Londense studio’s zon voorspellen als er regen komt en hun neus ophalen voor een paardenvijg. In een advertentiespot van een bierfabrikant drinken twee buitenaardse wezens met peervormige hoofden een glas bier, terwijl de barman vraagt: ‘Up from London, are we?’

Voor veel stedelingen is het platteland een afgelegen soms zelfs gevaarlijke plek, bevolkt door vreemde mensen met antieke accenten, gewoonten en kleding.

In Oscar Wilde’s toneelstuk The Importance of Being Earnest wordt de stedelijke arrogantie prachtig samengevat.

Jack zegt: ‘Ik heb een buitenhuis, natuurlijk met wat land. Vijfhonderd hectare geloof ik. Maar ik ben er niet van afhankelijk voor mijn inkomen, de stropers zijn de enigen die er iets op verdienen.’

Lady Bracknell antwoordt: ‘Een buitenhuis? Je hebt toch een woning in de stad, hoop ik. Van een meisje met een eenvoudige onbedorven natuur als Gwendolen, kan niet verwacht worden dat zij in een buitenhuis gaat wonen.’

Iedereen die aan Engeland denkt, ziet de glooiende heuvels voor zich met pittoreske dorpjes op de achtergrond waar de kerkklokken luiden, William Blake’s green and pleasant land.

Maar in werkelijkheid is Engeland een verstedelijkt land. Van de 49,5 miljoen Engelsen woont slechts een minderheid van 14,1 miljoen in de countryside.

Historie

De urbanisatie is in Engeland veel eerder begonnen dan in andere landen. Met de industriële revolutie in de negentiende eeuw trokken de mensen massaal naar steden als Manchester (bijgenaamd Cottonpolis), waar weverijen en spinnerijen verrezen die textiel produceerden voor het hele imperium.

In 1801 leefden 70 procent van de Engelsen op het platteland en 30 procent in steden. Honderd jaar later zou 80 procent van de bevolking in steden leven – veel meer dan in welk ander Europees land ook. Londen groeide in de negentiende eeuw van 1,1 tot 7,4 miljoen inwoners.

De openlegging van de Amerikaanse prairies en de toenemende concurrentie van de koloniën brachten de landbouw in een crisis. Terwijl landbouw in 1851 nog 20,3 procent van het BNP uitmaakte, was dat in 1901 gedaald tot 6,4 procent. De roep om bescherming van de eigen landbouw zoals in andere landen in Europa viel in het handelsland Groot-Brittannië nooit in goede aarde. De bacon & eggs konden beter worden geïmporteerd dan dat de boeren in de koloniën zouden worden gebruuskeerd.Het leidde tot een ijskoude sanering die veel Britse boeren in de Victoriaanse tijd werkelijk het leven kostte.

Ruim honderd jaar later draagt in Ierland de landbouwsector 9 procent bijdraagt aan het BNP,n in Nederland 3 procent en in Engeland nog geen 1 procent.

Boeren zijn in dit land bijna per definitie hobbyisten of natuurbeheerders.De rest van het vroegere agrarische land herbergt nu golfcomplexen, paintball-centra en craftshops. Voormalige boeren bieden Bed & Breakfast en geven paardrijles. Alleen de straatnamen (Wood, Meadow en Close) herinneren nog aan het agrarische verleden.

De vroegtijdige rationalisatie van de landbouw heeft het Engelse platteland beschermd tegen de abrupte ontvolking waar bijvoorbeeld nu sprake van is in Frankrijk. Dorpskernen liggen in Engeland nog dicht bij elkaar en je hoeft nooit een heel stuk te rijden voordat je in een volgend dorp bent.

Engeland heeft het platteland al in het begin van de 20-ste eeuw opnieuw ingevuld. Er kwamen golfcourses en cricketgrounds. De overbodig geworden weide- en graanvelden werden ingericht als natuurgebieden waar de aristocratie het hele jaar op fazanten kon schieten. De vrijetijdssector ontwikkelde zich al snel tot een machtiger lobby dan de landbouwsector. Sportvissers – de hengelsport is een van de grootste Britse passies – bepaalden hoe het landschap werd ingericht, niet de boeren of projectontwikkelaars. Eind 19-de eeuw begon de National Trust kastelen en buitenhuizen en later zelfs complete dorpen, kustgebieden en landerijen op te kopen en veilig te stellen. Het Peak District werd het eerste nationale park. Naast nationale parken kreeg Engeland in de jaren vijftig zijn greenbelts van beschermde gebieden die nu 13 procent van het land uitmaken. Landschapsbeheer is belangrijker dan productie. Onder Labour werd het ministerie van Landbouw herbenoemd in het ministerie voor Rural Affairs (Plattelandszaken) waarmee duidelijk werd gemaakt waar de prioriteiten liggen.

Engeland heeft zijn groeikernen en zijn eigen Almeres zoals Milton Keynes. Maar het heeft niet zoals Nederland tegen elk dorpje nieuwbouwwijken aangeplakt en er wegen omheen gelegd. Mijn Nederlandse geboortedorp (Egmond a/d Hoef) en laatste woonplaats (Heiloo) zou iemand die vijftig jaar geleden is overleden nu niet meer herkennen. Hij zou na een verrijzenis denken op een compleet andere planeet te zijn terechtgekomen en volledig verdwaald raken. Zelfs tussen Egmond en Heiloo is het weinig resterende groen veranderd in bollenland.

In het ten zuiden van Londen gelegen Sevenoaks waar ik nu woon, zal iemand die uit de dode is opgestaan meteen de weg weten, zich vertrouwd voelen in de omgeving en bij zijn eigen pub binnenstappen. Pas als hij beter oplet, ontdekt hij ook hier de veranderingen. Het autoverkeer is geëxplodeerd, maar niemand zal erover peinzen het te laten doorstromen via een nieuwe randweg. Het loopt lekker vast in dezelfde smalle straat op dezelfde Tudor-huisjes. Ik ben altijd verbaasd dat zelfs elk dorpje rond Londen minimaal een eeuwenoude herberg heeft behouden waar tweehonderd jaar geleden reizigers te paard logeerden. In Nederland mag je al blij zijn een café van honderd jaar oud te vinden.

De schoonheid van het Britse platteland is niet alleen de verdienste van verlichte politici, het is ook het resultaat van de onuitroeibaarheid van het klassensysteem en grootgrondbezit. Het land heeft geen revolutie gekend. Nooit rolden hier de koppen van de bezittende klasse – upper class. De aristocratie heeft zijn positie van geld en macht lang kunnen handhaven. En de aristocraten passen beter op de natuur – als in het maar om passies als de jacht te beoefenen – dan stedebouwkundigen en nooddruftige boeren. Daarbij kwam dat de de Britse aristocratie zijn landgoederen spreidde over het hele land en niet zoals bijvoorbeeld de Franse adel aan een enkele rivier.

In de naoorlogse periode is veel van de Britse aristocratie als gevolg van de hoge successierechten aan de bedelstaf geraakt, maar volgens een onlangs gehouden onderzoek maakt nog altijd eenderde van het Engelse land deel uit van oude privé-landgoederen. Als de oude aristocratie ze niet meer kan betalen, dan staan de nouveau riches (popsterren zoals Madonna, Russische miljardairs zoals Abramovitsj) in de rij om ze over te nemen.

De nieuwe aristocratie ziet het platteland als een speelplaats, waar de weekeinden worden doorgebracht met croquet, golf en de jacht. De middle class kijkt daar naar de goedkope grond voor een eigen optrekje. Ze koesteren het beeld van pittoreske huisjes met hanging baskets vol met blauwe, rode en roze bloemen en restaurants waar gezeten op te kleine stoeltjes kan worden genoten van een creamtea.

Wie op zondagmiddag over een van de talrijke voetpaden kuiert en vanaf de heuvels kijkt, zal de dag prijzen dat de stenen jungle is ingeleverd voor het meest lieflijke landschap ter wereld. Wie in de valleien dorpen ziet liggen als Chiddingstone (Kent) of Chipping Camden (Cotswolds) zal zich in het mooiste land ter wereld wanen, dat alleen de pech heeft door God in de verkeerde klimaatzone te zijn geplaatst. De zondagwandeling eindigt steevast in de pub. In de Castle Inn in Chiddingstone verzamelen zich dan de dorpsbewoners in hun wellies en met hun honden voor een pint Larkins die door de lokale ‘biermagnaat’ Bob Dockerty is gebrouwen. Als Nederlanders werden we hier na één bezoek al in het midden opgenomen. ‘Hi Peter, Hi Ans,’ zo klinkt het nu, zelfs als we er weken niet zijn geweest. Daarna krijg je een pint aangeboden en word je op de hoogte gehouden van de laatste dorpsgossip.

Op het Britse platteland kun je heerlijk in je eentje ronddwalen. Toen ik twee jaar geleden in het voorjaar de fameuze pelgrimsroute liep van Winchester naar Canterbury waren er dagen dat ik helemaal niemand tegenkwam. Voor een Nederlander die in de zomermaanden in de file pleegt te recreëren (of hij nu op de fiets door de Noord-Hollandse duinen is of wandelend over het Pietenpad) is het een ongekende weelde. Het is geen wonder dat volgens alle onderzoeken de mensen op het platteland gelukkiger en gezonder zijn dan in de Britse steden.

Er is echter stil verdriet onder de oppervlakte, Het leven rond de dorpsvijver is nietalleen idyllisch. Sommige dorpen zijn bezig getto’s van ouderen te worden. Omdat gepensioneerden weinig mobiel zijn raken ze geïsoleerd nu winkels in de dorpen het hoofd niet meer boven water kunnen houden in de concurrentieslag met de grote ketens. Twee van de vijf dorpen hebben geen winkels, één van de drie geen postkantoor, drie van de vijf geen school en vier van de vijf geen huisarts. Pubs sluiten en maken plaats voor Starbuck en McDonald’s.

In de laatste twintig jaar is de welvaartskloof tussen stad en platteland gegroeid. Londenaren verdienen gemiddeld bijna 30 procent meer dan de mensen in de countryside.

De regering van Tony Blair heeft met zijn ‘radicale hervormingen’ en zijn promotie van het stedelijke cool Britannia, het plattelandsideaal van behoud, bescherming en traditie getart.

De plattelanders vinden dat de beslissingen over hun hoofden heen worden genomen door lieden die nog nooit op het platteland zijn geweest. In 2000 verklaarde het dorpje Ashurst Wood in het zuidelijke graafschap Sussex zich zelfs onafhankelijk en ‘vrij van de Engelse overheersing’. Op het tot ministerie van Propaganda gebombardeerde postkantoor werden eigen paspoorten verkocht. De ludieke actie kreeg nationale bijval.

Labour lokte zelfs een regelrechte plattelandsopstand uit met twee revolutionaire besluiten: een verbod op de drijfjacht op vossen en het wettelijk vastleggen van het recht van wandelaars (ramblers) om vrij door de countryside te dwalen, het right to roam.

In 2000 werd het recht van vrijwel onbeperkt overpad over particulier land dat niet was gecultiveerd wettelijk vastgelegd. Plattelanders vinden echter dat het recht van de wandelaars in strijd is met hun recht het privé-bezit te beschermen. Boeren beweren dat de ‘stedelijke’ wandelaars het verschil tussen natuur en gecultiveerd land niet kennen en dat hun honden de landerijen bevuilen en besmetten.

Vanaf 2005 is ook de kleurrijke maar in stedelijke ogen zo wrede drijfjacht op vossen verboden. De campagnegroep Countryside Alliance - een bonte verzameling van boeren, bejaarde aristocraten, nouveaux riches, dorpsbewoners en jachtliefhebbers – heeft zich met alle juridische middelen en vormen van burgerlijke ongehoorzaamheid tegen het verbod verzet. Het jachtverbod op vossen wordt in de countryside niet gezien als een poging van Labour een einde te maken aan een ‘wrede’ sport, maar als stedelijke afgunst voor een hobby die wekelijks 80.000 mensen plezier schenkt.

Maar ondanks dit conflict sluiten de Britten het platteland in de armen. Behalve een speelplaats is het platteland voor de stedelingen ook een groot cultuurgoed dat moet worden veiliggesteld voor toekomstige generaties. Terwijl Fransen tegen het platteland aankijken als producent van hun geliefde wijn en kaas, zien de Britten het als een groot openluchtmuseum.

Terwijl Franse dorpjes tegenwoordig vooral lijken te bestaan uit een verzameling dichtgetimmerde huizen en tweede woningen zonder een boulanger en café, zijn Engelse dorpjes toonbeelden van levendigheid. Engeland kan trots zijn op zijn platteland. Het landschap is gevarieerder, de dorpjes zijn pittoresker, de heuvels zijn groener, de vergezichten zijn magnifieker en de cultuurhistorische waarde is groter.

In William Blake’s green and pleasant land luiden dagelijks de kerkklokken, is er een vijfhonderd jaar oude pub, een middeleeuwse kerk, een restaurant met te kleine stoeltjes waar creamtea wordt geserveerd en een aantal huizen uit de Tudor-periode, waar een vrouw in bloemetjesjurk de geraniums in de hanging-basket bewatert en een man met kniekousen de lavetera snoeit.

Dit is een lezing die Peter de Waard hield op 4 en 5 maart 2006 in de St. Pieterkerk in Leiden.

BRITSE STUDENTEN KOMEN MINDER VAAK IN DE PUB

Britse studenten drinken minder na altijd meer te zijn gaan drinken. Vroeger werd wel gezegd dat het enige wat studenten op een universiteit leerden was “hoe van een kater te genezen". Blijkbaar leren ze nu ook andere dingen. Uit een rapport van de organisatie National Union of Student Service (een organisatie die studentenverenigingen terzijde staat) blijkt dat het aantal studenten dat regelmatig naar de pub gaat met 13 procent is gedaald. En het aantal studenten dat sport als belangrijkste vrijestijdsbeoefening noemt, is nu bijna gelijk als het aantal dat zegt in de vrije tijd het liefst naar de kroeg te gaan. Drinken wordt niet door iedereen meer cool gevonden en met name onder hoog opgeleiden. Er wordt daar meer nadruk gelegd op een gezond leven. Mensen die goed kunnen sporten zijn populairder dan mensen die veel drinken. Daarnaast zijn nieuwe meer exotische hobby’s in opkomst: pilates, aerobiking, bungi-jumping en wat al niet meer.
Ook is de achtergrond van de Britse studenten veranderd. Vroeger waren het vooral verveelde rijkeluiszoontjes die naar Oxford en Cambridge gingen. Nu komen er veel meer uit middenklassengezinnen en immigrantenfamilies die vaak veel serieuzer zijn. En er moet ook meer gepresteerd worden op universiteiten. Alleen afstuderen is onvoldoende voor een goede baan. Als je de beste baan wil hebben, dan moet je ook de beste zijn op de universiteit. Drank is duur geworden. De goedkope lauwe schuimloze ale is uit. Op de universiteit moet je geimporteerde biertjes en cocktails drinken om erbij te horen. Die zijn duurder en studenten hebben minder te besteden. Als de studenten drinken, kopen ze goedkoop drank bij supermarkten en drinken op de kamer met elkaar in plaats van in de pub. (3-3-2006)

Februari 2006

CULINAIRE REVOLUTIE

Fish ’n chips? Vergeet het maar. Groot-Brittannië heeft de meest internationale keuken van alle landen in de wereld. En dat geldt niet alleen meer voor Londen. Vele Britse steden hebben in de afgelopen jaren een invasie gekend van buitenlandse restaurants. Het geeft niet alleen weer hoe de bevolkingssamenstelling is veranderd, het duidt er ook op dat de Engelsen buitenlands eten lekker zijn gaan vinden. Volgens het onderzoek ‘Frequentie van Overzeese Schotels’ dat is uitgevoerd door MSN Local Research, telt Glasgow nu relatief de meeste Italiaanse restaurants. Er zijn in de Schotse stad per vierkante mijl meer Italianen dan in welke andere stad ook, inclusief Londen. Liefst een kwart van alle restaurants in Glasgow is Italiaans. De Londenaren mogen zich op de borst slaan vanwege hun fijngevoelige en avontuurlijke smaak, maar in werkelijkheid halen ze alleen de top met relatief het meeste aantal kebab-restaurants en Thaise restaurants. Leicester scoort het hoogst met curryrestaurants en Liverpool met de ‘chinees’. Als alle buitenlandse restaurants worden opgeteld (Indisch, Chinees, Thais, Italiaans en kebab) heeft opvallend genoeg Nottingham de meest uitgebreide buitenlandse keuken.. Wie toch de fish ’n chips niet wil missen, kan het best naar Southampton gaan. Liefst vier van de tien restaurants is de havenstad in een chippie. (28-2-2006)

Keuken
Gebaseerd op het aantal restaurants per vierkante mijl

Italiaans

1 Glasgow

2 Londen

3 Nottingham

Kebab

1. Londen

2. Nottingham

3. Manchester

Indisch

1. Leicester

2. Nottingham

3. Glasgow

Chinees

1. Liverpool

2. Southampton

3. Glasgow

JACK IS NOG STEEDS ALLRIGHT

Jack is voor het elfde achtereenvolgende jaar de populairste jongensnaam in Groot-Brittannie. Maar Emily heeft het als populairste meisjesnaam moeten afleggen tegen Jessica. In 2005 waren Freddie (mogelijk als gevolg van de populariteit van cricketer Freddie Flintoff) en Oliver in opmars op de ranglijst van populairste jongensnamen. Keira en Scarlett stegen bij de meisjes met respectievelijk dertien en twaalf plaatsen. Hieraan zal de populariteit van de filmsterren Keira Knightley en Scarlett Johansson zeker hebben bijgedragen. Bijbelse namen als Joshua, Thomas en James blijven het goed doen bij de jongens. (20-2-2006)

Toptien jongens: 1 Jack 2 Joshua 3 Thomas 4 James 5 Oliver 6 Daniel 7 Samuel 8 William 9 Harry 10 Joseph

Toptien meisjes: 1 Jessica 2 Emily 3 Sophie 4 Olivia 5 Chloe 6 Ellie 7 Grace 8 Lucy 9 Charlotte 10 Katie

NUTSTARIEVEN EXPLODEREN

De gemeentebelastingen en nutstarieven in Engeland zijn de afgelopen jaren geexplodeerd. Hoewel de inflatie niet boven de 2 procent kwam, stegen gas, water en gemeentebelastingen elk jaar met een veelvoud daarvan. Sinds 2002 is gas 48 procent duurder geworden, electriciteit 32 procent, de gemeentebelasting 23 procent en water 13 procent. En dat is nog maar het begin. De gas- en waterleidingbedrijven hebben al verdere spectaculaire tariefsverhogingen aangekondigd vanwege de hoge olieprijs en het watertekort door de droge winters. In maart wordt gas 22 procent duurder, terwijl op de waterrekening een extra toeslag van 30 pond zal worden gelegd. De gemeentebelasting (local council) stijgt met 5,5 procent.(22-2-2006)

STRAF VOOR 'A ROOM WITH A VIEW'

Fraai uitzicht op een groot dal. Bouw er een schutting voor. Mooie vijver in de achtertuin? Dempen voor 2007. Groot heideveld achter het huis? Begin een actie voor een vuilnisbelt op deze plek.

Mensen met een ‘kamer met uitzicht’ zullen in de toekomst in Groot-Brittannie mogelijk meer council tax - de Britse variant van de onroerend goedzaakbelasting (ozb) - moeten betalen. Labour heeft een plan geopperd om mensen die een mooi uitzicht (a room with a view) hebben op de zee, natuurgebieden, golfbanen, heuvels of dalen extra te belasten. Wie geen schoorstenen of snelwegen voor zijn deur heeft, zal in de toekomst honderden ponden extra aan gemeentebelasting (council tax) kwijt kunnen zijn.

Labour is nu bezig met een grootschalige hertaxatie van al het onroerend goed in het land. Daarbij wordt zorgvuldig de locatie van woningen in kaart gebracht plus de faciliteiten – het aantal kamers, tuingrootte, garages, plantenkassen, patio, tennis- en zwembaden. Ook factoren als de nabijheid van een station, een rioolaansluiting en de verkeersintensiteit voor de deur zullen een rol spelen. Alleen de kwaliteit van de buren ontbreekt in de beoordeling.

Indien de database in 2007 zal zijn voltooid, zal de gemeentebelasting aan de nieuwe waarde van het onroerend goed worden bepaald. Lokale bestuurders hebben hun verontrusting uitgesproken over het nieuwe systeem. Nu zijn woningen voor de berekening van de Britse ozb nog ingedeeld in verschillende bandbreedtes. Terwijl onder Labour de inkomstenbelasting nauwelijks omhoog zijn gegaan, is iedereen in dit land veel meer gaan betalen aan gemeentebelastingen. Een aantal betaalweigeraars liet zich onlangs zelfs uit protest opsluiten in een overvolle Britse gevangenis. Maar dat heeft de inhaligheid van de regering niet verminderd. (21-2-2006)

Uit de Volkskrant van 20 februari

Eh, ah, ja Sjoukjie…….

Deze week heb ik voor het eerst curling gespeeld – een sport waarbij op grote fluitketels lijkende stones over het ijs moeten worden geschoven naar een verderop gelegen cirkel. Sinds een viertal Schotse huisvrouwen hiermee vier jaar geleden goud wonnen is ook in Engeland een heuse curlingbaan verrezen, toevallig in een oude boerderij niet ver van waar wij wonen.

Het spel viel niet mee. De bedoeling is dat iemand de stone op subtiele wijze over het ijs laat glijden en dat de andere teamleden heel snel vooruit lopen en met een bezem over het ijs vegen om het projectiel te sturen en wat meer snelheid te geven. De stone moet uiteindelijk in het midden van een cirkel eindigen. Maar onze aanvoerder gooide het granieten ding met zo grote snelheid de baan uit dat zijn met bezems gewapende teamleden slechts verbouwereerd konden toekijken.

Het was hilarisch en het gaf ons tenminste een beetje een Olympisch gevoel in een land waar het lijkt of Olympische Spelen alleen in de zomer worden gehouden.

De BBC zendt de Olympische Winterspelen weliswaar uit, maar alleen als tijdvulling en zure verplichting aan de olympische beweging die zo goed geweest de Zomerspelen van 2012 aan Londen te gunnen. Zo gauw er echt Britse sporten zijn, zoals het jaarlijks rugby-onderonsje van zes landen, verdwijnt het olympisch programma meteen van de nationale zender.

Afgelopen zondag was er echter acht uur voor vrijgemaakt. De dames zouden over 3000 meter schaatsen en daarbij hadden we als Nederlanders toch enkele troeven in de strijd. Nadat eindeloos door Finnen, Noren, Japanners en Oostenrijkers van een schans was gesprongen, zou er vanaf 19.00 uur live schaatsen te zien zijn. Maar toen ik op dat tijdstip naar BBC2 zapte, zag ik slechts een klein baantje waarop duwende shorttrackers op het ijs balanceerden. Van schaatsen op de lange baan was niets te zien. Zelfs in de samenvatting later op de avond werd de gouden medaille van Ireen Wüst niet genoemd in het overzicht van winnende snowboarders, shorttrackers, crosscountry-skiers, biathlon-atleten, afdalers en rodelaars.

De volgende dag kwam ik sportfanaat Tony Brown tegen in de supermarkt. ‘Nog de winterspelen gezien? vroeg ik zo argeloos mogelijk. ‘Nee. Doen jullie daaraan mee?’, luidde de wedervraag van de man die elke week de sportquiz presenteert in de verderop gelegen social club. Ik was bijna beledigd. Hebben we goud en dat valt het niemand in dit land op. Denken de Britten dat we alleen pijltjes kunnen gooien?

‘Ja, en we hebben goud gehaald’, riep ik bijna verontwaardigend. ‘En we halen er nog veel meer’, overdreef ik meteen maar. ‘Maar dat is bij jullie niet te zien. Let eens op de uitslagen van skating. Misschien is het een leuke vraag voor je volgende quiz.’

Tony keek mij bijna verontschuldigend aan. Hij wordt als Brit niet graag op gebrek aan kennis over sportzaken aangesproken. Hij kent alle Derbywinnaars, alle uitslagen van honderd jaar FA-cupwedstrijden en alle cricketers die meer dan duizend runs hebben gescoord in testmatches.

Woensdag was de pubquiz. En tot mijn grote verbazing was er ineens een vraag over schaatsen. En zelfs over Nederlands schaatsen. ‘Welke Nederlandse schaatster won goud bij de Olympische Winterspelen?’ ‘Jaartal?’ vroeg ik luid. Hij keek onverstoord en haalde zijn schouders op. Ik moet het doen zonder verder uitleg. ‘Is het Stien, Annie, Yvonne of Marianne? Dan toch maar Ireen. Want dat zal hij wel bedoelen’, overwoog ik aangestaard door drie radeloze Britse teamleden.

Even voor elven gaf hij de antwoorden op de quiz van de avond. ‘Het antwoord op de vraag 19 over de Nederlandse schaatster is Sjoukjie Dijkstra.’ Onze medailles zijn parels voor de zwijnen. Skating bestaat, maar speedskating zal in dit land wel nooit bestaan.

MIJL OF KILOMETER

Buitenlands eten mogen de Britten in de armen gesloten hebben. Buitenlandse afstanden niet. De kilometer kan de mijl niet vervangen. Bestuurders van Vauxhalls en Rovers zouden dorpen en steden als racebanen gaan beschouwen. Alle andere Britten zouden ineens langs de weg zonder benzine staan. Birmingham kost twee dagen en Glasgow is aan het andere einde van de wereld.
De UK Metric Association is een campagne begonnen om de mijlen op de afstands- en snelheidsborden langs de Britse wegen te vervangen door kilometers. Neil Kinnock – voormalig Labourleider, ex-Europees commissaris en fervent eurofiel – steunt de campagne. Maar het establishment ligt dwars. The Times wijdde er een hoofdartikel aan. De krant prees de vertrouwde mijl als een ‘oude maat die diep verankerd is in de tradities van het land’.
De kilometer komt er hier niet in. Het zou net zijn of de Franse revolutie van 1789 alsnog naar Groot-Brittannie zou overslaan.Een mijl is 8 furlongs, 1760 yards en 5280 feet. Geen politicius die dat durft om te rekenen in kilometers. (18-2-2006)

14 februari 2006

Sport is er in Engeland om van te genieten, maar vooral ook om op te wedden. Gokken zit de Engelsen in het bloed en het is ook niet vreemd dat de paardenrennen in dit land een van de populairste sporten is. Maar de Britse goklust stuit de keurige heren van het IOC tegen de borst. Daarom heeft het IOC een beroep gedaan bij de Britse regering voor een nieuwe wet waarbij het gokken aan banden wordt gelegd. Een van de redenen is dat wedden corruptie in de hand kan werken en de integriteit van de sport aantast. 'We willen absoluut schone spelen in Londen 2012', aldus een IOC-woordvoerder. Lagerhuislid Lord Tom Pendy van de Conservatieven denkt dat een wettelijke beperking te ver gaat, maar wil wel een gedragscode vastleggen voor de bookmakers die zou moeten worden opgesteld in samenwerking met het London 2012 Organisation Committee (LOCOG). 'LOCOG moet aangeven in welke sporten wedden de integriteit in gevaar kan brengen.' De Britten hebben altijd gewed op sport - van de paardenuitslagen tot de resultaten van de premiership. Als gevolg van het online bookmakers heeft het wedden een nog grotere vlucht genomen. Bookmaker William Hill denkt niet dat er beperkende regels voor het wedden kunnen worden gesteld. 'Er mag overal op worden gewed, behalve de uitslag van de National Lottery. Daar kun je geen uitzonderingen op maken.'

INTERVIEW

Zijn grootvader richtte Unilever op, zelf bereikte hij de top bij Shell. En nu is hij topman van Lloyds TSB en commissaris bij British Telecom en British Airways. Zelfs in Groot-Brittannie is niemand zo machtig als Maarten van den Bergh. Een interview.

NEDERLANDER ALS TOP DOG BRITSE ESTABLISHMENT

Of hij na zijn pensionering weer teruggaat naar Nederland? ‘Nee’, zegt hij aanvankelijk beslist. Daarna klinkt enige twijfel door in zijn stem. ‘Ach, dat moet ik niet zeggen. Ik wil die optie open houden.’
Hij wikt en weegt. Hij houdt van de openheid van het debat die Nederlanders zo kenmerkt. Hij houdt ook van het zoeken naar de consensus zoals dat in Nederlandse coalitieregeringen gebruikelijk is. De Nederlanders gooien hun meningen op tafel en kijken hoe ze vallen, de Engelsen zijn terughoudender.
Maar in Nederland wonen? ‘Nederland is zo vol. En Engeland is zo rustiek met die prachtige landschappen en al die historie. Maar de beslissing hangt toch vooral af van waar je kinderen zijn. En die zitten hier in Engeland.’
Maarten van den Bergh (63) stapt in mei op als chairman van de Britse bank Lloyds TSB. Met een beetje weemoed kijkt hij al vast vanuit zijn kantoor in de Londense City naar de majestueuze koepel van St. Pauls Cathedral. Hij is meer dan een beetje verengelst. Zelfs het interview vindt bij voorkeur plaats in het Engels, zodat ook zijn assistente kan meeluisteren. Nederland roept nog warme gevoelens op. ‘Ik praat thuis nog Nederlands en als Nederland tegen Engeland voetbalt, dan ben ik voor Nederland’, zegt hij. Hij bezoekt ook de traditionele Koninginnedagreceptie op de ambassade en is president van de Apeldoorn-conferentie – een ideeenuitwisseling tussen vooraanstaande Britten en Nederlanders.
Maar Maarten van den Bergh is voor de rest een modelvoorbeeld van een wereldburger – wars van eng nationalisme. ‘Ik verblijf eigenlijk al sinds 1968 min of meer permanent in het buitenland. Ik houd van verschillende culturen en ik heb van ieder verblijf in een land vrienden overgehouden.’
Hij komt uit een illuster geslacht van ondernemers. Zijn overgrootvader Simon legde de basis voor de margarine-industrie. En zijn grootvader Sam maakte er de multinational Unilever van. Hij werd in 1942 geboren in New York, waar zijn ouders tijdens de oorlogsjaren naartoe waren gevlucht. Na zijn studie in Groningen vertrok hij voor Shell naar het buitenland: Japan, Indonesie, Thailand, Venezuela en de Filippijnen. In 1992 werd de globetrotter managing director voor Shell in Den Haag en in 1998 president-directeur van Shell Nederland, maar hij vestigde zich met zijn gezin in Engeland. Vanaf 2000 is hij bij Lloyds TSB chairman of the board. Deze functie - een soort veredelde president-commissaris – kost hem tweeenhalve dag per week.
The Times, het huisorgaan van het Britse establishment, verkoos hem eind vorig jaar als de machtigste zakenman van het land. Behalve chairman of the board van Lloyds TSB is hij ook non-executive (commissaris) bij British Telecom, British Airways, Shell en AkzoNobel. Gerekend naar marktkapitalisatie op de London Stock Exchange en naar aantal werknemers kan niemand tegen hem op. ‘De anonimiteit van Van den Bergh doet twijfel rijzen over de waarde van de lijst. Maar de markt is de beste scheidsrechter. Hij is de top dog’, aldus The Times.
Het was even wennen voor de Britten dat een in Groningen opgeleide Nederlander het hele old boys network van Oxbridge de loef had afgestoken. Van den Bergh zelf niet. ‘In kosmopolitisch Londen kijkt met niet naar nationaliteit.’

Voelde u zich gevleid, was u boos of haalde u de schouders op over de uitverkiezing?
‘Het was pure fun. Ik heb mijn bedenkingen over de door The Times gehanteerde methodologie en dat heb ik ook tegen de krant gezegd. Ik denk dat de functie wordt onderschat van de chief executive, de man die de dagelijkse leiding van een onderneming heeft. Daar zou meer waarde aan moeten worden toegekend. Maar voor rest hebben we er veel lol om gehad. Sommige collega’s feliciteerden mij, andere zeiden dat ze er erg om gelachen hadden.’

Wilt u graag deze plaats consolideren, net zoals een tennisster een eerste plaats op de wereldranglijst.
‘Dat zal helaas niet gaan. In mei ga ik met pensioen bij Lloyds TSB, dus het enige dat ik zeker weet is dat ik volgend jaar niet opnieuw één zal staan.’

Is de lijst van The Times een soort Engelse versie van de tweehonderd van Mertens?
‘Nee, die pretentie heeft het gelukkig niet. Mertens koos tweehonderd mensen die volgens zijn cynische opvatting in het land de dienst uitmaakten. The Times schrijft juist dat de honderd machtigsten geen product zijn van een sinistere samenzwering.’

The Times geeft ook een definitie van de topmanager in Groot-Brittannie: blank, man, getrouwd en academisch geschoold.
‘Daar voldoe ik helemaal aan. Maar het beeld is bezig te veranderen. In de board van onze bank zitten vier vrouwen – twee zijn bestuurder, twee toezichthouder. Ik ben er zelf erg mee bezig om meer vrouwen in topposities te krijgen. Zo ben ik nauw betrokken bij een Footsie-sponsorship die hier actief aan werkt. De wereld om ons heen verandert en dat betekent dat vrouwen in het bedrijfsleven meer belangrijkere rollen moeten krijgen. In Scandinavie is het nu zelfs voor bedrijven verplicht een bepaald percentage vrouwen in leiding te hebben.’

Zou u dat hier ook willen?
‘Ik zou liever hebben dat het niet verplicht hoefde te worden gesteld.’

U wordt in Engeland ‘the quiet Dutchman’ genoemd. Bent u zo rustig en blijft u graag op de achtergrond?
‘Als chairman van een Britse vennootschap treed je niet naar buiten zo lang er niet iets hopeloos verkeerd gaat. Je treedt alleen zichtbaar en prominent naar voren als de board bijvoorbeeld niet meer harmonieus opereert of ruzie krijgt met de bestuursvoorzitter. Die reden is er voor mij niet geweest. Ik heb steeds in de gunstige positie verkeerd dat ik op de achtergrond kon blijven.’

Britse topmanagers manifesteren zich over het algemeen meer. Ze willen graag Lord worden, gaan in de politiek, doen aan liefdadigheid of kopen een voetbalclub.
‘Als buitenlander kan je hier niet politiek actief zijn, dus daar had ik sowieso al geen problemen mee. Ik vraag mij daarnaast af of je als topmanager van een grote beursgenoteerde onderneming je politiek actief zou moeten zijn. In die positie moet je eigenlijk heel erg voorzichtig zijn hoe je je manifesteert. Maar dat betekent niet dat je je moet afzonderen van de buitenwereld. Ik lunch met politici, net als met andere zakenlieden. Ik reis de wereld rond en praat met aandeelhouders. Maar ik hoef geen voorzitter te worden van Chelsea. En dat heeft niets te maken met de club zelf.’

Ben Verwaayen, de Nederlandse baas van British Telefom -, een onderneming waar u commissaris bent - gaat zich wel met de politiek bezig houden, zij het de Nederlandse. Hij gaat het VVD-programma schrijven. Moet u daar niet iets van zeggen?
‘Nee hoor. Ik vind het heel erg interessant wat hij allemaal doet.’

Waarom zijn Nederlanders hier in Engeland zo succesvol als topmanagers?
‘Ik denk niet dat het alleen beperkt blijft tot Nederlanders. Er zijn hier ook veel Amerikanen, Fransen, Duitsers en Australiers in topposities. De City is in de jaren tachtig volledig opgegooid. Maar je ziet ook een toenemend aantal buitenlanders in Nederland in topposities.

Dat geldt niet voor Duitsland en Frankrijk. Ik zie nog niet zo gauw een Nederlandse managers als spin in het web van het Duitse of Franse bedrijfsleven.
‘In Duitsland kan er nu over worden gedebatteerd. De aandeelhouders beginnen zich te roeren en eisen dat er ook outsiders bij bedrijven worden binnengelaten. Frankrijk blijft nog wat achter en Italie heeft een hele lange weg te gaan. Veel landen huldigen nog het idee van een soort gouden aandeel, maar het is een achterhoedegevecht.’

De ondernemingsstructuur in Nederland en Groot-Brittannie komt heel goed overeen
‘Ik denk dat de Tablaksblat-code en de Britse corporate governance heel erg vergelijkbaar zijn. Ik heb voor AkzoNobel onlangs nog de Tabalskblat-code gelezen en het viel mij op hoeveel die leek op dit land.’

Is er wel een verschil tussen Britse en Nederlandse managementstijl?
‘Nederlanders zijn veel directer. Engelsen hebben zoveel woorden om iets te zeggen. Kijk maar eens hoe dik het Engelse woordenboek is. Als je een vergadering met Engelsen heb, dan krijg je zelden een duidelijk ja of neen. Na afloop moet je vragen: “Gaan we het nu doen of niet?” ‘

Die directheid van Nederlanders wordt ook wel gezien als onbeschoftheid. Is het geen nadeel voor Nederlanders in managementposities dat ze zo direct zijn?
‘Juist niet. Van een buitenlander wordt het geaccepteerd. Als ik Engelsman zou zijn, was het wel een probleem geweest.’

Guus Hiddink wordt genoemd als manager van het Engelse team. Is hij een gouden greep?
‘Ik ben geen voetbalexpert

Is er in dit land nog zoiets als een old boys network over. Jongens en meisjes die elkaar van Eton en Oxford kennen en elkaar daardoor de mooie baantjes toespelen.
‘In de traditionele zin bestaat het niet meer. Als ik iemand ken van Groningen en ik weet zijn kwaliteiten, dan zou ik misschien voor hem kiezen. Hier kennen mensen elkaar van Oxford en Cambridge. Maar dat is geen old boys network in de negatieve betekenis – tenminste in de betekenis dat je er als outsider niet tussen zou kunnen komen.’

Dat geldt misschien voor het internationale bedrijfsleven. Voor de kosmpolitische City met al zijn buitenlandse banken. Maar geldt het ook voor de ambtenarij.
‘Dat is een heel goed punt. De City is in veel opzichten een andere wereld. Lloyds Bank bestaat sinds 1766. We hebben hier nu zoveel buitenlanders op belangrijke posities. Ik ben echt geen uitzondering. En dat heeft geleid tot het doorbreken van de traditionele machtsblokken in dit land. Misschien zijn er uitzonderingen zoals in de overheidssector en het militaire apparaat.’

U zit ook niet in de cultuur van de befaamde Londense herenclubs die na het werk in fauteuils met glazen whisky en grote sigaren buigen over de wereldproblemen.
‘Ik ben lid van een lunchclub. Maar niet van de traditionele clubs aan Pall Mall. Als ik meer tijd zou hebben, zou ik het misschien overwegen. Het is een prachtige omgeving: schitterende bibliotheken, unieke locaties.’

Waarom bent u voor Shell gaan werken en niet voor Unilever?
‘Mijn vader was de laatste familiedirecteur binnen Unilever. Ik wilde het liever helemaal alleen doen zonder kruiwagen, hoewel hij het niet leuk vond. Daarnaast bood Shell meer mogelijkheden. Je kon overal in de wereld naartoe. En olie is overal een vitaal deel van de economie. Je overlegde met premiers en ministers. Dat deed je in de margarine niet.’

Wat was u eerste buitenlandse post?
‘Japan. Nou eh..eigenlijk hier. Het was wel grappig. Shell wilde mij naar Japan sturen en ik zou de taal moeten leren. De keuze leek Rome, Parijs of Lausanne. Maar uiteindelijk werd ik naar Sheffield gestuurd. Ze hadden er een hele goede Japanse school.’

Japan was een van uw meest fascinerende posten.
‘Je was net begonnen. De tijd in Japan was fantastisch. De economie raakte daar in vogelvlucht. Je had net de Olympische Spelen gehad en de wereldtentoontstelling kwam eraan. Ik woonde in Yokohama. Ik weet niet of u Yokohama kent, maar het is een delightful place voor een jonge familie die ik toen had’.’

Japan was toen het eerste Aziatische land dat de wereld uitdaagde. Nu heeft iedereen het over de uitdaging van een heel continent. Onderschatten we de Aziatische uitdaging of overschatten we het gevaar?
‘Ik denk dat we het een paar jaar geleden onderschatten. Nu zijn we ons er veel meer van bewust. Ook wij hebben als bank een groot deel van onze activiteiten daar ge-outsourced. En er zullen meer activiteiten daar naartoe gaan. Het is ongelooflijk hoe efficient er daar wordt gewerkt. Maar het is niet het einde van de wereld. We hebben als westen genoeg te bieden op het gebied van bijvoorbeeld dienstverlening dat we onze eigen weg kunnen blijven kiezen. Kijk maar in dit land: de werkloosheid is nog nooit zo laag geweest, overal zie je aan de winkelstraten nieuwe winkels en bedrijfjes komen’

U komt uit een familie van managers en ondernemers. Uw dochters zijn ook weer manager. Zit besturen in de genen?
‘Ik zou zeggen: neen. Sommige vaardigheden krijg je van huis uit mee: goed kunnen opschieten met mensen, op het juiste moment ja en neen kunnen zeggen. Ergens boven kunnen staan. Shell had er mooie termen voor: helikoptervisie, gevoel voor realiteit. Maar ik denk dat je het ook kan aanleren.’

Toen u in 2000 bij Shell vertrok, zei u dat u moe was van al het reizen. Daarna ging u naar Lloyds TSB en nam er nog een heel stel commissariaten bij. Is het niet vreemd dat er getwijfeld wordt aan die reden.
‘Het was een heel oprecht antwoord. Ik wilde meer thuis zijn. En dat is mij gelukt. Reizen bij Shell is heel iets anders dan reizen bij welke andere onderneming ook. Je bent niet alleen altijd op reis, maar ook naar de meest onmogelijke plekken. Banken zitten in het centrum van grote metropools.’

Toen u bij Lloyds TSB kwam, was uw doel het bedrijf snel uit te laten groeien door fusies en overnames. U had een dossier met overnamekandidaten, onder wie ook naar verluidt Fortis. En u noemde Citigroup uw meetlat. Lloyds TSB is echter vijf jaar later teruggevallen op de ranglijst.
‘Met Citigroup zijn we niet vergelijkbaar. Maar misschien was het nog te vroeg. De integratie van Lloyds Bank en TSB was nog gaande. We hadden net de verzekeraar Scottish Widows overgenomen. Daarnaast was het moment ongelukkig. De beurskoersen stortten in en veel van het geld van verzekeraars zit in aandelen. Die waren minder waard, zodat het klimaat niet erg aantrekkelijk was voor overnames.’

Bent u ontevreden over wat u hier heeft bereikt?
‘Neen. We zijn autonoom toch snel gegroeid. Het verkopen van verzekeringsproducten via de banken loopt nu goed. We hebben twee miljoen klanten die actief via internet bankieren. We hebben ons terrein verbreed tot derivaten en valutahandel.We hebben een uitstekend management en het aandeel stijgt gestaag.’

Verwacht u consolidaties in de komende jaren?
‘Zonder twijfel. Banken zullen over de grenzen gaan. Britse banken zullen banken op het continent overnemen en andersom. Maar het zal een langzaam proces zijn. De strategie van banken verschilt vaak erg. Daarnaast zijn er zoveel praktische problemen. Waar komt het hoofdkantoor? Wie krijgt de leiding? Waar komt het hoofdkantoor? Vaak zijn persoonlijkheden nog het grootste obstakel bij fusies.’

Krijgt Engeland dan ook een keer de euro?
‘Daar kan ik een anekdote over vertellen. Toen ik in 2000 in mijn eerste vergadering hier over de euro begon, werd ik onder tafel door mijn voorganger tegen mijn been geschopt. “Zeg nooit iets over de euro: als je voor bent kost ons dat 1200 klanten en als je tegen bent ook.” Het enige wat ik weet is dat in dit land er nooit een meerderheid voor het opgeven van het pond zal zijn.’

U moet de Thatcheriaanse revolutie als manager en ondernemer in uw hart hebben gesloten?
‘Deregulering is een groot goed. Ik ben geen voorstander van het continentale model waarbij verandering bij voorbaat ongewenst is. Waar de 35-urige werkweek niet ter discussie mag staan en mensen zeggen: “ik hoef niet meer te verdienen als ik daar langer voor moet werken”. Dat is hier anders. Hier willen mensen langer werken en meer verdienen. Ik zeg niet dat het Angelsaksische model voor mij heilig is. Het Scandinavische model spreekt mij erg aan – je wordt goed behandeld maar je wordt wel gestimuleerd te gaan werken. Wat mij op dit moment irriteert aan Groot-Brittannie is dat veel van de regelgeving die eerder is afgeschaft nu weer langzaam terugkomt. Als bank heb je weer enorm veel bureaucratische horden te nemen.’

U hoeft zich er niet ongerust over te maken. U kunt nu gaan golfen, zoals veel gepensioneerde managers dat in dit land doen.
‘Nee, ik golf niet. Ik ben er gewoon niet goed in. Ik heb andere hobby’s. Ik verzamel antiek, wil Engeland gaan ontdekken en gaan wandelen in de Zwitserse bergen. Maar gelukkig heb ik ook de andere commissariaten nog, hoewel ik er geen één meer op de The Times-ranglijst mee zal worden.’

uit de Volkskrant van 11-2-2006

10 februari 2006

Groot-Brittannië heeft de eerste gouden medaille van de Olympische Winterspelen in Turijn gewonnen en nog wel voor de openingsceremonie. Het IOC besloot donderdag de Britse ploeg een officiële gouden plak te geven voor de eerste plaats van het curlingteam bij de Olympische Winterspelen van 1924 in Chamonix.
De Britse mannen wonnen de wedstrijd die toen slechts een demonstratiesport was. Maar na een campagne van de krant Glasgow Herald namens de familieleden van de toenmalige sporters besloot het IOC er een officiële sport van te maken. Het curlingteam in 1924 bestond uit vier Schotten: vader en zoon Willie en Laurence Jackson, Robin Welsh en Tom Murray. Het kwartet versloeg Zweden en Frankrijk in wedstrijden op buitenbanen. Curling verdween daarna als sport van het olympische programma om er pas in 1998 weer een plekje op te krijgen. In 2002 in Salt Lake City won een Brits damesteam goud.
De Britse chef de mission Simon Clegg zei dat de Winterspelen voor het Britse team nu al de stoutste verwachtingen overtreffen. ‘We hebben voor de opening met eenmaal goud ons doel al bereikt.’

GROOT-BRITTANNIË IN DE PIETERSKERK TE LEIDEN

Dit jaar organiseert VisitBritain voor de vijftiende keer de Britse Reis- en Lifestylemarkt. Ook deze keer zullen vertegenwoordigers uit diverse Britse regio’s, vervoersmaatschappijen en touroperators, de bezoekers met trots informeren over Groot-Brittannië. En niet alleen de bestemmingen staan centraal tijdens dit evenement. Ook het amusementsprogramma is rijkelijk gevuld. Tweevoudig wereldkampioen darten Martin ‘Wolfie’ Adams komt beide dagen dartsdemonstraties geven. Al met al is het de bedoeling dat de Pieterskerk in Leiden een Groot-Brittannië in het klein wordt.
Enkele andere ingrediënten zijn: een Britse pub, de Schotse doedelzakband ‘the Red Hot Chilli Pipers’, jongleur Mat Ricardo uit Londen, de Engelse band ‘John-Boy and The Waltons’ met Britse popmuziek uit de jaren 60 en harpiste Margaret Harries uit Wales.
Verder vinden op beide dagen diverse workshops en presentaties plaats, met onder andere Volkskrant journalist en schrijver van het boek ‘Een eigenzinnig koninkrijk’ Peter de Waard die over zijn favoriete plekken in Groot-Brittannië vertelt. En hoor het échte verhaal achter de legende van Koning Arthur.
Bovendien kan de bezoeker er uitgebreid rondsnuffelen tussen de beste Britse producten -van Schotse kilts tot Engelse tuinmeubelen in het speciale Lifestyle-gedeelte van de markt.
De bezoeker maakt daarnaast kans op een reis naar Groot-Brittannië door het beantwoorden van een prijsvraag en er is een ‘pubquiz’ met mooie prijzen.
Trouwe bezoekers van de Britse Reis- en Lifestylemarkt beschouwen het evenement al jaren als dé voorbereiding op een vakantie naar hun favoriete bestemming Groot-Brittannië.
De markt is op zaterdag 4 en zondag 5 maart van 10.00 tot 17.00 uur in de Pieterskerk in Leiden. Toegang is 2 euro p.p. Kinderen t/m 12 jaar zijn gratis. Kijk voor meer informatie en een routebeschrijving op www.visitbritain.com

Uit De Telegraaf van 8 februari 2006

GEBOORTES BUITEN HUWELIJK “BOVEN 40 PROCENT”

Liefst vier van de tien Britse kinderen wordt geboren ‘buiten het huwelijk’. Volgens cijfers van het Office for National Statistics – het Britse CBS – is het deel van de kinderen dat wordt geboren in een familie zonder getrouwde ouders gestegen van 12 procent in 1980 tot 42 procent in 2004. Het bureau voor de statistiek verwacht dat het aandeel binnen enkele jaren stijgt tot boven de 50 procent. Het aandeel is veel hoger dan in de rest van de EU waar tweederde van de nieuw geboren kinderen nog getrouwde ouders heeft.
‘Hoewel het merendeel van de kinderen nog van echtparen komt, blijkt uit deze trend dat het aantal samenwonende partners snel toeneemt in dit land’, zegt Hayley Butcher van het bureau voor de statistiek.
Het aantal niet-getrouwden dat samenwoont steeg in Groot-Brittannië bij de mannen tot 24 procent en de vrouwen tot 25 procent.
De gezinsverdunning zet door. Gemiddeld telt een huishouden nu 2,4 mensen tegen 2,9 in 1971. Het aantal huishoudens is sinds 1971 gestegen van 18,6 tot 24,4 miljoen. Meer dan zeven miljoen mensen wonen alleen. (5-2-2006)

Uit de Volkskrant van 5 februari

Pub of levensstijl

Hoe lang kun je afscheid nemen van een pub? Drie weken geleden was de officiele besloten afscheidslunch van ‘The Farmers’, vorige week zaterdag het afscheidsfeest en de dag daarna de afscheidsborrel waarbij de klandizie de hele resterende drankvoorraad gratis soldaat mocht maken.

‘Ik ben de laatste twee weken elke avond geweest – behalve dinsdag want toen was mijn zuster jarig. Alle keren was het drie uur ’s nachts voordat ik naar huis ging’, zei de 24-jarige bedrijfsjuriste Kate vorige week zondag met tranen in haar stem. Zij heeft wekenlang heel veel gehuild. Ze vindt het zo erg dat haar pub dicht gaat, dat ze afgelopen weekeinde is geemigreerd naar de Kaaiman-eilanden.

Britten gaan toch anders met hun pub om dan een Nederlander met een café of bar. Ook ik vond het jammer dat de pub tegenover het station van Sevenoaks sloot. En ook in betreurde het dat het monumentale gebouw zal worden gesloopt om plaats te maken voor yuppie-appartementen. En ook ik denk dat toeristen die van de trein stappen en het bord 'welcome in historic markettown Sevenoaks ' zullen zien, zich in de toekomst verwonderd afvragen wat er nu historisch aan deze plaats is.

Maar ik heb er geen acute depressie van gekregen. Wekenlang afscheid nemen van een pub valt mij eigenlijk te zwaar, zeker als dat telkens gepaard gaat met drinkgelagen, sing-a-longs en spelletjes waarbij je van de bar in de armen van een groep mensen moet duiken.

Ik vond het eigenlijk een opluchting dat vorige week zondagavond echt de laatste avond was. Maar mijn Britse vrienden niet. Ze gingen maandag weer heen, hoewel de bar al was gesloopt en de lampen waren weggehaald. ‘We hadden zelf drank meegenomen’, zei Emma. ‘En dat hebben we in het donker opgedronken. Nadat de slopers dinsdagmiddag zijn gearriveerd, zit ze met acht andere stamgasten van The Farmers in de Black Boy, een even verderop gelegen pub. ‘We hebben ons vandaag allemaal ziek gemeld, want we willen The Farmers nog een keer uitluiden. Een voor een – zes mannen, acht vrouwen – vertellen ze hun eerste herinnering aan de pub die er niet meer is.

‘Niet alleen een pub – meer een levensstijl’ stond vorig weekeinde op een spandoek in The Farmers. Maandag verhuisde het spandoek naar buiten. En dinsdag lag het in een ABC-bak, weggehaald door de slopers, samen met al het ander campagnemateriaal dat was gemaakt om de pub te redden.

Maar de stamgasten noch landlord Mike Collings slaagden erin de pub te behouden. The Farmers – een van de oudste en populairste pubs en de goedkoopste B&B van Sevenoaks – was veroordeeld de strijd tegen het grote geld te verliezen, net als die tegen de gemeente die zoveel historische panden heeft dat eentje meer of minder er niet toe doet.

Op de plek waar honderdzeventig jaar lang reizigers van en naar Londen waren opgestoken lag eind vorige week niet meer dan een berg puin. Zelfs reizigers die er nooit kwamen, moesten er even aan wennen.

The Farmers is niet de eerste pub die de afgelopen jaren in Sevenoaks is gesloten. De Beehive – de pub van Wobbly John die altijd slingerend over de weg liep en twee weken na de sluiting overleed - ging dicht, net als de Railway & Bicycle, The Vine en The Oak Tap. De lange werktijden, het wegvallen van de gemeenschapszin, het thuis drinken, gezondere levensstijlen - er zijn honderden redenen waarom zoveel pubs in dit land moeten sluiten.

Maar The Farmers was niet noodlijdend. Het was er bijna altijd tjokvol – zeker in het weekeinde. ‘Dit is mijn tweede huis’, zo zeiden de klanten afgelopen weken in koor. Ze hielden van de barmensen Mike, Andy, Claire en Jane, de muziek op de achtergrond, de quiznight op woensdag en vooral de good laugh. Maar ze dronken samen te weinig om tegen een bod van 2,7 miljoen pond op te kunnen. Uiteindelijk kocht een Ierse projectontwikkelaar het.

In de laatste week werden er elke avond in The Farmers meer tranen vergoten dan na afloop van de tennisfinale in Australie. Mijn opmerking
– “het is uiteindelijk maar een pub, daar zijn er nog meer van ” – werd met onbegrip begroet. Ineens was ik weer even een gehate
buitenlander die het verschil tussen een pub en een levensstijl niet kent.

Volkskrantweblog van 1 februari

Cadeautjesetiquette

Britten zijn gek op het krijgen en vooral het geven van cadeautjes. Als buitenlander kun je beter nooit iets meenemen uit je vaderland en dat schenken aan de mensen die tijdens de zomervakantie op je huis of zoals bij ons – op je goudvissen – hebben gepast. Prompt komen ze week later op visite en geven jouw weer een cadeautje terug: een afzichtelijke vaas, een geborduurd tafellaken of een fotoboek van Cornwall die voor veel te hoge bedragen in een winkel van de National Trust zijn gekocht. Vervolgens wordt verwacht dat jij bij de volgende ontmoeting weer iets geeft - 'als het toch moet...ik verzamel theedoeken met Delfts blauw', waardoor zij zelf weer kunnen winkelen. En iedere keer moet je hoogstverbaasd en verrukt zijn net zoals de Britten.

Wij: ‘Here. I bought this for you.’
Brit: ‘For me? But..’
Wij: ‘But it is only a little something’
Brit: ‘Oh, you shouldn’t go spending your money on me.’
Wij: ‘Really, it’s nothing. I’ve kept the receipt in case you want to change it.’
Brit: ‘Change it? Oh, no. It’s perfect!
Wij: ‘I had no idea what to get you.’
Brit: ‘But it’s wonderful.’
Wij: ‘Well it was luck really..I saw it and I thought of you.’
Brit: ‘It’s absolutely brilliant. Thank you so much.
Wij: ‘Not at all. I’m glad you like it.
Brit: I will take the receipt, though, if you still got it. Just in case.
Wij: Of course! Here you are.

Januari 2006

31 januari 2006

Voor wat, hoort wat. Londen heeft de Olympische Spelen van 2012 gekregen en die moeten plaatsvinden in het oosten van de stad.

De locatie waar het nieuwe Olympische stadion zal verrijzen, zal echter moeten worden ontruimd. Tweehonderd bedrijven is nu te kennen gegeven dat ze moeten verhuizen. Dat betekent dat een kleine vijfduizend mensen ergens anders zullen moeten gaan werken.

Wie de grond zelf bezit hoeft niet te wanhopen. De London Development Agency die het land in handen moet krijgen, biedt aan die bedrijven royale compensaties. Maar wie huurt of leased is slechter af. Die krijgt slechts de missive naar een andere ruimte uit te gaan kijken. Bedrijfsruimte in Londen is net als woonruimte peperduur. Andy Latham, wiens firma decors maakt voor theatershows, zegt dat hij gedwongen zal zijn het bedrijf op te doeken. ‘Wij krijgen geen herhuisvestigingsvergoeding. We moeten zelf maar zien hoe we dit oplossen.’ Mark Stephens, een advocaat die honderd bedrijven vertegenwoordigt die moeten vertrekken, zegt dat er desnoods juridische stappen zullen worden genomen.

De London Development Agency probeert de schade te beperken. Het terrein voor de nieuwe Olympische accommodatie in Stratford is al met 29 hectare teruggebracht tot 207 hectare. Hierdoor zullen tachtig bedrijven gewoon op de huidige locatie kunnen blijven.

AUTOMONTEUR DUURDER PER UUR DAN ARTS

Automonteurs zijn per uur duurder dan artsen. Sommige automonteurs in Groot-Brittannie vragen nu 140 pond per uur, terwijl een arts gemiddeld 63 pond krijgt. Zelfs advocaten die berucht zijn vanwege hun hoge rekeningen, kunnen niet aan de automonteurs tippen. Maar er zijn grote regionale verschillen. Een monteur in Londen rekende 97 pond per uur voor het sleutelen aan een Vauxhall Corsa en 140 pond voor een BMW. Maar op het platteland waren de kosten respectievelijk 40 en 50 pond per uur. Hoe duurder de auto hoe hoger de rekening. Autobezitters moeten goed op hun tellen passen en kunnen beter garagebedrijven tegen elkaar uitspelen. Soms loont het zelfs om helemaal naar de andere kant van het land te rijden en daar een servicebeurt te laten uitvoeren. Zelfs de kosten van overnachtiging en een diner worden met gemak terugverdiend. (26-1-2006)

BOLKESTEIN VREEST VOOR VOORTBESTAAN EURO

Voormalig VVD-leider en Europees commissaris Frits Bolkestein twijfelt aan de overlevingskansen van de euro op lange termijn. Bolkestein zegt dat de munt wordt ondergraven doordat landen zich niet langer aan het stabiliteitspact houden en EU-lidstaten als Frankrijk en Italië met het oog op de vergrijzing ook de begrotingsdiscipline nog verder zullen laten varen. Bolkestein sprak woensdag 25 januari op de Citylunch in de Nederlandse Kerk in Londen. Hij toonde zich zeer pessimistisch over de toekomst van de Europese economie. ‘De concurrentie komt van alle kanten op ons af’, zei hij. De Chinese economie heeft die van Groot-Brittannië al ingehaald en zal binnenkort groter zijn dan die van Japan. De economie van India overtreft in 2025 die van Frankrijk. Met een groei van 1,25 procent in 2006 en een werkloosheid van 8,75 procent blijft Europa zelfs achter op het gemiddelde van de Oeso’, stelde Bolkestein somber vast. ‘Als het over de economie gaat, dan spreken de Europeanen elkaar tegen of hebben ze niets te zeggen’, verklaarde hij. Een van de oorzaken is de demografie. In veel Europese landen loopt de bevolking terug. ‘In landen als India en China studeren jaarlijks vier miljoen jongeren af aan de universiteit. Jongeren zijn innovatiever en flexibeler dan ouderen’’, waarschuwde hij. Hij stelde dat de euro is ingevoerd om de positie van Europa te verbeteren. ‘De ene munt maakt devaluaties onmogelijk. Wie niet meekan verliest aan concurrentiekracht. In het verleden devalueerde Italië telkens de lire als het niet goed ging. Dat kan niet meer.’ Maar de euro kan alleen werken als de landen het stabiliteitspact eerbiedigen – de afspraak dat het tekort op de begroting nooit boven de 3 procent mag komen. ‘Maar het stabiliteitspact wordt nu met voeten getreden.’ De echte test voor de euro is er niet nu, maar over tien jaar. Landen zonder kapitaaldekkingsstelsel voor hun pensioenen zullen nooit aan het stabiliteitspact kunnen voldoen, zeker niet als de regeringen zwak zijn ook zoals in Italië. ‘De echte test voor de euro is dus niet nu maar over een jaar of tien. Aan de overlevingskansen van de euro op de lange termijn mag dus mijns inziens worden getwijfeld.’ Hij wilde overigens niet ingaan op de vraag of Groot-Brittannië er verstandig aan heeft gedaan de euro niet in te voeren. ‘Groot-Brittannië ziet Europa alleen als een interne markt. Of het verstandig is dat de euro niet is gekomen, zal ik niet zeggen. Maar ik weet wel dat de euro hier nooit zal komen.’

Zie hier de volledige rede

FEBRUARI MOOIE MAAND VOOR ZIEKTEDAG

In eerste instantie lijkt het te liggen aan het weer, maar de werkelijke reden is de lange wachttijd voor de zomervakantie en een post-kerstmis depressie In februari melden de meeste Britten zich ziek van het werk. Vele Britten doen dat tegenwoordig via een sms’je, andere bellen nog hun werk op met gehoest en geproest. Volgens een onderzoek van de Universiteit van Lancaster zijn ze echter vaak helemaal niet verkouden. Maar ze moeten hun batterijen opladen. En de meeste werknemers willen hun schaarse vakantiedagen nog niet zo vroeg in het jaar gaan opnemen. ‘Februari is een mooie maand voor een ziektemelding, de eerste bankholiday is nog ver weg, de dagen zijn somber en veel mensen hebben nog last van de naweeën van kerstmis’ zegt professor Gary Cooper van de Universiteit van Lancaster. Uit een onderzoek onder vierduizend werknemers bleek dat 78 procent ervoor waakte nu al vakantiedagen op te nemen. Gemiddeld melden Britten zich negen keer per jaar ziek. Maar vrouwen denken weg te komen met twee keer zoveel ziekmeldingen als mannen. Twee van de tien simulanten laat heel halfhartig iemand anders bellen om zich ziek te melden, drie van de tien acteert en zet een zielig stemmetje op, hoest of proest. Een op de twintig werknemers die een ziekte had voorgewend, is wel eens gesnapt door een collega of chef tijdens het winkelen of in een restaurant. Sommige werknemers moeten heel ver gaan om de echtheid van hun ziekte voor te wenden. Een liep zelfs twee weken op krukken door het kantoor, omdat hij gezegd had aangereden te zijn door een auto.

GEZONDSTE BRITTEN WONEN ROND LONDEN

Rond Londen wonen de gezondste Britten. Zij geven per jaar het minste geld uit aan alcohol en rookwaren, doen het meest aan sport en hebben het minste overgewicht.
De allergezondste Britten wonen in de zuid-Londense wijk Cheam. Gemiddeld geven ze per jaar slechts 85 pond uit voor tabaksartikelen. Daarnaast doet 40 procent van de inwoners aan sport.
Het onderzoek naar de gebieden waar het meest gezond wordt geleefd, is uitgevoerd door het Amerikaanse bureau Caci in opdracht van de Britse regering. Caci vergeleek alcohol- en tabaksgebruik, beweging, gewicht en het aantal ziektegevallen van de inwoners in verschillende gebieden.
Uit het onderzoek blijkt dat er grote verschillen zijn tussen het noorden en zuiden van het land. De 25 ‘gezondste’ gebieden liggen allemaal in het zuiden en vooral rond Londen – Petts Woods, Merton Village en Ickenham.
De meest ‘ongezonde’ wijk in Engeland is Newcastle West. Gemiddeld wordt 415 pond uitgegeven aan rookwaren. Daarnaast kampt 45 procent van de mensen hier met een overgewicht. Ongezond wordt er verder geleefd in steden als Preston, Hull, Middlesbrough, Bolton en Salford. Maar het ongezondst zijn de Schotten. In de wijk Bowbridge van Dundee geven de inwoners gemiddeld liefst 486 pond per jaar uit aan sigaretten – honderd pakjes per persoon. Drieëntwintig Schotse wijken en buurten horen tot de ‘ongezondste’ gebieden van het land.(24-1-2006)

Toptien gezondste	Toptien ongezondste	Toptien ongezondste
plaatsen in VK	(allemaal in Schotland)	in Engeland en Wales

1. Cheam, Sutton	1. Bowbridge	1. West City, Newcastle
2. Petts Wood and Knoll, Bromley	2. Ward 9, Inverclyde	2. Moorside, Newcastle
3. Merton Village, Londen	3. Seaton, Aberdeen	3. St. George’s Preston
4. Ickenham, Hillingdon	4. St. James, Renfrewshire	4. Central&Falinge, Rochd.
5. Sanderstead, Croydon	5. Fairmuir, Dundee	5. Myton, Hull
6. Darwin, Bromley	6. Sheddocksley, Aberdeen	6. Central Bolton
7. Austenwood, Chiltern	7. Wyndford, Glasgow	7. Byker, Newcaslte
8. Bickley, Bromley	8. Ward 8, Inverclyde	8. Middlehaven, Middlesbr.
9. Emerson Park Havering	9. Garthdee, Aberdeen	9. Blackfriars, Salford
10. Pinner South, Harrow	10. North Muirton, Perth	10. Town Centree, Preston

Uit de Volkskrant van 24 januari

Bolwerk Britse hypocrisie

De ene liberaal dronk en de ander was een hoerenloper. Met uitzondering van die van Margaret Thatcher lijkt bijna elke carriere in de Britse politiek roemloos te eindigen met een zedenschandaal. Zelfs John Major – de grootste zedenprediker in de Tory-geschiedenis – bleek uiteindelijk een buitenechtelijke affaire te hebben met een collega in het kabinet.

Een na-oorlogse bloemlezing:

1955: Labourvoorzitter Tom Driberg, ook Baron Bradwell, heeft een homoseksuele affaire met een Noorse matroos in een schuilkelder.
1963: De Conservatieve minister voor Oorlog John Prufumo moet aftreden na een relatie met callgirl Christine Keeler die staatsgeheimen naar de Sovjet-Unie zou hebben doorgespeeld

1979: De Liberale leider Jeremy Thorpe wordt beschuldigd een huurmoordenaar te hebben ingehuurd die het mannelijke model Norman Scott moest doden om een homoseksuele affaire te verdoezelen.
1983: Tory-minister Cecil Parkinson treedt af na onthullingen over een buitenechtelijke affaire
1986: Bestsellerschrijver en Tory-coryfee Jeffrey Archer bezoekt een prostituee. Als een krant daarover schrijft spant hij een smaadzaak aan die hij wint met een vervalst dagboek als bewijs. Uiteindelijk wordt Archer veroordeeld wegens meineed
1987: Tory-minister Harvey Proctor moet ontslag nemen en wordt beboet na illegale contacten met schandknapen
1992: De nieuwe Liberale leider Paddy Ashdown raakt betrokken in een buitenechtelijke affaire. Kranten noemen hem Paddy Pantsdown
1992: Voormalig Tory-minister David Mellor wordt ontmaskerd als voetfetisj nadat hij slechts gekleed in een Chelsea-shirt in bed wordt betrapt met een aan lager wal geraakte actrice
1994: Tory-parlementarier Stephen Milligan wordt dood gevonden in vrouwenondergoed
1998: Labourminister voor Wales Ron Davies moet aftreden nadat hij is beroofd door een mannelijke prostituee die hij op straat heeft opgepikt

Het is slechts een kleine selectie van de zedenschandalen die politieke carrieres in de knop knakten en de tabloids maandenlang van kopij voorzagen. Bij zijn aantreden beloofde Tony Blair een einde te maken aan de Victoriaanse bekrompenheid. Er zou een frisse wind in het land gaan waaien. Groot-Brittannie zou een liberaal, tolerant en verlicht land worden. Het privé-leven en het politieke functioneren zouden niets meer met elkaar te maken hebben. Homoseksuelen, travestieten en mannen met buitenechtelijke affaires zouden welkom zijn in Westminster. Politici die een scheve schaats zouden rijden, zouden daar in cool Brittania openlijk voor kunnen uitkomen. Kortom, Britse politici zouden niet langer chantabel en corrupt hoeven zijn.

Blair is nu negen jaar premier en er lijkt weinig te zijn veranderd. Vorig jaar moest minister David Blunkett aftreden nadat hij in opspraak was geraakt wegens mogelijke gunsten aan een maitresse. En nu verkeert de Liberaal-Democratische partij – de meest libertijnse partij van allemaal – in totale chaos vanwege een opeenstapeling van schandalen. Nadat leider Charles Kennedy twee weken geleden tegen zijn zin moest aftreden vanwege overmatig alcoholgebruik haakte afgelopen weekeinde zijn potentiële opvolger Mark Oaten (41) af, omdat hij een zes maanden lange affaire bleek te hebben gehad met een 23-jarige mannelijke prostituee.

Oaten is geen uitzondering. Uit een vorige week gepubliceerd onderzoek blijkt dat twee keer zoveel mannen naar een prostituee gaan als in het jaar dat Tony Blair aantrad. Het toenemende aantal echtscheidingen, internet en sekstoerisme worden als oorzaak genoemd. De Britse regering wil kleine bordelen nu legaliseren en sterren die prostituees bezoeken, zoals Hugh Grant, ondervinden nauwelijks meer een terugslag in hun carriere. Het land is veranderd. Westminster echter niet.

De Britse politici blijven onverbeterlijke hypocrieten die denken hun menselijke fouten te kunnen verhullen. Kennedy loog jarenlang over zijn drankgebruik. Mark Oaten liet zich twee weken geleden met zijn kinderen aan het ontbijt fotograferen als een voorbeeldig huisvader. Hij dacht er geen moment bij na dat een prostituee die voor 80 pond zijn lichaam verkoopt mogelijk zijn verhaal voor een veelvoud van dat bedrag aan een tabloid zou verkopen. Britse politici zijn soms verbazingwekkend naïef. In Wesminster is Groot-Brittannie nog altijd een intolerant, homofobisch en hypocriet land.

TOUR DE FRANCE START IN 2007 OP WHITEHALL

De overvolle Britse sportzomer zal volgend jaar nog voller zijn. Of de Britten nog niet genoeg hebben aan Wimbledon, de Derby, de Open Golf, Ascot en de Grand Prix op Silverstone, start in de zomer van 2007 ook nog de Tour de France in Londen.
De grootste wielerwedstrijd ter wereld begint op 7 juli 2007 op Whitehall. Tony Blair zal – als hij dan nog premier is – vanuit zijn bovenkamer op Downing Street de start kunnen zien. Er wordt in het centrum van Londen een Proloog verreden langs de Houses of Parliament en door drie parken (St. James Park, Green Park en Hyde Park) die uiteindelijk eindigt op de Mall.
De volgende dag zal de eerste etappe over tweehonderd kilometer voeren van het centrum van Londen naar Canterbury. Tijdens de Proloog zal herdacht worden dat op die datum twee jaar eerder de bomaanslagen in Londen plaatsvonden. De City wrijft zich in de handen over het opwarmertje voor de Olympische Spelen. Londen denkt 70 miljoen pond (honderd miljoen euro) aan de start te kunnen verdienen. (22-1-2006)

22 januari 2006

Londen zal in 2007 voor het eerst in de geschiedenis de startplaats zijn voor de Tour de France. De Tour de Londres is een klein voorproefje voor de wielerwedstrijden van 2012 als Londen de Olympische Spelen organiseert. Burgemeester Ken Livingstone wil nog eens bewijzen dat Londen een massa-evenement kan organiseren. Er worden twee miljoen mensen verwacht bij de proloog. Londen zou biedingen van steden uit Nederland, Zwitserland en Denemarken hebben verslagen vooral met het aansprekende parcours. De proloog zal voeren langs beroemde trekpleisters als Trafalgar Square, de Housen of Parliament en de London Eye. Op de dag na de proloog zal de eerste etappe gaan van Londen naar Dover. Groot-Brittannie organiseerde eerder in 1974 en 1994 etappes van de Tour de France, maar die deden Londen niet aan. Door Londen de proloog van de Tour te gunnen willen de Fransen laten zien dat er geen animositeit meer is over de toewijzing van de Spelen waarbij Londen de voorkeur kreeg boven Parijs.

Uit de Volkskrant van 18 januari

Englishness versus Britishness

Is het portret van Hendrik VIII de icoon van Englishness? Of is het de Routemaster-dubbeldekker? Of wordt het misschien de controversiële vossenjacht? Of kiest het volk toch maar het kopje thee.

Buitenstaanders denken vaak te weten wie Engelsen zijn. Maar de Engelsen zelf niet. Geen volk worstelt zo met de eigen identiteit als juist de Engelsen. Elke week verschijnt wel een boek over ‘wie we zijn’. In tegenstelling tot de Welsh en de Schotten hebben de Engelsen geen eigen volkslied (hoewel Land of Hope and Glory en Jerusalem wel worden gebruikt), geen eigen parlement en geen eigen aartsvijand die de natie verenigt (hoewel de Fransen graag proberen die positie te verwerven).

De regering van Tony Blair vindt het gebrek aan nationale identiteit voor de Engelsen nu ook haar probleem. Er is door het ministerie van Cultuur één miljoen pond uitgetrokken om twaalf objecten te kiezen die het volkskarakter het best uitdrukken. In een advieslijst van de regering zelf staat het fameuze portret van Hendrik VIII uit de National Portrait Gallery nummer één.

Maar het portret is geschilderd door de Duitser Hans Holbein. En de Tudor-koning was bepaald geen voorbeeldige Engelsman. Hij had zes vrouwen, bloed aan zijn handen en liet bij zijn dood een verdeeld land en verscheurde kerk achter. Tweede op de lijst staat het kopje thee, maar dat is eigenlijk uit India afkomstig. Derde op de voordracht zijn de poppenkastfiguren Punch & Judy (Jan Klaassen en Katrijn), maar die schijnen Italiaanse wortels te hebben. Verder staan op de officiële lijst het controversiële standbeeld Angel of the North, het schip SS Empire Windrush dat in 1948 vijfhonderd immigranten vanuit het Caribisch gebied naar Engeland bracht, Stonehenge, Alice in Wonderland, de FA Cup en de eind vorig jaar uit roulatie genomen Routemaster-dubbeldekker.

De rode telefooncel staat er echter niet op, net zo min als de vlag met het St. George-kruis, York Minster en de Apple crumble. Maar het volk heeft de mogelijkheid gekregen om via een regeringswebsite de lijst van twaalf aan te vullen om daarna heel democratisch de beste te kiezen. Volgens staatssecretaris van Cultuur David Lammy moet de website Engelsen helpen aan een ‘icoon dat hun persoonlijke en nationale identiteit bepaalt’. Tot nu toe loopt de verkiezing chaotisch. De website is al bijna gecrasht door lobbyisten die de door de Labourregering verboden vossenjacht tot het nationale Engelse symbool willen bombarderen.

Daarnaast heeft een Schot ook nog roet in het eten gegooid. Minister van Financiën Gordon Brown – de gedoodverfde opvolger van Blair – vindt juist dat het patriottisme moet worden bevorderd met een symbool van Britishness. Hij wil jaarlijks een nieuwe vrije dag invoeren waarmee Schotten, Welsh en Noord-Ieren samen met de Engelsen hun Britse identiteit benadrukken. De Fransen hebben quatorze juillet, de Amerikanen hebben Independence Day en de Nederlanders koninginnedag, maar de Britten hebben volgens hem niets. Als mogelijke datum voor Britain Day zijn 8 mei (de VE Day-viering) en Remembrance Sunday (de eerste zondag na 11 november) geopperd. Op deze dagen zou iedereen de Union Jack moeten laten wapperen, zodat de Britse vlag niet gekaapt kan worden door de rechts-extremisten.

Brown heeft de suggestie geen ordinaire verkiezingsstunt genoemd. Volgens de minister is een nationale viering een noodzaak in een wereld waarin mensen dezelfde kleren dragen, dezelfde films zien en naar dezelfde muziek luisteren en waar multinationale instituten (VN, WTO, IMF en EU) meer en meer de dienst uitmaken.

Brown – veel meer een atlanticus dan een Europeaan – vindt een Britse dag een betere manier om de nationale identiteit uit te drukken dan een icoon die al gauw met een etnische groep is verbonden. Hierbij wijst hij op Frankrijk, waar het establishment de verschillen tussen etnische groepen probeert te onderdrukken met bijvoorbeeld een verbod op het dragen van hoofddoeken op scholen. Deze van bovenaf opgelegde identiteit heeft in zijn ogen geleid tot de rellen van november waarbij in twintig nachten negenduizend auto’s in brand werden gestoken. Daarom mag er geen individueel object tot nationaal symbool worden uitgeroepen maar moet het worden uitgedragen met iets waarvan iedereen geniet: van Brick Lane en Brixton tot Cornwall en de Highlands. En een vrije dag zal zelfs een de vossenjacht van mannen in rode uniformen op paarden naar de tweede plaats van de iconenranglijst krijgen. Maar of het in de toekomst ook een verkiezingswinnaar is, valt nog te bezien.

RIJDEN ALS IN EEN ACHTBAAN

Bij een snelheid van dertig mijl (vijftig kilometer) zijn de gravitatiekrachten gelijk aan die in een achtbaan of op een racecircuit. Het Britse wegennet telt vele bochtige wegen waarbij de bestuurder zweet op het voorhoofd krijgt en de passagiers wagenziek worden. De meeste zijn secundaire wegen in heuvelachtige gebieden, maar op de zesde plaats staat een deel van de A157 in Licolnshire, een graafschap dat over het algemeen als vlak wordt beschouwd. De meeste bochtige weg is de B3018 tussen Cann Common in Dorset en Tollard Royal in Wiltshire. Een deel van de weg heeft de bijnaam Zig Zag Hill. De weg is niet alleen bochtig. Vorige maand verscheen nog een studie waaruit bleek dat 54 procent van de asfaltlaag in slechte staat van onderhoud verkeerde. (7-1-2006)

Toptien bochtigste wegen in Groot-Brittannie: B3081- Cann Common to Tollard Royal, Dorset/Wiltshire A686 - Penrith to Melmerby, Cumbria A537 - Macclesfield to Buxton, Cheshire/Derbyshire A466 - Monmouth and Staunton, Monmouth A4061 - Pricetown and Treorchy, Rhondda, Wales A157 - Louth to Mablethorpe, Lincolnshire B2130 - Godalming to Cranleigh, Surrey B6270 - Keld and Reeth, North Yorkshire A39 - Bridgewater to Minehead, Somerset B797 - Mennock to Warnlockhead, Dumfries and Galloway

NANNY KOST 50 DUIZEND EURO PER JAAR

Wie als echtpaar allebei wil werken in dit land kan kinderen beter mijden. De kosten van een nanny zijn in 2005 opnieuw fors gestegen. In delen van Groot-Brittannie, zoals Londen en het zuidoosten, moet nu al 50 duizend euro per jaar worden betaald voor een kindermeisje. De kosten van een dag-kindermeisje - een die niet in huis woont - bedragen in het centrum van Londen nu 28.171 pond sterling. Dit betekent dat nanny's bijna vierhonderd pond per week meer verdienen dan onderwijzers of onderwijzeressen.

De daadwerkelijke kosten van een nanny zijn eigenlijk nog hoger. Bovenop het salaris moeten ook nog werkgeverslasten worden betaald die kunnen oplopen tot drieduizend pond per jaar. Wie zelf werkt en de opvang van de kinderen aan een nanny wil overlaten, moet minimaal 41 duizend pond per jaar verdienen om quitte te spelen.

Wat veel ouders niet weten is dat er echter bepaalde belastingfaciliteiten zijn die de kosten kunnen terugbrengen. Degenen die in Groot-Brittannie belasting betalen, kunnen gebruik maken een zogenoemd kinderopvang-schema. Wie een officieel erkende nanny in dienst heeft, kan een belastingaftrek krijgen van 50 pond per week, nog altijd 2600 pond per jaar.(5-1-2006)

dagnanny	salaris	totale kosten	benodigde salaris
in pond sterling
Londen centrum	28.171	31.150	43.805
Platteland	22.971	25.285	34.668
Andere steden	19.948	21.875	29.863
inwonende nanny
Londen centrum	21.573	23.708	32.958
Platteland	18.776	20.593	27.890
Andere steden	16.612	18.112	24.256

'JE MOET GEESTIG ZIJN OM HIER TE KUNNEN OVERLEVEN'

Zestien jaar lang was ze voor televisiekijkers het gezicht van Engeland. Maar begin dit jaar kreeg ze te horen dat het contract als correspondente voor het NOS Journaal in Londen niet meer verlengd zou worden. Tine van Houts (54) was verbaasd, maar zegt niet boos of verbitterd te zijn. ‘Waarom zou ik? Men wilde iemand anders in Londen. Misschien is dat logisch na zoveel jaar. Ik val niet in een zwart gat. Er zijn zoveel andere dingen in dit land te doen.’
De NOS bood haar een baan in Hilversum aan of een correspondentschap in een ander land. Maar ze wilde in Londen blijven. ‘Dit is de meest internationale en fantastische stad in de wereld. Mijn kinderen gaan hier naar de universiteit. Ik wil hier niet weg.’
Ze neemt niet helemaal afscheid van de journalistiek – ‘’ik blijf meewerken aan een discussieprogramma voor de BBC en ook incidenteel dingen doen voor de NOS als commentator’ – maar de journalistiek zal niet langer centraal staan. Zo wil ze mediatraining gaan geven aan Nederlanders die in Groot-Brittannië werken. En daarnaast heeft ze met een collega van de Britse televisie het evenementenadviesbureau High Spirits opgericht.
Van Houts is een geboren Zaankanter die na de School voor de Journalistiek stage liep bij de VARA. ‘Ik weet nog dat ik met Pier Tania een reportage moest maken in Gorinchem, omdat die stad de gemiddelde plaats van Nederland zou zijn. Tania was heel bekend van Achter Het Nieuws. Toen ik met hem in een restaurant zat, kwamen mensen naar hem toe en vroegen hem of hij het erg vond om te worden herkend. “Normaliter wel, maar door u niet”, zei hij telkens. De mensen waren telkens verguld. Ik vond het zo prachtig’, vertelt ze lachend.
In 1973 ging ze naar Londen om beter Engels te leren spreken. Ze zou nooit meer terugkeren. Ze ging werken voor Engelse kranten en later voor ondermeer Het Parool en het Algemeen Dagblad voordat ze in 1989 Haye Thomas opvolgde als correspondent voor het NOS Journaal.

Is er veel veranderd in Engeland in de laatste dertig jaar?
‘Aan de oppervlakte wel. Het land is welvarender geworden. In de jaren zeventig zat je ’s avonds vaak zonder licht. Drie vakbondsmannen konden het land helemaal lam leggen. Als je in de jaren zeventig een paprika zag liggen, dan wist je dat je in Londen was. Nu kun je overal alles krijgen.’

Maar het volk is niet veranderd.
‘De klassensamenleving is gebleven, hoewel de Engelsen dat zelf ontkennen. Vorige week hoorde ik nog hoe een advocaat in een restaurant iemand vroeg naar welke school hij was geweest. De man antwoordde: Bedales. Dat is een bekende kostschool, waarop de ander zei: ‘Wasn’t it terrible for you to go to school with the middle classes?’

Na de verkiezing van Blair en de dood van Diana leek het land even te veranderen?
‘Er was in 1997 even het gevoel dat het allemaal anders zou worden, dat er misschien zelfs een republiek zou komen. Elk bosje bloemen dat voor Kensington Palace werd gelegd werd geïnterpreteerd as een nagel aan de doodskist van de monarchie. Maar buitenlanders overschatten vaak de veranderingen. In wezen is Groot-Brittannië een diep conservatief land. En Tony Blair is een heel conservatieve man.’

Ben je zelf verengelst?
‘Je blijft hier altijd een buitenlander. Vaak zeggen Engelsen tegen mij als ik iets doe of zeg: “typically continental”.

Toen je in 1989 begon waren er nog maar een paar kanalen op televisie en een paar journaaluitzendingen per dag. Nu gaat het nieuws de hele tijd door.
‘Het vak van correspondent is veel drukker geworden. Begin jaren negentig kwamen we als correspondenten iedere vrijdag in de buitenlandse persclub bijeen en dronken we een borrel. Dat is ondenkbaar. Er moet niet alleen meer geproduceerd worden, maar het moet ook sneller. De concurrentie is veel scherper. Ik denk dat nieuws daardoor ook oppervlakkiger is geworden. Er zijn zoveel hypes. Iets wordt gebracht als groot nieuws en de volgende dag hoor je er niets meer van.’

Je vindt het niet erg de positie als correspondent te verliezen.
‘Het is goed na zestien jaar iets anders te doen. Je moet het vak ook relativeren. Je bent heel snel vergeten. Ik heb journalistiek gezien een mooi laatste jaar gehad in dit land: een koninklijk huwelijk, de bommen in Londen en het presidentschap van de G8 en EU. Het is netjes afgerond.’

Je opvolger Tim Overdiek gaat tegelijkertijd televisie, radio en internet doen.
‘Ik wens hem sterkte. Het is een interessant maar ook ambitieus experiment.’

Je bent met hem op speaking terms
‘We hebben een beschaafd kopje koffie gedronken’

Charles Groenhuijsen heeft zich weinig vlijend over zijn collega’s uitgelaten. Dat doe je niet. Ben je verrast dat hij nu is opgestapt bij de NOS.
‘Ik besef hoe moeilijk het is om weg te gaan. Maar ik ben perplex over hoe het is gegaan. Ik ken Charles als een smooth operator. Waarom ga je dan zo uithalen?’

Jij kiest zelf een andere weg.
Met Laura Dugdale die als producent jarenlang voor het commerciele kanaal ITN heeft gewerkt, heb ik High Spirits opgericht. Dit is een bedrijf dat interessante evenementen aanbiedt in interessante gebouwen. We hebben het exclusieve agentschap voor twee unieke huizen, maar we bieden daarnaast talrijke andere mogelijkheden aan: van een verblijf op de clipper Cutty Sark in Greenwich of de Tower Bridge tot een feestje in Hampton Court Palace.

Jullie zijn niet de eerste die dat doen
‘Dat klopt, maar de meeste andere bedrijven hebben alleen een vast standaardprogramma dat vaak tamelijk voorspelbaar is. Wij bieden maatwerk. Als we iets voor een Nederlands bedrijf doen, dan voegen we er Nederlandse aspecten aan toe. Als het een bedrijf is van een directeur die piano speelt, dan doen we daar iets mee. Doel is dat het hoe dan ook een onvergetelijk evenement wordt. Je hoort heel vaak dat mensen zich dood vervelen op congressen of dat alle cocktailparty’s op elkaar lijken. Dat zal bij ons niet gebeuren.’

En verder ga je mediatraining geven
‘Daarbij richt ik mij op de Nederlanders die in Engeland werken, maar ook op politici. Ik zit in het bestuur van de Citylunches en ik was president van de Foreign Press Association. Ik heb ervaren hoe moeilijk Nederlanders het vinden om hun weg te vinden in het Engelse medialandschap. Hoe kom je in The Times of op de BBC? Welk medium kies je? Een van hun problemen is dat Nederlanders moeite hebben zich goed te presenteren. Speeches in Engeland moeten kort, geestig en to the point zijn. In Nederland leren we dat niet. We hebben geen debatcultuur.’

Breekt dat managers op?
‘Vaak wel. Je moet geestig zijn om in dit land te kunnen overleven. Ik denk dat de politiek het beste voorbeeld is. Het is niet belangrijk of je links of rechts bent, het is belangrijk of je een goede parlementariërs bent die zijn of haar zegje kan doen. In Nederland krijg je op school eens per jaar een spreekbeurt. Hier wordt tegen een leerling gezegd: “ik wil dat je overmorgen een betoog houdt voor behoud van de monarchie”. En een week later tegen een andere leerling: “Ik wil dat je een betoog houdt tegen de monarchie”. Ik was verbaasd dat zoveel managers in Engeland een klassieke achtergrond hebben. Ze hebben op Oxford Latijns of Grieks gestudeerd en niet economie of marketing. Toen ik dat een keer vroeg aan iemand van Shell zei die: “dat soort mensen verkoopt meer olie”.’

Uit de Volkskrant van 2 januari

Tweehondedduizend en geen wanklank

‘Je bent gek.’ ‘Wat ga je daar doen?’ ‘Het is echt niets.’ Engelsen raden je elk jaar eensgezind ten stelligste af nieuwjaar rond Trafalgar Square te vieren. Er is niets open, er is niets te krijgen en er is niets meer te doen dan eindeloos wachten op het moment dat de Big Ben twaalf keer slaat.
‘Ga gezellig naar je local’, adviseren ze. Engelsen vieren de jaarwisseling in de pub om de hoek. Er was dit jaar een extra reden om het centrum van Londen te mijden. De Londense metro had een 24 uurs-staking aangekondigd. Het zou een complete chaos worden, zo werd gewaarschuwd. ‘Blijft u aub thuis.’
Maar het was een prachtige windstille avond. En al om acht uur zaterdagavond bleek dat niemand zich van de adviezen iets had aangetrokken. Op het moment dat alle wegen in het centrum werden afgesloten voor het verkeer, trokken de mensen massaal naar het centrum van de stad. ‘Het is nu al een gekkenhuis. Zo vroeg heb ik het nog nooit meegemaakt’, vertelde de 24-jarige Karen Field. Ze had op dat moment al een plaatsje veroverd op Westminster Bridge om niets van het vuurwerk te missen dat vier uur later boven het reuzenrad de London Eye zou worden afgestoken.
Op dat moment gingen bijna alle pubs en restaurants dicht. Wie binnen wilde zijn, moest naar een van de clubs verderopin de stad gaan die entreeprijzen rekenen van minimaal 35 pond. Souvenirwinkels aan Whitehall, Charing Cross Road en de Strand die nog open wilden blijven, werd door de politie te kennen gegeven de spullen binnen te halen. De uitgangen van de metrostations – er bleven opvallend veel treinen rijden ondanks de staking – werden voor het overgrote deel afgesloten. Om ongelukken door gedrang te voorkomen waren bepaalde routes in en uit de stations met dranghekken uitgezet.
Een Italiaans restaurant op Leicester Square dat nog open was, rekende 25 procent extra als oudjaartoeslag. De absurde prijzen voorkwamen de stormloop niet. Men zou zelfs honderd pond voor een pizza willen betalen. Even na tienen waren de straten in Westminster overvol. Politie had op Leicester Square, Piccadilly Circus en de omringende wegen houten wachttorens opgebouwd, waarop zowel camera’s als patrouillerende agenten de mensenmassa in de gaten hielden. Om elke tien meter stonden politiewagens, om elke twintig meter ambulances of tenten van hulpdiensten die de indruk gaven dat een ramp onvermijdelijk was.
Even voor tien uur waren Parliament Square en Trafalgar Square nog bereikbaar. Maar de Embankment en de bruggen over de Theems waren al overvol. Wie daar stond was veroordeeld er ook te blijven staan. Een ramp was niet ondenkbaar als iemand ruzie zou maken of vuurwerk zou gooien. Maar de Engelsen die zich anders altijd volgieten totdat ze niet meer op hun benen kunnen staan, blijven op oudjaar broodnuchter en steken zelf geen vuurwerk af.
Op het moment dat de Big Ben elf keer sloeg (al volkomen onhoorbaar door het enorme gejuich) kon ook op de beide pleinen niemand meer naar links of rechts. Men was gedwongen een uur onbeweeglijk in de massa te blijven staan. In de stad waar privacy een heilig goed is, begon iedereen tegen elkaar te praten. Nooit was het kosmopolitische karakter van Londen zo duidelijk: er klonk Spaans, Russisch, Duits, Chinees, Afrikaans - ‘Viva Espana’ voor de Big Ben in plaats van ‘Land of Hope and Glory.’
Er werd luidkeels afgeteld voor het einde van het oude jaar. Daarna viel iedereen elkaar om de hals, werden de champagneflessen ontkurkt en met confetti gegooid. Boven de Theems barstte het vuurwerk los. Twee minuten later ging iedereen zoeken naar een weg uit de massa – een weg die er niet te vinden was. ‘De laatste trein gaat om 0,57. Hoe kom ik ooit bij het station?’ vroeg iemand wanhopig. Heel langzaam kwam de massa in beweging. Politie te paard riep met megafoons op niet te dringen. En tweehonderdduizend mensen in het Londense centrum gingen met opvallend veel discipline voetje voor voetje vooruit om af en toe vast te lopen op een nieuwe opeenhoping van mensen die een glimp van het vuurwerk probeerde op te vangen. Mensen knepen elkaars handen fijn in een poging hun geliefden niet kwijt te raken. Iedereen werd platgedrukt op Whitehall, maar grote irritatie en ongelukken bleven uit. ‘Dit zou in Nederland niet mogelijk zijn’, constateerde een kennis. Om twee uur waren we weer thuis. De volgende morgen bleek dat er geen enkele arrestatie was verricht.

December 2005

JOHN LEWIS FAVORIETE BRITSE WINKELKETEN

Wat is de favoriete Britse winkelketen? Volgens een onderzoek van het onderzoeksbureau Verdict Research geeft het warenhuis John Lewis de klanten het meeste plezier. De voorkeur van consumenten verandert jaarlijks bijna revolutionair. In vergelijking tot 2005 haalden vijf winkelketens dit keer niet eens de toptien. Verdict ondervroeg zesduizend klanten naar de zaken waar zij het meest winkelden. De klanten moesten hun mening kenbaar maken over ondermeer het assortiment, de prijs, de kwalieit, de service, de ambience en de inrichting.
_____________________________________________

Verdict Customer Satisfaction Index Top 10, 2006
_____________________________________________

2006     2005
1           (2)      John Lewis
2          (20)     Waitrose
3           (4)      TK Maxx
4          (10)     Matalan
5           (1)      IKEA
6          (14)     Amazon
7          (39)     Savers
8          (31)     Schuh
9          (23)     Wilkinson
10         (7)      B&Q

Source: Verdict Research
____________________________________________

John Lewis stond in de afgelopen drie jaar steeds op de tweede plaats. Met zijn partnerschapstructuur scoort de keten telkens hoog. Vooral de service wordt gewaardeerd. Supermarktketen Waitrose steeg van 20 naar 2. De keten heeft zijn vleugels uitgespreid van het zuidoosten naar de rest van het land. Vooral de keuze aan gezonde voeding, de kwaliteit en de lay-out van de winkels worden op prijs gesteld.
(28-12-2005)

INTERVIEW

NS VERFRISSEN BRITSE SPOORWEGEN

‘We zijn klein begonnen. Onze ervaringen zijn positief, we maken winst en we leren ervan. Er is reden voor een volgende stap’, stelt Anton Valk (56), baas van NedRailways, de dochter van de Nederlandse Spoorwegen in Groot-Brittannië.
Valk is in Londen. De NS-dochter onderzoekt daar serieus de mogelijkheid voor een bod op één of twee licenties die volgend jaar vrijkomen. Silverlink – een concessie in Londen zelf – de West Midlands, de East Midlands en Cross Country Lines die het spoorvervoer op trajecten ten noorden van Londen onderhouden zijn de belangrijkste kandidaten.
NedRailways wil samen met haar Britse partner Serco op korte termijn tot de vijf grootste spoorwegwegvervoerders van Groot-Brittannie behoren. Nadat eerder licenties in Liverpool en het noorden van Engeland zijn verworven, wil de joint-venture nu een licentie verkrijgen in de grootste en meest dynamische markt van het land.
NedRailways nam in 2003 samen met de partner het passagiersvervoer op de Merseyrail in Liverpool over – een spoorwegvervoerder met duizend personeelsleden, honderd miljoen pond en 80 duizend passagiers per dag.
In december vorig jaar werd een nieuwe grotere stap gezet met de overname van Northern Rail die treindiensten onderhoudt op Leeds, Sheffield, Manchester en Newcastle – vijfduizend werknemers, 500 miljoen omzet, 200 duizend passagiers per dag en een netwerk dat met 2800 kilometer spoor net zo groot is als het hele Nederlandse.
Met in totaal 300 duizend reizigers per dag - ter vergelijking: de NS vervoert in Nederland dagelijks één miljoen passagiers - is NedRailways nu al een belangrijke speler in Groot-Brittannië. ‘Maar twee concessies is te weinig voor een stabiele marktpositie. Van de negen vervoerders die er nu nog op de Engelse markt zijn, staan we op de zevende plaats. We willen onze positie bestendigen en een plekje in de topvijf’, zegt Valk.

Waarom willen de NS groeien in het buitenland? Is er in Nederland niet genoeg te doen aan verbetering van de spoorwegen?
‘Grenzen vervagen en de Europese spoorwegmarkt liberaliseert. Engeland loopt voorop in de wijze waarop de exploitatie van het spoorwegnet wordt aanbesteed. Ook op operationeel gebied valt juist daar veel te leren. Wij doen daarmee ons voordeel in Nederland. Maar we doen het uiteraard ook om geld te verdienen.’

U ‘koopt’ concessies. Daar is geld mee gemoeid dat ook in Nederland zou kunnen worden geïnvesteerd.’
‘We betalen niet voor de concessie. We krijgen zelfs subsidiegeld toe. Van onze inkomsten komt 65 procent uit subsidies en maar 35 procent van de kaartverkopen. In ruil moeten wij ervoor zorgen dat er voldoende treinen op bepaalde uren rijden tegen een van bovenaf opgelegd tarief.’

Maar u moet toch investeren?
‘Het vergt nauwelijks investeringen. De aanvangsinvesteringen bedragen een paar miljoen aan bijvoorbeeld uniformen en nieuwe computers. De treinen worden geleased en het onderhoud van het spoor is een zaak voor NedWork Rail, die alle stations en spoorlijnen in het land heeft. NedRailways staat daarnaast op afstand van de NS. Het is een 100 procent-dochter, maar een onafhankelijk bedrijf. Als we bankroet gaan, dan gaat alleen deze onderneming failliet en zijn de consequenties voor de NS beperkt.’

Zijn er geen risico’s?
‘Je moet uiteraard secuur bieden. Als je te hoog biedt krijg je de franchise niet, maar als je te laag biedt maak je na overname geen winst. De prijsconcurrentie bij het verwerven van licenties is heel scherp. Je moet ook het personeel overnemen. Daarnaast zijn de onderhoudskosten van de treinen voor je rekening. En je kunt forse boetes krijgen als je niet aan de verplichtingen voldoet.’

Waarom wilt u graag naar Londen?
‘De komende concessieronde vindt plaats in Londen. En Londen is de grootste vervoersmarkt in het land. Met het oog op de Olympische Spelen van 2012 zijn hier ook de meest spectaculaire ontwikkelingen te verwachten. De Silverlink heeft zijn eindstation zelfs op Stratford in oost-Londen, de plek waar het nieuwe Olympische Stadion moet verrijzen.’

Wat kunnen de NS voor voordeel hebben aan de Londense ervaringen van NedRailways?
‘De grootstedelijke problemen van Londen en die in de Randstad zijn vergelijkbaar. Misschien zijn die in Londen alleen groter, omdat de markt nog groter is. Ik sta ademloos te kijken op stations als Waterloo en Victoria naar de hoeveelheid treinen die hier iedere minuut binnenlopen en de enorme massa mensen die op de stations arriveren. De vijf Londense stations verwerken per dag 1,5 miljoen in- en uitstappers.Daarbij vergeleken zijn zelfs Utrecht en Amsterdam Centraal provinciestationnetjes.

Kun je de Nederlandse formule hier toepassen?
‘Soms wel, soms niet. Zo kun je het capaciteitsprobleem in Londen niet oplossen met dubbeldekstreinen, omdat de viaducten niet hoog genoeg zijn. En ook langere treinen is niet mogelijk, omdat er zoveel wissels direct na het perrons beginnen. Waterloo is een prachtig station, maar net buiten het station heb je Clapham Junction met al die wissels.’

Wat hebben jullie wel voor elkaar gekregen bij Merseyrail of Northern Rail?
‘Bij Merseyrail is veel aan de verbetering van de persoonlijke veiligheid gedaan. Er zijn poortjes geïnstalleerd op de stations. We willen ook winkeltjes introduceren, zodat de stations een aangenamere omgeving worden. Sinds de overname van Northern Rail is het aantal passagiers op die lijn met 10 procent toegenomen, vooral door de verbeterende punctualiteit. We hebben een andere meer Nederlandse managementstructuur geïntroduceerd. De afstand tussen directeuren en personeelsleden is kleiner geworden. Topmanagers – ook ik – moeten bij toerbuurt op stations staan en passagiers naar hun ervaringen vragen. Terwijl Britse vervoerders zich beperken tot het uitvoeren van het contract, zoeken wij samenwerking. Ik krijg over deze aanpak telkens complimenten van de toezichthouders: “The Dutch are very refreshing”’

En dat werkt?
’Merseyrail had voordat wij het overnamen de bijnaam Misery Rail. De stations waren onveilig, het materiaal verouderd en de performance was slecht. Nu rijdt 93 procent van de treinen rijdt nu op tijd, een van hoogste van Groot-Brittannië.’

Treinvervoer geldt in Engeland als duur, slecht en onbetrouwbaar. Kunnen de NS dat ineens veranderen?
‘Het is duur. Dat klopt. Kaartjes zijn gemiddeld 40 procent duurder dan in Nederland. Het Engelse spoorwegnet is echter ook onderhoudsgevoeliger. Over hetzelfde traject waar wij passagiers vervoeren tussen Carlisle en Leeds rijden ook continu loodzware kolentreinen. Daardoor heeft het spoor veel te lijden. Rails liggen in dit land dichter bij elkaar. Het is moeilijker om onderhoudswerkzaamheden te doen. Je kunt in Engeland niet op het ene spoor werken, terwijl op het andere spoor gewoon verder gereden wordt.’

Verbeteringen gaan langzaam
‘Er is een enorme achterstand in te halen. En dat is moeilijk, omdat tegelijkertijd door de economische groei de vraag zo snel stijgt. Maar er gebeurt veel. Het rollend materiaal wordt nu vrijwel overal vernieuwd. In 2007 is de Channel Tunnel Link af, samen met het nieuwe station St. Pancras waardoor de hogesnelheidstrein tot Londen kan doorrijden. Paddington en Liverpool Street in Londen en Manchester Piccadilly zijn prachtige stations geworden. Vele kleinere stations worden nu als community-project geëxploiteerd en onderhouden. De buurt adopteert een station, onderhoudt het en verzorgt zelfs de bloemenperken. Maar af en toe is het nog diep triest wat je ziet. Onze treinen komen bijvoorbeeld aan op Manchester Victoria. In principe is het een historisch station uit de 19-de eeuw, maar er functioneren nog maar zes van de twintig sporen en aan de ene kant is alleen maar een klaverveld. Je ziet echt dat er decennialang niets gebeurd is.

uit de Volkskrant van 27-12-2005

De Britse spoorwegen zijn de oudste, de drukste en de meest complexe ter wereld. De eerste spoorlijn van Stockton naar Darlington werd in 1825 geopend. NedRailways vervoert nu de reizigers op deze fameuze vijftig kilometer lange lijn.
De Britse spoorwegen golden in de 19-de eeuw als de parel van de industriële revolutie. Groot-Brittannië kreeg het meest fijnmazige spoorwegnet in de wereld. In de 20-ste eeuw ging het echter fout. Niet alleen werd te lang geïnvesteerd in stoomlocomotieven (in 1960 reden er nog zevenduizend) ook werd er heel weinig gedaan aan de infrastructuur. ‘Terwijl Nederland na 1945 de spoorwegen vernieuwde, bouwde Engeland voort op een Victoriaans lappendeken’, aldus Valk.
In de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw waren stakingen het grote probleem van de Britse spoorwegen. In 1993 besloot de Conservatieve regering de spoorwegen te privatiseren.
In totaal 32duizend kilometer rails en 2500 stations werden overgedragen aan de particuliere onderneming Railtrack. De overheid gaf concessies (rechten om een aantal jaren lijnen te exploiteren) uit aan vervoersbedrijven. Omdat Railtrack beursgenoteerd was en winst moest maken, verwaarloosde het onderhoud. In 1999 verloren 31 mensen het leven, nadat twee treinen bij het station Paddington in Londen op elkaar waren gebotst. In oktober 2000 ontspoorde bij Hatfield ten noorden van Londen een trein door een gebroken rail. De Britse tabloids, het enige handzame leesvoer in de overvolle treinen, bestookten hun lezers wekenlang met foto’s van vermolmde bielzen en roestige moeren, zodat Railtrack niets anders restte dan alle rails na te kijken op mogelijke haarscheurtjes en zo nodig te vervangen. Valk: ‘Veiligheidssystemen die in Nederland al na het spoorwegongeval in 1962 in Harmelen waren ingevoerd, deden pas daarna hun intrede in Engeland.’
Volgens Valk waren de privatiseringen ondoordacht en overhaast en met als enig doel de subsidiekraan dicht te draaien. ‘Maar nadat Labour in 1997 aan de macht is gekomen is de houding van de overheid ten opzichte van het spoorwegvervoer drastisch veranderd. Er wordt subsidie gegeven en er wordt veel geïnvesteerd in nieuwe lijnen. Deze regering beseft heel goed dat er geen alternatief is voor spoorwegvervoer. Een stad als Londen is met de auto onbereikbaar geworden.’
In 2002 ging Railtrack failliet. De overheid besloot het spoorwegnet onder te brengen in de stichting NetWork Rail die werkt met overheidsgarantie.

23 december 2005

Niet Londen maar Madrid zou de Olympische Spelen van 2012 hebben mogen organiseren als een Grieks IOC-lid niet op de verkeerde knop had gedrukt.

In een BBC-documentaire op eerste kerstdag onthult Alex Gilady (een Israelisch IOC-lid en lid van de 2012 Coordinatie Commissie) dat Londen heel veel geluk heeft gehad.

Tijdens de IOC-bijeenkomst in juli, waarbij de Olympische Spelen van 2012 werden toegewezen, had een Grieks lid in de derde ronde willen stemmen op Madrid, maar stemde hij op Parijs. Hij meldde de fout, maar het IOC zei dat het niet kon worden hersteld. Als de fout wel was hersteld, waren Madrid en Parijs met elk 32 stemmen gelijk geëindigd. ‘We zouden een zogenoemde vote-off gehad en Madrid had die vrijwel zeker gewonnen met steun van de landen die op Londen hadden gestemd. Madrid had dan in plaats van Parijs in de finale gestaan. En in die finale hadden alle stemmen op Parijs naar Madrid gegaan en zou de Spaanse hoofdstad ook Londen hebben verslagen. Londen is buitengewoon fortuinlijk geweest’, aldus Gilady. Eerder had al premier Blair laten weten dat Londen geluk had gehad in de finale tegen Parijs in plaats van Madrid te hebben gestaan. ‘Het zou veel moeilijker zijn geweest, omdat veel Latijns-Amerikaanse landen op Madrid zouden hebben gestemd.’

President Alejandro Blanco van het Spaanse Olympische Comité toonde zich gisteren teleurgesteld. ‘Al ons harde werk is niet voor niets geweest als gevolg van een stommiteit. Maar er is nu niets meer tegen te doen. Hopelijk zullen de procedures worden aangepast’ Craig Reedle van het Britse Olympische Comité wilde niets van fouten weten. ‘Het verhaal is irrelevant. De stemming was geheim en is volgens de regels van het IOC verlopen.’

HUWELIJK DAT NIET ZO MAG WORDEN UITGESPROKEN

Engeland is van ver gekomen. In 1895 tijdens het smaadproces tegen Oscar Wilde was het nog 'the love that dare not speak it's name'. Maar sinds maandag 19 december 2005 kunnen homoseksuele echtparen in Groot-Brittannie een zogenoemde civiele partnerschap afsluiten. Hiermee krijgen zij dezelfde rechten als heteroseksuele partners die in het huwelijk treden. De gemeentelijke autoriteiten hebben in totaal verbintenissen tussen mensen van dezelfde sekse afgesloten. deels van mensen die al tientallen jaren samenwonen. Groot-Brittannië gaat iets minder ver met zijn wettelijke voorziening dan Nederland, België, Spanje en Canada, waar het homohuwelijk al wettelijk mogelijk is. Een verschil met de voorwaarden van een heteroseksueel huwelijk is dat homoseksuelen de documenten voor hun verbintenis niet per se in het openbaar hoeven te tekenen en dat zij ook geen woorden zullen uitwisselen. Ook wordt het partnerschap officieel niet aangemerkt als een huwelijk. Hiermee heeft de Britse wetgever een gebaar gemaakt naar de Anglicaanse kerk die nog altijd de staatskerk van het land is. Het woord 'huwelijk' kan de homoseksuele verbintenis formeel niet worden genoemd, hoewel het in de volksmond wel zo heet. Niettemin betekent de nieuwe regeling een maatschappelijke erkenning voor homoseksuelen. Van belang is ook dat ze bij de dood van de partner dezelfde rechten krijgen op de nalatenschap als gehuwde heteroseksuelen. Niet langer hoeven ze de fiscus het volle pond te betalen, zoals tot dusverre het geval was.De invoering van de nieuwe verbintenis is betrekkelijk geruisloos verlopen. Het oude orgaan van het Britse establishment, het dagblad The Times, heeft in zijn rubriek voor familienieuws voortaan een plaatsje ingeruimd voor annonces van civiele partnerschappen. Ook de commercie heeft zich er enthousiast op geworpen. In supermarkten zijn al wenskaarten te vinden voor Mr & Mr en voor Mrs & Mrs. (22-12-2005)

‘Oh, wat een Gay Day’
Behalve zijn eigen vrijgezellenfeest van twee dagen eerder zal er in 2005 geen grotere party in Engeland zijn geweest dan het bruiloftsfeest van Sir Elton John met zijn partner David Furnish op 21 december.
Met de meeste celebrities, de grootste feesttenten, de duurste champagne en het meest exclusieve gerechten gaven de nouveaux riches van de popwereld de oude aristocratie een lesje in pronkzucht. De 58-jarige popster en zijn 43-jarige partner lieten er geen misverstand over bestaan dat de showbizz-royals in geldsmijterij de echte koningen en prinsen hebben overtroefd.
Ze trouwden weliswaar in dezelfde locatie en met dezelfde simpele ceremonie als prins Charles en Camilla Parker-Bowles eerder dit jaar, maar lieten dit volgen door een feest met aanzienlijk meer pracht en praal. Meer dan één miljoen pond was uitgetrokken om ondermeer Lulu, George Michael, Victoria Beckham en Liz Hurley te behagen.
De formele ceremonie, die buiten het oog van de camera’s in de Windsor Guildhall werd gehouden, was nog low-key gehouden. Elton John en David Furnish gingen gekleed in een zwart kostuum, dat moest symboliseren dat het huwelijk een serieuze verbintenis was en geen theaterspektakel. Video-artiest Sam Taylor-Wood en Jay Joplin – eigenaar van de zogenoemde White Cube-galerie voor hedendaagse kunst - waren samen met de ouders van het stel en de hond Arthur de enige getuigen. ‘Het was een heel emotionele gebeurtenis’, vertelde Taylor-Wood. ‘Wij klapten en natuurlijk kuste het echtpaar elkaar.’ Buiten boden nieuwsgierigen het echtpaar taarten aan. ‘Oh, wat een Gay Day’, riep een fan.
Elton John zelf durfde ondanks zijn flamboyante brillen en kostuums heel lang niet voor zijn seksuele geaardheid uit te komen. Hij liep liever te koop met zijn liefde voor voetbal dan met die voor mannen. In 1984 trad hij nog in het huwelijk met Renate Blauel. Vier jaar later scheidde hij van haar. In 1993 ontmoette hij David Furnish en werd de popster een icoon van de Britse en internationale homoscene, naast een gewaardeerd lid van het establishment. Sir Elton John zong op Buckingham Palace en op de begrafenis van Diana. Gisteravond toen hij zijn zwarte kostuum had verwisseld voor een feestpak, toonde hij de royals hoe een feest moet worden gevierd. Geldgebrek zoals de Windsors heeft Elton John ook niet. Een aanbod van enkele miljoenen van een Amerikaans blad voor een exclusieve huwelijksreportage wees hij botweg van de hand.

Waar komt gay vandaan?

Het woord gay werd in de veertiende eeuw voor het eerst gebruikt in de Engelse taal. Het stond voor blij en vrolijk.
In een van de romans van de Amerikaanse schrijfster en feministe Gertrude Stein uit 1922 wordt voor het eerst opvallend veel in een schijnbaar dubbelzinnige betekenis gebruikt zonder dat duidelijk is dat het staat voor homoseksueel. In 1935 als bijvoeglijk naamwoord en in 1971 als zelfstandig naamwoord krijgt het formeel de betekenis van homoseksueel.
Hoe het in die betekenis in de Engelse taal is doorgedrongen is onduidelijk, evenals het merkwaardige grote verschil tussen de komst van het bijvoeglijk en zelfstandig naamwoord. Op homoseksualiteit rustte in Engeland tot ver in de jaren zestig een groot taboe. Homo’s gebruikten daarom een eigen code of geheimtaal – polari genoemd – waarmee ze moesten communiceren. Woorden daaruit zijn naff (not available for fucking), omi (man), eek (gezicht), raih (hair), polone (vrouwen), fantabulosa (geweldig), gelt (geld), cottage (openbaar toilet), cottaging (sex zoeken in een cottage), carts (penis), kaffies (broek) en lallies (been). Ook het woord gay behoorde hiertoe.
Na de gelijkberechtiging van homoseksuelen in de jaren zestig verdween polari, maar bleven de woorden in de dubbelzinnige betekenis zijn behouden.
Wie in Engeland is, kan gay in de betekenis van vrolijk en blij beter niet meer gebruiken. Zeg maar jolly, cheerful of light-hearted.

20 december 2005

Het zou geen goede opsteker zijn voor de organisator van de Olympische Spelen in 2012. Maar in Londen wordt er nu serieus rekening mee gehouden dat het nieuwe Wembley Stadion niet gereed zal zijn voor de FA Cup Final in mei zoals de bedoeling was.

Het project wordt geteisterd door vertragingen. Daarnaast zal het nieuwe stadion aanzienlijk duurder uitvallen dan de 757 miljoen pond (ruim 1,1 miljard euro) die was begroot. De hoofdaannemer – het Australische bouwbedrijf Mulitplex – dreigt alleen al 70 miljoen pond op het project te verliezen. Multiplex heeft verschillende onderaannemers aansprakelijk gesteld voor het verlies en die ook voor de rechter gedaagd, maar onduidelijk is of dat wat oplevert. Multiplex hangt een enorme boeteclausule boven het hoofd als het nieuwe Wembley niet op tijd wordt opgeleverd.

Formeel moet de oplevering op 31 maart 2006 plaatsvinden. Op 13 mei zou de officiële opening moeten plaatsvinden met de Cup Final. Op 30 mei zal Engeland dan op Wembley de eerste interland spelen tegen Hongarije, het eerste land dat in 1953 Engeland in eigen huis versloeg.

Multiplex hoopt nog altijd dat de datum van 31 maart gehaald kan worden, maar zegt dat er een risico is dat het niet lukt. De FA heeft inmiddels het Millennium Stadion in Cardiff gehuurd als reservelocatie voor de Cup Final. ‘We hebben twee maanden nodig om het nieuwe Wembley te prepareren voor de Cup Final. De oplevering moet in maart plaatsvinden. We gaan er nog vanuit dat dit lukt, maar we hebben maatregelen genomen’

9 december 2005

Er is zeven jaar te gaan tot London 2012, maar nu al zijn er hoogoplopende discussies over budgetoverschrijdingen. Minister Tessa Jowell van Cultuur heeft het plan voor het nieuwe Olympische zwembad – eufemistisch aquatisch centrum genoemd – geschrapt, omdat het te duur dreigt uit te vallen.
‘Ik heb de ontwerpers terug moeten sturen naar de tekentafel, omdat het voorgelegde plan de kosten zou verdubbelen. En dat is simpelweg onacceptabel’, zei ze op zeer dramatische toon.
De architect voor het aquatisch centrum – twee 50 meter zwembaden, een apart 25 meter bad voor het schoonspringen en 20 duizend zitplaatsen – is Zaha Hadid die vele grote overheidsprojecten heeft ontworpen. Hij zal nu een eenvoudiger ontwerp moeten maken. De Labourregering heeft op deze wijze meteen duidelijk gemaakt dat er niet met het budget zal kunnen worden gesjoemeld. Londenaren zijn ongerust over de mogelijke hoge kosten van de Spelen, waarvoor zij voor een deel zullen opdraaien. In het organisatiecomité is niet iedereen blij met de zuinige rekenmeesters in Westminster. Minister Gordon Brown is al vergeleken met Scrooge, de gierigaard uit de verhalen van Dickens.

BRITTEN ZIJN SLECHTSTE ONTBIJTERS VAN EUROPA

De geur van bacon ’n eggs bij het wakker worden staan bij buitenlanders op de vijfde plaats van grote Britse iconen. Van alle maaltijden is het ontbijt de veruit meest geprezen Britse maaltijd.

Maar de Britten hebben er zelf geen boodschap meer aan. In de nieuwe Thatcheriaanse vechteconomie is er geen tijd meer voor het ontbijt. Volgens een onderzoek van Datamonitor zijn de Britten van de beste ontbijters in Europa de veruit slechtste geworden. Liefst 121 keer per jaar slaat een gemiddelde Brit het ontbijt helemaal over. In de rest van Europa is dat gemiddeld 71 keer.

Vroeger leefden Britten naar het principe ‘Ontbijten als een keizer, lunchen als een koning en dineren als een bedelaar’. De fry-up met sausages, black pudding, bonen in tomatensaus en kippers (gerookte haring) lag vaak al zo zwaar op de maag dat Britten na het ontbijt een tukje gingen doen dat duurde tot de lunch. Maar een volledige cooked breakfast wordt tegenwoordig alleen nog maar op een zeldzame gelegenheid in het weekeinde of in het restaurant genoten. Door de week eten de Britten cereals, als ze al iets eten.

Gezondheidsdeskundigen in Groot-Brittannië waarschuwen veelvuldig voor het overslaan van wat nog altijd ‘de belangrijkste maaltijd’ van de dag wordt genoemd. ‘Steeds vaker offeren consumenten het ontbijt op om daarmee tijd te besparen. Maar ze slaan hiermee alle adviezen in de wind over de belangrijke gezondheidsvoordelen van de eerste maaltijd van de dag’, zegt Matthew Adams, marketinganalist van Datamontor. Hij verwacht op termijn weinig verbetering ondanks de talrijke campagnes op televisie. Integendeel, in 2009 zal het aantal overslagen ontbijten zijn gestegen tot gemiddeld 130 per persoon per jaar. De carriere gaat voorlopig nog boven het eten. (9-12-2005)

Aantal dagen per jaar dat mensen het ontbijt overslaan

VK 121

Nederland 89

Duitsland 73

Frankrijk 68

VS 60

STIL ZITTEN EN MOND HOUDEN

Discipline kenmerkt het Britse schoolsysteem. De kinderen staan keurig in de rij, beginnen op hun vijfde met lezen en de wil van de leraar is wet. 'Gedrag dat in Nederland gewoon is, wordt hier niet getolereerd.'

Een headmaster (directeur/rector) heeft in dit land meer autoriteit dan een premier’, stelde Winston Churchill.

‘Haal je handen uit je zak’. ‘Trek je sokken op,’ zo klinkt het op het schoolplein. Kadaverdiscipline is overdreven, maar wie rondkijkt op een Britse school ziet dat daar de wil van de onderwijzer nog wet is. Het is geen zootje voor de deur. Kinderen staan na het luiden van de bel keurig in de rij en lopen het schoolgebouw niet naar binnen als een kudde koeien een stal. Na een hartgrondig ‘Sit down and shut up’ is het meestal ook meteen stil in de klas.

‘Er is hier meer discipline op de scholen’, zegt Lilian Kuijper uit Warrington – een tussen Manchester en Liverpool ingeklemde industriestad. Ze is samen met haar man - directeur van een handelsmaatschappij in Warrington – vier jaar geleden van Nederland naar Warrington verhuisd. Haar kinderen Thomas (10) en Carlijn (8) zitten op de Callands Primary School, een staatsschool die ook een flink deel allochtone kinderen kent – vooral van Aziatische afkomst. Het bevalt ze daar goed. ‘We gaan volgend jaar weer terug naar Nederland. En ik ben er een beetje bang voor hoe de kinderen het daar vinden.’ Engelse scholen hameren veel meer op het bijbrengen van waarden en normen. ‘Gedrag dat in Nederland gewoon is, wordt hier niet getolereerd’, zegt Kuijper.

Antoinette van Gemert woont sinds maart bij Portsmouth in het zuiden van het land. Haar dochter Sophie zit op de kleine buurtschool Morelands Primary School. Ook zij heeft al gemerkt dat er op Engelse scholen meer respect is voor het onderwijzend personeel. ‘Ze worden niet bij hun voornaam genoemd, maar gewoon mijnheer en mevrouw. Wat mij ook opviel is dat leerlingen onderling beter met elkaar omgaan. Daar wordt ook veel meer op gelet dan in Nederland, misschien omdat dit land zo’n pesttraditie heeft.’

Van Gemert, wier echtgenoot werkt bij het ingenieursbureau Aker Kvaerner in de havenstad, heeft gemerkt dat de kinderen meteen vanaf de infant school serieus moeten leren. ‘Op hun vijfde jaar zijn ze al heel toegewijd met lezen bezig. Dat is in Nederland op die leeftijd nog helemaal niet het geval.’

Op hun zevende jaar gaan ze naar de junior school waar de basisvakken (core subjects) Engels, rekenen, geschiedenis, aardrijkskunde, muziek, textiele werkvormen, wetenschap en technologie zijn. De overgang naar het volgende schooljaar is automatisch en hangt niet af van een beoordeling of rapport. Zitten blijven is onmogelijk. Op hun elfde jaar doen kinderen hun eerste echte examen of test, de zogenoemde 11+, waarmee hun niveau wordt bepaald. Daarna gaan ze door naar het middelbaar onderwijs – meestal een zogenoemde comprehensive school (een soort middenschool die er volgens cynici voor moet zorgen dat de arbeidersklassen dom blijven) en in sommige gevallen naar een grammar school – een VWO-school.

Kuijper vindt het moeilijk om te zeggen of het onderwijssysteem in Engeland beter of slechter is dan in Nederland. ‘Ik heb het idee dat men in Nederland dieper op de stof ingaat. Het is hier oppervlakkiger. Dat je hier niet kan blijven zitten, vind ik nadeel. Toen we hier kwamen wilde ik dat mijn zoon een jaar zou worden teruggezet omdat hij geen woord Engels sprak. Maar dat mocht niet.’

Er wordt in Engeland veel geklaagd dat kinderen op hun twaalfde jaar niet fatsoenlijk hebben leren lezen en rekenen. ‘Het probleem ligt vooral bij kinderen die op school niet mee kunnen komen. Omdat ze niet kunnen blijven zitten, vallen ze eigenlijk tussen wal en schip. In Engeland werken in veel gezinnen vaak beide ouders en is er weinig oog voor de schoolprestaties van de kinderen’, zegt Kuijper. De eerste ervaringen van Antoinette van Gemert op de school in Portsmouth zijn echter positief. ‘Het is een gewone staatsschool, maar de begeleiding in de klas is heel goed. Er is niet alleen een onderwijzer, maar ook een assistent. Kinderen krijgen daardoor veel aandacht.’

Ouders die het zich financieel kunnen permitteren of waarvan de baas de opleiding van de kinderen betaalt, wijken uit naar privébasisscholen, prep-scholen (van preparatory) genoemd. Naast beter onderwijs is ook status soms een reden van ouders om een kind naar een prep-school te sturen. De scholen zijn geen toverinstituten en maken van leerlingen met een laag IQ geen hoogbegaafde kinderen, maar grensgevallen (borderliners) kunnen er hier door extra aandacht wel doorgesleept worden. Ouders kloppen zich op de borst dat kinderen op prep-scholen qua niveau één jaar of soms wel twee jaar op staatsschoolleerlingen voor liggen.

De scholen rekenen drieduizend pond per term per leerling (twaalf tot vijftienduizend euro per jaar). Daarvoor krijgen de leerlingen een uitgebreider vakkenpakket (bijvoorbeeld Frans) en les in kleinere klassen (15 leerlingen in plaats van 30). De privé-scholen beloven niet alleen beter onderwijs, maar kloppen zich ook op de borst over hun betere discipline. Leerlingen moeten al vanaf hun vierde jaar (pre-prep) keurig in de rij staan, netjes good morning zeggen en met mes en vork de schoolmaaltijd verorberen. Prep-boys en girls zoals leerlingen van privé-scholen laatdunkend worden genoemd, zijn niet altijd even populair bij andere scholieren.

Tess (8) en Fay (5), de twee oudste kinderen van Arold en Esther de Vries, zitten op een privéschool. ‘Ik werk bij Shell en die betaalt het’, zo zegt Arold. ‘Maar het heeft niets met status te maken. Er zijn ook heel goede staatsscholen in de buurt. Alleen is het lesprogramma op de privéscholen breder en zijn klassen kleiner. Mijn dochter van nog geen 8 krijgt al onderricht over de oude Egyptenaren. Ik denk dat ik daar in Nederland pas om mijn twaalfde aan begon.’

De kinderen zitten nu op de Hall School. ‘Ze hebben eerst op een andere privéschool gezeten, maar daar vonden we het wat te streng. Drillen is een groot woord, maar iedereen moest muisstil zijn in de klas. Als Nederlanders houden we toch meer van vrijheid, blijheid’, aldus Arold de Vries. Hij prijst de uitgebreide rapportage van de Hall School. ‘In Nederland krijg je alleen een rapport met wat cijfers en sterretjes. Hier wordt de voortgang van elk kind heel uitgebreid beschreven.’

De opleiding op de prep-scholen duurt tot het dertiende jaar. Daarna stromen veel kinderen door naar de beroemde en exclusieve public schools (privéscholen voor voortgezet onderwijs) zoals Eton en Harrow – de voorportalen van het Britse establishment.

Voor Lilian Kuijper was de privéschool geen alternatief, omdat die er in Warrington niet zijn. ‘We hadden dan net als veel andere expatriates in Chester moeten gaan wonen. Wij hebben onze school op heel Nederlandse wijze uitgezocht. We hebben niet naar league-tables gekeken maar gewoon de dichtstbijzijnde school genomen.’

Hoewel de meeste scholen gemengd scholen zijn, kent Engeland ook nog aparte jongens- en meisjesscholen. Volgens onderzoeken maakt het voor jongens niet veel uit of ze op een jongen dan wel gemengde school zitten, maar hebben meisjes in hun schoolprestaties profijt van een eigen school.

Het Engelse schooljaar bestaat uit drie semesters, zogenoemde terms van tien weken. In het midden en aan het einde van elke term is er een vakantie, respectievelijk de half term en end of term. Het schooljaar begint later dan in Nederland, maar is ook pas eind juli afgelopen. Groot-Brittannië kent nauwelijks vakantiespreiding: alle schoolvakanties lopen gelijk. Wie het idee oppert – ‘Misschien, heel misschien zou het beter zijn als jullie niet allemaal tegelijk met vakantie gaan…’ – stuit op een wereld van onbegrip. Engelsen vinden het juist gezellig om samen met de rest van de bevolking vakantie te vieren. De verkeerschaos aan het begin en einde van elke vakantie nemen ze daarvoor graag op de koop toe.

Engelsen zijn tijdens het schooljaar al aan congestie gewend. Kinderen gaan in dit land niet zelf naar school, maar worden gebracht met de auto. De zogenoemde schoolrun – de periodes tussen acht uur en half negen ’s morgens en drie uur en half vier ’s middags – zijn de drukste op de Britse wegen. Kuijper en Van Gemert brengen ook allebei hun kinderen met de auto naar school. ‘Kinderen kunnen niet zelf. Dat is veel te gevaarlijk. Er zijn niet eens aparte fietspaden’, zegt Kuijper.

Een voordeel volgens Kuijper is wel dat kinderen in Groot-Brittannië tussen de middag altijd overblijven. ‘Ik moet er niet aan denken de kinderen ook dan thuis te krijgen. Dat lijkt mij echt hollen en vliegen.’ Ook Antoinette van Gemert is daar blij mee: ‘Alle kinderen doen het. Mijn dochter zou niet anders willen.’

Ze krijgen zelfs een zogenoemde schooldinner geserveerd die voor veel kinderen de enige warme maaltijd van de dag is. Dankzij televisiekok Jamie Oliver is de afgelopen tijd een campagne gevoerd om deze vaak ongezonde maaltijden met veel patat en andere narigheid van de frituur gezonder te maken. Ook op de Callands Primary School staat gezondheid nu hoger in het vaandel. ‘Ik weet ondermeer dat het nu verboden is om kinderen snacks voor de ochtend mee te geven. Hoogstens mogen ze een appel eten’, zegt Kuijper.

Op negen van de tien Britse scholen is er een uniformplicht. Britse kinderen hebben er niet echt een hekel aan. Vaak zijn ze zelfs trots op een uniform, omdat ze er dan ook echt bijhoren. ‘Mijn kinderen vonden het aanvankelijk vreemd, maar ze waren er heel snel aan gewend. Vaak zijn het de ouders die er het meeste problemen mee hebben. Ze willen leuke kleren voor hun kinderen kopen, maar de kinderen dragen het niet. Zelfs na schooltijd blijven ze gewoon in hun uniform spelen’, zegt Lilian Kuijper uit Warrington.

De scholen zijn sinds 1974 niet wettelijk verplicht meer kinderen uniformen te laten dragen. Maar weinig scholen schaften de uniformen daarna af. Nu gaan er stemmen op om de oude regel weer in ere te herstellen. Het Britse onderwijzend personeel dat zelf ook meestal heel formeel gekleed gaan (stropdas voor heren, mantelpak voor dames) heeft een bloedhekel aan negenjarige meisjes die zich als Barbie-poppen opmaken, T-shirts met het merk FCUK dragen en broeken met JUICY op het achterwerk.

Scholen zijn in Groot-Brittannië ook vaak verenigingen. Het sportleven speelt zich af op en rond de scholen. Het grote nadeel is dat kinderen niet meer sporten zo gauw ze van school afgaan. Ook toneel – de jaarlijkse kerstspelen waarbij ieder ouder aanwezig hoort te zijn – behoort tot het schoolpakket. De huidige Labourregering wil dat de scholen in de toekomst tot zes uur naschoolse activiteiten blijven organiseren, zodat beide ouders makkelijker een volledige baan kunnen hebben.

Lilian Kuijper zal het niet meemaken. Volgend jaar zitten haar kinderen op een Nederlandse basisschool. Ze krijgen nu al Nederlandse bijles. ‘De taalachterstand is het grote probleem. Mijn kinderen spreken zelfs nu al Engels met een noordelijk accent. Dan hebben ze van hun vriendjes en vriendinnetjes.’ Antoinette van Gemert is hier pas sinds maart. ‘Voor onze dochter was Engels het probleem. Ze sprak aanvankelijk geen woord Engels en was in de klas ook een beetje geïsoleerd. Maar sinds september gaat het een stuk beter.’

Schoolsysteem:

Basisschool: De basisschoolopleiding (primary school) is in Groot-Brittannië in twee delen opgedeeld. Kinderen gaan vanaf hun vijfde jaar naar school, beginnend bij een zogenoemde infant school. Op hun zevende jaar stappen ze over naar de junior school. De vakken op deze scholen worden bepaald door een zogenoemd National Curriculum, ingevoerd in 1988.

Overblijven: ja, met warme maaltijd. Kosten 50 pence per keer

Opvang na school: Lang niet overal

Lesduur: 21 uur per week (infant) 23 uur per week (junior) 14 weken vakantie per jaar

Lesweek: Engels: zes uur (infant en junior), rekenen: 3,45 uur (infant) en 4,10 uur (junior), wetenschap & technologie: 1,30 uur (infant) en 2 uur (junior), aardrijkskunde: 0,15 uur (infant) en 0,55 uur (junior), sport: (1,10 uur infant en junior), geschiedenis: 0,50 uur (infant) en 0,55 uur (junior), kunst & ontwerp: 0,50 uur (infant) en 0,55 uur (junior)

Gemiddelde klassengrootte: 26,2

Jaarsalaris docent: voor beginnend docent tussen 19 duizend (platteland) en 23 duizend pond (Londen) per jaar

Totale uitgaven aan onderwijs: 5,4 procent van BNP in 2005, geen uitsplitsing beschikbaar voor basisonderwijs

Uit de Volkskrant van 5 december 2005

Uit de Volkskrant van 5 december

Krijtrots in mijn water

Een collega-journalist die net in dit land was gearriveerd belde mij deze week op. ‘Bij wie heb je de auto verzekerd? Niemand wil mijn auto verzekeren. De ene weigert mij, omdat ik nog geen twaalf maanden in het land woon, de ander omdat ik een journalist ben en de derde omdat de auto niet mijn eigendom is.’
Hij heeft een splinternieuwe lease-bak maar die staat al wekenlang in de garage. Hij rijdt noodgedwongen in een huurauto rond – dubbele kosten, wat zijn noodlijdende werkgever met afschuw moet vervullen.
De onmogelijkheid om zowel een bankrekening te openen als de auto te verzekeren is een traditionele binnenkomer voor iedere correspondent in Groot-Brittannië. Ik heb zelf een driehonderd pagina’s dik boek vol geschreven over Britse bureaucratie – de zogenoemde red tape – maar zelfs na bijna zes jaar word ik telkens weer verrast.
In juli ontdekte mijn vrouw dat er kleine witte vlokjes in het kraanwater rond dreven. ‘Moet je kijken?’ kwam ze met een steelpan water naar mij toe. ‘Dat is niet goed.’ In de dagen daarop bestuurden we nauwkeurig ons kraanwater. De vlokken bleven: de ene keer meer dan de andere. Uiteindelijk besloten we onze waterleverancier te bellen. Na twee weken arriveerde een man van South East Water. We hadden een monster klaargezet. Maar hij wilde alleen wegrijden met een zelf genomen monster. Net op dat moment kwam er geen enkel vlokje uit de kraan. ‘Sorry. Maar dat neem ik niet mee. Bel maar weer als het terugkomt.’
Verongelijkt namen we tijdens onze zomervakantie een watermonster mee naar Nederland en brachten dat bij een kennis die bij een van onze eigen waterleidingbedrijven werkt.
‘Oh, daar wil ik wel even naar kijken’, zei ze. Drie dagen later zond ze en e-mail. ‘Ik heb jullie watermonster laten zien bij onze adviseur en hij heeft het water laten onderzoeken bij de afdeling hydrobiologie. Die vlokjes die jullie in het water hebben zijn stukjes biofilm. Het bestaat uit een plakkaat bacteriën en daar doorheen zwemmen kleine beestjes, zogenaamde flagellaten. Af en toe laten stukjes biofilm van de leiding los en komen dan uit de kraan. Niet erg fris dus. Bij ons in Nederland komt het niet in deze mate voor. Ik zou zeker jullie eigen waterleidingbedrijf een bacteriologisch monster laten nemen.’
Dood gaan we er niet aan, maar helemaal goed is het blijkbaar ook niet. Opnieuw gebeld. De man kwam op 6 september opnieuw langs. Dit keer zag hij de vlokjes zelf en nam een monster mee. Twee weken later zond South East Water ons een keurige brief. ‘We zijn verheugd u mee te delen dat uw leidingwater voldoet aan de voorwaarden van de Water Quality Regulations 2000.’ De witte vlokken waren, aldus het waterleidingsbedrijf, slechts het gevolg van het harde water dat zich in een reservoir in de zuid-Engelse krijtgrond bevindt. Het was onschuldig calcium - of minieme stukjes krijtrots - waaraan het waterbedrijf niets kon doen. Maar uit het rapport bleek dat er geen bacteriologisch onderzoek was gedaan. We belden voor de derde keer. En weer zond South East Water iemand langs die dit keer zoveel haast had dat hij pardoes met zijn bestelwagen tegen de portiek reed.
Hij nam een nieuw monster met de plechtige belofte het dit keer hoogstpersoonlijk naar het bacteriologisch laboratorium te brengen. Vorige week hadden we nog niets gehoord. We belden opnieuw het waterleidingbedrijf. Niemand kon ons te woord staan. Een argeloze en van al het gezeur moe geworden telefoniste gaf uiteindelijk het nummer door van het laboratorium zelf. ‘Hoe staat het met het onderzoek?’ ‘Hoe komt u aan ons nummer? U mag ons hier helemaal niet bellen’, luidde het antwoord. We weten nog niets. Deze week werden de mensen in Wales gewaarschuwd niet langer hun kraanwater te drinken, omdat daar tientallen mensen met buikkramp in het ziekenhuis zijn beland. Wij drinken het Britse kraanwater met de duistere witte vlokken al weer maanden in de hoop dat het slechts krijtrotsen zijn.

5 december 2005

In 1948 organiseerde Londen de Olympische Spelen in vier weken. Nu heeft het land er zeven jaar de tijd voor.. De plannenmakers zijn aan de gang, de koningin heeft de toekomstige locatie van de Spelen bezocht en de eerste spade gaat volgend jaar de grond in. De Spelen van 1948 vonden plaats in het bestaande Wembley Stadion. Fanny Blankers Koen rende over een baan waar enkele weken eerder nog windhondenraces hadden plaatsgevonden. Van een Olympisch Dorp was geen sprake. Aanvankelijk wilden de Britten de atleten onderbrengen in een krijgsgevangenkamp. Later werd gekozen voor legerkazernes en luchtmachtbases voor de mannen en universiteitscolleges voor de vrouwen. Goed en gezond eten was nauwelijks verkrijgbaar. Londen likte de wonden van de oorlog en lag nog half in puin. De rantsoenering was in 1948 nog strenger dan tijdens de oorlog zelf. Veel Londenaren vonden het geldverspilling. ‘Call Of The Games’, kopte The Evening Standard een maand voordat de officiele opening plaatsvond. Dat gebeurde niet. Fanny Blankers-Koen won vier keer goud, een gouden medaille meer dan het hele Britse team. Zij kreeg een heldenontvangst in Amsterdam. De drie gouden Britse medaillewinnaars moesten op de dag na de Olympische Spelen gewoon weer naar het werk.

DURHAM IS UNIVERSITEIT VAN HET JAAR

De universiteit van Durham is in Groot-Brittannie uitgeroepen tot de universiteit van het jaar. De universiteit steeg van 11 naar 9 op de jaarlijkse ranglijst. De universiteit van St. Andrews is meteen fors gezakt van 10 naar 14, nadat prins William is afgestudeerd. De universiteit van Cambridge voert voor het achtste achtereenvolgende jaar de ranglijst van beste Britse universiteiten aan, zoals die is samengesteld door de Sunday Times University Guide. Bij de beoordeling van de negentig beste universiteiten zijn kwaliteit van research en onderwijs, tevredenheid van de staf en studenten en studieresultaten belangrijke criteria. (1-12-2005)

De lijst:
1. Cambridge	16. East Anglia	31. Leeds
2. Oxford	17. Southampton	32. Aston University of Birmingham
3. Imperial College London	18. Manchester	33. Essex
4. London School of Economics	19. Cardiff University	34. Queen Mary London
5. University College London	20. Sussex	35. Reading
6. Warwick	21. School of Oriental & African Studies	36. Hull
7. York	22. Leicester	37. Aberdeen
8. Bristol	23. Birmingham	38. Dundee
9. Durham	24. Sheffield	39. Queen's University Belfast
10. Bath	25. Exeter	40. Surrey
11. Nottingham	26. Newcastle upon Tyne	41. Heriot-Watt University
12. Edinburgh	27. Royal Holloway	42. Swansea University
13. King’s College London	28. Lancaster	43. Stirling
14. St. Andrews	29. Liverpool	44. Brunel University
15. Loughbourough University	30. Glasgow	45. Goldsmiths College London

November 2005

ZAKGELD GEMIDDELD 4,20 POND STERLING

Wat kun je ermee doen? Niet veel. Kinderen in Groot-Brittannië worden afgescheept met een armzalige 4,20 pond sterling zakgeld per week – in totaal 2,1 miljard pond per jaar. Daar komt nog wat bij voor bijvoorbeeld zwemlessen en schooluitjes, maar veel is dat niet. Ongeveer 140 duizend ouders dragen daarnaast nog bij aan de kosten van een mobieltje.

Kinderen – of eigenlijk tieners – van 16 en 17 jaar krijgen het meest: 6,50 pond per week. Maar ook daar kun je geen potten mee breken. Hoogstens kun je er anderhalve cocktail mee kopen in een club. Het is niet vreemd dat Britse kinderen moe op school zitten, omdat ze een bijbaantje moeten hebben.(30-11-2005)

HEINEKEN VECHT TERUG OP BRITSE MARKT

Heineken weet op dit moment zijn marktaandeel in Engeland weer te vergroten. Het Nederlandse bierconcern verkoopt dit jaar naar verwachting 400 duizend hectoliter op de Engelse markt, niet alleen uit flesjes maar ook via de tap. Heineken hoopt eind dit jaar al weer vierduizend tappunten te hebben in Groot-Brittannie, zo zei Rob Marijnen, directeur van Heineken in het Verenigd Koninkrijk tijdens de Citylunch op 26 oktober.

Peter de Waard overhandigt het boek aan Heineken-topman Anthony Ruys. Op de achtergrond directeur Rob Marijnen van Heineken in het Verenigd Koninkrijk.
Marijnen was daar samen met Anthony Ruys die tot 1 oktober voorzitter was van de raad van bestuur van het Heineken-concern. Ruys (58) zei voortijdig te zijn afgetreden, omdat hij zelf een verjonging en inkrimping van de raad van bestuur wenselijk achtte. ‘In totaal rapporteerden 31 mensen aan de raad van bestuur. Dat hebben we teruggebracht tot 10. Dan moet je de raad van bestuur zelf ook inkrimpen: van vijf naar drie. We hadden twee steengoede veertigers en die moet je de kans geven’, aldus Ruys na afloop van zijn speech.
Ruys hoorde op de historische datum van 11 september 2001 dat hij bestuursvoorzitter van Heineken zou worden als opvolger van Karel Vuursteen. ‘President-commissaris Rob Hazelhoff vertelde het mij. Even later stormde iemand anders binnen met het nieuws van de aanslagen in New York die de wereld totaal zouden veranderen.’
Zijn missie als bestuursvoorzitter was het bedrijf met 50 duizend mensen ‘jong te houden’. ‘Ik heb de wake up spirit in het bedrijf proberen te brengen. Onze medewerkers moesten leren te denken als consumenten. En met name jonge consumenten.’ Tijdens zijn voorzitterschap is het wereldwijde volume verdubbeld en de winst verdrievoudigd. Maar als bierconcern is Heineken op de wereldranglijst nu ingehaald door Interbrew.

Maar volume alleen is niet meer zaligmakend. In 2003 besloot Heineken in Groot-Brittannië te breken met zijn licentienemer Whitbread die daar voor de Britse markt aangepaste Heineken produceerde met 3,4 procent alcohol. Sinds die tijd verkoopt Heineken alleen nog maar exportbier. Het volume is teruggelopen van 1,6 miljoen tot 400 duizend hectoliter.. De licentie-inkomsten bedragen maar een paar pond per hectoliter, aldus Marijnen. Belangrijker is dat het imago van ‘Heinie’ in de pubs is verbeterd.
Heineken heeft onlangs ook besloten in Groot-Brittannië niet langer meer te adverteren op de televisie, omdat deze markt te gefragmentiseerd is en de doelgroep van 18 tot 26 jaar via televisie te moeilijk te bereiken is. Het bespaarde promotiegeld zal nu in ondermeer sportsponsoring worden gestoken.
Ruys vertelde ook veel te hebben gedaan om ervoor te zorgen dat lokale medewerkers dezelfde rechten hebben als expatriates. ‘In Afrika waar we 12 duizend mensen in dienst hebben, zijn er voor onze lokale mensen nu dezelfde voorzieningen op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg.’ (26-11-2005)

LONDEN IS DUURSTE STAD VAN EUROPA

Volgens een in april 2005 uitgevoerd onderzoek van consultancybueau Mercer is Londen veruit de duurste stad van Europa en de op twee na duurste van de wereld. Oorzaken zijn de hoge woonlasten, het dure openbaar vervoer en het harde pond sterling (26-11-2005)

Kosten van levensonderhoud in verschillende steden (2005)

Ranglijst

Maart Maart Stad index index

2005 2004 2005 2004

1. 1. Tokio 134,7 130,7

2. 4. Osaka 121,8 116,1

3. 2. Londen 120,3 119,0

4. 3. Moskou 119,0 117,4

5. 7. Seoul 116,4 104,1

6. 6. Geneve 113,5 106,2

7. 9. Zurich 112,1 101,8

8. 8. Kopenhagen 110,0 102,2

9. 5. Hongkong 109,5 109,5

10. 15. Oslo 105,3 98,2

---

13. 12. New York 100,0 100,0

17. 21. Rome 97,3 90,0

19. 11. Beijing 95,6 101,1

24. 26. Amsterdam 93,3 88,1

38. 28. Berlijn 87,7 85,1

www.mercerHR.com/costofliving

Mercer vergeleek in het onderzoek de tarieven van tweehonderd verschillende artikelen. Hiertoe behoorden ondermeer woonlasten, cd's en hambrugers. Een overzicht.

Londen

Dublin

Parijs

Rome

Amsterdam

Berlijn

Athene

Brussel

Madrid

Huur van een luxueuze ongemeubileerde

tweekamer

apparterment per maand

1700

825

1307

929

963

722

688

653

825

Ritje per bus of metro

2.00

1.00

0.96

0.69

1.10

1.38

0.48

0.96

0.81

muziek cd

12.97

14.10

16.16

14.96

15.47

10.94

12.59

17.13

12.38

krant

1.00

1.38

1.17

1.38

1.44

1.03

1.38

1.72

kop koffie inclusief service

1.79

1.99

1.51

1.65

1.72

2.85

1.38

1.58

Hamburger bij fastfood

4.39

4.18

4.06

3.78

4.47

3.47

4.92

4.02

3.99

(gemiddelde prijs in ponden)

VEERTIGDUIZEND NEDERLANDERS WONEN IN GROOT-BRITTANNIE

In Groot-Brittannie wonen 39.972 mensen die in Nederland zijn geboren. Dit blijkt uit een studie van de Institute for Public Policy Research die begin september 2005 is gepubliceerd. In 1991 waren dat er nog 29.653. Uit de studie komt naar voren dat 7,53 procent van de Britse bevolking buiten het land is geboren. Immigranten maken liefst de helft uit van de groei van de bevolking in de afgelopen tien jaar. De grootste groep is afkomstig uit Ierland (494 duizend), gevolgd door India (466 duizend), Pakistan (320 duizend) en opvallend genoeg Duitsland (262 duizend). De getallen zijn gebaseerd op de volkstelling van 2001, de zogenoemde census. Lang niet iedereen heeft die ingevuld. Volgens schattingen van de Nederlandse ambassade zouden er in werkelijkheid 50 duizend Nederlanders in het land kunnen wonen. Omdat niemand zich in dit land inschrijft bij een burgerlijke stand, zijn er geen exacte cijfers. Maar zeker is dat het aantal Nederlanders in Groot-Brittannie spectaculair is gestegen. (25-11-2005)

Uit de Volkskrant van 21 november

Iedereen is al kerstmoe

Ik heb Whams Last Christmas al zeventien keer gehoord, stoot voortdurend tegen de kerstbomen aan die voor het vak met zuivel in de supermarkt zijn opgesteld en zucht diep bij het zien van een agenda met opnieuw vier kerstpartijtjes in een week.

En er is nog zeker vier weken te gaan. Ik houd van Engelse tradities, maar de kersttraditie wordt op zijn zachts gezegd overdreven. De season to be jolly begint tegenwoordig in september en bereikt al zijn hoogtepunt half november. Het is op dit moment in dit land een complete kerstgekte. Op de televisie heb ik de Christmas Special van de televisiekomedie Vicar of Dibley al twee keer gezien. En afgezien van de traditionele kalkoen is alles al gekocht. Wat ontbreekt is dat de uitverkoop op 1 december begint.

Tegenwoordig lijken alle tradities in Groot-Brittannië eerder te beginnen. Het vuurwerk voor bonfire night (de herdenking van de mislukte poging het parlement op te blazen in 1605) gaat al dagen voor 5 november de lucht in. Half oktober worden ook de poppy’s al opgespeld waarmee op 11 november de doden van de twee wereldoorlogen in dit land worden herdacht. ‘Vroeger deed niemand dat voor 1 november’, zo werd mij verzekerd door een kennis. En nu moet in diezelfde periode ook de kerstboom al worden gezet. ‘Het ontbreekt er maar aan dat tuincentra de halloween-pompoenen en kerstbomen in een pakket aanbieden’, merkte een buurman op.

Het warenhuis Selfridges aan Oxford Street in Londen opende zijn kerstetalages op 2 november. Vorig jaar was dat 15 november. Maar de kerstshop in het warenhuis was al in augustus geopend. ‘Zo vroeg hebben we het nooit gedaan. Maar de toeristen stellen het op prijs’, excuseerde de winkel zich.

Toeristen? De jongensband Westlife ontstak vorige week de kerstlichtjes op Oxford Street onder het oog van 15 duizend mensen die erg Brits deden. De aanloop naar de kerstmis duurt niet alleen langer, het wordt ook steeds meer. Dit jaar branden 260 duizend lichtjes aan de populairste Londense winkelstraat, tien keer zoveel als in andere jaren. Wie klaagt er over light-pollution?

Maar eigenlijk was Oxford Street te laat. In Regent Street was de kerstverlichting al een week eerder officieel aangestoken door zanger Lee Ryan. Maar die kan natuurlijk niet tippen aan Westlife, want de nummer één-plaat van de jongensband is al uitverkoren tot ‘de kerstsingle’ van dit jaar hoewel er nog vijf Top of the Pops zijn te gaan.

Het gevolg van de vroege kerst is dat ik op 27 oktober – een zeldzame mooie herfstdag met een zwoele avond – middernacht in T-shirt op een terras in Londen zat met uitzicht op kerstattributen.

Op 13 november – een dag nadat Sinterklaas (Was hij overigens ook niet rijkelijk vroeg?) in Sneek arriveerde – zag ik in Bristol de eerste kerstman. Een winkel die mobiele telefoons verkoopt, had de immigrant uit Lapland echter al 22 oktober in kartonvorm in de winkel hangen. ‘Nog 64 dagen te gaan. Maar als de klanten nu al willen kopen, dan zijn wij klaar om te verkopen’, zei een optimistische winkelbediende. Uit cijfers blijkt dat meer dan de helft van de Britten al voor 31 oktober minimaal een kerstgeschenk heeft gekocht: van een innovatieve elektronische Sudokopuzzel-oplosser tot een traditionele badschuim in kadoverpakking. Eind augustus waren we met Britse vrienden in Battle Abbey bij Hastings. We keerden terug met een parasol, een koekenpan en een Hendrik VIII-hoofddeksel in de achterbak – allemaal voorbestemd om onder de kerstboom te worden gelegd.

De winkels in Groot-Brittannië hebben geen goed eerste halfjaar achter de rug. In de laatste vijf maanden van het jaar moet dat blijkbaar worden goedgemaakt. Daarom wordt de kersttroef zo vroeg mogelijk uitgespeeld. Toys ‘R Us gooit zijn folder met kerstspeelgoed al zo vroeg in het najaar in de bus dat vele ouders voor de hopeloze opdracht staan hun kinderen uit te leggen dat ze nog ‘honderd nachtjes moeten slapen voordat de kerstman daadwerkelijk arriveert’.

Op 1 december moet dit land compleet kerstmismoe zijn. En dan moet de eigenlijke kerstmaand nog beginnen. Ik heb alle uitnodigingen voor kerstparty’s deze week afgezegd, maar ik moet vrezen dat ik op die van de volgende week de enige gast ben.

EXTREMISTEN ACTIEF OP DE CAMPUS?

Elke studentenrugzak is nog net niet verdacht. Maar op de Britse universiteiten zouden islamitische extremisten actief zijn die de nationale veiligheid bedreigen. Dat beweert tenminste professor Anthony Glees van Brunel University. Maar universiteitsbesturen ontkennen dat zij broeinesten van terrorisme zijn. Ze noemen de beschuldiging 'anekdotisch', maar erkennen zich wel zorgen te maken over extremisme onder studenten. Minister van Onderwijs Ruth Kelly heeft de universiteiten na de aanslagen van juli al gevraagd 'uit te kijken naar mogelijke extremisten onder staf en studenten'. 'Universiteiten moeten het vrije woord beschermen, maar ook aan de bel trekken als zij onacceptabel gedrag zien', aldus de minister

CITY REKENT OP BONUSBONANZA

Het beroep van Citybankier wekt in Londen niet alleen meer medelijden op. Voor het eerst sinds 2000 worden de mannen in krijtjesstreep royaal beloond voor hun werkweken van meer dan honderd uur. Volgens Morgan McKinley, het wervingsbureau voor Citybankiers, rekent driekwart van de bankiers in het financiële hart van Londen op een hogere bonus dan vorig jaar. Een op de vier verwacht zelfs een verdubbeling. Slechts 6 procent denkt dat de bonus daalt.

De stijging van de beloningen hebben te maken met de forse koersstijgingen op de aandelenmarkt en de groei van het aantal fusies en overnames waarbij bankiers bemiddelen. Voor het eerst sinds 2001 is het aantal fusies en overnames weer gestegen en vooral de grensoverschrijdende miljardentransacties zoals de overname van Allied Domecq door Pernod Ricard en Exel door Deutsche Post. In totaal is dit jaar al voor 130 miljard euro gefuseerd en overgenomen – een even groot bedrag als voor heel 2001.

Bestuursvoorzitter William Rucker van de investmentbank Lazard verklaarde gisteren in de Financial Times dat er een explosieve groei is van het aantal bedrijfsdeals en met name grensoverschrijdende transacties. ‘Kopers zitten ruim in hun liquiditeiten en dat betekent dat de markt goed zal blijven’, voorspelt Rucker. Ook het aantal banen in de City groeit weer: met 5000 in juli en 6000 in augustus. Meestal daalt in de zomer het aantal vacatures. Sommige banken trekken al een vergelijking met de zogenoemde ‘Oorlog voor Financieel Talent’ die in 2000 woedde toen banken niet voldoende mensen konden krijgen.

In de afgelopen jaren haalden de handelaren in vastrentende waarden het meest uit de bonuspot. Nu lijken ook de aandelenhandelaren weer een goede bonus te krijgen. Uit voorlopige cijfers van banken als Goldman Sachs en Lehman Brothers blijkt dat er dit jaar goed verdiend zal worden, hoewel er een aantal addertjes onder het gras schuilen zoals mogelijke onrust op de financiele markt als gevolg van olieprijsstijgingen. (11-11-2005)

De salarissen in de City zijn dit jaar met 7 procent gestegen. In september 2005 verdiende een Citywerknemer gemiddeld 50.836 pond tegen 47.483 pond een jaar eerder. De salarissen van ervaren mensen gingen het snelst omhoog: met 9 procent tot gemiddeld 76.750 pond.

MEEST BESCHAAFDE BRITTEN WONEN IN NEWCASTLE

Britten zijn een ambivalent volk. Ze stoppen voor zebrapaden, staan keurig urenlang in de rij en dringen niet bij het instappen van de bus. Maar als ze vijf pints hebben gedronken, worden ze plotseling onbeschoft, gewelddadig, rijden ze je van je sokken en laten hun broek zakken op straat. Zelfs een gentleman verandert tijdens een kerstparty in een beest.
Niettemin vinden Britten beleefdheid en beschaafdheid nog altijd een van hun beste eigenschappen. Maar uit een onderzoek van Readers Digest blijkt dat er grote regionale verschillen zijn. Onderzoekers bezochten alle grote steden van het land en beoordelen hoe hoffelijk winkelbedienden waren, hoe vaak mensen de deur voor iemand opendeden en of automobilisten andere weggebruikers bedankten als ze er tussen gelaten werden.
‘Je mag niet generaliseren over Britten’, concludeert hoofdredacteur Katherine Walker van Readers Digest. Geordies (mensen uit het noorden) en Scousers (inwoners van Liverpool) waren vriendelijk, charmant en beleefd, en Londen -waarvan de inwoners vaak als zeer onbeschoft worden beschouwd - heeft het meest behulpzame winkelpersoneel van het land.’
Volgens het onderzoek zijn Britten in zes van de tien gevallen beleefd. Maar de verschillen zijn groot. In Newcastle is het bijna acht van de tien keer en in Birmingham slechts vier van de tien keer. In het noorden van het land zijn de mensen beleefder dan in het zuiden en vrouwen zijn vriendelijker dan mannen, aldus het onderzoek. (7-11-2005)

De hoffelijkheid-ratio’s’

Newcastle 77%

Liverpool 70%

Exeter 63%

Cardiff 61%

Londen 54%

Southampton 53%

Edinburgh 48%

Birmingham 43%

IS GROOT-BRITTANIE EEN HELLEPOEL?

De straten zijn smerig, die dienstverlening is waardeloos en het kan ineens zo koud worden dat je altijd een kasjmieren trui bij je moet hebben. De Amerikaanse Hollywood-ster Gwyneth Paltrow heeft in een interview met Marie Claire een vernietigend oordeel geveld over haar nieuwe vaderland Groot-Brittannie. De filmdiva, die is getrouwd met Coldplay-voorman Chris Martin, vindt het leven in Engeland eigenlijk maar niets. 'Je krijgt niets gedaan op elk moment van elke dag. Als je internet niet meer werkt, duurt het minimaal twee weken voordat iemand het repareert. En meestal werkt het daarna nog niet.' De aanklacht van Gwyneth Paltrow is niet helemaal nieuw. Ook Madonna moest nadat ze met een Engelsman in het huwelijk trad, aanvankelijk niets van het land weten. 'Om zes uur gaat iedereen naar huis. En in het weekeinde wordt er niets gedaan. Je krijgt er nooit iets voor elkaar', klaagde de queen of pop. Twee jaar later had ze een landgoed gekocht in het zuiden van Engeland, dronk ze real-ale en droeg ze meestal een Barbour-jas.
Helemaal ongelijk hebben de Amerikaanse sterren natuurlijk niet. Twee weken is nog kort om een goede internetverbinding in dit land te krijgen, zo heb ik zelf ondervonden. En ook Engelsen zelf zien de nadelen. Zadie Smith - een van de meest benadigde en populairste schrijfsters van het land, noemde Engeland onlangs een afschuwelijke plaats. ‘Het is beangstigend, de wijze waarop mensen naar elkaar kijken in de trein, complete idioterie, gekheid, vulgariteit, domme televisieshows, geaspireerde klootzakken, geld overal…’ De woorden werden haar niet in dank afgenomen. Prompt werd ze gepasseerd voor de Booker Prize.
. Op de wereldranglijst van landen met de beste kwaliteit van leven staat Groot-Brittannie echer pas op de 29-ste plaats, tussen Malta en Zuid-Korea. Maar de Britten klagen niet. Op een andere ranglijst - die van bewoners die heel tevreden of tevreden zijn over hun leven - staan de Britten weer op de vijfde plaats. Zo lang de afternoon tea maar op tijd is, mag de internetverbinding wat langer duren. En waarom Paltrow er nog woont? 'In Engeland praten mensen niet over werk en geld, ze praten tijdens het diner over interessante dingen. Ik woon hier, omdat ik niet met de Amerikaanse psychologie kan omgaan die zegt: "Ik heb niet genoeg bereikt".' (4-11-2005)

Kwaliteit van leven-ranglijst

1. Ierland 11. Singapore 21. Taiwan 31. Chili

2. Zwitserland 12. Finland 22. Griekenland 38. Israel

3. Noorwegen 13. Verenigde Staten 23. Cyprus 39. Brazilie

4. Luxemburg 14. Canada 24. Belgie 42. Thailand

5. Zweden 15. Nieuw-Zeeland 25. Frankrijk 50. Turkije

6. Australie 16. Nederland 26. Duitsland 55. Koeweit

7. IJsland 17. Japan 27. Slovenie 60. China

8. Italie 18. Hong Kong 28. Malta 92. Zuid-Afrika

9. Denemarken 19. Portugal 29. Verenigd Koninkrijk 105. Rusland

10. Spanje 20. Oostenrijk 30. Zuid-Korea 111. Zimbabwe

Opgave: The Economist

Criteria zijn materiele welstand, gezondheid, politieke stabiliteit, gemeenschapsleven, familieleven, klimaat, werkgelegenheid, politieke vrijheid en gelijkheid van mannen en vrouwen.

'WANNA' EN 'GONNA' IRRITEREN EXAMINATOREN

Britse examinatoren hebben geklaagd overt het gebruik van slang - platte taal - door leerlingen. De examencommissie constateert dat Engelse middelbare scholieren steeds meer uitdrukkingen gebruiken als 'gonna', 'ain't' 'wanna' en 'shouda'. Zelfs doorj de beste scholieren worden veel elementaire fouten gemaakt.. Een ander opvallend aspect was dat veel kinderen geen hoofdletter meer gebruiken voor 'I' - ik. Scholieren zouden volgens de commissie geen straattaal of sms-taal mogen gebruiken in schoolwerk. Ook gaan kinderen heel slordig met namen om. In een werkstuk over Shakespeare werd de naam van de Engelse schrijver zelfs continu verkeerd gespeld. (3-11-2005)

Oktober 2005

GETTO OF WARM BAD

Elke dag emigreren 360 Nederlanders. Maar de nieuwe emigratiegolf onderscheidt zich van die van de jaren vijftig doordat een groot deel van de vertrekkers of hun kinderen na een tijdje weer terugkeert in het vaderland. Expatriates vinden het daarom steeds belangrijker contacten met het thuisfront te onderhouden. En kinderen moeten ook Nederlands leren.

En daar klinkt uiteraard het Wilhelmus. Jong en oud zingen uit volle borst mee. Vervolgens zijn er zoute haringen, leverworst, ossenworst en ontbijtkoek.

In Nederland zal niemand erover denken de opening van een school gepaard te laten gaan met het zingen van het volkslied en het eten van nationale producten. Maar als de school toevallig in het buitenland staat, dan lijkt het alleen op deze wijze te kunnen worden gevierd.

Nadat een vertegenwoordigster van de ambassade het lint heeft doorgeknipt, dirigeert de Nederlandse onderwijzer in den vreemde Willem van der Sluis het koor van kinderen en volwassenen bij de opening van De Zeven Eiken, een nieuwe Nederlandse school in Engeland. ‘We zijn verbaasd over de belangstelling. We hoopten met een klas te beginnen. Maar we hebben meteen al vier klassen’, zegt Hendri Sint Nicolaas die met Van der Sluis het initiatief nam voor oprichting van de school.

Van der Sluis geeft nu zelf twee jaar les in dit land – aan een internationale school maar ook aan twee Nederlandse scholen. ‘Kinderen van expatriates zijn een ander soort kinderen. Zeg maar: braver’, zo heeft hij ervaren. ‘Ze komen ook bijna allemaal uit welgestelde gezinnen. Ik weet dat ik de eerste keer op school kwam en vroeg waar ik mijn i-pod en mobieltje veilig zou kunnen opbergen. Het hoofd zei meteen: “Niet nodig, de kinderen hebben veel mooiere i-pods en mobieltjes dan jij.’

Saskia Boumans (29) is een van de onderwijzeressen op De Zeven Eiken. Ze is blij dat ze in Engeland ook weer aan Nederlandse kinderen les kan geven. ‘Engels basisonderwijs is heel afstandelijk. Kinderen lopen in uniform en zeggen mister of missus in plaats van juffrouw Saskia’, zegt ze. ‘Hier vind je iets van de Nederlandse gezelligheid terug.’

Engeland met zijn City van Londen, zijn Brits/Nederlands multinationals, zijn overvloed aan banen, zijn prettige ondernemersklimaat en zijn relatief makkelijke taal heeft een grote aantrekkingskracht op Nederlanders. ‘Het is nu na België en Duitsland het populairste emigratieland’, zegt psychologe/publiciste Manon Sikkel die bezig is met het schrijven van een boek over geëmigreerde Nederlanders. ‘In Duitsland en Belgie gaat het vooral om mensen die vlak over de grens gaan wonen. In Engeland gaat het om mensen die echt weg gaan, omdat ze denken in dit land makkelijker een baan te kunnen vinden, sneller carriere te kunnen maken of gewoon meer geld te kunnen verdienen.’ Zo kwam Saskia Boumans – nu onderwijzeres aan de Nederlandse school – naar Engeland, omdat haar man piloot is en er in Nederland amper banen voor piloten zijn.

Meestal passen jongeren en echtparen zonder kinderen zich snel aan het nieuwe land aan. ‘Ze vergeten Nederland. Maar mensen met kinderen hebben grote behoefte om de contacten met het vaderland te onderhouden’, zegt Manon Sikkel.

Engeland telt mogelijk daardoor een hele reeks van Nederlandse scholen zoals De Regenboog in Londen, Double Dutch in Cheshire en de Prins Willem Alexander school in Woking. Meino Meines is sinds vorig schooljaar directeur van de Prins Willem Alexander School in Woking, de enige volledige Nederlandse school. ‘Ik werkte hiervoor op De Vuurvogel in Assen, een multiculturele school. Daar had je te maken met Kinderbescherming, met jeugdzorg en andere instanties. Hier hebben de kinderen andere problematieken’, zegt hij.

De Willem Alexander School is in 1981 door oliemaatschappij Shell opgericht voor zijn Nederlandse mensen die in Londen moesten gaan werken, maar hun kinderen niet wilden confronteren met de cultuurschok van een Engelse school. In het expat-contract dat Shell de werknemers aanbood, was meestal opgenomen dat het bedrijf de kosten van het onderwijs voor de kinderen betaalde. De oliemaatschappij richtte in verschillende landen daartoe ook zelf Nederlandse scholen op, zodat de internationale mobiliteit van werknemers verzekerd was.

Inmiddels vormen in Woking de kinderen van de Shell-werknemers echter een minderheid. ‘Mijn vader werkt bij de Rabobank. De mijne bij Heinz. En mijn vader bij BP’, zo klinkt het op het schoolplein. Sinds Shell zijn hoofdkantoor naar Den Haag heeft verplaatst zit de klad er een beetje in. In de afgelopen jaren is het leerlingenaantal teruggelopen van 200 naar 150. En wordt momenteel aan gedacht een nursery (peuterspeelzaal) aan de school toe te voegen, waarop ook Engelse kinderen welkom zijn.

Maar de school wil uiteindelijk toch vooral een ‘warm bad’ voor Nederlandse kinderen zijn die plotseling van hun eigen vertrouwde school in het vaderland worden weggerukt en met ambitieuze, avontuurlijke of zelfs wanhopige ouders moeten meereizen naar een totaal ander land. Alle kinderen zeggen aanvankelijk wel even gehuild te hebben toen ze het nieuws van de emigratie hoorden. Maar inmiddels zijn ze zonder uitzondering enthousiast over de school en de nieuwe vriendjes en vriendinnetjes.

De Willem Alexander doet er ook alles aan om zo Nederlands mogelijk te blijven. In het Atrium hangen spinnenwebben, heksenpoppen en bezemstelen. Maar het heeft niets met het Engelse Hallowe’enfeest te maken. ‘Magie is het thema van de Nederlandse Kinderboekenweek’, lacht Meines.

Woking is een forenzenstad ten zuidwesten van Londen, niet ver van Heathrow en met een uitstekende verbinding naar het financiële hart van Londen en de hoofdkantoren van de multinationals Shell en Unilever. In oranjegezindheid overtreft deze school waarschijnlijk elke school in Nederland. De kinderen krijgen les in het Nederlands van Nederlandse onderwijzers in een Nederlandse omgeving met Nederlandse tradities. Geen Engelse kerstspelen in december, maar gewoon schoenen zetten op 5 december. Geen St. George’s Day maar koninginnedag op 30 april. Geen vuurwerk op Bonfire Night maar lampionnen met St. Maarten.

De kinderen vinden het allemaal prettig. Engelse vriendjes of vriendinnetjes? ‘Nee, die hoef ik niet. Dan moet je de hele tijd Engels praten’, zegt de 8-jarige Emilie Slagt. Veronique Klaassen (10) verhuisde in januari 2003 met haar ouders van Capelle a/d IJssel naar Woking. Haar vader werkt voor Shell. ‘Mijn vriendinnetjes zijn allemaal Nederlands’, zegt ze. Ze zou absoluut niet op een Engelse school willen zitten, alleen al vanwege de ‘verschrikkelijke schooluniformen’. Volgens Claudia Verburgt (11) zijn de juffrouwen op Engelse scholen veel te streng. ‘Ik heb wel Engelse vriendinnetjes, maar die moeten vier of vijf uur huiswerk maken.’ Adriaan de Jongste (11) zat een jaar geleden nog op school in Spanbroek, een boerendorpje in Noord-Holland. ‘Wat ik mis? Het voetballen. Je hebt niet echt een voetbalclub zoals in Nederland. Ik zit nu op tennis en schermen.’

Meines erkent dat Nederlanders in het buitenland meestal graag bij elkaar kruipen. ‘Veel ouders vinden een Nederlandse school ook prettig. Op school ontmoeten ze meteen andere Nederlanders, zodat ze al snel een sociaal circuit hebben. We hebben in Nederland onze mond vol van integratie. Maar als we buiten ons land zijn zoeken we elkaar het liefst op.’ De school vaart er wel bij. Moeders staan in de rij om vrijwilligerswerk te doen. Volgend jaar (13 mei 2006) viert de Willem Alexander het zilveren jubileum. Het comité dat de reünie voorbereid en werkt aan een uitnodiging voor de naamgever vergadert al.

Als hij komt zal de kroonprins waarschijnlijk zijn ogen uitkijken. De school heeft bijna koninklijke faciliteiten. De sportvelden strekken zich uit over vele hectares. Er worden buitenschoolse activiteiten als muziek, ballet en voetbal gegeven. Maar er moet ook flink voor worden betaald. De tijd dat de werkgever per definitie voor de kosten van de school van de kinderen opdraait is voorbij. De riante expatcontracten van toen staan overal ter discussie. ‘Tegenwoordig betalen steeds meer ouders de kosten – 9000 tot 15000 euro per kind per schooljaar – zelf’, zegt Meines.

Heleen Sanders heeft niettemin liefst vier kinderen op de Nederlandse school in Woking, van 10, 8, 7 en 4 jaar. ‘We wonen hier nu ruim een jaar en de kinderen vinden het fijn op school. Ach, ik weet niet hoelang we hier blijven. Soms is het best wel een beetje benauwend tussen al die Nederlandse ouders.’

Martinsyde – de straat waar de school staat - is een Nederlandse enclave, zo geen Nederlands getto. ‘Het woord getto klinkt onvriendelijk, maar 80 procent van de mensen hier is Nederlands. Vaak komen hier mensen naartoe die eerst in Londen hebben gewoond maar uiteindelijk toch hun kinderen op een Nederlandse school willen’, aldus Meines. Is er dan helemaal niets Engels. Ja toch, de kinderen krijgen vanaf de eerste klas van de basisschool les in de Engelse taal. En gymnastiek en muziek worden ook in het Engels gegeven. ‘Hoogbegaafde en minder begaafde kinderen zitten in dezelfde klas. Iedereen hoort erbij. En dat kan hier gewoon, omdat we hier geweldige faciliteiten hebben. Niet alleen is er een full-time intern begeleider, maar ook een remedial teacher, een kindertherapeut en een logopedist.’

Niet alle ouders staan te springen om hun kinderen op een Nederlandse school te plaatsen. Niet alleen de kosten zijn een barriere. Veel Nederlanders vinden ook dat een luxe privéschool zoals de Willem Alexander hun kinderen te veel isoleert van de echte wereld.

De dertig Nederlandse kinderen, die op De Zeven Eiken bijles krijgen, zitten de rest van de week gewoon op een Engelse school. Een deel op een privéschool – een zogenoemde prep – een ander deel op een staatsschool. ‘De staatsscholen zijn in deze omgeving goed, dus waarom zou je de kinderen op een privéschool doen. Zo’n school is niet echt een weerspiegeling van de maatschappij waarin kinderen later moeten opereren.’, zegt Pauline Bossema, moeder van drie kinderen.

Bossema is niet van plan naar Nederland terug te keren, maar toch vindt ze het wenselijk dat haar kinderen goed Nederlands leren spreken en verstaan – ‘al is het alleen maar om met opa en oma te praten’.

Buiten Nederland zijn er nu dertig officiële volledige Nederlandse scholen en 175 scholen waar parttime les in het Nederlands wordt gegeven. Het eerste aantal daalt, het tweede aantal stijgt.

Een van de redenen is dat de huidige generaties van expatriates veel mobieler is. ‘Ze reizen van het ene naar het andere land. En niet overal zijn volledige Nederlandse scholen, zodat men de voorkeur geeft aan internationale scholen’, zegt Hanneke Kadijk van de Stichting Nederlands Onderwijs in het Buitenland (NOB)

Een andere redenen is dat volledige Nederlandse scholen, zoals die door Shell zijn opgezet, voor veel ouders te duur zijn geworden. In het verleden betaalden de werkgevers de kosten, maar nu draaien de ouders er vaak zelf voor op. ‘De expatcontracten zijn minder aantrekkelijk geworden. Veel bedrijven geven er de voorkeur aan lokaal mensen in te huren dan mensen overzee te plaatsen. Dat is goedkoper’, zegt een medewerker van een wervingsbureau in Londen.

Drie uur Nederlands per week als een vorm van bijles is voor veel ouders nog wel betaalbaar, zeker omdat het gedeeltelijk wordt gesubsidieerd. Het ministerie van OCW staat alle onderwijsinstellingen in het buitenland via de stichting NOB ‘met geld en goede raad terzijde staat’. ‘Maar of de school een volledig Nederlands lesprogramma biedt of dat de school drie uur bijles geeft, maakt voor de subsidie niets uit. Per leerling is er 350 euro per jaar aan subsidie beschikbaar op voorwaarde dat de school aan de eisen voldoet: toezicht, vakbekwaam personeel en onderwijsprogramma.’

De subsidieregeling geldt sinds 1980. ‘Wij vinden het belangrijk dat er ook in het buitenland kwalitatief goed onderwijs in het Nederlands wordt geboden, zodat kinderen bij terugkeer zonder veel problemen kunnen instromen op een Nederlandse school’, motiveert zij het programma.

De emigranten van de jaren vijftig verlieten het land voorgoed op zoek naar een betere toekomst in Canada, Australië of Nieuw-Zeeland. Ze sneden de band met familie en vrienden definitief door. Het was in die tijd ook niet gemakkelijk om contacten met de thuisbasis te onderhouden. De Nederlanders van de huidige tweede emigratiegolf (360 per dag) gaan weg met een slag om de arm. Ze zien het als een carrierestap of een avontuurtje. Soms kiezen ze voor het buitenland, omdat het makkelijker is in een ander land een eigen zaak op te zetten, zoals tuinders in Portugal of middenstanders in Engeland. Als het echter daar niet lukt komen ze als spijtoptanten terug. En zelfs de mensen die voornemens zijn zich definitief in een ander land te vestigen, houden een slag om de arm. ‘Dat is geen grote stap. Reizen is goedkoop en iedereen houdt contacten met het thuisfront’, zegt psychologe/publicistr Manon Sikkel.

Een groeiend aantal emigranten wenst ook daarom dat hun kinderen goed Nederland leren spreken en verstaan. ‘De geëmigreerde ouders willen graag dat hun kinderen de mogelijkheid hebben hun vervolgopleidingen in Nederland te doen’, aldus Kadijk. ‘En dat gebeurt ook steeds vaker.’ Zelfs de Nederlandse Somaliërs die eind jaren negentig massaal naar Engeland verhuisden, sturen hun kinderen nu massaal weer terug voor een middelbare schoolopleiding in Nederland.

Uit de Volkskrant van 22 oktober 2005

NEDERLAND HEEFT ZIJN EIGEN SCHOTSE RUIT

Nederland heeft sinds 5 september zijn eigen tartan. De Universiteit van St. Andrews heeft een speciaal nieuwe tartan ontworpen voor Nederlanders, omdat er in ons land een groeiende vraag blijkt te bestaan naar Schotse kilts. Dr. David Wishart heeft daarom een tartan ontworpen waarmee Nederlanders voor de dag kunnen komen op speciale evenementen als het Nederlandse Whisky Festival.
Wishart is vijf maanden met het ontwerp bezig geweest. Het is nu officieel geregistreerd bij de Scottish Tartan Authority. Het combineert de kleuren van de Nederlandse vlag met die van het huis van Oranje. Crescens en Pierre Akkermans ontvingen aflopen zaterdag als eerste een kilt gemaakt van de nieuwe tartan.
Tot nu toe moesten Nederlanders een tartan lenen. Meestal kozen ze die van de MacKays-clan. Hiermee werd ook eer betoond aan baron Aenas MacKay, de Nederlandse premier tussen 1888 en 1891. De nieuwe tartan moet volgens Wishart de band tussen Nederland en Schotland verstevigen. Nederland heeft sinds dit weekeinde zijn eigen tartan. De Universiteit van St. Andrews heeft een speciaal nieuwe tartan ontworpen voor Nederlanders, omdat er in ons land een groeiende vraag blijkt te bestaan naar Schotse kilts. Dr. David Wishart heeft daarom een tartan ontworpen waarmee Nederlanders voor de dag kunnen komen op speciale evenementen als het Nederlandse Whisky Festival.
Wishart is vijf maanden met het ontwerp bezig geweest. Het is nu officieel geregistreerd bij de Scottish Tartan Authority. Het combineert de kleuren van de Nederlandse vlag met die van het huis van Oranje. Crescens en Pierre Akkermans ontvingen aflopen zaterdag als eerste een kilt gemaakt van de nieuwe tartan.
Tot nu toe moesten Nederlanders een tartan lenen. Meestal kozen ze die van de MacKays-clan. Hiermee werd ook eer betoond aan baron Aenas MacKay, de Nederlandse premier tussen 1888 en 1891. De nieuwe tartan moet volgens Wishart de band tussen Nederland en Schotland verstevigen. (15-10-2005)

VERMAAK BELANGRIJKER DAN ETEN

Britten geven meer uit aan vermaak dan ooit. Sinds 1987 is het deel van het inkomen dat wordt besteed aan vrijetijdsactiviteiten - vakantie, theater, sport en cursussen - verdubbeld van 7 tot 14 procent. Van het gemiddelde weekuitgaven van een gemiddeld Brits gezien - 434,40 pond (650 euro) - wordt 59 pond aan vermaak gespendeerd. De grootste uitgavenpost is vervoer met 59,60 pond. Aan boodschappen (minus alcoholische drank en sigaretten) wordt 44,20 pond besteed. Dat is relatief minder dan achttien jaar geleden. Britten besteden slechts 4,90 pond per week aan gezondheidszorg. Een gemiddeld Brits gezien verdient 601 pond per week. De inwoners van Londen geven daarvan het meeste uit - 484 pond - die in het noorden van het land 346 pond. (13-10-2005)

LONDEN BLIJFT BESTE BEDRIJFSLOCATIE

Londen blijft veruit de beste vestigingslocatie voor bedrijven. De Britse hoofdstad staat nummer één, ver voor Parijs en Frankfurt in het jaarlijkse overzicht van European Cities Monitor die de vastgoedmakelaar Cushman & Wakefield sinds 1990 opstelt. Amsterdam is op de lijst gezakt van de vijfde naar de zesde plaats. Het verschil tussen de top en de subtop wordt volgens Cushman & Wakefield steeds groter. Criteria bij de opstelling van de lijst zijn de beschikbaarheid van personeel, de kosten van personeel, de telecommunicatievoorzieningen, het openbaar vervoer, het ondernemersklimaat, de taal, milieuvervuiling en voorzieningen. (11-10-2005)

1.	(1)	Londen
2.	(2)	Parijs
3.	(3)	Frankfurt
4.	(4)	Brussel
5.	(11)	Barcelona
6.	(5)	Amsterdam
7.	(17)	Madrid
8.	(15)	Berlijn
9.	(12)	Munchen
10.	(7)	Zurich

Tussen haakjes de positie in 1990

LOLTRAPPEN IN BRIGHTON

BRIGHTON, 'CITY BY THE SEA', IS DECADENT EN DEFTIG. CLUBBERS EN BOHEMIENS VINDEN ER EEN BRUISEND CULTUREEL LEVEN. FRANK GEHRY MAG ER STRAKS TWEE TORENS BOUWEN.

Brighton & Hove - sinds 2000 is het één stad - heeft zich altijd willen onttrekken aan de slechte reputatie van de Engelse badplaats. Chinese paleizen en Frank Gehry-torens in plaats van vervallen Victoriaanse hotels, sterrenrestaurants in plaats van fish & chips en in het park lezende studenten in plaats van de beruchte dronken jongeren. De stad (250 duizend inwoners) aan de Engelse zuidkust noemt zichzelf geen badplaats, maar een city by the sea. Het is er tegelijkertijd deftig en decadent. De bezoekers van Brighton zijn voor een groot deel gegoede burgers of bohemiens.

Brighton & Hove is een centrum voor kunst en kitsch en een el dorado voor homo's. De stad telt twee universiteiten en een fameuze kunstacademie. Brighton heeft ook twee pieren, waarvan er een al jarenlang als een uitgebrand geraamte in het water ligt. De befaamde architect Frank Gehry heeft onlangs toestemming gekregen voor de bouw van twee asymmetrische torens aan de boulevard, die de stad een nieuw aanzien moeten geven. Volgens de barkeeper van de Sussex-pub is het karakter van Brighton gevormd door zijn beroemdste inwoner George IV. De inwoners van Brighton zijn pleasure seekers, zegt hij. En dat uit zich in een warme belangstelling voor 'drank, seks en kunst'.

George IV, koning van Engeland tussen 1820 en 1830, stond bekend als een drinkebroer, rokkenjager, gokker, kunstliefhebber en rebel. Hij creÃ«erde het befaamde Royal Pavilion - nu de belangrijkste toeristische attractie van de stad - en vulde het met zoveel oosterse kitsch dat koningin Victoria niet meer in het Chinese paleis wilde wonen en op het eiland Wight haar eigen zomeronderkomen bouwde. Met uitzicht op zee, want van de zee was vanuit de Pavilion volgens Victoria niets te zien. Van de fameuze vijf s'en waarop Engelse badplaatsen worden beoordeeld (sun, sand, sea, style en sex) ontbreekt in Brighton eigenlijk alleen de tweede. Een Duitse toerist die hier om onduidelijke redenen is terechtgekomen op het moment dat Tony Blairs Labourpartij er het najaarscongres houdt, zoekt naarstig naar een plekje waar de kinderen kunnen ravotten. Maar strand is er niet te vinden, afgezien van een paar bakken zand waar beachvolleybal wordt gespeeld.

Vader zal de portemonnee moeten trekken. Er is een tram langs de kust en er is een pier vol met speelautomaten, snoeptenten en kermisattracties. Met zijn skatebanen en basketbalarena's lijkt Brighton meer op het Californische Santa Monica dan op Zandvoort. Het najaar kan hier zonnig en aangenaam zijn. De kuststreek van Sussex heeft de meeste zonuren van heel Engeland. De latere koning George IV werd hier door zijn artsen naartoe gestuurd ('take the waters') om zijn door alcohol gesloopte lichaam te laten herstellen. Hij volgde er braaf therapie (zwemmen in de zee en het drinken van zeewater) en kon zijn maÃ®tresses ontvangen zonder dat de Londense roddel-scene het merkte.

Brighton, op nog geen honderd kilometer van Londen, werd een populair kuuroord en de locatie voor een dirty weekend. Dr. Richard Russell moedigde met zijn standaardwerk Use of Sea Water in the Affection of the Glands de Londense society aan hier te komen. Tegenwoordig staat het Royal Albion Hotel op de plek van zijn huis. Op een plaquette ter herinnering aan hem heet het: 'Als je zijn monument zoekt, kijk rond.' Brighton onderscheidt zich duidelijk van familiebadplaatsen als Blackpool, Skegness, Weymouth of Weston-super-Mare. Niet dat er geen clubbers zijn, ofwel tieners die laveloos over straat rollen na een avondje binge-drinken. Ze zijn verbannen naar de gewelven onder de wandelpromenade van de boulevard waar de clubs zijn geconcentreerd. Hier worden de vrijgezellenfeesten gehouden, lopen meisjes zelfs met vrieskou bijna bloot rond en gedragen de jongens zich zo macho mogelijk. Wie vanuit London Victoria op het 19de eeuwse Brighton-station arriveert, ziet een andere kant van de stad. North Laine is de pleisterplaats voor studenten en ander hip volk. Er zijn talrijke boetiekjes, die nog T-shirts met afbeeldingen van Che Guevara, lp's en new age-spullen verkopen. Ze dragen namen als Hell's Kitchen en Dumb Water Experience. In de North Laine drink je een cappuccino voor 1,20 pond, terwijl die in de Lanes 1,95 pond kost.

Duur of goedkoop - Brighton is een uitgaansstad. Er zijn hier meer pubs per vierkante kilometer dan waar ook in het Verenigd Koninkrijk. In Brighton ga je stappen. 'Driekwart van onze bezoekers zijn mensen zonder kinderen', zegt Nick Vowles van het toeristenbureau. Overdag ga je winkelen en flaneren, niet op het strand liggen. Brighton is een stad van kleding en schoenen. Er zijn zelfs vegetarische schoenen te koop. Ten oosten van de pier ligt Kemp Town, ook wel Kamp Town of Soho-On-Sea genoemd. Het is de uitgaanswijk voor homoseksuelen. In Brighton zouden er 25 duizend wonen. De Sidewinder heeft een prachtige patio om op mooie zonnige dagen neer te strijken, ook in de winter. En Amsterdam (met sauna) is een van de meest populaire homobars aan de kust. De Schwarz Bar is exclusief voor leernichten. Maar hetero's kunnen zich er ook vermaken. Kemp Town staat vol met winkeltjes van liefdadigheidsinstellingen waar voor een habbekrats kleding en spullen kunnen worden gekocht.

TIPS:

Brighton & Hove heeft in Engeland de meeste restaurants per hoofd van de bevolking na Londen. Als we de Britse televisiekoks moeten geloven, is Due South het meest trendy restaurant van de stad. Je moet ver van tevoren boeken om het verse, onbespoten en lokaal geproduceerde voedsel te mogen proeven. De locatie - in een gerestaureerd visserijgewelf onder de wandelpromenade tussen de twee pieren - is ongeÃ«venaard.

Voor architectuurliefhebbers is Brighton & Hove een must. De nieuwe Jubilee Library is wereldwijd geprezen als een meesterwerk. Er is ook een bouwvergunning verleend voor het door Frank Gehry samen met filmster Brad Pitt ontwikkelde sportcentrum met twee asymmetrische torens van 45 en 42 verdiepingen.

Behalve aan de Royal Pavilion is een bezoek aan het Brighton Museum and Art Gallery aan te raden. Er zijn veel gekke musea in de stad, zoals het politiemuseum, het Booth Museum met zijn collectie vogels en spinnen, het National Museum of Penny Slot Machines en het binnenkort te openen Surf Museum.

Het Brighton Festival in een van de grootste culturele evenementen in Engeland met straattheater, dans, concerten en debatten. Jaarlijks komen een half miljoen bezoekers af op de zevenhonderd voorstellingen. Het volgende festival, de 40ste editie, is van 6 tot 28 mei 2006.

De Vere Grand, het beroemde hotel waar premiers verblijven tijdens de politieke partijcongressen en waar de IRA in 1984 de gevel uitblies, is een van de meest luxueuze hotels aan de boulevard. Een kamer kost hier gauw 250 pond per nacht. Even de sfeer proeven kan ook bij een afternoon-tea. Budgethotelletjes zijn te vinden in Kemp Town.

Prijzen:

Cappuccino 1,50 pond

Bacon-sandwich 1,60 pond

Battered cod, chips & peas 4,95 pond

Veggie breakfast 5 pond

Hotel 80 pond

(8-10-2005)

'ANGELS' GEOPPERD ALS ENGELS VOLKSLIED

Het nummer Angels van Robbie Williams is geopperd als het nieuwe volkslied van Engeland. Het land moet het nog altijd doen met het Britse volkslied God Save The Queen, terwijl de Schotten en Welsh ook een eigen nationale hymne hebben. Daarover heerst in Engeland steeds meer ontevredenheid. Edward Elgar's Land of Hope and Glory is wel eens gesuggereerd, net als Jerusalem en Rule Britannia. Vele Engelsen vinden die nummers uit de tijd van het imperium te oud en te patriottisch. Ze kennen de wijsjes wel, maar de woorden niet. Angels - een hit uit de jaren negentig - is inmiddels de veruit populairste sing-a-long in het land. Alle Engelsen - zeker de jongeren - kennen het uit hun hoofd.
De kandidaten voor het Engelse volkslied zijn op deze site te horen via de speciale link volksliederen. De teksten zijn op deze pagina ook weergegeven, zodat iedereen mee kan zingen en zijn eigen keuze kan maken. Maar uiteraard kan de pagina ook worden gebruikt om in Nederland even een warm Brits gevoel te krijgen of zich juist even flink te ergeren aan de Britse arrogantie. (7-10-2005)

BRITSE TAALVOORDEEL WORDT TAALNADEEL

Groot-Brittannië zal in de komende vijftien jaar het grootste slachtoffer worden van outsourcing. Een groot deel van de banen in de service-economie van het land zal weglekken naar landen in Azië. Mogelijk zullen door outsourcing drie miljoen banen in Europa verloren gaan, waarvan volgens een rapport van Forrester Research liefst driekwart in Groot-Brittannië.

De oorzaak daarvan is dat het taalvoordeel van de Britten zal veranderen in een taalnadeel. Nu vestigen veel bedrijven zich in Groot-Brittannië, omdat hun werknemers de Engelse taal machtig zijn en ze daardoor makkelijker vanuit dat land in Europa kunnen opereren. Maar Britse bedrijven kunnen ook makkelijker banen verplaatsen naar landen als India, waar steeds meer mensen Engels spreken en verstaan.

Hierbij gaat het niet alleen om laagbetaalde banen (call-centers) of banen in de IT-sector. Ook veel goedbetaalde functies in de medische zorg, onderwijs en journalistiek zullen volgens verwachting overgenomen worden door mensen in India en China die de Engelse taal machtig zijn. Nu al wordt universitair onderwijs gegeven vanuit die landen of worden op momenten daar de röntgenfoto’s van ziekenhuizen bestudeerd. Ook schrijven mensen in India en China al kopij voor Engelstalige tijdschriften en kranten (1-10-2005).

MINIMUMLOON NAAR 5,05 POND STERLING

Niemand hoeft zich in Engeland meer af te laten schepen met een fooi. Het minimumloon is per 1 oktober verhoogd tot 5,05 pond sterling voor iedereen boven de 21 jaar. Jongeren hebben recht op minimaal 4,25 pond per uur. Tony Blairs New Labour voerde in 1997 het minimumloon in. Sinds die tijd is het vier keer verhoogd. Echt rijk wordt je er niet van. Je moet minstens tien uur voor het minimumloon werken om een kaartje voor een Premier League-wedstrijd of een theatervoorstelling in de West End te kunnen bekostigen. (1-10-2005)

September 2005

Uit de Volkskrant van 30 september

Een korte ontmoeting

Twee mannen zitten in een hoek van de hotelbar. De een drinkt een glas wijn, de ander whisky. Om hun nekken bungelen nog de toegangspassen voor het Labourcongres.

Het is drie uur in de nacht in Brighton. In de andere hoek evalueer ik met een collega van de GPD de gebeurtenissen van de dag en avond: de rede van Tony Blair, de speculaties over zijn aftreden en de celebrities die deze avond wel of niet zijn komen opdagen op het champagnefeest van de noodlijdende krant The Independent.

Spontaan vraag ik de mannen of ze ook congresgedelegeerden zijn. ‘Ben je gek? Ik moet niets van dat zootje hebben’, roept de luidruchtigste van het stel.

Zijn accent verraadt hem. ‘U komt uit Schotland…nee..eh.Noord-Ierland bedoel ik.’ ‘Ja, dat klopt.’ ‘Mogen we erbij komen zitten?’ ‘Ja, dat is goed’, zegt hij. ‘Willen jullie ook nog iets drinken. Gin tonic en een bitter. Oké, ik bestel.’

Dat lijkt nog een leuke nazit te worden. Ik ben in de afgelopen jaren veelvuldig in Belfast en Derry geweest en weet uit ervaring dat je met de Noord-Ieren een goed glas kunt drinken.

‘Bent u protestant of katholiek?’ vraagt mijn collega. De man kijkt nu geërgerd op. ‘Waarom wilt u dat weten? Dat doet er niet toe.’

‘Waarom bent u hier?’, vraag ik. ‘Wij zijn hier als vertegenwoordigers van de politie in Noord-Ierland. De ROYAL ULSTER CONSTABULARY FORCE’, roept hij met luide stem. Ik weet meteen veel meer. Het Noord-Ierse politiekorps heeft vier jaar geleden deze naam moeten veranderen in de Police Service of Northern Ireland (PSNI), omdat de Royal Ulster Constabulary voor de katholieken synoniem stond voor protestantse overheersing en repressie. Republikeinen zagen het vrijwel uitsluitend uit protestanten bestaande politiekorps als een voorpost van het Britse leger en een dankbaar doelwit van de IRA.

‘U bent dus protestant’, zeg ik. De man lacht niet, zegt ook niet goed geraden maar wordt nog een beetje bozer. ‘Dat doet er niet toe. Ik ben iemand uit een arbeidersmilieu die politieman is geworden. En ik heb drie kinderen. En meer hoeft u niet te weten.’

‘Zijn er nu meer katholieken in het korps?’ ‘Ik ken ze niet. Wie katholiek is en bij de politie gaat, wordt door de IRA geliquideerd.’

‘Maar de IRA heeft de wapens vernietigd en het geweld afgezworen?’ probeer ik. ‘Ach, hou toch op. Er is helemaal niets vernietigd. Ik weet wat er nog allemaal over is. Er zijn nog zoveel pistolen en andere handwapens onder de republikeinen. Mag ik u wat vragen? Is Gerry Adams de Noord-Ierse Osama Bin Laden? Ja of neen.’

Ik krijg niet eens tijd om antwoord te geven, als ik het al zou willen. ‘Weet u hoeveel mensen hij heeft vermoord: 3600 waarvan 302 van mijn collega’s. Is hij dan niet erger dan Osama Bin Laden?’

Ik kijk zijn bebrilde collega aan. Hij is wat rustiger, maar zegt het helemaal met hem eens te zijn. Het gesprek wordt er niet prettiger op. ‘Ik weet niet wat u mankeert, maar u heeft mij beledigd door naar mijn geloof te vragen.’

Ik probeer zijn woede wat weg te nemen door begrip te tonen, maar het helpt niet. ‘Wij bij de RUC hebben driehonderd collega’s verloren. Vermoord door Adams. Als je dat niet ziet, ben je vijandig?’

‘Neen, we zijn helemaal niet vijandig’, zo probeer ik, ‘Maar jullie moeten in Noord-Ierland misschien ook naar de toekomst kijken. Misschien voor uw kinderen. Waarom alles van het verleden weer oprakelen? Hoe denkt u dan dat er vrede kan komen in Noord-Ierland. Wat moet Blair doen? Iedereen in de gevangenis stoppen?’

De suggestie valt in totaal verkeerde aarde. ‘U beledigt mij dus al weer. Ik ben in Nederland geweest. En ik vind Nederlanders over het algemeen echt prettige mensen. Maar jullie twee zijn een uitzondering. Waarom zijn jullie hier komen zitten? Wat moeten jullie eigenlijk in dit land? Ga toch weg. Bemoei je er niet mee. Ik ga naar bed. Met woeste blik stapt hij op. Zijn glas wijn dat hij keihard op tafel heeft nagezet is nog voor driekwart gevuld. De wijn gaat in het glas tekeer als de zee tijdens een orkaan. Zijn collega drinkt nog even zijn whisky op. Daarna stapt hij ook op zonder iets te zeggen. Ik kijk mijn collega aan. Wat hebben we misdaan?

Als de politie in Noord-Ierland al zo denkt over de maatschappij en de collega’s van het andere geloof, hoe moet het dan met de rest van de mensen. De IRA mag dan deze week de wapens buiten gebruik hebben gesteld – tenminste volgens onafhankelijke waarnemers – de vrede is hier nog heel ver weg.

BIJBEL IN HONDERD WOORDEN EN EEN ZIN

In deze tijd van Metro, Spits, weblogs en videoclips is zelfs een bijbel van honderd minuten veel te lang. Daarom is er na de honderd minuten bijbel – een 55 pagina’s tellend boekwerk dat woensdag in Canterbury werd gepresenteerd – nu ook een bijbel van 100 woorden en zelfs een van 10 woorden bijbel die in 20 en 2 seconden zijn te lezen.

Voor wie geen honderd minuten heeft:

‘God schiep hemel en aarde in zes dagen. Hij maakte Adam en daarna Eva toen hij zag dat Adam zich verveelde. Hun afstammelingen waren een grote teleurstelling, waarna hij de wereld onder water zette en opnieuw begon.

Maar God bleef problemen houden. Abraham was oké, maar Jacob bedroog zijn broer en Jozef was een prima donna zodat zijn broers hem verkochten als slaaf. Moses probeerde daarna een aantal wetten te maken, maar het kostte veel inspanning om de mensen die op te laten merken. Josiah vermoordde een hoop mensen, net als Gideon, in feite waren alle koningen en rechters leugenachtige psychopaten. Uiteraard moesten de joodse mensen zich ontspannen, zodat ze psalmen begonnen te zingen.

Het bleef akelig met al die humeurige profeten. En het was een groot bloedbad. De zaken gingen beter toen een engel Maria zwanger maakte in 1 voor Christus. Jozef had er alle begrip voor en negen maanden later werd Jezus geboren. Verschillende herders en wijzen toonden hun respect voordat Jezus er vandoor ging om aan Herodes te ontsnappen. Hij hield zich daarna dertig jaar koest voordat hij met zijn ambt begon op het moment dat Johannes de Doper werd gearresteerd. Jezus probeerde buiten de publiciteit te blijven maar het was moeilijk niet op te vallen met stunts als het laten herrijzen van dode mensen. Binnen korte tijd had hij al een aantal aanhangers en daaruit koos hij een select gezelschap als zijn apostelen.

Veel van Jezus leer werd vastgelegd toen hij sprak over nederigheid tijdens de bergrede. Behalve dat hij zonden vergaf, vertelde hij ook dat mensen die scheiden en hertrouwen overspel plegen. Dat maakte hem weinig populair maar de druppel die de emmer deed overlopen was dat hij zich Messias ging noemen. Toen hij Jeruzalem binnenreed op palmzondag wist hij dat zijn dagen waren geteld. Op donderdagavond werd hij verraden door Judas en voorgeleid bij Pontius Pilatus die de joden de kans gaf hem gratie te geven. Zij weigerden en Jezus werd gekruisigd en begraven.

Maar hij verrees op paaszondag. Jezus verzekerde zijn volgelingen dat hij echt was en veertig dagen lang maakte hij een aantal verschijningen voordat hij naar de hemel opsteeg.’ (30-9-2005)

Uit: The Guardian

De bijbel in honderd woorden:

‘In het begin schiep God hemel en aarde en hij zag dat het goed was. Maar ook een beetje donker. Dus zei God: ‘Laat er licht zijn en, oh, blijf ook van de appels af’

Maar Eva luisterde niet, zodat God haar en Adam uit het paradijs schopte. Er was een overstroming die veertig dagen en nachten duurde en Noah verzamelde alle dieren twee bij twee en zij werden allemaal gered. Met uitzondering van de eenhoorn.

Daarna was het allemaal gedonder met de mensheid, zodat God zijn enige zoon Jezus zond om de wereld te redden. Helaas, pakte het niet goed uit.’

Uit: Daily Mirror

Nog minder:

‘God schiep de mensheid. Eva heeft een grote zwakte voor appels. Noah bouwt een Ark en Jonas gaat een tijdje in een walvis zitten. Jezus wordt geboren in een stal en sterft aan het kruis. De vier ruiters van de openbaring verschijnen voor het grote slot.’

In één zin:

‘God schiep de aarde, de mensen maakten er een zootje van, Einde.’

Uit: The Sun

Uit de Volkskrant van 26 september

Koninklijke poep inspireert buren

Het was een van de dagen die in september als een toegift van de Engelse zomer mogen worden beschouwd. In korte broek en met een bezweet voorhoofd stond mijn overbuurman – iemand met twee linkerhanden en iemand zonder groene vingers – met een schep in de tuin. Achter de rododendronhaag groef hij een diep gat. Daarover bouwde hij zelf een houten stellage.

‘Wat moet dat worden?’, vroeg ik belangstellend toen ik een doos bonbons kwam brengen als dank voor het feit dat hij tijdens de vakantie op het huis had gepast.

‘Ja…eh..een..eh……organic toilet’, zei hij aarzelend. ‘Het is theetijd. Zal ik de ketel opzetten? Je drinkt toch wel een kopje mee’, vervolgde hij meteen op een ander onderwerp overschakelend.

Tijdens de thee ging het over cricket en over de nieuwe sluitingstijd van onze pub. Uiteindelijk kwam het heikele thema van het buitentoilet toch weer aan de orde. ‘Ja, mijn dochters willen niet meer binnen naar toilet. Ze zijn op de alternatieve tour’, verzuchtte hij.

Het generatieconflict bij de overburen was mij niet ontgaan. Twee jaar geleden waren de beide dochters van de overbuurman nog keurige meisjes met lange blonde haren die elke morgen in schooluniform op de bus stapten. Maar inmiddels waren ze 16 en 18, de jongste had een piercing in de tong, de oudste studeerde nu kunstgeschiedenis en had dat als reden gezien om een artistiek uiterlijk aan te meten en haar hoofd helemaal kaal te laten scheren.

Vader – een 53-jarige functionaris op het hoofdkantoor van British Petroleum – was niet onverdeeld blij met de gedaanteverwisseling van zijn volwassen wordende dochters. Maar veel kon hij er niet aan doen. ‘To be honest. Ze zijn eigenzinnig, net als ik vroeger.’

De meiden hadden daarom ook ineens besloten alleen nog groente te willen eten die ze zelf hadden verbouwd en die met hun eigen ontlasting zouden worden bemest. Vader had daarom de opdracht gekregen een gat in de grond te graven waar hun poep in alle rust zou kunnen composteren. ‘Het moet behoorlijk diep zijn. In de komende tien maanden zullen de meiden hier naar toilet gaan. Het zal niet stinken hoor. Dat kan ik je verzekeren. Er wordt elke keer houtskool, zaagsel en aarde overheen gegooid. Na tien maanden is het gat vol en moet dit hele vruchtbare aarde zijn. Je kunt er dan een stekkie inzetten en die groeit in een mum van tijd uit tot een prachtige plant. Daarna zal er weer ergens anders een gat worden gegraven.’

De inhoud van het gat zal uiteindelijk over de moestuin worden uitgestort, waarin de beide meiden snijbomen, wortels en spinazie voor eigen gebruik willen gaan kweken.

Gelukkig heeft mijn overbuurman de ruimte. Een flink deel van zijn halve acre metende tuin is overwoekerd met rododendrons. Voor de meiden is het een fikse wandeling om achter die haag in de zogenoemde outhouse plaats te moeten nemen, maar dat vinden ze volgens hem geen probleem.

‘Ze zeggen dat het helemaal niet zo alternatief is. Het establishment doet het ook. Prins Charles zou een soortgelijk gft-toilet hebben op Highgrove. Het is heel milieuvriendelijk. Denk alleen maar aan de waterbesparing. Of de prins en Camilla daarvan ook zelf gebruik maken, weten we niet. Ik denk niet dat Diana er graag naartoe ging’, speculeert hij.

Ik geloof het verhaal graag. Een paar dagen eerder had ik Charles nog een pleidooi zien houden voor meer stilte in Engeland. De kroonprins had wel gekkere dingen in zijn leven gedaan dan in de open lucht poepen.

En wie zou er in Engeland bij zijn fish & chips geen worteltjes en groene erwten willen eten die met koninklijke poep zouden zijn bemest. Helaas heb ik die nog nooit in de supermarkt zien liggen. Ook de buren zijn er niet van plan er mee aan de weg te timmeren. ‘De meiden willen de opbrengst helemaal zelf consumeren’, zegt de buurman.

Maar het koninklijke voorbeeld heeft zijn twijfels over de juistheid van het besluit van de dochters niet helemaal weggenomen. ‘Mijn vader zat in de oorlog in het leger. En daar had je ook organische toiletten, waarvan de inhoud voor de moestuin werd gebruikt. Maar een van de soldaten kreeg tetanus en raakte aan de diarree. Omdat ook zijn ontlasting gebruikt werd voor het bemesten van de tuin kreeg het hele bataljon tetanus.’ Ik kijk hem ongelovig aan. ‘Kan dat? Is zoiets echt mogelijk?’ Buurman zegt het zeker te weten. Hij is geen dokter en ook geen bioloog, maar hij is een Engelsman. En de historische kennis van een Engelsman trek je nooit in twijfel. Ik zal niets eten uit die tuin.

GEHANDICAPTE NAAKTE VROUW KIJKT UIT NAAR GEHANDICAPTE ADMIRAAL

Met de onthulling van een standbeeld van een naakte zwangere gehandicapte vrouw is het mannenbolwerk op Trafalgar Square in Londen doorbroken. Tussen koningen en generaals van voorbij eeuwen gloort ineens een moderne kunstwerk dat is gemaakt door Marc Quinn, een kunsteraar die berucht werd omdat hij een afbeelding maakte van zijn eigen hoofd met bij hemzelf afgenomen bevroren bloed.
De afbeelding is van de 40-jarige Alison Lapper, een vrouw die gehandicapt werd geboren zonder armen en met hele korte benen. Het standbeeld van 13 ton zwaar en ruim 3,5 meter hoog is op de vierde sokkel van het beroemdste plein in Londen gezet. Op de drie andere sokkels staan generaal Charles Napier, generaal-majoor Sir Henry Havelock en koning George IV. Hoog daarboven uit torent uiteraard admiraal Horatio Nelson, de overwinnaar van de Slag bij Trafalgar, dit jaar tweehonderd jaar geleden, die zijn arm miste. Op de vierde sokkel had eigenlijk ooit een beeld moeten verrijzen van koning Willem IV, maar het Britse volk had te weinig over voor deze ex-vorst om een standbeeld te bekostigen. Na 170 jaar is de lege plek nu ingenomen door een onbekende vrouw. Niet iedereen in Engeland heeft enthousiast gereageerd op de aanwinst voor het plein. Maar burgemeester Ken Livingstone noemde het beeld ‘dapper, mooi en karakteristiek’. Andere hadden er liever een beeld gezien van een hedendaagse held. Quinnss kunstwerk staat er niet voor de eeuwigheid. Over 18 maanden zal het worden vervangen en worden verkocht. Vraagprijs 500 duizend pond. (15-9-2005)

BRITS PASPOORT IS DUURDER

Wie langer dan vijf jaar in Engeland woont kan een Brits paspoort aanvragen. Er moet dan wel een burgerschapstest worden gedaan. Hierbij moeten 24 vragen worden beantwoord, waarvan driekwart goed moet zijn. In deze meerkeuzetest komen vragen over de Engelse geschiedenis aan de orde, maar ook hele praktische vragen: op welke leeftijd mag je aan de nationale loterij meedoen? wat is het electriciteitsvoltage in Engeland? wat is het alarmnummer voor politie? De antwoorden zijn respectievelijk 16, 240 volt en 999 of 112. (7-9-2005)

Vanaf 1 juli zijn paspoorten en andere documenten in prijs verhoogd.

KUS NOOIT DRIE KEER IN ENGELAND

Het is moeilijk de Nederlandse gewoonte af te leren om aantrekkelijke vrouwen en mannen in Engeland drie keer te kussen. Af en toe doe je het toch weer. ‘Sorry. Zo doen we het in Nederland’, luidt het excuus. ‘Misschien komt het hier ook in de toekomst.’
Ten onrechte. Drie keer kussen blijft in Engeland een taboe. Het dilemma resteert of je een goede vriend(in) slechts een of ook twee keer mag kussen. Twee keer, zo is nu bepaald door de etiquettegids voor de 21-ste eeuw, zoals die is gepubliceerd in Good Housekeeping Magazine. De nieuwe gids legt de normen vast voor de “Sex in the City’-generatie. Moderne etquette gaan volgens het blad meer over gedragsregels in de sportschool, het schrijven van e-mails (netiquette) en het kussen van andere mensen dan over het perfect voorbereiden van een diner. De vraag of na het eten sherry of port moet worden geserveerd is minder belangrijk geworden. De vraag hoeveel flessen wijn je moet meenemen naar een diner is veel belangrijker dan tien jaar geleden.
Mag je als vrouw je string laten uitsteken boven de broek? En mag je naar toilet gaan als je wederhelft onder de douche staat? Op beide vraag is het antwoord: Neen.
Moderne Engelse vrouwen moeten overigens weinig van de normen van de Amerikaanse Sex in the City-vrouwen hebben. Het lonken naar andere mannen in gezelschap van je eigen partner is ongepast, net als het openlijk praten over je bedgeheimen. De gids bevat ook standaardantwoorden op 'onfatsoenlijke vragen'. De vraag "Waarom heb je geen kinderen?' kan worden beantwoord met de opmerking: 'Ik praat op feestjes niet over mijn baarmoeder.' De nieuwe gids is een aanvulling op de het Britse standaardwerk voor manieren, de Debrett's Guide to Etiquette waarvan de laatste editie zes jaar geleden is verschenen. Debrett''s zal volgend jaar een nieuwe editie uitbrengen, waarin vragen wordt beantwoord als 'Kan ik tijdens het diner een boodschap op mijn Blackberry verzenden?' (7-9-2005)

Wat zijn de huidige Don’ts en Do’s

Don’t:

Kus niemand anders dan je eigen partner op de lippen
Kust nooit iemand met wie je een zakelijke relatie hebt: loodgieter, baas of arts
Maak nooit ruzie in het openbaar
Steel geen eten van het bord van je partner
Doe geen rek- en strekoefeningen in de kleedkamer van een sportschool zonder kleren aan
Discussier nooit over de restaurantrekening als je met een hele groep eet
Gebruik nooit een smiley in een e-mail
Schrijf nooit iets in een e-mail wat je een ander niet recht in het gezicht durft te zeggen
Verstuur geen e-mails met te veel attachements
Verstuur nooit een e-mail aan alle collega's met triviale vragen over het zoekraken van de haarband
Lees nooit je partners sms'jes, tenzij wordt vermoed dat hij of zij een affaire heeft
Vraag nooit vrienden hoeveel hun huis kost
Order nooit 'off menu'. Wie dat doet heeft te veel celebrity-tijdschriften gelezen

Do's:

Beantwoord een uitnodiging voor een diner zo snel mogelijk. Niet op de ochtend van het diner zelf
Dien het eten bij een diner binnen een uur op, anders drinken de gasten te veel
Dien geen eten op wat onlangs in de media gevaarlijk of ongezond is genoemd
Nodig je ex-echtgenoot/echtgenote uit voor je volgende huwelijk
Als je een uitnodiging krijg voor het huwelijk van je ex-partner zeg dan dat je verhinderd bent
Indien lipstick wordt gebruikt alleen in de lucht kussen bij begroeting

CRICKET: THE ASHES

NA DE ASHES NU DE WORLD CUP

Honderdduizenden Engelsen bevolkten dinsdag 6 september de Londense straten in een tickertape-parade voor het cricketteam dat een dag eerder voor het eerst in zestien jaar de Ashes had gewonnen. De stad kwam tot stilstand toen de cricketers met de onooglijke kleine trofee door de stad reden in een open bus. Het is de derde keer in korte tijd dat een dergelijk overwinningsparade in Londen plaatsvindt: in 2003 was er een voor het rugbyteam, vorig jaar voor de Olympische medaillewinnaars en nu voor de cricketelf. 'En volgend jaar zullen we er een gaan houden voor de wereldkampioen voetballen', voorspelde een supporter. Engeland heeft zich net als Nederland inmiddels geplaatst voor het WK Voetbal in Duitsland. En iedereen denkt dat he team voldoende kwaliteit heeft om de prestatie van 1966 te kunnen evenaren, zodat ook de World Cup binnen bereik is.
Engeland dat drie jaar geleden dacht nergens meer goed in te zijn en niets te kunnen winnen en organiseren, denkt ineens alles te kunnen. In 2003 moest het land de organisatie voor het WK Atletiek nog teruggeven, omdat er geen geschikt stadion was. Nu is Londen de locatie voor de Olympische Spelen van 2012. Meteen heeft Engeland zich ook maar kandidaat gesteld voor de organisatie van het WK Voetbal in 2014. (6-9-2005)

Media over cricket:

Simon Jenkins in The Guardian: ‘Cricket heeft ons een spektakel voorgeschoteld dat fascinerender was dan alle andere sportevenementen die ik mij herinner. Dit is de echte beautiful game met een eb en vloed van spanning die geen andere sport kent. Cricketers zijn net schaakgrootmeesters: tijd, ondergrond, balstuit, weer en de vooral de psychologie spelen een rol. In cricket gaat het niet om de uitslag maar om de spelers.’

Charles Moore in de Daily Telegraph: ‘Genoeg! Cricket is subtiel en mooi, maar ook eentonig en absurd lang. Misschien heb je er meer intelligentie voor nodig dan voor andere sporten, maar het creert ook fans die saaier en meer geobsedeerd zijn door statistieken en feiten dan liefhebbers van andere sporten. En cricket boort ook nog een andere onaangename eigenschap aan: een gevoel van superioriteit, een niet uitgesproken geloof dat dit spel de waarheid bevat over het leven en over Engeland.’

Howard Jacobson in The Independent: ‘Net als goede sex is goede cricket voor een kwart actie en voor drie kwart een onderhoudend gesprek.’

NEDERLANDSE AUTOMOBILIST BETAALT MEER AAN ACCIJNS DAN BRITSE.

Heel lang was het omgekeerd. Maar nu is benzine in Nederland duurder dan in Groot-Brittannië. Wilde ik twee jaar geleden nog mijn tank in Nederland volgooien voor de oversteek naar Harwich, nu kan ik het beter doen in Engeland voor de oversteek naar Hoek van Holland. Hoewel de Britse automobilisten woedend zijn op hun regering over de hoge accijns, is die belasting sinds 2000 feitelijk bevroren. De Nederlandse automobilist betaalt daardoor inmiddels niet alleen meer accijns, maar ik ook duurder uit. (5-9-2005)

Prijsvergelijking in Engelse ponden

Land	Prijs per liter	Accijns en Btw-deel

Nederland	98p	61,7%
Groot-Brittannië	95,5p	61,1%
Duitsland	88,9p	57,8%
Belgie	87,2p	55,8%
Frankrijk	83,6p	54,3%
Ierland	72,9p	43,0%

Peiling: september 2005

Uit Seasons van 1 september

Red de rode cel

Wie in Groot-Brittannië woont, wordt nooit een anglofiel. Daarvoor zijn er te veel ergernissen: de arrogantie van de bureaucraten bij de gemeentebelastingen, de onhandigheid van klusjesmannen, de dronken jongeren in de avonduren en de Engelse forenzen die in een eindeloze rij rustig een boek of een krant lezen en aan het loket tergend langzaam hun creditcard zoeken. Terwijl jij stampvoetend van ongeduld op je horloge kijkt, wanneer de volgende trein vertrekt.

Maar af en toe krijg ik in dit land een warm gevoel van Britishness en doe mijn best de tradities in ere te houden. Zo heb ik de afwijking elke rode telefooncel die ik op een wandeling in de countryside tegenkom, binnen te stappen, een paar muntjes bijeen te schrapen en even te bellen met een bekende.

Hoewel ik een mobieltje bij mij draag, wil ik op deze wijze een eigen bijdrage geven aan het behoud van deze iconen van Britishness. De rode telefooncel is het mooiste baken in het Engelse landschap. De felrode kleur contrasteert zo prachtig met de groene heuvels. Meestal vind je even verderop een handvol afgelegen huisjes met hanging baskets en een perfect onderhouden voortuin. Mogelijk is er zelfs een plattelandspub, waar de koffie naar tectyl smaakt en warm bier van de lokale brouwer wordt geserveerd.

Helaas wordt de telefooncel in zijn voortbestaan bedreigd. Van de zeventigduizend die er in Engeland staan, is meer dan de helft een grote verliespost voor British Telecom. In deze tijd van mobieltjes worden ze nauwelijks meer gebruikt. Sommige cellen hebben in één jaar geen penny opgeleverd, terwijl het British Telecom jaarlijks tweeduizend pond per cel kost om ze te onderhouden.

British Telecom publiceerde onlangs zelfs een lijst van opbrengst van elke telefooncel in het land. Van de drie telefooncellen die ik op mijn wandelingen frequenteer, waren de bedragen respectievelijk £ 18,38, £ 12,50 en…£ 4,67. De helft daarvan is zeker van mij afkomstig,. Maar het staat uiteraard niet in verhouding tot de onderhoudskosten. Terwijl ik al mijn telefoonverkeer via deze cellen laat plaatsvinden, moet ik vrezen dat er een of twee, zo niet alle drie, op termijn worden opgeheven. Het zou een grote verarming voor het landschap zijn.

Ik verwacht niet dat de Britse overheid en het bedrijfsleven elke traditie eindeloos subsidiëren, maar voor alles wat rood is moet een uitzondering worden gemaakt. Zo spijt het mij nog steeds dat de oude Routemasters (de dubbeldeksbussen waarvan je tot ergernis van de conducteur buiten de officiële haltes van het achterbalkon kon springen) in korte tijd uit het Londense stadsverkeer zijn verdwenen. Dat mag niet met de rode telefooncellen gebeuren.

Engeland en rood horen bij elkaar. Zo is kruis van St. George rood, net als de officiële kleuren van het nationale team. In de Middeleeuwen genoot Engeland al de naam en faam de helderste rode pigmenten te kunnen produceren. Kooplieden kwamen speciaal naar dit land om deze kleurstoffen te kopen. Helaas gooide de reformatie roet in het eten. Schilderijen werden uit de kerken gesleurd en muren witgekalkt. En het land werd eeuwenlang met een chromofobie opgezadeld totdat Giles Gilbert Cross ter gelegenheid van het zilveren regeringsjubileum van koning George V in 1935 zijn rode K6-kubus ontwierp, die aanvankelijk ‘telefoonkiosk’ werd genoemd. ‘Met een opgewekte tint bij dag en welkome heldere licht bij nacht is dit een grote reclame voor de telefoon’, zo verwelkomden de Britse media het.

Het nieuwe stuk straatmeubilair was al gauw even kenmerkend voor het land als de rode dubbeldekker en de rode brievenbus. Film- en televisiemaatschappijen hebben er in de loop van de tijd talrijke moorden en overvallen laten plaatsvinden, lieten er lijken verschuilen of geheime informatie doorgeven of lieten er zelfs verliefde paartjes in vrijen. Het zou zonde zijn als de cel helemaal zou verdwijnen. Het zou voelen als weer de amputatie van een stukje Britishness.

Tegenwoordig worden de cellen aan de man gebracht als souvenirs. Voor 2500 pond in een K6 te koop (exclusief transportkosten) zodat je er een in je eigen tuin kunt zetten en er een hark en schoffel in kunt onderbrengen. Voormalig Feijenoord-voetballer Bert Konterman, die in Glasgow verliefd werd op het land, liet er zelfs eentje naar Nederland verslepen. Voor mij is de telefooncel in de tuin echter net een vogel in een kooitje, het is niet echt. Je hoort erin te bellen en je hoort er vooral door verrast te worden op een wandeling, terwijl verderop de oude koffie, het warme bier en de fish & chips lonken.

GELDOF KRITISEERT VN TOP

Bob Geldof is ontevreden over het resultaat van de VN-top in New York. De organisator van Live 8 geeft de top slechts een vier voor wat is bereikt voor de armen in Afrika. 'Er is te weinig gedaan om de pornografie van de armoede te verhelpen', aldus de rockster na afloop van de top, waarmee het zestigjarig bestaan van de Verenigde Naties werd herdacht. Geldof zei in juli juist tevreden te zijn over de resultaten van de G8-top in Gleneagles, ondanks kritiek van verschillende ontwikkelings- en liefdadigheidsorganisaties die vonden dat hij het resultaat van de top van acht rijke landen in Gleneagles over hulp van Afrika overschatte. Na de top in Gleneagles roemde de rockster de slotconclusie van de top: ‘Een tien voor hulp, een acht voor schuldverlichting. Dus: missie geslaagd.’ Nu zegt Geldof teleurgesteld te zijn over het niet nakomen van de in Gleneagles gemaakte afspraken. (1-9-2005)

Zie dagboek G8

Zie Live8

Juli 2005

Uit de Volkskrant van 31 juli

Verhuizen naar Belfast

Is het voor de enkele angsthazen onder de stoïcijnse Londenaren een idee om deze zomer naar Belfast te verhuizen?

Het Ierse Republikeinse Leger (IRA) dat van de Noord-Ierse hoofdstad dertig jaar lang een no-go area maakte voor ieder die zijn leven lief had, vernietigt zijn complete wapenarsenaal (inclusief luchtdoelraketten, vlammenwerpers, zware machinegeweren en drie ton semtex) en wordt een vredelievende club van oude kameraden.

De aankondiging van donderdag is historisch en monumentaal, zoals Blair en de Ierse premier Ahern terecht opmerkten. De veranderingen in Belfast zelf waren van de ene op andere dag echter veel minder historisch en opvallend.

In de eerste plaats houdt de IRA al tien jaar een bestand in acht. Het centrum van Belfast is in die periode al een florerende en tamelijk rustig oord geworden waar katholieken, protestanten en atheïsten probleemloos met elkaar werken, uitgaan en winkelen zoals in elke andere stad.

In de woonwijken zelf is er veel minder veranderd. Protestanten en katholieken wonen afgezonderd in hun eigen wijken beschermd door metershoge muren en hekken. Hier zijn nog overal de symbolen van het conflict te zien: de republikeinse muurschilderingen en vlaggen op Falls Road, de loyalistische muurschilderingen en Union Jacks op Shankill Road. Hier worden in kelders en pubs rekruten geworven en acties opgezet. Regelmatig laait hier het geweld weer op en wordt met stenen en soms ook met benzinebommen gegooid. Elk klein incident – een pubruzie, een onwelgevallige opmerking van een onderwijzer naar een kind, een mislukte liefde – kan de vlam in de pan doen slaan.

Eigen ordediensten van de IRA en protestantse paramilitaire organisaties treden daar op als politie, aanklager en rechter. Deze gewelddadigheden halen echter alleen nog de wereldpers als er doden vallen, of als iemand een gevoelige snaar weet te raken zoals de vijf zusters van de in januari door de IRA vermoorde Robert McCartney.

Het is niet te verwachten dat met de verklaring van de IRA ook al aan dit straatgeweld meteen een einde komt. Behalve de meest meedogenloze was de IRA in het verleden ook de meest gedisciplineerde terreurgroep. Maar na een bestand van tien jaar is onduidelijk hoe groot de autoriteit van de IRA-leiding nog is onder het voetvolk en of jonge strijders zich veel aan de woorden van ‘voormalige terroristen’ als Gerry Adams en Martin McGuinness zullen aantrekken. Veel IRA-strijders zijn na het bestand van 1994 in criminele activiteiten beland en zullen niet zonder meer hun lucratieve activiteiten in drugs- en wapenhandel willen opgeven. Politici hebben voorgesteld de werkloze republikeinse paramilitairen nu een uniform te geven en in het georganiseerde politie-apparaat op te nemen, maar een dergelijke gedaanteverwisseling van terrorist naar agent zal niet meteen iedereen bekoren.

Daarnaast zijn er nog dissidente republikeinse groeperingen als de Real IRA en Continuity IRA actief. Zij wijzen het vredesproces af en hebben al enkele malen bloedig weten toe te slaan zoals bij de aanslag in Omagh in 1998.

Verder zijn er ook talrijke protestantse paramilitaire groepen actief. Zij beschikken eveneens over grote hoeveelheden wapens. Deze zogenoemde loyalisten hebben nu al gezegd het voorbeeld van de IRA niet zonder meer te zullen volgen en ook de wapens in te leveren. In tegenstelling tot de IRA hebben deze paramilitairen geen politieke tak die hen tot concessies kan dwingen. Zij zullen alleen via politiemethoden kunnen worden ontmanteld en ontwapend. Bizar genoeg zouden ze in dat geval in de toekomst moeten worden opgepakt door voormalige IRA-leden die tot politie-agent zijn omgeturnd.

Ondanks het historische akkoord gingen in Belfast donderdag dan ook nog geen vlaggen uit, vond er geen spontane vreugde-uitbarsting plaats en werd er geen feestbal georganiseerd. Hier wil iedereen eerst de kat uit de boom kijken.

In de komende twaalf maanden zal moeten blijken of de verklaring van de IRA echt de grote ommekeer is en dat niet alleen het centrum van Belfast maar ook de woonwijken in het westen en noorden van de stad gewone buurten zullen kunnen worden – zonder angst, straatgeweld, represailles, gebarricadeerde politiebureaus en metershoge muren en hekken met prikkeldraad.

Als deze barrieres kunnen worden geslecht en Gerry Adams en Ian Paisley de handen ineen kunnen slaan is het in Belfast tijd om feest te vieren en de vlag – welke dan ook – uit te hangen. Misschien moet ook maar tot zo lang worden gewacht met een verhuizing.

MUUR MET KLAPHEKJES

DE MUUR VAN HADRIANUS HOUDT AL BIJNA TWEE MILLENNIA STAND IN NOORD-ENGELAND. MAAR NU IS ER EEN NIEUW WANDELPAD, EN DREIGT HET BOUWWERK TE BEZWIJKEN ONDER MARCHERENDE TOERISTEN.

Aan de bar van de Twice Brewed Inn, een donkerbruine pub in een uithoek van Engeland, worden over en weer adviezen gegeven. 'Je klimt over die stile en dan ga je twee mijl langs de muur. Daar moet je er weer vanaf.' 'Hoe lang doen jullie erover?' 'Zes dagen'. 'Heel knap, we doen het in acht dagen. En ik had na twee dagen al blaren.' In de eeuwenoude herberg klinkt dagelijks soortgelijk geroezemoes. Wandelaars genieten s'avonds van een pint bitter na een etappe te hebben voltooid van de lange-afstandswandeling langs Hadrians Wall, de Muur van Hadrianus, op de grens van Schotland en Engeland. De volgende ochtend zitten ze gezamenlijk aan een full English.
Daarna gaan de khaki-broeken en bergschoenen aan, worden pleisters geplakt en rugzakken omgebonden. Plukjes bijna identiek geklede wandelaars vertrekken achter elkaar voor een nieuwe etappe van klimmen en dalen. 'Zullen we vandaag samen lopen?'

Wie bijvoorbeeld de pelgrimsroute van Winchester naar Canterbury kiest, komt soms dagen niemand tegen, maar dat zal langs de Muur van Hadrianus niet gebeuren. De wandeling langs de door de gelijknamige Romeinse keizer tussen 122 en 128 jaar na Christus gebouwde muur is in korte tijd uitgegroeid tot de populairste van het land. De redenen zijn simpel: de wandeling is relatief kort (135 kilometer), voert langs historische bouwwerken en door een ruig landschap met de mooiste vergezichten van Engeland. Bovendien krijgen wandelaars in talrijke musea, afgravingen en forten een lesje Romeinse militaire geschiedenis, Romeinse eetcultuur, Romeinse bouwkunde, ceremonies, geneeskunde en zelfs antieke bordspelen - Ludus Duodecim Scriptorum en Ludus Latrunculorum. 'Wat hebben de Romeinen voor ons gedaan, behalve het bouwen van een toeristische attractie, het verbouwen van kruiden en het aanleren van spelletjes?' parafraseert een wandelaar een oneliner uit de Monty Python-film Life of Brian. Wandelaars deinzen er niet voor terug zich Romeinse namen aan te meten. 'Ik heet al zes dagen Liberalis.' 'Ja, en ik heet Asterix!.'

De versterking van Hadrianus is een heidens pelgrimsoord geworden sinds het in 2003 gepromoveerd werd tot een National Trail. Een lange afstandswandeling langs de muur is tegenwoordig iets wat je een keer in je leven moet hebben gedaan. Zeker als wandelaar en dat zijn de Britten bij gebrek aan fietspaden bijna allemaal. Jaarlijks lopen nu 200 duizend wandelaars de route, tien keer zoveel als bij de opening nog werd gedacht. Niet alle archeologen zijn blij met de stormloop. Nogal wat wandelaars slaan de countryside code om niet over de muur zelf te lopen in de wind, zodat het bouwwerk erodeert. Maar ook de paden lijden er onder. Van vele paden is de in het natte klimaat zo kwetsbare vegetatie totaal platgetrapt. De B&B's, herbergen, campings en hotels varen er echter wel bij. Zelfs in de toeristenonvriendelijke maanden - als de koude de wandelaars hevig teistert - is bijna geen accommodatie te krijgen. In de Twice Brewed Inn zijn vanavond negen van de twaalf kamers bezet door Britse wandelaars. Verder zijn er twee Noren en een Australische vrouw (die overigens niet wandelt maar met de streekbus Engeland doorkruist). De herberg ligt bij Haltwhistle ergens tussen Carlisle en Newcastle. Het is een van de meest afgelegen plaatsen van het land, maar pretendeert desondanks het middelpunt van het eiland Groot-BrittanniÃ« te zijn. De Twice Brewed Inn tapt zijn eigen biertje - een beetje zurige bitter - die alle klanten even willen proberen om daarna toch maar over te stappen op een pils. De 58-jarige Tom Hanblin uit Newcastle zit samen met zijn 57-jarige vriend Dave Wardle aan de bar. '˜Vroeger speelden we golf. Maar nu hebben we wandelen ontdekt. We doen acht dagen over de 84 mijl,“ elke dag ruim tien mijl. Dat lijkt niet veel, maar het is een zware wandeling. De grote kunst is blaren te voorkomen, want als je die krijgt is de lol eraf.'

De mannen zijn nu drie dagen onderweg. '˜Tot nu toe is het goed te doen. We beginnen om negen uur en zijn s' middags om half vier altijd bij de eindbestemming. Meestal moet je een stukje van het pad af om je guesthouse of B&B te vinden.' Alle B&B's en guesthouses langs de route zijn afhankelijk van de wandelfreaks. '˜Wie Hadrian's Wall wil lopen, moet zich goed voorbereiden', zegt Tom Hanblin. 'Al maanden van tevoren moeten onderkomens worden geboekt, want anders kun je het vergeten.' En er moet natuurlijk worden getraind. Hanblin wil niet zeggen dat hij aan wall fever lijdt, maar hij denkt dat het niet de laatste keer is dat hij deze route zal lopen.

Historici debatteren nogal eens over de functie van de muur in de Romeinse tijd. Hadrianus zou de muur opgetrokken hebben als een versterking die het Romeinse rijk moest beschermen tegen in Schotland wonende barbaren, de zogenoemde Picten. Voor een deel was het ook een echte versterking '- drie meter breed en vier tot vijf meter hoog met forten die nog geen mijl van elkaar waren verwijderd - maar naar het westen toe werd het meer een afscheiding en uiteindelijk slechts een wal van turf die door een argeloos schaap zou kunnen worden overgestoken. Sommige historici beweren dan ook dat de muur meer een symbool van macht was dan een echt verdedigingswerk. De muur vormde drie eeuwen lang de noordgrens van het Romeinse rijk in Britannia. Daarna raakte het bouwwerk in verval. De muur werd voor een groot gedeelte afgebroken en de stenen werden gebruikt voor het bouwen van huizen. De van turf opgetrokken wal aan de westkant verdween in de open haard van de lokale bevolking. Pas in de negentiende eeuw raakte het land zich bewust van het historische belang van de muur. Langzaam werden pogingen gedaan de rest van de muur te behouden, de forten te restaureren, het landschap te beschermen en de vele marktplaatsen langs de route toeristisch te ontwikkelen.

Unesco bombardeerde de muur tot een Werelderfgoed. Maar het zou tot 2003 duren voordat een aaneensluitende wandelroute langs de muur kon worden geopend. Liefst tien miljoen euro aan investeringen was nodig om grondbezitters schadeloos te stellen, overpad te regelen, delen van de muur zelf te herstellen en klaphekjes, bruggetjes en overstaphekjes (stiles) aan te leggen. De National Trail sterkt zich nu uit van kust naar kust: van Wallsend in het oosten naar Bowness-on-Solvay in het westen. Aan de westkant is geen muur meer te vinden. Het beste en hoogste deel van de muur is te vinden in het midden (waar de Twice Brewed Inn staat).

De wandeltocht langs de muur begint voor het merendeel bij Wallsend in Newcastle, hoewel een deel de tegenovergestelde richting kiest. In Newcastle zelf moet flink worden gepuzzeld langs de Tyne om de juiste route te vinden. Na tien kilometer maakt de bebouwing plaats voor de countryside. Daarna wijst de weg zich vanzelf, ook omdat andere wandelaars meestal in zicht zijn en al te graag de weg willen wijzen. De route is niet eenvoudig. Er moet worden geklommen over gemene rotsen, trappetjes en smalle paden of er moet worden overgestoken over landerijen. Iedereen klaagt onderweg over blaren. 'Marcheer of ga dood, legionairs', zo beveelt een leider zijn groep. Onder de wandelaars heerst grote solidariteit. Iedereen heeft dezelfde uitdaging. s'Avonds komt men elkaar tegen op een camping, een B&B of een herberg.

Onze kamer kijkt uit over het meest imposante gedeelte van de enkele honderden meters verder gelegen muur - de Steel Rigg. Wie er bij ondergaande zon naar toeloopt, voelt in de avondstilte de zware romantiek van de muur. Het grimmige monument geeft een band met de natuur en historie. In de buurt is na een klimmetje ook de 'Robin Hood Tree te vinden, de boom die werd gebruikt in het begin van de kaskraker Robin Hood met Kevin Costner. Morgen wacht een nieuwe nietsontziende etappe. Wie echt niet meer wil of de pijn van open blaren niet meer kan verdragen, heeft een alternatief. Er kan een rustdag worden ingelast. En tegenwoordig rijdt er ook een bus langs Hadrian's Wall, waar je voor een vast tarief vrij in- en uit kan stappen bij alle monumenten. Het is bijna te verleidelijk.

TIPS

De KLM vraagt 228 euro (incl.) voor een retour Newcastle, de ferry IJmuiden-Newcastle rekent 278 euro. Ervaren wandelaars kunnen het 135 kilometer lange traject in zes dagen afleggen, minder ervaren hebben zeker acht dagen nodig.

Op de website www.nationaltrail.co.uk/hadrianswall/bureaus zijn bedrijfjes te vinden die de wandeling langs de muur regelen en ook de bagage verplaatsen.

Veel info op www.nationaltrail.co.uk/hadrianswall en www.hadrians-wall.org. Op die laatste site staat ook een lijst met evenementen. Van ontmoetingen met Romeinse legionairs (Chester Roman Fort, 22 tot 26 augustus, Birdoswald Roman Fort, 3-4 september), tot de Hadrian's Wall Country Food & Craft Festival (Corbridge Roman Site, 17-19 oktober).

(30-7-2005)

ENGELAND BLIJFT EUROPA'S GROOTSTE WEGGOOI-MAATSCHAPPIJ.

Engeland is Europa’s grootste weggooimaatschappij, hoewel er twee keer zoveel huisvuil wordt recyclet als twee jaar geleden. Volgens het ministerie van Milieu herverbruikt Engeland nu 23 procent van het huisvuil. Dat is een gering percentage vergeleken met andere landen. Noorwegen recyclet 68 procent van het huisvuil, Nederland 64 procent, Duitsland 57 procent en zelfs Frankrijk (28 procent) doet het beter dan de Britten. (30-7-2005)

Volkskrantweblog van 26 juli

Oh, Lizzy

Had het met de aanslagen te maken? Of kwam het doordat Kevin Spacey er niet was?

Maandagavond keken we met een klein en select groepje mensen naar de voorstelling The Philadelphia Story in de Old Vic. Het leek bijna een privéshow.

Aan de recensies zal de lage opkomst niet liggen. Bijna alle Britse kranten die negen maanden geleden gehakt maakten van de Old Vic-productie van Maria Goos’ Cloaca waren vol lof. ‘Tintelend als een glas champagne’, zo werd het stuk bewierookt.

Maar de aanslagen blijven in het Londense uitgaansleven niet onopgemerkt. Voor het eerst werden bij de ingang van de Old Vic alle tassen gecontroleerd op de mogelijke aanwezigheid van explosieven. Ook schouwburgen zijn nu eenmaal geen no-go area voor de nieuwe generatie zelfmoordterroristen.

En Kevin Spacey – de Oscar-winnaar en artistiek directeur van het meest fameuze Londense theater – speelt tot 6 augustus niet mee, omdat hij in de VS zit voor de opnamen van de film Superman.

Zijn rol van Dexter Haven is tijdelijk overgenomen door Adrian Lukis die hierdoor is verenigd met Jennifer Ehle. Beiden speelden ooit samen in een van de beroemdste BBC-kostuumdrama’s. In Jane Austens Pride & Prejudice vertolkten ze respectievelijk de rollen van Mr. George Wickham en Elisabeth Bennet.

The Philadelphia Story is een heel ander genre. Het is een wat zwartgallige Amerikaanse komedie die in 1940 als film werd uitgebracht met Katherine Hepburn en Gary Grant in de hoofdrollen. Deze film is nu een klassieker, net als de musicalbewerking High Society met Grace Kelly, Bing Crosby, Frank Sinatra en Louis Armstrong van bijna twintig jaar later.

Toneel is echter intiemer dan een film, zeker als je er met een handvol naar mag kijken. En de toneelbewerking was zeker het aanzien waard, zoals bijna alle voorstellingen in Londen. Jennifer Ehle heeft meer in huis dan de mooie ogen waarvoor Mr. Darcy viel. En ook de rest van de cast was topklasse – allemaal vermaarde acteurs en actrices uit Engelse films en televisieseries – die leken geïnspireerd te zijn door de aanslagen en de geringe opkomst.

En na afloop wilden ze ook wel even een borrel drinken in de foyer. Spacey was er helaas niet. Maar Jennifer Ehle wel. En “Lizzy’ bleek in werkelijkheid toch veel Amerikaanser en leuker te zijn dan haar rol in Pride & Prejudice deed vermoeden. De bewering dat terroristen de gemeenschapszin bevorderen is niet uit de lucht gegrepen. Fameuze sterren en simpele journalisten voelden zich ineens verenigd op een gewone maandagavond aan de southbank.

Uit de Volkskrant van 23 juli

Na de shock de woede

Bij de vorige aanslagen in Londen bevond ik mij in het afgelegen Schotse golfresort Gleneagles beschermd door liefst 11 duizend politie-agenten

Bij de aanslagen van donderdag was ik midden in de stad, op nog geen twee mijl van ongeveer alle vier de plekken waar de terroristen toesloegen.

Ineens is het dichtbij. Op alle locaties die zijn getroffen, ben ik wel eens geweest. Soms nog geen week geleden. Het is louter toeval dat ik niet in die metro zat.

Ineens is ook iedereen verdacht. Maar het gevoel van angst verdwijnt ook al snel in de vermoedelijk meest dynamische stad ter wereld. Sinds de vorige aanslag van twee weken geleden was er al weer zoveel gebeurd, dat de aanslag iets uit het verre verleden leek. Na de golfkampioenschappen van vorige week waren er deze week de cricketwedstrijden. Het schooljaar liep deze week af en iedereen praatte over vakanties. Woensdagavond in de pub was voor het eerst in twee weken terrorisme niet eens een gespreksonderwerp.

Een bloemenverkoper op het metrostation The Oval dacht donderdag ook al helemaal niet meer aan een terreuraanslag toen hij geschreeuw hoorde en iemand riep: ‘Houd hem tegen’. ‘Ik dacht dat het een zakkenroller was. Ik probeerde hem tegen te houden, maar hij schudde zich los uit mijn rugbytackle en sprong over de tourniquet heen’, vertelde de man.

In de eerste drie dagen na de eerste aanslag was iedereen met een grote rugzak, koffer of tas ineens een potentiële terrorist. ‘Daar zit toch geen bom in’, zei een passagier in de trein toen ik een koffer naast mij neerzette op de terugweg uit Leeds. Mensen werden gestigmatiseerd, vooral mensen met een donkere huidskleur en een baard. ‘Als ik iemand met een Pakistaans uiterlijk zag, dan stapte ik toch maar even uit de metro en nam een volgende trein. Het was een vooroordeel, zo weet ik. Maar ik had geen zin mij een half uur onveilig te voelen. Dan maar vijf minuten later thuis’, vertelde een collega.

Maar na drie dagen zakte dat gevoel al weer weg. Londen is zo multicultureel dat je niet om de buitenlanders heen kunt en zeker niet om de Aziaten. Iedereen moet toch weer naar zijn Aziatische tandarts, iedereen koopt toch weer een krant bij een Aziatische kiosk of komt een Aziatische vriend tegen op een summer party.

Na de eerste aanslagen werd de stoicijnse houding van de Londenaren van alle kranten geprezen. Na de tweede is het niet veel anders. Alleen heeft dit keer de shock plaatsgemaakt voor boosheid over de daders die het openbare leven in de stad zo verstoren. Een keer anderhalf uur wandelen naar huis in de avondspits is tot daar aan toe, maar twee keer wordt heel vervelend. Het politie-apparaat is totaal overbelast. Er zitten zoveel rechercheurs op de aanslagen dat andere zaken blijven liggen.

Gevreesd wordt voor het domino-effect. Na de aanslagen van 7 juli was er naast de shock ook nog iets van opluchting. Londen heeft nu ook zijn beurt gehad, net als New York, Madrid en Bali. Voorlopig hoeft de stad niets meer te vrezen. Maar na de tweede aanslag lijkt Londen ineens het slagveld voor de terroristen te zijn geworden. Hoewel er nu geen doden zijn gevallen is er nu misschien een twee keer zo lange periode nodig om het psychologisch te verwerken.

Er wordt ook gevreesd voor de financiële gevolgen. Winkels en horecagelegenheden in de buurt van de getroffen metrostations hebben al flinke schade opgelopen, omdat ze werden geevacueerd en achter de afzetting kwamen te liggen. Electronicawinkeliers zeggen hun omzet met 10 tot 15 procent te hebben zien dalen en een tassenverkoper zegt geen Burberry meer kwijt te komen.

De toeristenindustrie klaagt ach en wee, omdat vooral de Noord-Amerikanen mogelijk Londen een tijdje gaan mijden. Makelaars vrezen voor de gevolgen voor de huizenprijzen in Londen.

Maar de stad gaat door. Vrijdag is het weer even druk in het openbaar vervoer. Omdat een aantal lijnen van de metro stilliggen, is de druk op de andere lijnen groter. Er zijn niet alleen gedupeerden, er zijn ook sectoren die financieel profijt hebben van de aanslagen. De Londense cabbies hebben het nog nooit zo druk gehad.

Londen weet als geen ander met het bijltje van de dreiging te hakken. In de jaren tachtig en negentig was de stad het doelwit van de IRA. ‘Ook in Bagdad en Jeruzalem gaat het leven door. Zo erg als daar is het hier voorlopig nog niet’, vertelde iemand met het Britse gevoel voor understatement.

Uit de Volkskrant van 18 juli

Potter-presentatie

Het was een heksentour om in de magische wereld van JK Rowling te komen. De accreditaties van de Nederlandse dreuzel-correspondemt voor de lancering van de nieuwe Potter in Edinburgh Castle waren onvoldoende. De eerste kleerkast, die vrijdagavond postte bij de afzetting van Magic at Midnight, wist zeker dat Nederlandse verslaggevers er niet welkom waren. Maar hij lette even niet op toen er een klas met schoolkinderen arriveerde. De bewaker bij het volgende lint was coulant en de derde aan de deur omkoopbaar.

Uiteindelijk zat de verslaggever op de eerste rij en had er al binnen een kwartier spijt van. Als de nieuwe zesde Potter net zo saai zou zijn als de presentatie, dan hoefde hij het boek niet te lezen. Een in kilt geklede Popi Jopie van een Schots jongerenprogramma probeerde de duizend genodigden nog een beetje op te zwepen. Hij gooide een tissue vol paardenpoep in de tribune. ‘JK Rowling verwachten we spoedig. Heel spoedig’’, zo riep hij al om negen uur. Daarna moesten de kinderen oefenen in gillen, stampvoeten en klappen als het echt zover zou zijn. Helaas kwam de schrijfster niet ‘heel spoedig’ of was zijn interpretatie van ‘heel spoedig’ heel anders. Onduidelijk bleef of ze zich uit haar appartement in Edinburgh, haar landgoed in de Highlands of zelfs haar huis in Londen zou spoeden. Uiteindelijk arriveerde de multimiljonaire pas om elf uur als een Hollywood-actrice op de premiere van een film. Ze deelde wat handtekeningen uit aan de schorre kinderen van de VIPS vooraan, zwaaide een paar keer uitbundig, glimlachte, zei een paar keer ‘ja, ja’ en ‘neen, neen’ tegen camera’s en toog daarna het kasteel in. Het publiek op de tribunes moest weer wachten en kijken naar televisiebeelden van Britse ministers die de hoop uitspraken dat Harry in het laatste deel zou trouwen en lang en gelukkig zou leven en het met fakkels verlichte kasteel. Hoogtepunt was het aftellen voor middernacht, waarna een vuurwerk losbrak, de afbeelding van

Harry Potter op het middeleeuwse kasteel werd geprojecteerd en de schrijfster een ruimte binnenging om daar een stuk van hoofdstuk 6 voor te lezen dat buiten op een groot scherm kon worden gevolgd.

Niemand mopperde. Niemand klaagde. Britse kinderen zijn daarvoor te gedisciplineerd. Chubby (7) naast mij bleef met broertje urenlang zoet kijken of het daadwerkelijk een hoogtepunt in zijn leven was. Na afloop mochten ze ook nog in de rij staan bij de boekenzaak van Waterstone aan de overkant om Harry Potter and the Half-Blood Prince te kopen. Als beloning mochten ze vervolgens van hun ouders iets eten in de McDonald’s daarnaast, want vervelen maakt hongerig. ‘Ah…je hebt nu al een vlek in het boek gemaakt’, merkte een moeder op.

JK Rowling was op dat moment al 25 miljoen pond rijker. Want niet alleen in Edinburgh stonden rijen – van Peking tot Mexico City en van New York tot Kaapstad vlogen de boeken meteen de deur uit.

Volkskrantwebog van 12 juli

Hectische weken

Het bestaan van een journalist is chaotisch, tumultueus en rennen van hot naar her, maar deze weken slaat alles. Het is een pendel van Schotland naar Engeland om telkens verrast te worden door de meest onverwachte ontwikkelingen. Wie had het ooit over komkommertijd en wie dacht dat tijdens de Tour de France de rest van de wereld stilstond?

De bijeenkomst van de G8 – de groep van zeven rijke landen en Rusland – leek een paar maanden geleden slechts een formaliteit waar je je vooral fatsoenshalve voor accrediteerde. ‘Ga je echt naar Gleneagles? Wat komt daar uit behalve een statiefoto van de leiders?’ ‘Ja, maar ik combineer het met een wandeling langs Hadrian’s Wall en een bezoek aan Dundee voor het reiskatern. Ik denk niet dat ze in Amsterdam heel veel van de topontmoeting willen’, excuseerde ik mij voor de verre tocht.

Maar nadat Bob Geldof besloot er een kruistocht tegen de armoede in Afrika van te maken, gepaard met een nieuw nog grootser Live 8-spektakel, was het ineens voorpaginanieuws - niet alleen van kwaliteitskranten als de Volkskrant maar zelfs van ordinaire boulevardbladen.

Zaterdag 2 juli woonde ik in Londen Live 8 mee. Zondag had ik net tijd om daar de verhalen voor de krant van te maken en concludeerde ik dat ik nooit meer naar een concert hoefde te gaan omdat ik alles had gezien. Maandag reisde ik af naar Gleneagles met de intentie om veertien dagen in Schotland te blijven voor achtereenvolgens de G8, het bezoek aan Hadrian’s Wall en Dundee, de presentatie van de nieuwe Potter in Edinburgh en het Britse Open in St. Andrews. De tussenstop langs Hadrian’s Wall had ik al maar verkort tot een overnachting.

Dinsdag werd ik verrast door de omvang van de demonstraties en ludieke acties in Edinburgh. Maar de grootste verrassing kwam op woensdag. Londen werd uitverkoren tot de Olympische stad van 2012. De Britse journalisten juichten, maar vroegen zich meteen af of ze niet op de verkeerde plaats zaten. Hadden ze niet op Trafalgar Square moeten staan in plaats van tussen de wereldleiders?

Na de verrassing kwam de schok. Donderdag sloegen zelfmoordterroristen toe op een plaats die op dat moment niemand had voorspeld. Blair ging terug, de anti-terreurspecialisten pakten in paniek de koffers en de journalisten keken vertwijfeld wat ze nu moesten doen - de puinhopen en doden waren was in Londen, maar de politieke verantwoordelijken zaten hier. Amsterdam nam de beslissing uit handen. ‘Het is sneller vanuit hier naar Londen te gaan dan vanuit Gleneagles.’

Maar zaterdag moest ik toch terug – ‘jij bent degene met de contacten en accreditaties’ – zodat ik zondag de persconferentie van Scotland Yard kon meemaken. Ik pakte nog wel even een paar persbriefings mee op St. Andrews, waar alles al klaar werd gezet voor The Open. Maandag was er een debat in het Lagerhuis, waarbij nog de indruk gevestigd werd dat het maandenlang zou gaan duren voordat duidelijkheid zou worden geschapen. Maar ineens was de doorbraak er al dinsdag, vlak nadat ik met de getroffen metrolijnen en bus nr. 30 had gereisd en de Peace Garden bij King’s Cross had bezocht. ‘Die gekte heb ik nog nooit meegemaakt. Zelfs niet met de dood van Diana’, stelde radio 1-collega Lia van Bekhoven die daar toevallig ook was.

Scotland Yard gaf om vijf uur een persconferentie waarin een angstig vermoeden werd bevestigd: de daders waren vier zelfmoordenaars uit Leeds. ‘Nu weer naar Leeds?’ Ja, en dan maar weer doorrijden naar Schotland, waar daar begint donderdag het Britse Open hoewel niemand zich eigenlijk toch nog druk kan maken over het slaan van een minutieus balletje in een minutieus gaatje met materiaal dat er eigenlijk niet voor geschikt is.

LOODGIETERS IN ENGELAND ZIJN VAAK AFZETTERS

Loodgieters in Engeland zijn vaak afzetters. Ze brengen enorme bedragen in rekening voor simpele klussen, zo blijkt uit een onderzoek onder 240 loodgieters dat in september 2005 is gepubliceerd. De kosten lopen ver uiteen. Zo moest voor het afsluiten van een oude en het aansluiten van een nieuwe afwasmachine in de Midlands tien pond worden betaald, terwijl in het dure zuidoosten van het land liefst 130 pond in rekening werd gebracht. In sommige regio's van Engeland is er een schrijnend tekort aan loodgieters en kunnen ze de gekst mogelijke bedragen in rekening brengen. Een loodgieter vroeg 65 pond (bijna honderd euro) voor een klus van een half uur. Sommige loodgieters doen extra lang over hun werk en deinzen er niet voor terug een uur de krant te lezen en die toch in rekening te brengen. (12-7-2005)

Redelijke tarieven in ponden

Regio	Eerste uur	Volgende uur

East Anglia	35 tot 51	25 tot 50
Midlands	25 tot 50	25 tot 35
North East	30 tot 50	18 tot 25
Schotland	28 tot 43	25 tot 35
South East + Londen	35 tot 55	35 tot 50
South West	29 tot 45	20 tot 35
Wales	30 tot 40	25 tot 35

Nationaal gemiddelde	30 tot 50	25 tot 40

7 juli 2005

Londen wordt de eerste stad ter wereld, waar driemaal de Olympische Spelen zijn gehouden. De hoofdstad van Groot-Brittannie, in 1908 en 1948 al uitverkoren, werd gisteren in Singapore door het Internationaal Olympisch Comité (IOC) gekozen tot het olympische oord voor 2012.

In de strijd om die begeerde status werd in de laatste van vier ronden het sterk favoriete Parijs (54-50) verslagen. Concurrenten Moskou, New York en Madrid vielen, in die volgorde, in eerdere ronden van de stemming al af. De strijd in Singapore was een van spannendste uit de olympische geschiedenis. In het recente verleden was slechts het verschil tussen Sydney en Peking, in 1993, kleiner: twee stemmen. Ook toen won de outsider, Sydney. Parijs bleek de voorbije maanden last te hebben gekregen van de wet van de remmende voorsprong. Londen liep na de aanstelling van Sebastian Coe, tweevoudig olympisch kampioen op de 1500 meter, de mijlen achterstand rap in.De Britse delegatie had na eerdere mislukkingen met Birmingham (1992) en Manchester (1996 en 2000) de moed niet te snel opgegeven en ging ervan uit dat ter plekke, in Singapore, de wedstrijd beslist zou worden. Coe en zijn mensen, grotendeels afkomstig uit het hart van de sport, trokken zich al een week voor het verdict terug in een oud fort in de stadsstaat.

Zij oefenden als bezetenen voor de finale voorstelling. De training betaalde zich uit, zoals dat hoort in de sport. De stijlvolle Britse show, met buitengewoon veel nadruk op de betrokkenheid van de jeugd en de olympische nalatenschap, werd hooggeprezen. Het sportverleden van Coe telde daarin mee. De Brit met het ascetische gezicht geldt in olympische kringen als een grootheid . Zijn stad kreeg de stemmen die in de eerste ronde voor Moskou waren geweest (15). Dat valt te verklaren uit zijn populariteit bij de familie Samaranch. Junior, IOClid van dienst, zei een fan te zijn. Senior, erevoorzitter, geldt als een lobbyist met een grote achterban in de voormalige Oostbloklanden. Ook hij is een bewonderaar en hij raadde zijn volgelingen aan na Moskou op Londen te stemmen. Coe zelf noemde het binnenhalen van de Spelen de belangrijkste overwinning uit zijn loopbaan. Hij werd door de Britse regering direct benoemd tot het hoofd van het organisatiecomité in Londen dat zeven jaar werk voor de boeg heeft.

In Parijs gaan de loketten van het comité dicht. Niet voor 2024 rekent de stad op een nieuwe kans, omdat Europa voor de Spelen van 2016 en 2020 niet in aanmerking zal komen. In de wereldwijde verdeling van olympische evenementen zullen Noord-Amerika, AziÃ« en mogelijk OceaniÃ« 'de oude wereld' dan voorgaan. New York, struikelend over de bouw van een olympisch stadion op Manhattan, rekent overigens nu al op de toewijzing van de Spelen van 2016. Het leek tot gisteren een vaste procedure dat een stad zich meermalen moet kandideren om de strijd voor een olympische uitverkiezing te winnen. Londen logenstrafte die opvatting. In het machtsspel van de grote landen lijkt de kans dat de Olympische Spelen in Zuid-Amerika dan wel Afrika terecht komt, haast uitgesloten. Een budget zoals Londen dat opbrengt, 13 miljard euro voor stad, infrastructuur en stadions, is onhaalbaar voor steden uit ontwikkelingslanden en armoedegebieden.

Heel even riep Sebastian Coe gistermiddag de herinnering op aan zijn sterkste optredens op de atletiekbaan. Dat was toen hij in een verpletterend betoog de IOC'ers ervan overtuigde dat Londen de meest geschikte plaats was voor de Olympische Spelen van 2012. Zo kenden de mensen die hem al jaren volgen hem het best, zo bracht hij in Singapore ook zijn eigen leven als modelatleet weer tot leven. De koning van de middenafstanden maakte furore door zijn stijl en mentale veerkracht. Tweemaal startte hij bij de Olympische Spelen (1980 in Moskou, 1984 in Los Angeles) als favoriet op de 800 meter. Tweemaal werd hij verslagen, maar twee keer ook sloeg hij terug met een verbluffende machtsgreep op de 1500 meter. Twee keer kwam hij thuis met goud op wat niet eens als zijn sterkste afstand werd beschouwd. Ruim twintig jaar heerste hij immers met een onwankelbaar wereldrecord op de 800 meter (1.41,73), maar meer nog dan door zijn snelheid imponeerde hij door zijn voorkomen en woordkeus.Hij werd na zijn carrierere tot ridder geslagen, Lord Coe, baron van Ranmore, en stortte zich op een politieke carriÃ¨re. Vorig jaar werd hij aangezocht om de Londense kandidatuur voor de Olympische Spelen van 2012 kracht bij te zetten. Hij liep zich opnieuw het vuur uit de sloffen, en het absolute hoogtepunt van al zijn inspanningen beleefde hij in Singapore. Hij sprak de leden van het IOC met zoveel warmte en overredingskracht toe, dat veel van de twijfelaars alsnog overstag moeten zijn gegaan. Hij sprak over het kind in hem, dat ooit gegrepen werd door de olympische magie en zinspeelde over de nieuwe mogelijkheden van de Spelen om de jeugd voor de sport te winnen. 'Hij houdt er niet van om verslagen te worden, hij haat het', zei zijn rivaal David Moorcroft ooit over hem. 'Je zag het bij wedstrijden in zijn ogen, die ijskoude vastberadenheid om te winnen.' De geboren winnaar van de atletiekbaan glorieerde aan het hoofd van de Londense delegatie in Singapore als in zijn beste sportdagen. 'Dit is een droom die werkelijkheid is geworden', glunderde hij nadat Jacques Rogge Londen kampioensgeluk had geschonken.

uit de Volkskrant van 7 juli

6 juli 2005

Vijf steden verdringen zich vandaag in Singapore voor een olympische opdracht: de huisvesting van de Zomerspelen van 2012. In de laatste uren voor de stemming door de 99 kiesgerechtigde leden van het Internationaal Olympisch ComitÃ© (IOC), werden nog steeds beroemdheden, politici en sporthelden ingevlogen om aandacht te trekken voor de kracht van 'hun' Parijs, New York, Moskou, Londen dan wel Madrid. In die volgorde worden vandaag in het Raffles-hotel de presentaties van de kandidaten gehouden. De speech van drie kwartier zal worden gevolgd door een bijdrage van een hoogwaardigheidsbekleder en een filmpje. De dag wordt afgesloten met een conclusie door de evaluatiecommissie en de stemming. Om half acht plaatselijke tijd (half twee in Nederland) zal IOCvoorzitter dr Jacques Rogge de uitslag voorlezen. Vooralsnog wordt gerekend op Parijs als de nummer Ã©Ã©n. Maar de achterliggende steden rekenen op de kracht van hun presentatie. Die zou in hun ogen nog het verschil kunnen maken.

De Britse delegatie, met Sebastian Coe als spreker, trok zich voor repetities een week terug op een eiland bij Singapore. IOC-leden die zich op de kwaliteit van de aanbieding baseren, zullen voor de Franse hoofdstad kiezen. Die kreeg in het IOC-evaluatierapport een maand geleden een iets hogere waardering dan Londen. Madrid en New York waren het koppel op de tweede rij. Moskou werd als minst aantrekkellijke stad ingeschaald. De stemmen komen uit de kring van 116 IOC-leden, van wie door reglementaire beperkingen, eigen keuze (voorzitter Rogge) of afwezigheid

(de Griek Filaretos) een fiks aantal (zeventien) de electronische machine niet zal bedienen. De Bulgaar Slavkov is geschorst op verdenking van corruptie en van de landen in de competitie hebben de IOC-leden een stemverbod. Het gaat om veertien IOC'ers: uit Frankrijk (3), Verenigde Staten (3), Groot-Brittannie (3), Spanje (2) en Rusland (3). In principe zal de stemming gaan om een absolute meerderheid (50 stemmen in ronde 1). Is die niet te verkrijgen, dan valt de laagst scorende stad af. Als dat inderdaad Moskou is, zijn in de volgende ronde de drie Russische IOC-leden (Smirnov, Popov en Tarpisjev) gerechtigd mee te stemmen. De grootste invloed op de uitkomst komt voor rekening van Zwitserland, dat vijf IOC-leden telt. Nederland heeft er vier: Anton Geesink, de Prins van Oranje, Hein Verbruggen en Els van Breda.

Rogge zette zich bij de 117de IOC-sessie voorzichig af tegen de toeloop van politici en beroemdheden. Wel zei hij de aanwezigheid van olympische kampioenen te apprecieren.Van de aanwezige regeringsleiders vertrok gisteren de Britse premier Blair alweer. De Franse president Chirac kwam op dat moment juist aan en zal vandaag bij de presentatie van Parijs het IOC toespreken. Voor Madrid is koningin Sofia aanwezig, voor New York senator Hillary Clinton, voor Moskou eerste minister Fradkov. In de lobby van de laatste uren mogen steden geen kritiek uitoefenen op elkaar. Adviseurs van Londen namen evenwel het Stade de France van Parijs op de korrel. Dat zou in 2012 verouderd zijn. De Fransen reageerden niet, maar wezen slechts op de olympische spirit en de daarmee samenhangende fair-play.

Uit de Volkskrant van 4 juli

‘Je was in mijn slaapkamer’

‘Nee, het interview is niet binnen. Uw huis is te Engels ingericht. Het moet buiten zijn. Onze eigen verslaggever zit in Rotterdam en we willen net doen of u daar ook bent. Heeft u ook een vlak stukje tuin dat een beetje lijkt op Nederland?’ vraagt de televisiereporter van ITN, terwijl hij verontrust naar de enorme begroeide helling achter het huis kijkt.

Nederlandse correspondenten in Londen zijn tegenwoordig populair en veelgevraagd in Groot-Brittannië. De media staan in de rij sinds het nee tegen de grondwet. Alle Britse commentatoren en verslaggevers willen weten wat er mis is gegaan met het Nederlandse volk aan iemand die met een accent spreekt en zelf ooit nog eens op klompen heeft gelopen. Waarom zijn de uitvinders van het poldermodel allemaal Fortuynisten geworden? En waarom zijn ze allemaal ineens net zo eurofobisch – of misschien nog eurofobischer – als de Britten? Eerst vroegen BBC en andere zenders mij in hun studio’s, maar meestal op zulke ongelukkige tijdstippen dat ik er weinig zin meer in had. Nu komen ze bij mij thuis. De reportagewagens rijden af en aan. Elke keer mag ik weer ongeveer dezelfde vragen beantwoorden. ‘Waar is het mis gegaan?’ ‘En hoe zien Hollanders de toekomst van Europa?’

De reportages moeten een Hollandse sfeer uitstralen. Een oranje pet met de pruik van Gullit die ik nog heb van de EK-finale van 1988 is overdreven. Maar een vlak stukje tuin is wenselijk. Helaas is het hier erg heuvelachtig. Maar dat kan worden verscholen achter een enorme bos rododendrons. ‘U heeft hopelijk ook rododendrons in Nederland’?, vraagt ze. Ja, die hebben we. We hebben niet alleen tulpen. Maar de natuur loopt hier in Engeland wel een stukje voor. Ze zijn al bijna uitgebloeid. Een kniesoor die daar op let, zegt ze.

Een nieuwsgierige buurman biedt aan een koe na te doen om de Nederlandse sfeer te benadrukken, hoewel een containerschip in het geval van een interview in Rotterdam beter zou zijn. De cameraman vindt eindelijk zijn ideale hoekje waardoor mijn tuin zo vlak mogelijk lijkt. Daarna kunnen de vragen gesteld worden. De antwoorden moeten recht voor zijn raap zijn, zo verwacht de verslaggever. De kijker naar het ITV-nieuws zit niet te wachten op een nuancering of een verklaring dat wij in Nederland niet allemaal Fortuynisten en Europahaters zijn.

Ik klets ongeveer een half uur vol, de tijd dat het ITV-journaal iedere avond duurt. Maar ik hoef niet te verwachten dat ik het hele journaal zal vullen en al die opmerkingen de kijker zullen bereiken. Na het monteren en snijden blijven een of anderhalve minuut opmerkingen over, die de redactie als de krenten in de pap beschouwt en uiteraard naadloos moeten aansluiten op de vooroordelen die de verslaggever in Rotterdam bevestigd heeft gekregen.

Betaald word je voor deze diensten in Engeland niet. Een collega die veel meer ervaring heeft met Britse televisie vraagt altijd een symbolisch bedrag van 20 pond – ‘Wij Hollanders doen niets voor niets’ – maar op de betaling moet ze altijd maanden wachten. Ik vraag als beloning voor een televisie-optreden alleen altijd een videoband van het betreffende programma. En die krijg ik dus nooit, ondanks alle toezeggingen.

Het item over Rotterdam zal om half zeven in de nieuwsuitzending te zien zijn, zo zegt de reporter. Omdat ik zelf ’s avonds ergens anders moet zijn, stel ik keurig de video op dat tijdstip in. Maar als ik om half een ’s nachts terugkeer en even terugzoem, blijkt het hele onderwerp niet in de uitzending te zijn geweest. Het is verhuisd naar het grote half elf-journaal dat ik uiteraard niet heb opgenomen. De volgende dag herhaal ik mijn verzoek om een videoband per e-mail en een week later doe ik er nog een keer een telefonische smeekbede overheen. Vergeet het maar. Na drie weken heb ik mijzelf en mijn in Engeland gelegen Rotterdamse tuin nog niet teruggezien.

Dat ik er wel op was geweest, hoor ik dat weekeinde in de pub. ‘Je was donderdag in mijn slaapkamer’, roept een bezoeker enthousiast. ‘Ja, dat kan kloppen. Wat heb ik gezegd?’ ‘Geen idee, ik heb alleen maar gekeken, want ik herkende je tuin.’ Dankzij de televisie ben ik een lokale beroemdheid geworden, maar ik weet nog steeds niet wat ik de Engelsen eigenlijk over ons volk heb verteld. Misschien maar beter ook

CHEQUE VERDWIJNT UIT BETALINGSVERKEER

Er was een tijd dat je in dit land niet zonder kon. Maar de cheque zal ook in Engeland een stille dood sterven. Uiterlijk in 2020 moet de cheque uit het betalingsverkeer zijn verdwenen. Op dit moment lopen veel Engelsen nog gedwongen met een chequeboek rond, maar ze hoeven die steeds minder vaak te gebruiken. De meeste transacties worden nu cash of met een debit- of creditcard afgerekend. De oliemaatschappij Shell heeft inmiddels besloten aan de pomp geen cheques meer te accepteren, omdat het verwerken te tijdrovend is. In 1990 werden in Groot-Brittannie nog vier miljard cheques uitgeschreven. Vorig jaar was dat gehalveerd tot twee miljard. In dezelfde periode is het aantal mensen met een debitcard gestegen van 24 miljoen tot 40 miljoen. Winkels hebben met name de laatste twee jaar massaal betaalautomaten geinstalleerd, waar je met de PIN kunt betalen. (4-7-2005)

2 juli 2005

Volgende week woensdag worden in Singapore door het IOC de Olympische Zomerspelen van 2012 toegewezen. Vijf steden, metropolen, zijn in de race voor dit evenement. Een korte serie over de kandidaten. Vandaag: Londen.

Het zou Tony Blairs finest hour kunnen zijn, de ultieme revanche op Jacques Chirac en diens bondgenoten in het oude Europa. De Britse premier reist daarom zelf naar Singapore, in de hoop dat Londen Parijs verslaat in de strijd om de organisatie van de Olympische Spelen van 2012. Omdat ook de Franse president Chirac er is, wordt het de eerste confrontatie van de twee sinds Chirac hem de leider noemde van een volgevreten natie.

Londen is outsider in de race, maar acht zich niet kansloos. De stad timmert op het laatste moment aan de weg en krijgt daarbij een steuntje in de rug van de premier, die met zijn pleidooien voor vrijere wereldhandel en meer geld voor Afrika de Derde Wereld paait. Talrijke journalisten hebben hun reis naar de G8-top in Gleneagles, die op 6 juli begint, een dag uitgesteld, omdat ze rekenen op feestgedruis in de Britse hoofdstad. Londen hoeft ook niet te wanhopen. De favoriet is wel vaker verslagen. In 2000 kreeg Sydney de Spelen, maar was Peking favoriet. Vier jaar eerder werd het Atlanta, terwijl Athene op nominatie rekende.

Het zou eigenlijk een wonder zijn als Londen opnieuw de Spelen mag organiseren, de derde na die van 1908 en 1948. Twee jaar geleden moest Londen de organisatie van het WK atletiek teruggeven, omdat geen besluit kon worden genomen over de bouw van een nieuw stadion. Bovendien beschikt Parijs al over de accommodaties, maar moet Londen, met uitzondering van het volgend jaar te openen nieuwe Wembley, nog bijna alles uit de grond stampen. Hoewel het logo London 2012 prijkt op metrostations en talrijke bezienswaardigheden, lopen de inwoners niet warm voor de Spelen. In geen enkele stad is het enthousiasme onder de bevolking zo gering. De overgrote meerderheid wil liever betere scholen en ziekenhuizen dan een sportspektakel. Dan is er het enorme congestieprobleem. Automobilisten moeten een fikse tol betalen om de stad binnen te rijden en het openbaar vervoer is duur, verouderd en onbetrouwbaar.

Maar Londen heeft ook talrijke sterke punten. In geen stad ter wereld is zoveel sporttraditie, op zoveel unieke lokaties: van voetbal op Wembley tot tennis op Wimbledon, rugby op Twickenham, roeien op de Theems, cricket op Lords en paardenraces op Epsom Downs. Londen beschikt over een uitgekiend organisatiecomitÃ©, met de voormalige atletiekcoryfee Sebastian Coe - inmiddels Lord Coe - als politiek geschoolde voorzitter. Roeier Steven Redgrave, de enige die erin slaagde bij vijf Spelen goud te veroveren, en tweevoudig gouden medaillewinnaar in Athene Kelly Holmes, zijn bekwame assistenten.

Alledrie beschikken ze over een grootschalig netwerk. 'We zijn zelfverzekerd, maar niet arrogant', zei Lord Coe afgelopen maandag tijdens een bijeenkomst voor zijn vertrek naar Singapore.De stad gooit al zijn wapens in de strijd. Ook voetballer David Beckham en de Engelse bondscoach Sven-Goran Eriksson gaan naar Singapore om te lobbyen, hoewel ze nooit bij de Spelen zijn geweest. De bevolking mag dan niet erg enthousiast zijn, de bestuurders, van de rechtse Tories tot de linkse Londense burgemeester Livingstone, juichen de komst van de Spelen toe. Londen is tevens de stad van het grote geld: de vestigingsplaats van de Russische miljardairs en het eldorado van grote Amerikaanse zakenbanken. Niemand hoeft zich druk te maken over de financien. De Britse economie groeit en bloeit, die van Frankrijk stagneert.

Londen

Voor:

Leider is tweevoudig olympisch kampioen Coe

Grootscheepse modernisering metro

Tennis op Wimbledon, voetbal op Wembley

Veertien sporten in nieuw olympisch park

Negentigduizend hotelkamers beschikbaar, 45 duizend geÃ«ist

IOC vraagt Londen al decennia zich te kandideren

Tegen:

Olympisch Stadion nog niet gebouwd

WK atletiek van 2005 teruggegeven

De stad had al tweemaal de Spelen (1908 en 1948)

Het wegverkeer in de stad is een drama

Luchtvervuiling

Zorg van IOC over mogelijke vertraging nieuwbouw

uit de Volkskrant van 2 juli

Juni 2005

Uit de Volkskrant van 13 juni

Een schriele superster

'Kan ik honderd pond zetten op Frankie Dettori?' vraag ik. 'Welk paard?', antwoordt zij aan de kassa van het Coral-wedkantoor aan High Street. 'Paard? Eh, dat is Dubawi.'

Ik beken haar eerlijk dat ik een buitenlander ben die nog nooit op een paard heeft gewed. Maar dit keer wil ik meedoen. Al vijf jaar loop ik op de eerste zaterdag van juni met mijn ziel onder de arm. Het is Derby Day. Heel Engeland heeft het hoofd en de mond vol van paarden en hoopt op een gelukje .

Al aan het begin van de 19de eeuw was de paardenrace op Epsom Downs een evenement, waarvoor heel Londen uitliep. En nog altijd is de Derby de meest aansprekende sportgebeurtenis van het jaar. Het is eigenlijk meer dan een sportevenement – het is het begin van de Britse zomer, het is de opmaat voor Wimbledon, cricket, Ascot, de Proms en de Summer Exhibition in de Royal Academy.

Ik heb geen verstand van paarden. Maar ik ken Frankie Dettori, een schriele Italiaanse jockey die in Engeland een superster is en die zo vaak op de televisie verschijnt en in de roddelbladen staat dat je er niet omheen kunt. Hij heeft alle koersen gewonnen en alle records gebroken, maar de Derby ontbreekt nog op zijn erelijst. Zal deze dertiende keer hem geluk brengen?

Voor zijn race op Dubawi staat hij bij Coral genoteerd op vier tegen een. Als ik honderd pond inzet, krijg ik dus vierhonderd pond als Dettori wint. Ik trek de stoute schoenen aan en stap het kantoor in. Binnen zijn de muren behangen met krantenpagina's vol koersuitslagen, de grond is bezaaid met verfrommelde papiertjes en wat oudere en twee jongere mannen volgen op enkele televisieschermen een windhondenrace .

'De quote voor de Derby is veranderd. Dubawi staat nu 9-2', zegt de caissière. 'Dat is beter. U krijgt nu 650 pond uitbetaald', legt ze uit. 'Als-ie wint, waar moet ik dan incasseren?' vraag ik. 'In elk Coral-kantoor, we hebben er 1200', zegt ze, terwijl ze mij een kassabonnetje geeft dat als bewijs dient.

'Op wie heb jij je geld gezet?', vraagt een 85-jarige man die naast mij komt staan. 'Dettori', zegt ik. Hij schudt zijn hoofd over zoveel domheid. 'Dubawi wint echt niet. Hij haat Epsom, net als zijn vader die hier ook nooit heeft kunnen winnen.' Het paard blijkt uit de stal te komen van een of andere sjeik uit Bahrein en beter uit de voeten te kunnen op het mulle woestijnzand dan op modderig Engels gras.

'Je had iemand uit de stal van Aidan O'Brien moeten nemen.' O'Brien – een Ierse stoeterijhouder – heeft liefst vier paarden meelopen in de Derby. Een daarvan, Gipsy King, wordt bereden door Kieren Fallon, die de laatste twee jaar de Derby heeft gewonnen.

Ik heb honderd pond over de balk gesmeten, begrijp ik. Maar ik voel mij voor de eerste keer betrokken bij deze nationale gebeurtenis. Net als koningin Elizabeth begin ik elke morgen de krant met de paardensportpagina's. Dagelijks loop ik even de Coral binnen, want elke dag zijn er in Engeland paardenkoersen en windhondenraces. En in de pub bespreek ik de kansen. Vrijdagavond – de avond voor Derby Day – blijkt Motivator de hoogste ogen te gooien nu het slecht weer dreigt te worden.

'Hij heeft het uithoudingsvermogen en de snelheid', vertelt een Engelsman mij. De paardensportliefhebbers spreken in een geheimtaal – over furlongs en de 2000 guineas – die mij totaal ontgaat. Ze wegen de kansen van hun paarden zelfs af aan de hand van de sterrenbeelden van vorige Derby-winnaars.

Zaterdag valt het weer mee: zon en af en toe een bui. Hoewel de race rechtstreeks door de BBC wordt uitgezonden, wil ik het zien in het Coral-kantoor – op zo'n hard houten bankje. Bij navraag blijkt het merendeel van de aanwezigen zijn geld te hebben gezet op Gypsie King, drie bekennen op Walk in the Park te hebben gegokt en één op Kong, die genoteerd staat voor 20-1 maar naar verluidt geen ezel is. Ik ben de enige met Dubawi. 'Maar de race is altijd onvoorspelbaar', troost iemand mij.

Om 16.10 uur is er een koers op Haddock, vier minuten later een windhondenrace. Daarna schakelt de televisie over naar Epsom voor de belangrijkste race van het jaar. 'Come on Frankie', schreeuw ik, alsof het paard daardoor harder loopt. Dettori, herkenbaar aan zijn blauwe buis, stormt naar voren, maar uiteindelijk wint Motivator met grote overmacht.

Honderd pond armer. 'Daar had je leuke dingen voor kunnen doen', zegt mijn vrouw, die mij die ochtend nog naar de supermarkt had gestuurd om 47 pence terug te vragen voor een pakje taugé die verrot was gebleken.

NEDERLAND IN PICTURE NA 'NEEN' TEGEN EUROPESE GRONDWET

Vaak gebeurt het niet. Maar Nederland stond in juni in Engeland in het middelpunt van de belangstelling. Eurofobie was een exclusief Engelse ziekte en de Britse media begrepen weinig van het Nederlandse neen tegen de Europese grondwet. Ineens was ik het doelwit van verslaggevers in plaats van zelf verslag te geven. Op 7 juni hield ik een speech voor de internationale denktank Chatham House

Speech dinsdag 7 juni 2005 voor Chatham House

What’s gone wrong with the Dutch?

I can do this speech a little bit in Dutch, because the British have learned in a whole week one Dutch word: nee. They have also wondered what’s gone wrong with the Dutch? And I am also more and more surprised every time I go back to my country. Friends even tell me: ‘You can better stay in Engeland. It is not nice here anymore. It’s too crowded, too expensive and too intolerant, even too dangerous’.

The Holland I left five years ago was a quiet devoted member of the EU with a government that was much more colourless than its purple name suggested. We had our Poldermodel, we had our liberal policies for drugs and euthanasia. Publicly foreign governments frowned upon the Dutch because of their liberalism and their tolerance, but in secret they admired it and saw it as an interesting experiment from which they could learn something.

The Holland of 2005 is totally changed. With 62 percent against the European Constitution with a turnout of more than 60 percent we seem to be turned into the most Europhobic country in the EU. We are even more euro sceptical than the Brits. And our politicians seem to be even more eccentric than those in Westminster. After the murdered gay right-winger Pim Fortuyn – someone who had a real butler - came the new right-winger Geert Wilders, because of his hairstyle nicknamed the Dutch Mozart, and the rising star Peter R. de Vries, a maverick crime reporter.

The Dutch have suddenly turned their back to the political classes. They think they are boring and they feel they let them down. For their wellbeing the people look for new populist politicians who rise out of noting.

The tolerant, liberal, Europhile and quiet nation has become the most anti-immigrant, euro sceptical and noisy nation of the EU. Perhaps it has not been a revolution, but at least is has been a revolt. What has changed the attitude?

Perhaps in their hearts the Dutch have never been as Europhile as the post-war period suggested. The United States of Europe is not a Dutch idea, even not a French idea. It was first mentioned by Winston Churchill. But the British didn’t join the original EEC. In the fifties they had won the war, they had still their empire and thought they were a world power on their own.

Continental Europe was by contrast at the end of the forties and the beginning of the fifties militarily weak and economically destroyed. The countries fell into each others arms, stimulated by the Americans and the Brits who saw them as a defence against communism.

Holland was in the beginning of the fifties especially a desperate nation, heavily damaged by the war, dependent of the American Marshall plan and traumatised by the deportation of their Jews. Many people emigrated to countries like Canada, Australia and New-Zealand, because they saw no future for themselves and their children. Holland was at that moment a poor agricultural nation who had to rebuild itself and had to become an industrial power.

When the French and the Germans came with their plan for a freetradezone and economic cooperation the Dutch saw that it as an outstanding chance. Holland became a few years later one of the founding members of the EEC in 1957. And it worked. Thanks to the Wirschaftswunder Dutch trade recovered. Rotterdam became the largest transitharbour in the world. The powerful agricultural lobby in Holland – which was the main force in the christen-democrats, the natural party of government – was a keen supporter of the EEC. The Durch farmers did profit the most of the EC-subsidies in the seventies and eighties.

But the Dutch have always been better salesmen than preachers. In an ideological way the Dutch never really favoured the European integration. They distrusted the political institutions of Europe. German and French politicians were never popular in Holland – not De Gaulle, not Helmut Kohl, not Schroder or Chirac. At this moment the most popular European politician in Holland is Tony Blair. The Dutch love and admire the Brits more than the French and more than the Germans, just as they love the British sense of humour.

Beside at the end of the nineties, the economic advantages for European cooperation became less clear. German industry was declining. In de globalised service-economy the mighty German neighbour looked not so important.

Simon Jenkins described in The Sunday Times the Dutch neen as a peasant revolt. But one of the problems with Europe is that farming in Holland has vanished now the EC-subsidies have nearly ended. The only cows you see in my country are the cows who are dressed up for the BBC who likes to portray the Dutch still as people on clogs who milk their cows with windmills on the background.

Everyone started to look at the downside of integration. Overpopulated Holland got more and more immigrants. In Holland the number of Muslims grew to 900 thousand, the highest percentage in Europe. Rightwing politicians pointed at the deprived areas in inner cities which seem to turn into third world slums. Because we have not the segregated society like the Brits or Americans, the Dutch got the ethnic groups really as their neighbours.

Unease started to grow, especially in a time of economic downfall and growing unemployment. Only the politicians did not see it. Multicultural en Europhile orthodoxy reigned in The Hague. Immigration was a taboo and a not debatable issue. Everybody has to be tolerant. Political correctness obliged everyone to favour the multicultural and liberal society.

The politicians were sitting on the European express train, which was gathering more and more pace. They were the main advocates for the enlargement and for the euro.

It all went too fast for much of the electorate. They got more and more frustrated with the political elite who did not hear their voices. For many years we had a so-called purple government, a coalition from rightwing liberals and leftwing socialists. A consensus government. And the opposition was in the middle. At the ballot box there was no possibility to protest. The Dutch had even no tabloid newspapers.

With the charismatic Fortuyn the people found someone who expressed their dissatisfaction. After his murder in 2002 his party went into disarray but his political legacy went on. The establishment didn’t want to listen. The gap between politics and the country had grown even wider.

A particular catalyst was the introduction of the euro. Prices skyrocketed in Holland. Everybody saw that in the shops. Everybody saw that especially when they bought a beer or cappuccino in a café. The politicians first denied it, but recently the minister of Finance acknowledged that the rate exchange between the old guilder and the euro was not good. The guilder has been 10 percent undervalued and the pension funds and savers had lost billions because of that.

The euro is in no other country as unpopular as in Holland. The Dutch feel cheated.

Politics seems to be out of touch with society. 85 percent of the politicians – the MP’s - were for the constitution, but 60 percent of the people were against. There is also a lack of leadership. The present PM is not a very strong and charismatic figure, not a big personality like his predecessors Wim Kok and Ruud Lubbers

Many Dutch fear for the European super state, just like the English. They look at Switzerland and Norway members of the European Union. and they see that the economy is doing great despite of the fact that they are not

The Dutch are asking even for a British-style rebate, because they think they pay to much to the European Union. In the last 15 years the Dutch paid more than that they got back from Brussels. And the prime-minister wants to change that. A little bit late.

growing objections against further enlargement of the EU, especially with Turkey and The Dutch have also other Eastern-European countries. Europe is growing too fast and too big. The Dutch think they have no influence anymore as a small country. Builders see how Polish and Baltic immigrants do their work against much cheaper rates. Sometimes the feeling is that the Dutch even seem to regret the fall of the Berlin wall in 1989.

A month ago there was popular fury when the Dutch were eliminated in the semi-finals of the Eurovision song contest. They thought they had a great song and didn’t make the final because all the new European countries help each other in the voting. Terry Wogan was right!

Against the will of the government parliament decided to hold a consultative referendum. And that was the chance for the people to show their frustration. The Dutch have never had a referendum. Not for 200 years. And now they wanted to speak out. The big confrontation between the establishment, the jacamp and the nee-camp has become a big victory for the no’s. The politicians have promised that this time they have learned their lessons and that want to slow down the further integration. It is not that the Dutch don’t like Europe anymore; it is that they don’t want a super-Europe.

The Dutch have even a problem with their own country. Last year 50.000 people emigrated. There is fear about a moslim Europe just as there was in the fifties about the communist Europe. People say to you: ‘Don’t come back’.

But I will.

This is the speech Peter de Waard made on the 7-th of June 2005 for de Royal Institution of International Affairs Chatham House in Londen, a leading organization for the analyses of international issues.

Debat in Chatham House

After the French "No" vote: Part Two - Europe Debates its Future

Quentin Peel (International Affairs Editor of the Financial Times), Dr. Denis MacShane MP (Former UK Minister of state for Europe), Jean-Pierre Langellier (London Correspondent, Le Monde), Lord David Hannay (Former UK Ambassador to the UN), Peter De Waard (London Correspondent, De Volkskrant) and J. Sean Curtin (Fellow, GLOCOM and Asia Times)

After the French and Dutch no-votes on the EU Constitution, there were a great many lively debates in every country across Europe. Ordinary people, students and policymakers discussed what exactly the two negative votes actually meant for the EU and which direction it should now take. TV news programmes were also full of debates on the topic with leading politicians and analysts sharing their insights. If nothing else, the two no-votes forced Europe to vigorously debate its future.

As in other EU countries, in the UK many universities and research institutes held debates about the issue. In London, one of the most stimulating was held at Chatham House (the Royal Institute for International Affairs) which invited a prominent Dutchman (Peter De Waard), Frenchman (Jean-Pierre Langellier) and Englishman (Denis MacShane) to share their views on the issue.

Jean-Pierre Langellier and Peter De Waard both explained how for a host of different reasons both the French and Dutch electorates had fallen out of love with the EU dream. Denis MacShane regretted the no-votes, and felt that politicians themselves needed to be more consistent and honest about the EU if they want it to be successful. He also suggested that the constitution should have been called a treaty as this might have given it a better chance of being ratified. This is because the word constitution is too emotionally and politically charged for many Europeans.

Although the trio all had different perspectives on how the no-votes should be interpreted, the three were in agreement that the constitution in its current form was dead. This is an assessment echoed by many GLOCOM platform readers in the first part of this article.

After the three presentations, there was an interesting exchange of views with the audience, a few extracts of which are reproduced below.

Quentin Peel: There are now three major problems. Firstly on EU enlargement…Secondly, there is a big problem on economic development. The core of Europe is far too economically sluggish, but very unwilling to move in the direction of Anglo-Saxon liberalism. Where do we reconcile that and get the European Union economy moving? Thirdly, the democratic disconnect between people and their national and European legislative elites. People do feel there is a democratic disconnect. We have a problem on all three fronts.

Sean Curtin: From a common European citizen's perspective, the EU constitution appears dead. However, we have now entered an almost surreal situation which can perhaps best be described as a "Monty Python Dead Parrot" phase. We have the dead parrot experts of Europe, Jacques Chirac, Gerhard Schroeder and [Irish Prime Minister] Bertie Ahern, saying the EU Constitution is not dead, "It is just stunned" or "It is merely sleeping " This morning [7 June] Bertie Ahern announced that Ireland is going to hold a referendum on the constitution. To many people, this is like selling raffle tickets once all the prizes have been won and there is nothing left. What is the point of this expensive exercise? One has to ask the question is there some strategy behind it or have some European leaders simply lost the plot?

Denis MacShane: I am not quite sure what Mr. Ahern has said. The Irish government has been saying different things at different times. If they have a referendum in Ireland, then I wish them good luck and hope they get a yes-vote. I doubt if they will. I think it is all starting to look rather Kafkaesque going on and on having referendums. But this is supremely an Irish national sovereign decision.

Peter De Waard: One of the problems in Holland was that people were bombarded with information. Our prime minister said one of the positive gains about the referendum was the big debate about the Euro. However, one of the key features about the debate was that people got all the negative information but none of the positive messages.

Denis MacShane: When I leant Latin at school, I didn't do it in four weeks [the time the EU constitution was debated]. It would simply not be possible to learn it in four weeks. You have to do something every day, every week over a period of time. To understand Europe takes time, you need debates and discussions over time. Europe has to become part of our culture. Most British people know infinitely more about American history and the different states than they do about Europe. They can name the governor of California, the mayor of New York, but few could name the foreign minister of Poland.

Jean-Pierre Langellier: The no-vote has taken its toll on Chirac. Since last week Chirac's popularity has dropped quite a lot, right down to about 24%. I think now there is a problem with his authority. I am not sure if his adoptive son Mr. [Dominique] De Villepin [the new French prime minister] will inject enough energy into the system to reverse the shock that was delivered last Sunday [by the no-vote].

Lord Hannay: I think the discussion today has illustrated how dangerous it is for Europe if we conduct a purely navel-gazing, internal introspective debate about what happened and the way ahead. It basically demonstrates the very negative assessment some have given and we are likely to give an even greater impression to our electorates that we are at sixes and sevens, getting nowhere. Would it not be more sensible to reflect on the fact that the world is continuing to turn, despite all that has happened and that there is not such a wide discrepancy amongst the 25 members of the European Union about what it should be doing in the world. Iraq is to some extent behind us and we have a large number of objectives about which we can agree and perhaps about which we can demonstrate to our electorates that Europe still has, as it is currently constituted, a real purpose and a real value. It is going to be rather important to concentrate on things that we all agree about and not spend the whole time talking about issues we disagree about.

The above comments were made at Chatham House (Royal Institute for International Affairs) in London on 7 June 2005.

TIEN MAGISCHE WOORDEN

Wie in Engeland een plaats op een vooraanstaande universiteit of een droombaan wil krijgen, zal de juiste woorden moeten gebruiken. Academici van de Universiteit van Hertfordshire hebben de tien woorden ontdekt die succes garanderen. Achievement, evidence en experience zijn woorden die een positieve indruk geven in een sollicitatiebrief. Brieven met woorden als always, never en mistake worden meteen weggegooid. ‘Woorden als always en never zijn overdrijvingen. Als je schrijft “Ik speelde always voetbal”, dan is dat tamelijk onbetekenend. Als je opschrijft “Ik speelde regelmatig voor een team dat iets heeft bereikt” dan trek je aandacht’, aldus de opstellers van het rapport. Niet alleen kwalificaties bepalen je kansen voor een universiteitsplaats of baan, maar ook presentatie. Ook hedendaagse managementtaal kan de kansen verbeteren. Wat te denken van trendy kreten als synergy, proactive (nog beter met social ervoor en win-win. Woorden die worden gemist op de slechte lijst, maar die beter ook kunnen worden vermeden zijn despicable, criminal, hideous, avoid, dispensable en natuurlijk criminal.

Tien woorden die je moet gebruiken:

Achievement, active, developed, evidence, experience, impact, individual, involved, planning, transferable skills

Tien woorden die je moet vermijden:

Always, awful, bad, fault, hate, mistake, never, nothing, panic, problems
(6-6-2005)

INDIA BETERE WERKGEVER DAN UK

Werknemers in India gaan er volgend jaar in de wereld het meest op vooruit. De gemiddelde salarissen zullen in dit land met 11,3 procent stijgen. Bij een verwachte inflatie van 4 procent is dat een reële loonstijging van 7,3 procent.

Dit blijkt uit een onderzoek van Mercer Human Resources Consulting in alle landen van de wereld. Wereldwijd zullen de salarissen in 2006 iets sterker stijgen dan in 2005. De gemiddelde salarisstijging zal uitkomen op 2,4 procent tegen 1,9 procent dit jaar. Maar er zijn wel grote regionale verschillen. De stijging in de Europese Unie blijft beperkt tot 2 procent met vooral uitschieters in de Oost-Europa en de Baltische landen. ‘Hoewel de nieuwe EU-lidstaten in Oost-Europa een hoge looninflatie kennen zijn hun arbeidskosten nog altijd uitermate concurrerend’, aldus consultant Greg Cornish van Mercer. In het Verenigd Koninkrijk stijgen de salarissen met 3,5 procent. Bij een verwachte inflatie van 2 procent is dat een reele loonsverbetering van 1,5 procent.

Van de oude EU-lidstaten zal de salarisstijging het hoogst zijn in Griekenland met ook forse stijgingen in Spanje en Ierland als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt. De laagste loonstijging wordt verwacht in Duitsland – 2,1 procent – maar als gevolg van de lage inflatie – zullen de Duitsers er reëel nog 1 procent op vooruit gaan.

Maar de salarissen gaan het snelst vooruit in Zuidoost-Azië. De economieën van India en China zullen krachtig groeien, vooral als gevolg van investeringen in de VS. ‘Bedrijven die vakmensen willen hebben, zullen hier meer moeten bieden. In deze landen is de pool daarvoor vaak nog klein’, stelt Cornish. De salarisstijgingen in de VS blijven beperkt. Volgens Mercer zoeken Amerikaanse bedrijven steeds meer hun heil in prestatiegerelateerde beloning (bonussen) om de beste en meest getalenteerde mensen vast te houden.

Mercer dat 15 duizend mensen heeft werken in 43 landen, baseert zijn gegevens over salarisstijging op data van multinationale ondernemingen. De inflatiecorrecties zijn gebaseerd op gegevens van het IMF en de Oeso. (6-6-2005)

Topvijf landen voor loonstijging in 2006

	Loonsverhoging	inflatie	reële loonstijging
1. India	11,3	4,0	7,3
2. Egypte	12,0	4,9	7,1
3. Litouwen	8,5	3,0	5,5
4. Estland	7,5	2,5	5,0
5. Bulgarije	8,4	3,5	4,9

China	7,8	3,0	4,8
Japan	2,5	0,1	2,4
Nederland	2,7	0,5	2,2
VK	3,5	2,0	1,5
Duitsland	2,1	1,0	1,1
VS	3,6	2,6	1,0

Vijf landen met kleinste loonstijging

	Loonsverhoging	inflatie	reële loonstijging
1. Israel	2,5	1,8	0,7
2. Polen	3,1	2,6	0,5
3. Turkije	6,3	6,1	0,2
4. Nicaragua	6,8	6,8	0
5. Malta	1,7	1,9	-0,2

Mei 2005

Uit de Volkskrant van 23 mei

Een Babylonisch tuinfeest

'Je krijgt zo moeilijk oogcontact met die Engelsen', klaagde een verjaardagsgast – enige tijd geleden gescheiden en op zoek naar een vrouw, van welke nationaliteit dan ook.

Deze maand vierde ik mijn 50ste verjaardag met 35 Engelse en 35 Nederlandse gasten, die elkaar aanvankelijk zo wantrouwend stonden aan te gapen als een kolonie pinguïns een groep zeeleeuwen.

De Engelsen bleven zo ver mogelijk verwijderd van de feesttent die ik had opgezet in de tuin en die al door de Nederlandse gasten in beslag was genomen. De Engelsen verzamelden zich rond een vuurkorf, waar ze hun zelf cadeau gegeven blikjes pils en flessen wijn met angstwekkende snelheid wegwerkten. Als antropologen op een afstudeeropdracht observeerden ze die buitenlanders wier taal zij niet verstonden.

'Ze zien er wel wat vreemd uit. Zo alledaags voor een verjaardag', merkte er een op. 'Maar er stond ook ''geen dresscode'' op de uitnodiging', verdedigde ik mijn landgenoten. 'Ja, dat snap ik ook niet. Als je een tuinfeest geeft, dan verwacht je toch dat de mensen zich daarvoor kleden. Dat de vrouwen een jurkje aantrekken en een strohoed dragen.'

De Nederlanders begrepen evenmin veel van de Engelse dresscode. Sommige Engelsen droegen trendy outfits, maar anderen vierden de Nederlandse verjaardag enigszins provocerend in een Chelsea-replicashirt. In tegenstelling tot de Nederlanders beschouwen in de Engelse working classes zelfs mannen van boven de vijftig een voetbalshirt als hun dagelijkse kloffie.

Zolang er thee werd geschonken en scones werden gegeten, bleven het gescheiden werelden. Maar alcohol doet wonderen. Nadat de tap met bitter was opengedraaid, vervaagden de grenzen. Na enige uren drinken en dansen was er niet alleen oogcontact, maar werd er openlijk geflirt. Het ijs was gebroken door de Nederlanders die, na even de kat uit de boom te hebben gekeken, de Engelsen aanspraken:

'Wat voor werk doe je?' 'Waar ken je hem van?' en 'Woon je hier in de buurt?' Allemaal vragen die in dit land tamelijk impertinent worden gevonden en die alleen door buitenlanders kunnen worden gesteld.

De Engelsen beperkten zich aanvankelijk tot de gebruikelijke, al dan niet gemeende, complimenten en dooddoeners: 'You speak such good English. All Dutch do'. Maar al gauw begonnen ze hun onwetendheid over Nederland te berde te brengen. 'Zijn alle huizen in Nederland oranje?' vroeg er een, waarbij hij meteen in de lach schoot. 'Waarom dragen jullie geen klompen?'

Europa mag dan één zijn, de cultuurkloof kan op een dergelijk feestje nog heel groot blijken. Van Abraham hadden de Engelsen nog nooit gehoord, laat staan dat ze iets begrepen van de poppen die op iemands vijftigste verj aardag in de tuin worden gezet. Hoewel ik op de uitnodiging had gezet dat alleen mensen die niet zouden komen hoefden te reageren, stuurden alle Engelsen een bevestiging. Van de Nederlanders deden dat alleen degenen die ik toevallig aan de lijn had gehad.

Bovendien stuurden de Engelsen na het feest allemaal een bedankje, of nog erger: ze belden op en bleven anderhalf uur aan de lijn om elk detail nog eens door te nemen, terwijl ik nog doodop was van de festiviteiten die tot diep in de nacht hadden geduurd.

Sommige Engelsen beschouwden de uitnodiging voor de party als een vrijbrief om iedere dag koffie te komen drinken. Ze staken hun bewondering voor de sociale vaardigheid van het klompenvolk niet onder stoelen of banken. 'Als je ook maar even alleen stond, kwam er iemand naar je toe voor een praatje. Dat zal je op een Engelse party nooit meemaken', vertelde Colin, een rechercheu

Eerder dan 2005			April 2005	Mei 2005	Juni 2005	Juli 2005	Augustus 2005	September 2005	Oktober 2005	November 2005	December 2005
Januari 2006	Februari 2006	Maart 2006	April 2006	Mei 2006	Juni 2006	Juli 2006	Augustus 2006	September 2006	Oktober 2006	November 2006	December 2006
Januari 2007	Februari 2007	Maart 2007	April 2007	Mei 2007	Juni 2007	Juni 2007	Augustus 2007	September 2007	Oktober 2007

Table 2: Bierverkopen per persoon in liters
Country	2001	2006	2001-2006 CAGR

Frankrijk	47.5	43.9	-1.5%
Duitsland	143.6	139.2	-0.6%
Nederland	101.2	100.1	-0.2%
Spanje	86.5	92.2	1.3%
VK	128.9	127.8	-0.2%
VS	117.9	118.3	0.1%

2007	2006
1	(2)	Waitrose
2	(1)	John Lewis
3	(5)	IKEA
4	(6)	Amazon
5	(3)	TK Maxx
6	n.a	H&M
7	n.a	Play.com
8	n.a	Dunelm
9	(13)	Primark
10	(53)	JD Sports

1	Kensington Square	Kensington and Chelsea	£5,534,480
2	Chelsea Square	Kensington and Chelsea	£5,098,047
3	Carlyle Square	Kensington and Chelsea	£4,727,542
4	Thornwood Gardens	Kensington and Chelsea	£4,696,139
5	Cottesmore Gardens	Kensington and Chelsea	£4,662,633
6	Gilston Road	Kensington and Chelsea	£4,582,113
7	The Vale	Kensington and Chelsea	£4,488,764
8	Carlton Gardens	City of Westminster	£4,354,313
9	Ingram Avenue	Barnet	£4,323,591
10	Eldon Road	Kensington and Chelsea	£4,254,850
11	Albert Place	Kensington and Chelsea	£4,216,660
12	Victoria Road	Kensington and Chelsea	£4,216,500
13	Mulberry Walk	Kensington and Chelsea	£3,975,900
14	Winnington Road	Barnet	£3,805,664
15	Campden Hill Square	Kensington and Chelsea	£3,796,243
16	Douro Place	Kensington and Chelsea	£3,792,433
17	Neville Street	Kensington and Chelsea	£3,758,067
18	Egerton Crescent	Kensington and Chelsea	£3,614,762
19	St Albans Grove	Kensington and Chelsea	£3,576,717
20	Chester Terrace	Camden	£3,481,783

Land	2007 gemiddelde loonstijging	2007 verwachte inflatie	Reële loonstijging
Letland	11.1	4.3	6.8
Paraguay	10.8	4.4	6.4
China	7.2	2.2	5.0
Indonesie	11.4	6.6	4.8
Dominicaanse Republiek	9.8	5.0	4.8

TOP 10 DUURSTE REGIO''S BUITEN LONDEN:
NAAM	Gem.prijs)	KWARTAAL	JAAR	VERKOPEN
Windsor And Maidenhead	£335,761	-0.7%	1.1%	496
Surrey	£318,980	2%	8%	5037
Buckinghamshire	£307,451	2.5%	8%	1733
Greater London	£306,664	6.5%	5.9%	29242
Wokingham	£272,890	-0.8%	3.8%	697
Poole	£261,746	10.2%	4.1%	736
Oxfordshire	£257,528	1.1%	1.6%	2417
Hertfordshire	£257,311	3.8%	3.2%	4520
West Berkshire	£255,346	1.8%	2.6%	721
Bath And North East Somerset	£249,488	0.7%	3.6%	646
(9-5-2006)

Land	gem. IQ	Land	gem. IQ
Nederland	107	België	99
Duitsland	107	Denemarken	99
Polen	106	Finland	99
Zweden	104	Tsjechië	98
Italië	102	Spanje	98
Oostenrijk	101	Ierland	97
Zwitersland	101	Frankrijk	94
Groot-Brittannië	100	Roemenië	94
Noorwegen	100	Servië	89

De hoffelijkheid-ratio’s’
Newcastle	77%
Liverpool	70%
Exeter	63%
Cardiff	61%
Londen	54%
Southampton	53%
Edinburgh	48%
Birmingham	43%

Kwaliteit van leven-ranglijst
1. Ierland	11. Singapore	21. Taiwan	31. Chili
2. Zwitserland	12. Finland	22. Griekenland	38. Israel
3. Noorwegen	13. Verenigde Staten	23. Cyprus	39. Brazilie
4. Luxemburg	14. Canada	24. Belgie	42. Thailand
5. Zweden	15. Nieuw-Zeeland	25. Frankrijk	50. Turkije
6. Australie	16. Nederland	26. Duitsland	55. Koeweit
7. IJsland	17. Japan	27. Slovenie	60. China
8. Italie	18. Hong Kong	28. Malta	92. Zuid-Afrika
9. Denemarken	19. Portugal	29. Verenigd Koninkrijk	105. Rusland
10. Spanje	20. Oostenrijk	30. Zuid-Korea	111. Zimbabwe